<pb n="001"/>

<pb n="002"/>

<pb n="003"/>

<pb n="004"/>

<pb n="005"/>

♣O. A. M. D. Gl.♠

Krótke

Tżaßa-Pżetżiṅeṅo.

To jo:

Ṅėkotre

Woßobṅiſche Pojedana z toho Starowo ha Nowoho Zakoṅa,

Tém Horni-Wużißkim Serbam, Kotziż toho Swjatoḣo Pißma Rukomat ṅimaju, k
Luboßcżi wopißane.

1759.

<pb n="006"/>

<pb n="007"/>

Kedżbuwaṅo.

Ta Serbßka Rétż wo tém naſchim Kraju ṅejo ſchudżom jenaika; tém me̓ſtcże
rétża tak, tém druhim hinak.

Po kóżdém Waſchṅu pißacż, bó jena Me̓ſchancza bówa. Tohodla jo jeno te
Waſchṅo teje Serbskeje Rétże tu téch Kṅiſchkach wuzwolene pißacż, kaiż
ßo wokoho toho Kṅeżṅaczoho Klóżtéra Marie Ve̓zdé rétżi.

Dokelż pak ta Serbska Rétż ha Pißmo bez zmólki le̓dém jo: wele meṅe jo
tón tu toho pißaṙ taikeje moczé, zo bó ßo tam ha ßém z tém ha z druhim
Swowom ṅepoſtortżiw: joho móß też ṅei bówa tżißcże, hale wużitṅe pißacż.

Zeczeli Ṅe̓chtó tohodla tu te Kṅiſchkt pżepótacż, habó pżelazuwacż, jeno
zo bó widżew, hacż jo Schitko praje pißane?

<pb n="008"/>

tón budże jara proſchoné, zo bó do ṅich ṅeladaw: Pżetoż te Kṅiſchki ßu
za te Tżówki, ha ṅicz za te Pawki pißane.

Budżeli pak jedén habó druhi Lazuwaṙ ṅe̓kaiku Swótkoßcż z toho Lazuwaṅa
me̓cż? tón czéw też na toho Pißarja z Pobożnoßcżu zpómṅicż.

Pódla dérbi tón pobożné Lazuwaṙ też wedżecż, zo jeno te Hiſtorie ßu k
tomu tak pißane, zo bóchu le̓pe rozemene bówó, ha tohodla ßu tam ha ßém
ṅe̓kotre Swowa pżeſtajene, ha pżewobrocżene; ha drudé też Ṙe̓ſchto czéle
wonka woſtajene, żtoż k teji Hiſtorii ṅeßwuſcha.

Wone budże tohodla tu ♣proteſtir♠uwane: zo pżez taike Waſchno tu téch
Pojedaṅow ṅitżo pżecżiwo tomu Rozomoi toho Swjatoho Pißma ṅedérbi
rozomene bódż.

<pb n="009"/>

♣O. A. M. D. Gl.♠

Te Woßobṅiſch e Biblißke Pojedaṅa, habó Hiſtorie z toho Staroho Zakoṅa.

♣I.♠

Wot toho Skutka Schitkoho Ztworeṅa. ♣Gen. 1. Cap.♠

Wo Zapotżatku jo Bóh Ṅebeßa, ha Zemju ztworiw. Ta Zemja pak bė puſta, ha
prózna; ha tà Cżma bė na tei Wubokoßcżi. Ha tón Duch Bożi lėtaſche habó
bėſche wóſche téch Wodow. Bóh tón ſchoho-Móczné Kṅez dokona tón czéwó
Skutk toho Ztworeṅa za ſcheßcz Dné. Tón prėṅi Dżeṅ ztwori Bóh te Swėtwo.
Tón druhi Dżeṅ tu Twerdoßcż toho Ṅebja, ha Ṅebeßow. Tón tzécżi Dżeṅ
rozdżėli Bóh tu Wodu wot teje Zemje. Tón ztwórté D# ztwori Bóh Swónczo,
ha Mėſtacz, ha Vėzde; ha ſtaji je na te Ṅebjo, zo bó te Swónczo wodṅo,
Mėßacz ha Vėzdé pak Noczé ßwėcżili. Tón pjaté Dżeṅ ztwori Bóh te Rebó,
ha Ptaki z Wodé. Tón ſchėſté Dżeṅ ztwori Bóh ze Zemje ſchitke Zwėrjata,
ha toho Cżwojeka Mußkoho, ha Żónßku, zo bó na téch Rebach toho Morja, na

<pb n="010"/>

téch Ptakach toho Ṅebja, ha naẇſchitkich Żwėrjatach teje Zemje kṅeżiw.
Ha Bóh ſchitko widżeſche, żtoż wón ztworiw ha żtżiṅiw bė: ha wone bė
ſchitko jara dobre.

Tón ßédémó Dżeṅ wotpotżuwaſche, Bóh wot ſchoho Skutka, ha Dżėwa, żtoż
wón żtżiṅiw bė.

Wutżwa.

Tu z toho Pejedaṅa póznai mói Cżwojetże tu wulku Mócz Bożu na Zemi ha na
Ṅebeßach: ka jo Bóh tón Kṅez ſchitko to z jeném lutkim Swowom żcżiṅiw,
żtoż predé ṅei bówo. Déż to, żtoż z Wotżomai widżimó, tak rjane jo! ka
wele reṅſche budże te wobódleṅo pola Boha toho Ztworicżela téch Ṅebeß ha
Zemje bez témi Bożimi Jandżelemi, ha Swjatémi téch Ṅebeßach. Kwal Boha,
zwuż Bohu, ha proſch Boha; zo bó tam też pżiſchow.

♣II.♠

Wot Ztworeṅa toho Cżwojeka.

♣Gen. 1. & 2. Cap.♠

Déż bėſche Bóh ſchitke te druhe Ztworeṅa dokonaw: da wón prajeſche:
Ztwormó; ha żtiṅmó toho Cżwojeka na Znamjo k Naſchei Podomnoßcżi. Na to
ztwori Bóh dweju Cżwojekow Mußkoho, ha Żónßku? Tomu Mußkomu da Bóh ßam
te Meno Adam; tei Żoṅe pak da Adam te Meno Eva Naipredé z twori Bóh toho
Muża Adama z jeneje zemßkeje Ruzle; ha duné jomu jenoho żiwoho Ducha
(habó tu Duſchu) bez Wo-

<pb n="011"/>

bletżo Déż bė Adam tak ztworené: dżeſche Bóh: wone ṅejo dere, zo bó tón
Cżwojek ßam bów: Mó czemó jomu jenu Pomoczṅiczu żtżiṅicż jomu ruṅa.
Tohodla póßwa Bóh Spaṅo na Adama; ha za jomu jene Rebwo ze Żiwota, ha
napelṅi te Mėſto toho wonzatoho Rebwa z Mjaßom. Ha wot toho Rebwa
natwari Bóh tón Kṅez jenu Żónßku, ha pżiwedże ju k Adamoi. Ha tón Adam
dżeſche: tojo kóßcż wot mojich Koßcżow, ha Mjaßo wot mojoho Mjaßa.

Wutżwa.

Dopomṅi ßo Cżwojetze: zo jo cże Bóh po ßwojim bóißkim Wobletżom ztworiw;
kedżbui: zo té pżez te Rėchi twoju Duſchu ṅewomażeſch, habó czéle
ṅemoriſch! wona Bohu ßwuſcha! wona jo znamjo teje Naißwecżiſcheje
Trojiczé.

♣III.♠

Wot teje Ṅewinwatoßcże Adama ha Evó.

♣Gen. 3. Cap.♠

Adam ha Eva bėſchtai tém Żtancże teje Ṅewinwatoßcże ztworenai bewſchoho
Rėcha. Tedėm hiżcże ta Smercż na Swėcże ṅebė. Jeju Wobódleṅo bėſche tón
weßowó Paradiz, habó ta rjana Zaroda. Wo tei ßamoi Zarodże ſtojachu
ſchelake rjane pwó#ne Żtomó; kotreż bėchu lubozue k poladaṅu. Bez ṅimi
ſtojeſche tón Żtom toho Póznacża toho dobroho, ha toho Zwoho; nakotrémż
rjane Lubozne pwodé wißachu. Bóh tón Kṅez

<pb n="012"/>

pak bėſche Adamoi krucże zakazaw wot toho ßamoho Żtoma jėzcz: ha bė
pżitém prajiw: wo kotrémż Dṅu té wot ṅoho jėzcz budżeſch? budżeſch teje
Smercże wumrecż. Ha Adam ha Eva ṅedżerżeſchtai tu Kazṅu Bożu, hale
kwóżcżeſchtai wot toho zakazanoho Żtoma, ha woboṅdżeſchtai pżecżiwo
Bohu, ha Joho Kazṅi jedén wulki Rėch. K tomu ßamomu Rechei pak jeju
zawedże tón Tżert, kotréż bėſche tu Żtawtnoßcż ṅekaikoho Hada na ßo zaw.
Tón Had dżeſche k tei Żoṅe Eve: tżohodla jo wamai Bóh zakazaw wot toho
Żtoma jizcż? Ta Żona jomu wotmoji: zo bochmoi trebas ṅewumrewoi. Tón Had
pak tei Żoṅe prajeſche: Wói wėzcże wumrecż ṅebudżetai: hale deż wói wot
ṅoho jėzcz budżetai! tak budżetai hako Bohowe.

Deż da ta Żona widżeſche: zo tón Pwód toho Żtoma k Jėdżi dobré jo,
tohodla za wona te Jabóko, te ßamo jėdżeſche, ha da też ßwojom Muzei wot
ṅoho jėzcz Na to wonai póznaſchtai, zo ſtai nahai: Żtziṅiſchtai ßebi
Schórczuchi wot fikohowo Lißcża; ha zkowaſchtai ßo tei Zarodże bez temi
Żtomami. Déż pak bėſchtai tón Wóß Boha toho Kṅeza ßwóſchawoi: Kotrėż
popowdṅu tém Paradizu wokoho kodżeſche; ha zawowa: Adame dże té ßé? Adam
jomu wotmoji: ja ßém dre twói Wóß ßwóſchaw, ha ßém ßo bojaw, dokelż ja
nahi ßem: ha tohodla ßém ßo ja zkowaw. Kotromuż Bóh rekné: żtó jo tebi
to pojedzėw, zo té nahi ße? hacż zo ßé wot toho Żtoma jėd, wot kotrohoż
Ja cżi zakazaw ßém, zo te jėzcz ṅedérbiſch? Da potżeſchtai Adam ha Eva
jeden tomu druhomu Winu dawacż: Adam prajeſche: ta Żona jo mi dawa, ha

<pb n="013"/>

ja ßém jėd. Ta Eva pak dżeſche: tón had jo me zhebaw. Da prajeſche Bóh k
tomu Hadei: Dokelż té to tżiṅiw ße! budżeſch zaklate bewſchimi
Zwėrjatami: te budżeſch po Brjuſche wazécż, ha tu Zemju żracż: teje
Żónßki Sémjo, ha Wona budże tebi tu Wowu rozteptacż (Pżez tu Żonßku
budże ta Kṅeżna Marija, pżez jeje Sémjo budże Jėzus profecżené:) Potom
dżeſche Bóh k tei Żoṅe Eve: Ja czu na tebe wele Horja póßwacż: té
dérbiſch z Boloßeżu Dżėcżi porodżecż, ha budżeſch pod Moczu twojoho
Muża: ha wón budże na tebi Kṅeżicż. Adamoi pak prajeſche: dokelż ße té
twoju Żonu poßuchaw, ha ßé wot toho Żtoma jėd: tak budże ta Zemja
zaklata wo twojim Dżėle: te budżeſch wo tém Pocże twojoho Wobletża tón
Klėb jėzcz: hacż ßo té zaße do Zemje róeżiſch, z kotreje te zate ßé:
pżetoż té ßé Próch, ha budżeſch zaßé do Prócha pżewobrocżene. Potom
żtżiṅi Bóh tón Kṅez Adamoi ha joho Żoṅe kożane draſté: Ha wuna jeju z
toho weßowo Paradiza, zo bó na tei Zemi dżėwaw; ha poſtaji pżed tón
Paradiz jenoho Jandżela Cherubina z jenem na wobimai Stronomai wótrém
Metżom, zo bó tón Pucż k tomu drewu habó Żtomei toho Żiweṅa wobwachuwaw.

Wutżwa.

Adam jo ßebi, ha nam ßwojim Dżėcżom, ha Erbam pżez tón Rėch teje
Ṅepoßuſchnoßcże ſchitke Ṅezbożo pżiṅeß; Rozpomṅ ßo tohodla mói
Cżwojetże; zo jo tebe Boh k ßwojei Swużwe ha k Erbei toho ṅebeßkoho
Paradiza

<pb n="014"/>

ztworiw, ha jo cżi ßwoje Kazṅe dżerżecż porutżiw. Dopomṅ ßo na tón
cżeſchki Pad twojei Wóczczow Adama ha Evó: zo bó na ßo dere kedżbuwaw.
Ṅepoßuchai toho helßkoho Hada; ṅedai ßo nażane Waſchṅo zaweßcz, habó k
ṅėtżomu zwomu ßo narétżecż: zo bó tohodla wėcżṅe wot toho bożoho
Wobletża zaſtortżené ṅebów. Paß ßo też teje Evó.

♣IV.♠

Kain zamorduwa ßwojoho Bratra Abela. ♣Cap. 4.♠

Adam ha Eva mėjeſchtai dwei Séhnow: tón prėṅi, ha ſtarſchi rėkaſche
Kain, ha bėſche Rolṅik: tón druhi ha mótzi rėkaſche Abel: ha bėſche
Wowtzeṙ. Tu tai Bratrai pżiṅeßeſchtai Bohu tomu Kṅezei kóżdé ßwói Wopor.
Tón Kain pżiṅeße wo téch Pwodow ßwojich Polow: ha tón Abel pżiṅeße te
pwodé wot ßwojoho Stadwa. Bohu tomu Kṅezei bėſche tón Wopor Abela
lubſchi, hacż toho Kaina: (Dokelż jo tón Abel tu nai lėpſchu wowczu
wopruwaw; Kain pak tón naiſpatṅiſchi Pwód:) tohodla jo Bóh na tón Wopor
toho Abela z Nadu poladaw: ṅicz pak na tón Wopor toho Kaina. Tohodla ßo
tón Kain jara rozṅewa. Bóh tón Kṅez jomu dżeſche: tżohodla ßo ṅėwaſch?
ßéli dere tżiṅiw; da budżeſch te Móto doſtacż: ßéli pak zlė tżiṅiw? tak
budże ta Żtrafa toho Rėcha z molom pżiṅicż. Ta twoja Pożadoßcż dérbi
tebi pocżißṅena bódż, ha té dérbiſch na ṅei kṅeżicż. Hale tón ṅewné Kain
dżeſche k ßwojom Bratrei Abe-

<pb n="015"/>

lei: czemói won na polo hicż: ha tam zabi tón Kain ßwojoho Bratra Abela.
Na to prajeſche tón Kṅez tomu Kainei: dże jo twói Bratr Abel? Kain
wotmoji: ja ṅewem: ßém da ja mojoho Bratra Wobwachuwaṙ? Bóh pak jomu
dżeſche: żto ße té tżiṅiw? tón Wóß teje Krwė twojoho Bratra wowa kemṅe
wot Zemje. Tohodla budżeſch té na Zemi zaklate, kotraż jo tu Krei
twojoho Bratra k ßebi z twojeje Ruki zawa Déż budżeſch tu Zemju dżėwacż,
wona cżi ßwojoho Pwoda dacż nebudze; ha té budżeſch na Zemi budżicż, ha
cżėkacż. Na to tón Kain mėſto teje Pokute zaczofluwa, ha dżeſche: Mói
Rėch jo wetżi, hacż zo bóch ja Wodacżo doſtaw.

Ha wón k tomu Kṅezei prajeſche: Hlei té me ṅėt na Zemi zaſtortziſch:
kóżdé kiż me namakacż budże, tón budże me zamorduwacż. Tón Kṅez pak
dżeſche: to ßo ṅedérbi ſtacż: ha tón Kṅez żtżiṅi jene Znamjo tomu
Kainei, zo bó joho jedén kóżde ṅezkónczuwaw. Tu tón Kain jo te prėṅe
Mėſto na Swėcże twariw, ha jo jomu te Meno ßwojoho Séhna narek Henoch.

Eva hiżcże Adamoi mėſto toho zabitoho Abela porodżi Sehna z Menom Zeth.
Z toho Adamowo plawa bėſche też jéden z Menom Jareo, tón mėjeſche dwei
Séhnow Mathuzalema ha Henocha. Tu tón Henóch bėſche Boha bojazne, ha bó
żiwó wot Boha precż zaté do Paradiza, ha ṅejo jaczé woladané. Adam bó
ſtare dżewecż ſtów ha tziczécżi Lėt, ha jo wumrew. Eva bó ſtara dżewecż
ſtów ha żtérczécżi Lėt, ha jo wumrewa: Ma-

<pb n="016"/>

thuzalem tón naiſtarſchi Cżwojek bė ſtaré dżewecż ſtów ſchėßcz dżeßat ha
dżewecż Lėt; ha jo wumrew.

Wutżwa.

Czeſchli, zo bó Bóh tón Kṅez twói Wopor nadṅe hore zaw? Da woprui Jomu
te nailėpſche z tżiſteju Wutrobu: ha ṅezawidż twojomu Brartei teje
bożeje Nadé.

♣V.♠

Wot teje Lijeṅczé. ♣Gen. Cap. 6. 7. 8.♠

Ta Zwóßcż ha te Rėchi téch Cżwojekow bóle ha bóle pżibėraſche, woṅi
bėchu jeno po tém Mjaßu żiwi, hale ṅicz po tém Duchu; tak zo ßo Bóh
kajeſche, zo jo toho Cżwojeka ztworiw; tohodla rożeſche Bóh, zo cze téch
Ludżi, ha ſchitke żiwo Ztworeṅo moricż. Prede hacż ßo to zta: popſcha
Bóh tém Cżwojekam ſto ha dwaczécżi Lėt, zo bóchu ßo wobrocżili, ha
pokutu tżiṅili. Hale woṅi ßo ṅewobrocżichu: woṅi jėdżachu, pijachu,
żeṅachu ha wudawachu ßo.

Noe pak bėſche bewſchim Ludom jedén pobożné ha Bohabojazné Muz: Tomu Bóh
tón Kṅez porutżi: zo wón dérbi jedén wulki Każcż, Tżóm, habó Arku
natwaricż, tzi ſta Wóchcżi dowhu, pów ſta Wóchcżi ſchiroku, ha tziczécżi
Wóchcżi wóßoku. Jene Wokno horeka, habo na Werchu toho Każcża, jene Dure
na Stroṅe; ha troje wobódleṅa, deleka, ßredża, ha Horeka tém Każcżu. Déż
beſche Noe tu Arku, habo Każcż natwariw, na kotrei jo ſto ha dwaezécżi
Lėt twariw: tak porutżi

<pb n="017"/>

Bóh tomu Noe: zo bó wot ſchitkich Zwėrjatow ha Ptakow dweju ha dweju do
teje Arki nucz pużcżiw, ha wot ſchitkeje Jėdże, ha Picża ßobu nucz zaw;
zo bó wón z temi Swojimi, ha z témi Zwėrjatami jėzcz mėw. Noe da pużcżi
do teje Arki (każ jomu Bóh pżikazaw bė) wot kóżdeje Plawó téch tżiſtech
Zwėrjatow, ha Ptakow ßédém ha ßédem; wot téch ṅetżiſtéch pak dweju ha
dweju, kotreż Wodże ṅetrajachu. Ha nabra też tak wele Jėdże, hacż na
czéwo Lėto treba bė. Potom też dżėſche Noe, ha joho Żona, joho tzi Séhné
Sem, Cham, ha Japhet, ha jich tzi Żoné, to jo woßém Perßone do teje Arki
nucz. Ha déż Schiczé nuczka bėchu: zankné Bóh te Dure zaṅimi. Nato
wotewrichu ßo ſchitke Studṅe teje Wubiné: ha bó z Ṅebja, ha z Mrótżelow
jena jara ßelna, ha żawoßna Lijencza: kotra żterczécżi Dné, ha
żtérczecżi Noczé za ßobu trajeſche. Wot taikoho wulkoho Deżcża bó ta
Woda tak wulka, zo wona wóſche téch naiwóſchich Horow pjatnacże Wochcżi
hore ſtupaſche, ha trajeſche pecż dżeßat Dṅów: ha tak dérbeſche ſchitko
żiwo Ztworeṅo Kóncz zacż. Noe pak, ha żtoż z ṅim tei Arczé bėſche,
pwówaſche na tei Wodże tam ha ßém. Potom woſta ta Arka, deż ta Woda
potża zaßé wopaduwacż, ſtojo na tei Armeißkei hore Ararat. Noe wotżiṅi,
habó wotewri te Wokno teje Arki, ha pużcżi jenoho Rapaka won, zo bó
zhoṅiw, hacż te Wode zpanéwó ßu? ha tón Rapak ṅei ßo jaczé do teje Arki
rócżiw. Noe też jenoho Howbja won pużcżi: hale déż wón ṅidże żanoho
ßuchoho Mėſta ṅenamaka, zo bó na ṅe ſtupicż. mów: pżilecże wón zaßé: ha
Noe tékné ßwoju Ru-

<pb n="018"/>

ku won, ha za toho Howbja to teje Arki nucz. Za ßédém Dṅów da wón zaßé
jenom Howbei wulecżecż; kotreż pżi Wetżore zaßé pżilecżi; ha mėjeſche
tem Póßku jenu wolijowu Haużku ze zelenemi Wopenami. Z toho Noe pózna,
zo ßo te Wode zpocżinaju na Zemi hubicż ha zpadacż. Zaßé po ßédém Dnach
pużcżi Noe toho tzecżoho Howbja won; kotréż ßo jaczé k Ṅomu ṅerócżi.

Déż ta Zemja zaße wot Wodé wußkwa bė: pżikaza Bóh tomu Noe: zo wón, joho
Żona, joho tzjo Séhné Sem, Cham, ha Japhet ze ßwojimi Żonami; ſchitke
Zwėrjata, ha Ptaki dérbja z teje Arki na tu Zemju wuṅdż. Deż ßo to ſta:
da natwari Noe jedén Wowtaṙ, ha wopruwaſche Bohu wot ſchitkich tżiſtéch
Zwėrjatow, ha Ptakow jedén Wopor, kotré be Bohu Lubó. Na to ßlubi Bóh,
zo jaczé nócze z teju Lijenczu toho Cżwojeka żtraſuwacż; ha jo k
Czeichei tu toho Sluba tu Tutżel wo téch Mrótżelach ſtajiw. Ta Woda teje
Lijenczé trajeſche na Zemi Sto ha woßem-dżeßat Dṅów. 9. Cap.

Wutżwa.

Té ßé mói Cżwojetże tu z toho Pojedaṅa zhoṅiw, zo jo Bóh tón Kṅez tón
czéwó Swėt tak ßurowe z teju Lijeṅczu téch cżeſchkich Rėchow, nai Bóle
teje mjaßneje Ṅetżiſtoté dla żtrafuwaw. Mėṅiſch té, déż ßo taikich
Rėchach hóre, hako jene Swiṅo tém Bócże habo nóiṅiczé, wokoho waleſch,
zo té tei Żtrafe cżekṅeſch? Wėr mi: jelizo té te twoje Rėchi z Tżaßom z
teju Lijenczu twojich praje pokut-

<pb n="019"/>

néch Sélzow ṅepotepiſch, ha z teju droheju Jezußowoju Krwju twojoho
Wumóżṅika ṅewumójeſch wo tém Swjatém Sakrameṅcże teje Pokuté? tak budże
tebe mėſto teje tżaßneje Wodé Lijenczé tón wėczné helßki Woheṅ potepicż.

♣VI.♠

Wot toho Babylónßkoho Tórma. 11. ♣Cap.♠

Déż Noe ze ßwojimi tzjomi Séhnami, ha ze ßwojimi Żonami po tei Lijenczé
z teje Arki zaßé na tu Zemju wuſtupiw bė: Ha tón Lud ha Czwojeki bėchu
ßo zaßé wulczéſchṅe rozporili; ha mėjachu hiżcże ſchiczé jenu Rétż: ha
bódlachu romadże na jeném wulkim Polu teje Zemje, kotraż Sennaar
rėkaſche. Tam jedén k tomu druhomu prajeſche: póicże! czemó ßebi Czéhlow
nadżewacż, ha napalicż; ha czemó jene Mėſto ha Tórm natwaricż; kotrohoż
Kóncz bó hacż do Ṅebeß doßanéw. Ha czemó ßebi jene wulke Meno żtiṅicż,
predé hacż ßo rózno zendżemó. Woṅi potżachu twaricż: mėſto Kameṅi
berechu palene Czéhle, ha mėſto Kalka Linu. Te jich Dżėwo ßo Bohu tomu
Kṅezei ṅelubeſche. Tohodla zmóli Bóh jich Rétż, tak zo jedén tomu
druhomu jaczé ṅerozemeſche, ha tak dérbjachu wot ßowjoho zapotżatoho
Dżėwa pżeßtacż. Tohodla ßo dówſchitkich Krajow teje Zemje rozcżeżechu.
Ha tak bó te natwarene Mėſto Babel (to jo Zamoleṅo) narėkṅene: Dokelż jo
tam Bóh tém Dżėcżom Adama tu jich Rétż zamóliw.

<pb n="020"/>

Wutżwa.

Żtóż pżecżiwo Bożei Woli wetże Wėczé, hacż ßo jomu pżißwuſcha,
zapotżina! to Boża Mócz ṅecżerpi. Hladai ßo!

♣VII.♠

Wot Abrahama, ha Saré joho Mandżelskeje. ♣Gen. 12. & 18. Cap.♠

Bóh tón Kṅez porutżi tomu Abrahamoi: zo dérbi z teje Ur-Kaldeißkeje
Zemje, ha z Kraja won cżanécż do jeneje czuzeje Zemje, kotruż jomu Wón
ßam pokazacż budże. Bóh tón Kṅez jomu pódla wulke Żonuwaṅo ßlubi; zo
joho pżichodne Pżecżelſtwo derbi k jenom wulkomu Ludei żtżiṅene bódż. Po
tém Porutżeṅu bożim dżėſche Abraham ze ßwojoho Kraja, ha też Lot joho
Bratra Sehn, ha Sara joho Mandżelska dżeſchtai z ṅim, ha Schiczé cżi
jich, żtoż jich bėſche. Deż Abraham do teje Zemje Chanaan pżiſchow, ha
ju woboſchow bė: zjewi ßo Bóh tomu Abrahamoi, ha prajeſche: Twojomu
Semeṅu czu ja tu czewu Zemju dacż. Deż pak tei Zemi wulki Wód bó:
dżėſche Abraham dale, ha pż ṅdże do Egypßkeje. Déż pak wón blißko pżi
Egypßkei bė: dżeſche wón k Sare ßwojei Mandżelßkei; Ja wėm zo té rjana
Żona ßé! Déż cże cżi Egypßcze widżecż budża, ha zo te moja Żona ßé;
budża tebe zacż, ha me budża moricż: ja cże proſchu: prai, zo ßé moja
Sotra, zo bó mi twojedla dere bówo.

Déż Abraham do Egypßkeje pżiſchow bė, ha cżi Egypßcżé tu Żonu Saru
widżachu, zo jo jara rja-

<pb n="021"/>

na: ßu to tomu Faraonei powedżeli; ha tak jo ta Sara do toho Faraonowo
Doma zata. Abrahamoi jo też jejedla dere bówo. Bóh pak jo tohodla toho
Faraona ha joho Dom wulczeſchṅe żtrafuwaw. Na to prajeſche Farao k tomu
Abrahamoi: tżohodla ßé té mi prajiw: po ta Sara twoja Sotra jo? zmi ßebi
twoju Żonu, ha dżi.

Wutżwa.

Żtoż nam Bóh pżikazuje, wo tém dérbimó poßuſchṅi bócż, kaiż Abraham
poßuſchné bów jo: boruṅe ßo nam Schitko praje bódż ṅezdawo. Budżemoli
ſtaiṅe Boha poßuchacż, tak budżemó też ßwojim Tżaßu te bóißke Żonunuwaṅo
doſtacż, kaiz Abraham. Joli Bóh ṅekotrém rjanu ha ſchikwanu Żtawtnoßcż,
hako tei rjanei Sare, daw? talki Cżwojek dérbi ßo z Poṅiżnoßcżu za tu
Nadu dżakuwacż; hale ṅicz zo bó tu Nadu Bożu ṅewużitṅe wużiwaw, ha teje
rjaneje Żtawtnoßcże dla tomu Swėtei, tomu Mjaßu, ha tomu Tżertei ßwużiw;
ha Boha ṅedżakṅe wopużcżiw.

♣VIII.♠

Wot Abrahama, Lota; ha wot Hadrije jeju Paſtérjow. ♣13. Cap.♠

Abraham, ha joho Bratra Séhn tón Lot bėſchtai jara bohatai z teje
Egypßkeje pżiſchwai, tak, zo jaczé ze ßwojim Ludom ha ze Skoton na jeném
Mėſtcże romadże bódlicż ṅemóżeſchtai, pżetoż wón mėjeſche jedénkóżdé
jenu wulku Cżrjodu Wowczow,

<pb n="022"/>

ha druhoho Skota, ha Hėtow; tak zo ta Zemja jich Schitkich zdżerżecż
ṅemóżeſche. Ha hiżcże k tomu potżachu ßo cżi Paſterjo woboi Dweju beßobu
hadruwacż. Tohodla dżeſche Abraham k tomu Lotei: bódż proſchené, zo bó
beznamai Hadria ṅebówa, ha bez mojimi ha bez twojimi Paſteremi! módżė
zmó Bratczja. Hlei (dżeſche Abraham k Lotei) tón cżewó Krai ha Zemja jo
pżed tobu k Wuzwoleṅu: Ja cże proſchu cżeṅ wot temṅe; póndżeſchli té na
Liwu, ha ßo ja na Prawu wobrocżu: wuzwoliſchli ßebi tu Prawu? tak póndu
ja na tu liwu Stronu. Lot pozbėné ßwojei Wotżi, ha widżeſche ſchitki tón
Krai wokowo Jórdana, ha ta Zemja bė hako tón Paradis toho Kṅeza, ha tón
ßebi Lót wuzwoli; ha tak cżeṅeſchtai rózno. Abraham pak bódleſche tei.
Zemi, habó Kraju Chanaan. Tón Lot pak tém Mėßcże Zodoma pola Jordana.

Wutżwa.

Wona też bez wele Bratrami ha bez Pżecżelemi prawa Pżezjenoßcż ṅejo; ha
na tei Ṅepżezjenoßcżi ßu wele moli też cżi Swuzowṅi Wina. Déż pak bez
témi Hadraremi jedén tak pokorné jo, hako Abraham bė: tak ma ta Hadrija
zkoro Kónz. Żtóż jo pokorné, tón pżeczé dobódże.

♣VIIII.♠

Wot toho popaṅenoho, ha pżez Abrahama zaßé wumóżenoho Lota. ♣Gen. 14.
Cap.♠

Wona ßo beż ṅėkotrėmi Kralemi Wóina zapo-

<pb n="023"/>

tża, ha tón Sodomißki Kral z témi ßwojimi Pomoczṅikami bó pżewiṅemé. Ha
cżi Dobowaczé Krale wuróbichu te Mėſto Sodoma; ha popadżechu też toho
Lota zewſchimi, kotziż joho bėchu, ha też joho Zamóżeṅo. To zhoṅi tón
Abraham, wón ßebi tzi Sa ha woßémnacże Wojerßkich Wotrocżkow zromadzi,
kwataſche za temi Ṅepżecżelemi; napadże jich Nocze, pżewiné jich. Wumóże
toho Lota zewſchimi témi ßwojimi, ha z joho ſchitkim Zamożeṅom, ha
pżiwedże jich zaße do Sodoma. Ha tón Sodomißki Kral jomu napżecżo
pżiṅdże: Ha też tón Kral ze Salem Melchißedech pziṅeße Abrahamoi Klėb,
ha Wino, pżetoż wón bėſche Mėſchṅik Boha toho Naiwóſchowo, wón kwaleſche
Boha, ha da jomu Dżeßatk.

Wutżwa.

Wot Abrahama móże jedén kóżdé nawuknécż ßwojomu Bliſchomu z Nuzé pomhacż
tak wele hacż jomu móżno jo, ṅicz Wużitka dla; hale Kżeßcżianßkeje
Luboßcże dla.

♣X.♠

Bóh ßlubi Abrahamoi ha Sare jenoho Séhna. ♣18. Cap.♠

Abraham ßedżeſche na jedén Dżeṅ tém Dole Mambre na Prjózé téch Duri; ha
wón wulada tzjóch Mußkich: Wón ſtaże, bėżeſche jim napżecżo, proſcheſche
Jich: zo bóchu k ṅomu nucz ſchli: zo cze Jim Wodu k Noham-Móczu,
Cżelacze Mjaßo, Klėb, Butru, ha Mlóko k Jėdżi dacż.

<pb n="024"/>

Woṅi z ṅim dżechu: Ha déż pod jeném Żtomom ßedżachu, Abrahȧm pak pżi
Ṅimi ſtojeſche, ha ßo Joho praſchachu: Dżeha jo Sara twoja Mandżelßka?
wón dżeſche: Wona jo Kėżi. Ha wón dżeſche (♣NB♠ cżi tzjo Mußcze ßu ta
Swjata Trojicza:) Za Lėto tém Tżaßu budże tebi Sara jenoho Sehna narodż
cż. Deż to Sara za Duremi ſtojacza ßwóſcheſche; wußmja ßo, pżetoz
Abraham, ha Sara bėżtai ſtarai, ha ṅepwódnai. Hale Bóh jeju pożonuwa.
Sara podja, ha za Lėto porodżi Sehna Izaaka.

Wutżwa.

Żtoż Bóh ßlubi, to wón dżerżi, hale ßwojim Tżaßu; Boruṅe ßo nam drudé z
dawo dowho Bódż. Wone pak też na naß ßobu pżiṅdże: zo mó z Cżerpnoßcżu,
z Luboßcżu, ha do teje Bożeje Wole podacżi na tu Bożu Nadu tżakcż
dérbimó.

♣XI.♠

Wot toho Me̓ſta Sodoma etc. Zapaleṅa. ♣19. Cap.♠

Te Mėſta Sodoma ha Gomorra, ha też te druhe tam wokoho Leiżacze bėchu z
wulkimi Rėſchṅikami napelṅene: tón ßamlutki Lót z temi ßwojimi bė
zprawne pżed Bohom namakané. Na jeden Dzeṅ pżed Wetzorom pżiṅdżeſchtai
dwai Jandżelei wot Boha póßwanai. Deż Lot pod Rotami toho Mėſta Sodoma
ßedżeſche: wulada wón tei Jandżelow, dżėſche jimai napżecżo, ha proſche-

<pb n="025"/>

ſche, zo bóżtai do joho Doma nucz ſchwai, ha moczuwaſche jeju nucz hicż,
ha da Jimai jėzcz. Predé hacż wonai Lenecż dżėſchtai, wobdachu cżi
Sodomißcze Muzczé tón Dom toho Lóta; ha żadachu wot ṅoho: zo bó teju
Dweju won daw, zo bóchu z ṅimai rėſchicż móli. Lót k ṅim wuſtupi, ha
zankné za ßobu te Dure: ha proſcheſche jich; zo bóchu toho ṅeżadali, ha
taikeje Zwóßcże ṅetżiṅili: wón cze jim ratzi ßwoji dwė Dżówczė won dacż;
jeno zo bóchu tei dweju z Pokojom woſtajili. Woṅi pak nóczechu; hale
Lóta pżez Mėru pżezczehachu, ha czéchu te Dure rozwamacż. Tai Jandżelei
pak Lóta z Ruku nucz torneſchtai, ha zankneſchtai te Dure. Cżi pak kiż
wonka bėchu, bóchu Schiczé zaßlepeṅi, tak zo téch Duri namakacż
ṅemóżachu. Potom prajeſchtai tai Jandżelei k Lótei: wuwedż tech
Schitkich twojich z toho Mėſta won, Żonu, Sehné, Dżówki, ha pżikodnéch
Séhnow; pżetoż mói budżemói te Mėſto k ṅitżom żrżiṅicż téch żawoßṅe
wulkich Rėchow dla: mói ßmói wot Boha tohodla ßém póßwanai, zo bóchmói
tón Lud zhubiwai: Lót to prajeſche ßwojimai pzikodnémai Sehnomai, kotraż
czeżtai joho Dżówczé bracż. Wonai pak mėṅeſchtai, zo wón jimai nabwazén
rétzi. Nėdém Rano pżikazaſchtai tai Jandżelei, zo bó Lót ſtanew, ha
ßwoju Żonu, ha Dżówczé zaw, zo ṅebóchu też tém Rėſche toho Mėſta kóncz
zali. Deż pak ßo Lót dlėjeſche: zaſchtai tai Jandżelei joho za Ruku,
joho Żonu, ha joho dwė Dżówczé; ha wuwedżeſchai jich z toho Mėſta: ha
pżed tem Mėſtom pżikazaſchtai tai Jandżelei, zo dérbja kwatacż, ha
ṅederbja ßo zwopetżiczu habó zadeßo wo-

<pb n="026"/>

ladacż, predé hacż bóchu na tu Horu pżiſchli. Lót pak proſcheſche tei
Jandżelow, zo bó ṅetrebaw na tei Hore woſtacż: pżetoż wón ßo tam
bojeſche, zo bó tam też ßobu Kóncz zaw; ha żadaſche, zo bó ßmėw do toho
Mėſtażka Segor hicż, ha tam ßo zkowacż. Tu te Mėſtażko Segor dérbeſche
też ßobu Kóncz zacż; hale toho Lóta dla bó wone pżeſchonuwane. Tohodla
dżeſche tón Jandżel k ṅomu: kwatai, zkowai ßo, pżetoż ja prede ṅitżo
zapotżecż ṅemóżu, predé hacż te tam ṅezaṅdżeſch. Deż te Swónczo
zkadżeſche, ha Lót do toho Mėſtażka Segor nucz zaſchow bė: da padaſche
na te Mėſta Sodoma, Gomorra, etc. ha nawſchitki tón blißki Krai z toho
Ṅebja Woheṅ, ha zpali Schitke te Mėſta zewſchimi Wobódleremi, ha żtoż
tam na tei Zemi zelene bėſche. Ta Lótowa Żona zadé ßo polada, ha bó
tohodla do jenoho ßólnoho Ztowpa pżewobrocżena.

Wutżwa.

Mėrkuicże Schiczé, ka ßurowe Bóh tón Kṅez tón ṅeſchwarné ṅėmó Sodomißki
Rėch żtrafuje. Bóruṅe na taike Mėſta ha na taikich żawoſtṅe zwóch
Rėſchṅikow ṅėt tém Tżaßu tón Woheṅ z Ṅebja nepadaw, ha taike Mėſta, ha
rėſchné Lud do Popewa ṅe zpaliw; tak ma ßebi taiki ṅepokutné Rėſchṅik
wėſchcżicż: jolizo tu tém tżaßném Żiwenu beżtrafó woſtaṅe (ta taikich
Rėchow Ṅeżtrafa jo też jena wulka Żtrafa, ha Czeich, zo jo wot Boha
wopużcżené, dokelż jo wón Boha wopużcziw) tak budże wėßcze ton helßki
Woheṅ joho wėtżna Żtrafa. Rozpomni ßo!

<pb n="027"/>

♣XII.♠

Sara Mandżelska toho Abrahama narodżi toho Séhna Izaaka. Agar pak ta
zwużowna Dżówka bó ze ßwojim Séhnom Izmaelom z toho Abrahamowo Doma
wunata. ♣Gen. 21. Cap.♠

Sara narodżi ßwojomu Mandżelßkomu Abrahamoi toho Luboho Séhna Izaaka,
kaiż jimai Bóh ßlubiw bė ♣X;♠ ha tón Séhn roßcżeſche; Teje Sare ßwużowna
Dżówka z menom Agar mėjeſche też jenoho Sehna, kotréż Ißmael rėkaſche:
Sara wulada, zo Ißmael tón Sehn teje ßwużowneje Dżówki z tem Ißaakom
ṅėſchto rajeſche; kotraż Ra ßo tei Sare ṅelubeſche: tohodla żadaſche
Sara wot Abrahama: zo bó Wón tu Swużowṅiczu Agar z jeje Sehnom Ißmaelom
z Doma wunaw: Ha to ßo ſta. Ta Agar dżėſche z tem Sehnom Ißmaelom do
Puſtcżiné, ha tam ßo wona zabudżi; ha ṅemėjeſche Jėzcz ha Picż. Wo
taikei Nuzé powożi wona toho Séhna Ißmaela pod jedén Żtom; ha dżėſche
daloko wot ṅoho, zo bó jeho Pwakaṅo ha Żawoßcżeṅo ṅeßwóſchawa, ha wona
też nazdale z rudṅe pwakaſche. Bóh pak ßo na ṅimai ßmėli; ha pokaza Ji
pżez jenoho Jandżela jenu Studṅu, zo możeſche ßwojomu Séhnei picż dacż.
Ha tam joho hore cżeṅeſche, ha wón wotroßcże; ha tzėleſche tu Zwėrinu z
Kwókami.

Wutżwa.

Ta Ra bez témi Dżėcżimi ṅejo kóżdé Mól pėkna; tohodla dérbja cżi
Starſchi jara kedż-

<pb n="028"/>

buwacż, zkaikim Towarſtwom jich Dżėcżi wokoho kodża. Petoż bez tém zwom
Towarſtwom budża te Dżėcżi nai bóle do zwoho Żiweṅa zawedżene.

♣XIII.♠

Abrahamoi porutżi Bóh. zo dérbi ßwojoho Séyna Iſaaka na jenei Hore
Wopruwacż. ♣Gen. 22. Cap.♠

Déż tón Lubó Abrahamowó ha Saré Séhn Iſaak wotroſt bė; Da porutżi Bóh
tón Kṅez Abrahamoi; zo derbi ßwojoho Sehna Ißaaka Jomu na jenei Hore
Morea wopruwacż (Bóh czeſche pżez to tu Wėru Abrahamowu zpótacż) to
bėſche Abrahamoi jena jara cżeſchka Pżikazṅa. Abraham tola tżiṅeſche,
żtoż jomu Boh porutżiw bė: Wón za ßwojoho Luboho Sehna Iſaaka, dweju
Swużowṅikow, ha jenoho Wóßwa, ha cżeṅeſche z ṅimi. Na tzecżi Dżeṅ wulada
Abraham tu Horu nazdala, na kotreż wón ßwojoho Sehna wopruwacż
dérbeſche. Ha tón Abraham porutżi temai dwemai Swużowṅikomai: zo
derbitai z tóm Wóßwom pod tei Hore tżakacż. Abraham za tón Woheṅ ha tón
Metż; na ßwojoho Sehna Ißaaka pak powożi wón te Drewo k Woporei: ha
dżėſchtai tak ßamai Lutkai na tu Horu Morea. Duczé pak praſcheſche tón
Séhn ßwojoho Nana: Hlei Nano: tu mamói Woheṅ ha Drewo: dżeha jo tón
Wopor? tón zrudné Nan pak wotmoji: Bóh budże ßo za tón Wopor ſtaracż mói
Séhno! Déż wonai na te Mėſto pżiṅdżeſchtai, tam natwari A-

<pb n="029"/>

braham jedén Wowtaṙ; na tón ßamón zkwadże wón te Drewo; zjaza ßwojoho
Luboho Séhna; powożi joho na te Drewo; ha wucżeże tón Metż, pozbėné jón,
zo bó wón ßwojom Sehnei tu Wowu wotcżaw. Ha déż wón ṅėt tnécż czéſche:
zawowa tón Jandżel Bożi: Abrahame, Abrahame! Abraham wotmoji: tu ßém:
tón Jandżel dżeſche: ṅeroſchėſtri twoju Ruku na toho Hólcza, ha ṅetżiṅ
jomu ṅitżo! pżetoż ṅėt ßem Ja póznaw, zo ßo té Boha bójiſch. Abraham ßo
zade wobrocżi, ha wulada jenoho Borana, kotréż téch Cżerṅach za ßwoje
Rohi zażmjatané bėſche: toho Borana za Abraham, ha wopruwaſche joho
mėſto ßwojoho Sehna. Tu ta Poßuſchnoßcż toho Abrahama ßo Bohu jara
lubeſche: ha pżez toho Jandżela zaßé Abrahama ha joho Sémjo żonuwaſche.

Wutżwa.

Ka mó Bohu nawſchitke Porutżeṅa poßuſchṅi bodż dérbimó, to naß ta
woßobna Poßuſchnoßcż toho Abrahama wutżi. Bóh tón Kṅez porutżi
Abrahamoi: zo wón ßwoho jédnorodżenoho Luboho Séhna Ißaaka moricż ha
jomu wopruwacż dérbi. To Abraham bez Praſcheṅa za tei Winu dokonacż
hotowó bė. Tak dérbeli też mó bez Praſcheṅa ha bez Mórkotaṅa ſchitke
Doma Pótaṅa z Poßuſchnoßcżu hore bracż. Te Dżėcżi Séhné ha Dżówki móża
wot toho poßuſchnoho Abrahamowo Séhna Ißaaka nawuknécż, ka woṅi ßwojim
Starſchim poßuſchṅi bódż derbja. Abraham ßwojoho Séhna zjazaſche, ha
joho na Wowtar

<pb n="030"/>

powożi, ha tón poßuſchné Séhn Iſaak ßo z nanom newurétżuwaſche, ha
ṅewobaraſche.

♣XIV.♠

Wot teje Żeṅitwó Isaaka, ha Rebeki. ♣Gen. 24.♠

Abraham bó jara ſtaré; toho-dla powowa wón ßwojoho naißwėrniſchoho
Swużowṅika, ha Zaſtoiṅika Eliezera; ha porutżi jomu: zo bó wón joho
Lubom Sehnei Isaakei żanu Kananeißku Żonu daw, hale zo bó do teje Zemje
cżanew, kotreiż Abraham rodżene bė, z joho Pżecżelſtwa kiż tem Mėſcże
Nachor bódleſche. Eliezer tón Swużowṅik za ßobu dżeßacż Camelow,
wobloduwa jich z rjanemi ha z drohimi Darami; ha cżeṅeſche do
Mezopotamie k tomu Mėſtu Nachor. Bóh tón Kṅez joho Pucż żonuwaſche. Wón
pżiṅdże ze ßwojimi Ludżimi ha z Kamelemi k tomu Meſtu k jenei Studṅi, z
kotreje te Żónſke pżi Wetżoru pżiṅdżechu za jich Skót Wodu tżėracż. Tón
Abrahamowó Swużowṅik pak ßam pżi ßebi prajeſche: To dérbi tón Czeich
bódż; zo jo Bóh tu ßamßnu Dżówku, habó Kṅeżnu k Ṅeweſcże mojoho Kṅeza
Sehnei Isaakei wuzwoliw: wot kotreje ja picż Żadacż budu, ha wona ṅicz
jeno mi, hale też tém Kamelam Wodu k Picżu dacż budże. Wón bėſche Lėdém
to ßam pżißebi meltżo wurétżaw; da pżindże jena rjana Holcza z toho
Mėſta k tei Studṅi Wodu tżėracż. Tu dez tón Abrahamowó Swużowṅik wulada,
zo jo ßebi do ßwojoho Karana Wodu natżrėwa: dżeſche wón k ṅi: Dai ßo mi
napicż; Re-

<pb n="031"/>

beka (tak tei Holczé rėkachu) nédén tón Karan z Wodu ze ßwojoho Rameṅa
dele za, ha prajeſche k ṅomu: pij Kṅeże: ha ja czu też tem Kamelam Wodu
k Napówaṅu dacż, ha bėżeſche khecze tu Wodu z teje Studṅe tżėracż, ha do
téch Kortow lecż, tak wele, hacż ßo te Kamele doſcż napichu. Za tém pak
ßo Eliezer meltżo Bohu dżakuwaſche; zo jo joho po tém prawóm Pucżu ẇed.
Wón ßo ju wopraſcha: tżeja Dżówka té ße? wona Wotmoji; mói Nan jo
Bathuel (Bathuel bė pak jedén bliſki Pſchecżel toho Abrahama) Tón
Swużowṅik ju wobdari ze Zwotémi Wuſchow Rencżkami, ha z dwėmai zwotémai
Recżazkomai wokoho Rukow. Ha ßo teje Dżówki praſcheſche: Hacż bó wo Dome
jeje Nana ṅemów Hoßpodu krédnecż? wona wotmoji: wo Dome mojoho Nana jo
Ruma doſcż, ha też za twói Skót Pluwó ha Séno. Ha Rebeka nato bėżeſche
kwataiczé Dom; ha pojedaſche ſcho, żtoż jo ßwóſchawa, widżewa, ha
kredwa. Tón jeje Bratr Laban dżėſche na to won pżed Mėſto k tei Studṅi,
ha wulada toho Muża pżi ßwojimi Kamelemi ſtojaczoho, wón joho powita
prajiczé: Pói nucz té wod Boha pożonuwané, żto ha tu ſtójiſch? ja ßém za
tebe tu Kėżu pżihotuwaw, ha za twoje Kamele też tu Ródż. Laban tón Bratr
teje Rebecki toho Eliezera do toho Mėſta, ha do Doma ßwojoho Nana
Bathuela nucz wedżeſche, ha lózuwa te Kamele Ródżi, da jim Pluwó ha Séno
Żracż. Eliezerei ha tém Mußkim, kotziż z ṅim Bėchu, da Wodu k Noham
Mocżu; ha ßadżichu jomu Klėb k Jėdżi. Wón pak prajeſche: ja predé ṅebudu
jėſcz, hacż mojich

<pb n="032"/>

Swowow prėtk ṅepżiṅeßu. Laban rekné: da rétż. Eliezer praji: Ja ßem
Abrahamowó Wotrocżk. Bóh tón Kṅez jo mojoho Kṅeza bohacże Żonuwaw, wón
jo wulki; Bóh jo jomu Wowczé, Hojadwa, Slėboro, ha Zwote, Wotrocżki, ha
Dżówki, Kamele ha Wóßwó daw. Sara jo ßwojich ſtaréch Lėtach mojom Kṅezei
Abrohamoi jenoho Sehna z Menom Isaaka narodżiwa. Tomu jo tón Nan ſchitko
daw, żtoż ma. Ha moi Kṅez jo mi krucże porutżiw; zo bóch ja joho Sehnei
Isaakei wot téch Kananeiskich pohanskich Dżówkow żaneje Żoné ṅedaw, bez
kotrémi wón bódli, hale zo ja do Mezopotanie ha do Doma joho Wóczcza
cżanecż, ha za joho Sehna Isaaka z joho Pżecżelſtwa Żonu zacż derbu. Po
tém Porutżeṅu mojoho Kṅeza pżiṅdżech dżentz k tei Studṅi, tam ja
wuladach tu Kṅeżnu Rebecku; ta mi: ha mojim Kamelam ſpėſchṅe picż da;
ztoho ja póznach, zo wona wod Boha wuzwolena jo za Mandżelſku tomu
Séhnei mojoho Kṅeza; ha zo jo Bóh tón Kṅez mói Pucż żonuwaw Toho-dla
tżiṅcże wó Miwoſcż na mojim Kṅezu. Na to wotmojeſchtai Laban tón Bratr,
ha Bathuel tón Nan teje Rebecki: tu te twoje Swowa ßu wot Boha. Lei
Rebecka jo tu, zmi ju k Mandżelſkei tomu Sehnei twojoho Kṅeza. Da padże
Abrahamowó Wotrocżk Eliezer pżed ṅimi na Zemju, ha modleſche ßo k Bohu
tomu Kṅezei. Ha wón pżiṅeße tei Rebeczé ßlėbórne ha zwote Dare, ha
Draſte; jeje Macżeri, ha Bratram da wón też Scheṅkuwaṅa. Na to bó
Hoſcżina pżihotuwana, ha woṅi jedżachu, ha pijachu wo Weßowoſcżi. Rano
ſtaże

<pb n="033"/>

Eliezer, ha prajeſche: daicże nam cżanécż k mojom Kṅezei. Ta Macż ha
Bratzja teje Rebecki prajachu: ṅech ta Kṅeżna hiżcże tu dżeßacż Dṅów
woſtaṅe, ha potom ṅech cżeṅe. Wón wot moji: ṅedżerżcże me hore, pżetoż
tón Kṅez jo mói Pucż żonuwaw; daicże mi cżanecż k mojom Kṅezei. Woṅi
tohodla tu Rebecku wopraſchachu: hacż cze cżanécż? Ha wona wotmoji: hai
ja czu ßobu cżanécż. Na to ji jeje Pżecżelo wele tauzent mol tauzént z
Boża wintżuwachu. Ha wona ßo z tėmi ßwojimi na te Kamele zeßeda; ha
cżeṅeſche z tem Abrahamowón Wotrocżkom. Deż woṅi blißko k tomu Krajei
Abrahama, ha Isaaka pżiſchli bėchu; bėſche ruṅe tón Tżaß Isaak na Polu,
wón wulada na zdala te Kamele, ha Rebecka joho też widżeſche: wopraſcha
ßo toho Wotrocżka: żtó tón Muż jo, kiż pżi Polach khodżi? Wón ji
wotmoji: to jo tón Kṅez! tak ßo wona khéczé z tém Wodżewaṅon pżikre. Tón
Wotrocżk pak Isaakei pojedaſche kak jo ßo ſchitko ſtawo. Ha Isaak
wedżeſche tu Rebeku do teje Hėté ßwojeje wumreteje Macżeṙe Saré; ha za
ju z Luboſcżu za ßwoju Mandżelſku.

Wutżwa.

1.) Starſchi ßo dérbja za ßwoje Dżėcżi ſtaracż, zo bóchu jim k Boha
bojazném, ha jeneje Wėré Mandżelſkim radżili, ha ßo za ṅich ſtarali. 2.)
Te Dżėcżi pak dérbja ßwojich Starſchich poßuchacż żtoż woṅi jim rozomṅe
radża. Ha taikim da Bóh ßwoje Pożonuwaṅo. Kotżiż pak ßlepe po ßwojich
Zadoſcżach

<pb n="034"/>

do toho Mandżelſtwa ſtupja: cżi Bożoho Żonuwaṅa ṅedoſtanu, hale tón zwó
Ṅepżecżel ma Mócż nanimi. 3.) Cżi Swużowṅiki móża wot toho Abrahamowo
Wotrocżka wuknécż: kak ßwėrṅe ha zprawṅe woṅi ßwojim Kṅeżim ßwużicż
dérbja. 4.) Ha, ka ßo jeden kóżdé do Wole Bożeje podacż ma.

♣XV.♠

Wot toho Żonuwaṅa, kotreż jo Isaak ßwojimai Séhnomai Ezawoi, ha Jakuboi
daw. ♣Gen. 27.♠

Rebeka bėſche Isaakei dweju Séhnow na jedén Mól porodżiwa Ezawa, ha
Jakuba, tohodla rėkaſchtai Dwóiṅikai. Tón prėṅi narodżené Ezaw bė
koßmate; tón druhi pak Jakub bė watki. Ezaw bė Hoṅeṙ teje Zwėriné téch
Lėßach, ha Polṅik. Jakub pak bė jenaiki ha zprawné, ha bódleſche tei
Hėcże ßwojich Starſchich. Isaak ton Nan lubuwaſche toho Ezawa jacze hako
toho Jakuba. Ta Macż Rebeka pak mėjeſche Jakuba bóle lubo, hacż toho
koßmatoho Ezawa. Isaak tón Nan bó ſtaré, ßwabó, ha joho Wotżi jacze
ṅewidżeſchtai. Wón zawowa toho Ezawa, ha prajeſche jomu: dżi! zmi twoju
Bróṅ, ha ladai, zo bó na Polu ṅėkaike Zwėrjo doßanew; déż ṅėſchto
popanécż budżeſch, zwaṙ mi je tak, każ te Wėſch, zo ja rad jėm; ha
pżiṅeß mi ßem, zo bóch pojėd; zo bó cże moja Duſcha żonuwawa, predé hacż
ja wumru. To bėſche Rebeka ßwóſchawa; tohodla, deż bė Ezaw na Polo
wuſchow, zawowa wona ßwojoho

<pb n="035"/>

Luboho Sehna Jakuba, ha pżikaza jomu, zo bó kheczé dweju Kózwikow wot
Stadwa pżiṅeß, zo bó wona wot ṅei tu Jėdż zwariwa, kotruż Isaak rad jė,
ha taiku Jėdż zo bó Jakub Nanei doṅeß, ha tak te Żonuwaṅo dóſtaw, kotreż
tón Nan tomu Ezawoi dacż cze. Jakub pak k ßwojei Macżeri rekné: te
wėſch, zo jo mói Bratr koßmaté, ja pak watki. Dé bó ßo me mói Nan
dótknew, ha tak pótnéw, zo ja ßem: tak ßo boju, zo bó wón mėṅiw, zo joho
zhebacż czu, tak bóch mėſto toho Żonuwaṅa te Klecżo doſtaw. Ta Macż
dżeſche: ṅech te Klecżo namṅe paṅe mói Séhno; jeno me poßuchai, ha dżi,
pżiṅeß mi ßém, żtoż cżi prajiwa ßem. Jakub dżėſche, ha pżiṅeße dwei
dobrei tucżnei Kózwikow, ha da jeju ßwojei Macżeri, ha wona wotṅei taiku
Jedż pżihotuwa, kaikuż wona wedżeſche, zo tón Nan rad jė. Potom wona
Jakuboi tu nailėpſchu Draſtu toho Ezawa wobletże, kotruż wona pżißebi
mėjeſche; te Kóżki wo téch dweju Kózwikow wobwi wona wokoho téch Rukow
Jakuba, ha pżikre z ṅimai też tu nahu Schiju Jakubowu. Ha wona jomu da
tu Jėdż, ha tón petżené Klėb: ha wón to nucz ṅeßéſche, ha prajeſche:
Lubó Nano: Isaak wotmoji: ja cże ßwóſchu mói Séhno! Żtó tė ßé? ha Jakub
prajeſche: ja ßem Ezaw twói prėṅe rodżené Séhn: ja ßem tżiṅiw, każ mi té
pżikazaw ße: ſtaṅ: ßeṅ ßo, ha jėz wot mojeje Zwėriné, zo bó me twoja
Duſcha żonuwawa. Isaak pak zaßé prajeſche: ka ße da tak khecze namakacż
mów, mói Séhno? Jakub prajeſche: wona bėſche ta Wola Boża, zo me zkoro
zetka, żtoż ja rad mėcż czech. Isaak rekne: pói ßem, zo bóch ßo

<pb n="036"/>

cże dótknéw, ha zoṅiw: hacż té mói Séhn Ezaw ße, habó ṅicz? Jakub
pżiſtupi k ṅomu, ha tón Nan ßo joho Rukow dótkne, ha rekne: tón Wóß jo
dre Jakubowó Wóß: tei Ruczé pak ſtai Ezawowoi Ruczé. Tak wón joho
ṅepózna. Wón joho zaßé wopraſcha: ßé té mói Sehn Ezaw? ha Jakub wotmoji:
hai ja ßém. Isaak ṙekne: pżiṅeß mi tu Jėdż wot twojeje Zwėrine, mói
Sehno; zo bó cże moja Duſcha żonuwawa. Déż Isaak tu Jėdż pojėd bė: da
jomu Jakub też Wino picż. Ha déż wón ßo napiw bė: prajeſche k ṅomu: pói
kemṅe moi Séhno, ha wokoſchei me. Jakub pżiſtupi, ha wokoſcha jeho.
Nedém hacż Isaak tu dobru Wóṅ joho Draſté wutżu: Żonuwaſche wón joho, ha
prajeſche: Leicże ta Woṅ jo hako ta Woṅ jenoho pownoho pwódnoho Pola,
kotreż tón Kṅez żonuwaw jo. Dai cżi Bóh wot teje Roßé téch Ṅebeß, wot
toho Tuka teje Zemje, ha wot teje Mnohoté toho Żita ha Wina Cżi Ludżo
dérbja tebi ßwużicż, ha ſchitke Zplawó derbja ßo k tebi modlicż. Bódż
Kṅez twojich Bratrow, ha te Dżėcżi twojeje Macżere dérbja ßo pżed tobu
kwoṅicż. Żtóż tebi klecż budże, ton budże zaklaté, ha żtoż cże żonuwacż
budże, tón dérbi ze Żonuwaṅom napelnene bódż. Isaak bė lėdem ßwoje Rétże
dokonaw, ha Jakub bė haklei wot Nana won wuſchow: da pżiṅdże Ezaw, ha
pżiṅeße tu warenu Jėdż wot ßwojeje Hoṅidwo, ha prajeſche k Nanei: ſtaṅ
Hore mói Nano, ha jėz wot teje Zwėrine twojoho Séhna, zo bó me twoja
Duſcha żonuwawa. Isaak joho praſcheſche: Żtó ha te ßé? wón wotmoji: ja
ßém twói prėṅe rodżene Sehn

<pb n="037"/>

Ezaw. Na to ßo Isaak pżez Miru ſtróżi; ha jara ßo dżiwaſche: ha
prajeſche: żtó ha tón bėſche, kotréż jo mi predé wot teje popaṅeneje
Zwėriné jėzdż daw? predé hacż té pżiſchow ße? ha ja ßem joho Żonuwaw, ha
wón budże też żonuwané Déż Ezaw to ßwóſcheſche: rujeſche ha żawoſcżeſche
z wulkim Wowaṅom, ha bė jara zrudne, ha prajeſche: Żonui też me, mói
Nano. Ha wón rekné: twói Bratr jo z Hebaṅom pżiſchow, ha jo tebi twoje
Żonuwaṅo precż zaw. Na to rekné Ezaw: wón praje Jakub (poteptaṙ) rėka;
pżetoż wón jo me hiżon druhi Mól zhebaw: Te prawo mojoho prėṅerodżeṅa jo
mi wotkupiw (Ezaw bė na jedén Tżaß mucżné Dom pżiſchow, Jakub bėſche
ßebi nėkaiku tżerwenu Jėdż habó Wóßmóż nawariw, tón wódné Ezaw rekné k
Jakubei: dai mi tu Jėdż: Jakub wotmoji: pżedai té mi te prawo twojoho
Prėṅe-Rodżeṅa ze Pżißahu. Ha Ezaw prajeſche: ja budu wumrecż, ha k tżomu
mi te Prėṅe Rodżeṅo jo? wón ßo zapżißaha, ha pżeda te Prėṅe Rodżeṅo
ßwojom Bratrei Jakuboi za tón Wóßmóż) Ha Ezaw rekné zaßé k ßwojam Nanei
Isaakei: ṅeißé zamṅe zanoho Żonuwaṅa zdżerżaw? Isaak wotmoji: ja ßóm
joho k twojom Kṅezei żtżiṅiw, ha ſchitkich joho Bratrow ßem k joho
Swużwe podcżißnew; ze Żitom ha z Winom ßém joho poßelṅiw: żto ha dérbu
tebi mói Sehno jaczé ha dale tżiṅicż? Ezaw rekné: mói Lubó Nano maſch te
jeno jene Żonuwaṅo? ja cże proſchu: żonui też me. Ha déż wón z wulkei
Żawoſcżu ha z Kżitżeṅom pwakaſche: bó Isaak nuté, ha k ṅomu prajeſche:

<pb n="038"/>

wo tém Tuku teie Zemje, ha wo tei Roßé z Ṅebes dele budże twoje
Żonuwaṅo. Tohodla ṅėwaſche ßo Ezaw na ßwojoho Bratra Jakuba, ha bė jara
zwó na ṅoho; ha wo ßwojei Wutrobe prajeſche: déż te zrudne Dne teje
Smercże mojoho Nana pżiṅdż buda; da czu ja mojoho Bratra Jakuba
zkónczuwacż.

Wutżwa.

Wone jo jara wele na tém Żonuwaṅu leiżane, kotreż czi Starſchi ßwojim
Dżėcżom dawaju; kotreż Żonuwaṅo też te Dżėcżi jara zaṅdż mėcż dérbja;
każ to na tém ſtarém Isaakom, ha na joho dwėmai Séhnomai widżecż jo.
Ruṅe tak też żkodżi téch Starſchich Klecżo tém Dżėcżom na Cżéle, ha na
Duſchi; tak zo taike wot ßwojich Starſchich zaklate Dżėcżi tu na Swėcżi
mawo Żonuwaṅa maju, do rėſchnoho Żiweṅa padaju, z Rėchow do zwojehe
Smercże, pżetoż kaike Żiweṅo! taika jo też ta Smercż.

♣XVI.♠

Wot toho ṅebeſkoho Re̓bla, kotroho tón Patriarcha Jakub woßṅe widżew jo.
♣Gen. 28. Cap.♠

Isaak ha Rebeka póznaſchtai, zo tón zazwóbené Ezaw ßwojoho Bratra Jakuba
zkónczuwacż móßli, toho dóſtaṅenoho Żounwana-dla. Zo bó Jakub Ezawoi z
Wotżow pżiſchow; póßwaſchtai joho do Mezopotamie k tomu Labanei k
Bratrei

<pb n="039"/>

teje Rebeki, ha Jakubowoje Macżere; Isaak tón Jakubowó Nan da jomu jene
wulke Żonuwaṅo. Ha pżikaza jomu krucże, zo bó ßebi żaneje wo téch
Kananeiſkich Dżówkow za Żonu zaw; hale z toho macżernoho Pżecżelſtwa, ha
z Doma toho Bathuela, jenu Dżówku Labana, Bratra ßwojeje Macżere Rebeki.
Deż Jakub wot ßwojich Starſchich precż cżeṅeſche k Labanei, bėſche wón
na jedén wulki polné Krai pżiſchow, ha te Swónczo bė zaſchwo; tak
dérbeſche Jakub na Polu pżez Nócz woſtacż; Wón ßebi jedén Kameṅ pod Wowu
powożi, ha na nim ſpaſche. Wón Wosṅe jeden dowhi Rėbel widżeſche, kotréż
wod Zemje hacż do Ṅebeß z Kónczom doßahaſche, po tem Rėblu cżi Jandżelo
Bożi Hore ha dele ważachu; Bóh tón Kṅez bė pak ßo na tón Rėbel zlenew:
ha k Jakubei prajeſche: Ja czu tebi, ha twojomu Semeṅu tón Krai, dżeż te
ſpiſch, dacż etc. etc. Deż Jakub wotucżi, bojeſche ßo, ha prajeſche: To
jo jene ztraſchne Mėſto: tu jo tón Dom Bożi, ha ṅebeſke Rota. Ha Rano
poſtaji wón tón Kameṅ, na kotremż won leiżaw ha ſpaw bė, k jenom
Czeichei, ha liné Wolij na ṅon; ha rėkaſche tóm Mėſtu Bethel.

Wutżwa.

Żtóż jo Bohu, ha ßwojim Starſchim poßußné: toho Bóh ṅewopuſchcżi.

♣XVII.♠

Jakub jo Labanei za tu Rachel żtérnacże Le̓t ßwużiw. ♣Cap. 29.♠

Na to cżeṅeſche Jakub do Mezopotamie k Bra-

<pb n="040"/>

trei ßwojeje Macżere Rebeki, ha wón pżiṅdże do toho ſaṁßnoho Kraja: ha k
teji Studṅi, z kotreje tón Skót ha Wowczé napówane bóchu. Ta Studṅa pak
bė z jeném wulkim Kameṅom pżikréta. Ha bėſche te Waſchṅo, déż ſchitke
Wowczé zromadżené bėchu; bó tón Kameṅ wotwalené, ha déż bė tón Skót
napówané, tak bó tón Kameṅ zaßé na tu Studṅu powożené. Na tém Polu pódla
teje Studṅe bėchu tzi Tżrjódé Wowczow. Jakub prajeſche k tém Paſterjam:
Wó Bratzja: z wotkel wó ſcże? woṅi wot mojichu: mó ßmó z Harana. Wón ßo
jich dale wopraſcha: znajecże wó Labana toho Séhna Nachora? Woṅi dżachu?
mó joho znajemó. Jakub praji: jo wón hiżcżen ſtrowó? ha woṅi ṙeknechu:
hai: ha Lei: Rachel joho Dżówka pżiṅdże tu ßém ze ßwojim Stadwom: pżetoż
wona ßwojoho Nana Stadwo paßeſche. Kotruż deż Jakob wulada, ha pozna zo
jo ßwoja Pżecżelṅicza, ha te Wowcze ßwojoho Wuja Labana! wotwali wón tón
Kameṅ, z kotrémz ta Studṅa pżikréta bė. Ha déż bė te Stadwo napówane;
Wokoſcha Jakub tu Rachel, ha pwakaſche z wulkim Woßom: ha zjewi ji, zo
jo wón Wui ha Bratr jeje Nana, ha Sehn teje Rebeki. Na to wona kwataicze
bėżeſche, ha poje to ßwojom Nanei. Kotreż deż to ßwóſchaw bė: zo Jakub
ßwojeje Sotré Sehn pżiſchaw jo: jo jomu na Pżecżo bėzaw: ha jo joho
wokoho Schije pżimnew, ha wokoſchuwaw, ha do ßwojoho Doma wed. Deż pak
bė Laban ßwóſchaw tżohodla jo Jakub pżiſchow: jo prajiw: Te ßé moja
Kóſcż, ha moje Mjaßo.

Ha déż jeden Mėßacz ṅimo bė, prajeſche Laban

<pb n="041"/>

k Jakubei: deż te mói Bratr, ha Pżecżel ßé: budżeſch té mí darmo
ßwużicż? prai: kaiku Zdu budżeſch té krednecż? Laban pak mėjeſche dwė
Dżówczé, ta wetża rėkaſche Lia, ta menſcha pak Rachel; ta Lia mėjeſche
kipjacze ha Bolacze Wotżi; Rachel pak bė rjanoho Wobletża: kotruż Jakub
lubuwaſche, ha prajeſche: Ja czu cżi za twoju menſchu Dżówku Rachel
ßedém Lėt ßwużicż. Na to ṙekné Laban: wone jo Lėpe, zo ja ju tebi dam,
hako ṅėkaikom druhom Mużei: woſtaṅ podla me. Tak jo Jakub za tu Rachel
ßedém Lėt ßwużíw. Ha wone ßo jomu te ßédém Lėt krótke Dné zdachu bócż
wulkeje Luboſcże dla. Za tém prajeſche Jakub k Labanei: dai mi tu Rachel
moju Żonu; pżetoż tón Tżaß jo dopelṅené. Laban pżeproße wele Pżecżelow
na Hoſcżinu, ha żtziṅi jedén Kwaß. Wetżor dowedże Lavan do teje Komore
tu kipjatu Liu. To jo pak Jakub haklei rano pótnéw. Da praji Jakub k
Labanei: żto jo to, zo ße té tżiṅicż czéw? ſchak ßém ja tebi za tu
Rachel ßwużiw, ha ṅicz za tu Liu. Laban ṙekné: tu tém Mėſcże ṅejo te
Waſchṅo te mótze predé téch ſtarſchich Dżówkow wudawacż. Swuż mi hiżcże
druhe ßédém Lėt, ha tebi za twoju Próczu też tu Rachel dam. Jakub bė
zpokojom, ha déż ßo jedén Tédżen zminé, za wón ßebi też tu Rachel za
Żonu. Jakub tu Rachel bóle lubuwaſche hako tu roznu kipjatu Liu; Rachel
bė ṅepwódna, Lia pak pwódna, ha narodżi Schėſcż Séhnow, kotziż rėkachu
Ruben, Simeon, Levi, Judas, Jßachar, ha Zabulon. Rachel mėjeſche
Swuzowṅiczu z Menom Bala: wot teje mėjeſche Jakub też dwei Sehnow, ha
rėkaſchtai Dan, ha

<pb n="042"/>

Nephthali. Lia mėjeſche Swużowṅiczu ha rėkaſche Zelpha, z teje mėjeſche
Jakub też dwei Séhnow, z Menom Gad, ha Aser. Bóh pak ßo też na tei
zrudnei ha ṅepwódnei Rachel ßmėli, zo wona też dwei Sehnow porodżi:
Jezepha, ha Benjamina, pżikotrohoż Porodże pak wona te ßwoje Żiweṅo
zubi.

Wutżwa.

Jakub bė ßwojom ſtarom Nanei Iſaakei poßuſchné kotréż jomu pżikazaw bė,
zo ßebi żanu pohanßku Żonu zacż ṅedérbi, hale zo dérbi do Mezopotamie k
macżernom Bratrei Labanei cżanécż, ha tam ßo wożeṅícz. To bėſche ta Boża
Wola; ha tak jo Jakub za tu rjanu Rachel Labanei żtérnacże Lėt ßwuzíw,
po Bożei ha nanowoi Woli. Ṅėkotre Dżėcżi Séhné ha Dżówki, pżez tu
ṅeſchwarnu Luboßcż zaßlepeṅí, Bohu ha Starſchim ṅepoßuſchṅi ßebi Żoné,
habo Muże beru czuzeje We̓ré, bez Rozoma; wo Prėtka ßo do taikoho ßlepe
zalubuju, ßo bóle k ṅomu modla, hako k Bohu; hale na Poßletku ßo ṅícż
jeno żtérnacże Lėt, hale tón czéwó Tżaß toho ṅepżiſtoinoho Mandżelſtwa
dla kaju, wo Ṅepżeceżlſtwu ha Hadrii hubeṅe żiwi ßu: hale pozdże.

♣XVIII.♠

Jakub cżeṅe z Meſopotamie wot ßwojoho pżichodnoho Nana Labana ze ßwojimi
Żonami, Dźe̓cżimi, ha Stadwami ßwojich Skocżatow do ßwojoho Kraja. ♣Gen.
31. Cap.♠

<pb n="043"/>

Déż bėſche Jakub dwaczécżi Lėt za ßobu tomu Labanei ßwėrṅe ßwużiw; jo
joho Bóh wulczéſchṅe na Stadwach żonuwaw; to ßo Labanei praje ṅezdaſche,
ha bėſche merzaczé na Jakuba. To dere Jakub na tem Labaṅe pózna. Tohodla
powowa wón ßwojei Żoṅe tu Rachel, ha tu Liu k ßebi na Polo: ha dżeſche k
ṅimai: toho waſchoho Nana Wobletżo ṅei kemṅe jaczé tak lubozne hako
tżora, ha pżetżoraiſchim; moi Boh ha Kṅez jo mi też prajiw: rócż ßo zaßé
do toho Kraja twojich Wóczczow, ha ja czu ztobu bócż.

Tohodla ſtaże Jakub, poßadżí ßwojei Żoṅe, ha Dżėcżi na te Kamele; za
ſchu ßwoju Zamóżnoſcż ha ſchitke ßwoje Stadwa, ha ſcho, żtoż bėſche ßebi
Mezopotamii zromadżiw: ta Rachel pak krané ßwojoho Nana Labana Pżibohwó,
déż wón doma ṅebė, hale na Wowczow Tzihaṅu; ha tak ßwói Pucż do toho
Kraja Kanaan cżeneſche; ha pżiṅdże hacż k Hore Galaad. Za tzi Dné bó
Labanei pojedżene, żo jo Jakub cżeknew. Na to za Laban ßwojich Bratrow,
ha kwataſche za Jakubom ßédém Dṅów, ha doſcżané joho na tei Hore Galaat.
Hale Bóh bėſche Labanei woßṅe porutżiw, zo wón Jakuboi ṅitżo ßurowo
retżecż ṅedérbi Ha déż Laban Jakuba na teí Hore Galaat dozcżanew bė!
rekné wón Jakubei: tżohodla ße té tak tżiṅiw, ha ße mojei Dżówczé z
Kradżu wot wed? Tżohodla ßé meltżo wot temṅe cżanéw, ha mi to ṅeißé
prajiw, zo bóch cże z Weßowoſcżu, ze Spėwaṅon ha z Muſicu pżewodżiw, ha
twoje Dżėcżi wokoſchaw: té ßé to ṅemudre tżiṅiw. Moja Ruka jo dre tak
móczna, zo bóch cżi to ze Zwóm zapwacżicż mów:

<pb n="044"/>

hale tón Bóh waſchoho Wóczcza jo mi to zakazaw. Ṅech dżė jo, zo ßé czéw
Zeżadoſcżu do Doma twojoho Nana cżanécż: tżohodla pak ßé mi té moje
Pżibowó kranéw? Jakub wotmoji: zo ßém bez twojoho Wedżeṅa precż cżanéw:
ßém ßo bojaw, zo bó te mi twojei Dżówcze z Moczu precż zaw. Zo pak te
Paduſtwo namṅe retziſch: pódla kotrohoż té twoje Pżibohwó namakacż
budżeſch: tón ṅech pżedewſchimi Bratrami zadajoné habó zamorduwané
budże. Potai toho-dla, ha żtoż kuli té twojich Wėczow namakacż budżeſch:
zmi je ßebí pretż. Jakub ṅewedżeſche, zo jo Rebeka te Pżibowó ßwojoho
Nana kranewa. Laban dżėſche do teje Hėté Jakubowoje ha Lije, ha pżepóta
Schitko; hale ṅenamaka ṅitżo. Ha potom dżėſche wón też do teje Hėté
Rachele ßwoje Pżibowó pótacż: Déż to Rachel pótné, zkowa wona te Pżibowó
zpodé Swómó ha Swaṅa toho Kamela, ha ßéże ßo na Ṅe; tón Nan Laban
ſchitko pżepóta, ha ṅitżo ṅenamaka. Rachel pak ßedżacza na tem Swaṅu, ha
na téch Pżíbowach ßwojoho Nana, rekné k ṅomu: proſchu cże mói Kṅeże, zo
ja pżed tobu ſtanėcż ṅemózu; pżetoż wone jo ßo mi po tém Żónſkim Waſchṅu
ſtawo. Ha tak wona toho potaczoho Nana zheba. Na to ßo Jakub rozṅewa, ha
prajeſche k Labanei: tżohodla té z taikei Zwóbotu zamnu pżiṅdżeſch? żto
ßém ja pżecżíwo tebi zrėſchiw? Lei ja ßém tebi dwaczécżi Lėt zwėrṅe
ßwużiw, Noczé ha Wodṅo ßém ßo za twoje Stadwa ſtaraw; ha ṅeißem cżi wot
twojoho Zamożeṅa nitżo zaw. Na to ßo Laban z Jakubom zhedna; wokoſcha
ßwoje Dżėcżi, ha cżeṅeſche zaßé do ßwojoho Kraja dom.

<pb n="045"/>

Wutżwa.

Jakub jo Labanei za joho dwė Dżówczé żtérnacże Lėt ßwėrṅe ßwużiw. Wele
jaczé dérbeli mó Bohu tomu Kṅezei za naſche Lubo Duſche ßwėrṅe ßwużicż
tón czéwó Tżaß naſchoho Żiweṅa.

♣XVIIII.♠

Jakub pżewiṅe Zluboßcżu, ha Zpoṅiżnoßcżu ßwojoho Bratra. ♣Gen.♠ 32. und
34.

Déż Jakub ztémi Swojimi cżeṅeſche: zetkaſchtai Joho dwai Jandżelei
Bożei: ha Jakub prajeſche: to ßu Boże Wóiſtwa. Jakub póßwa też Póßwow k
ßwojom Bratrei Ezawoi do toho Kraja Edom zo bóchu jomu prajili: Ja Jakub
ßém bów czuzwe pola Labana: ja mam Hojadwa, Wóßwó, Wowczé Wotrocżki, ha
ßwużowne Dżówki: ja póßczewu tohodla Póßwo k mojom Bratrei, zo bóch Nadu
pżed joho Wobletżom namakaw. Cżí Póßwó pżiṅdżechu zaßé: ha prajachu: mó
ßmó k twojemu Bratrei Ezawoi pżiſchli: ha lei, wón zeżtérimi Stami
Mußkich napſchecżo kwata. Na to ßo Jakub jara ſtróżi: ha rozdżėli ßwói
Lud, ha ßwoje Stadwa na dwē Tżródże, ha prajeſche: pobijeli Ezaw tu jenu
Tżródu? da ta druha wóſche woſtaṅe: ha proſcheſche Boha: zo bó Joho z
teje Ruki ßwojoho Bratra Ezawa wumóżiw, zo wón trebaz te Macżere z témi
Dżėczimi ṅezacżepe. Tohodla Jakub ton Bratrei Ezawoi pecż Tżródow Skotu
wot Kozow, wot Wowczow, wot Kamelow, wot Kruwow, ha wot Wóßwow napżecżo

<pb n="046"/>

k Darei póßwa, kóiżdu Tżródu woßebe: ha pżikaza tem Wotrocżkam, jenom
kóżdom woßebe: deż cże mói Bratr zetkacż ha praſchecż budże. tżei te ßé?
dże té cżeṅeſch? tżei jo tón Skót? da wotmoi: wón Jakuboi twojom
Wotrocżkei ßwuſcha: wón Daré tebi ßwojom Kṅezei póßcżele: wón też ßam
potom pżindż budże. Deż te Dare predé Dżėchu; da zczėhuwaſche Jakub ze
ßwojimai Żonomai, Dżówkomai, ha z Jėdnacże Sehnami. Wón pak Nocze ßam
woſta. Ha na Raṅo wojuwaſche jedén Muż z Ṅim hacż Zerja hore dżėchu, ha
déż wón widżeſche, zo wón Jakuba ṅepżewiṅe; dótkné ßo joho Ziwó, ha wona
zezkné, ha Jakub bó Klaczawó. Ha tón Muż rekne Jakubei: dai mi hicż: te
Swóṅcżne Zerja zkadżeju! Jakub wot moji: ja cżi ṅedam hicż, kiba zo me
pożonujeſch. Wón ßo joho wopraſcha: ka jo twoje Meno? wón wotmoji:
Jakub: Ha wón praji: te ṅe dérbiſch Jakub, hale Israel rėkacż. Ha wón
joho Żonuwaſche. Ha Jakub dżeſche: ja ßem Boha z Wotżomai widżew, ha
mojei Duſchi jo ßo Zbożo ſtawo. Na to pozbėne Jakub ßwojei Wotżi: ha
wulada ßwojoho Bratra Ezawa: ha poſtaji wobi dwė Dżówczé ze ßwojimi
Séhnami do Prėtka, Liu ha ha Rachel z Jozefom zadé, ha wón dżėſche predé
ṅich, ha pokili ßo Jakub ßedém moli k Zemi, tak też joho Żoné ha Dżėcżi.
Ezaw pak Jakuboi napżecżo bėzeſche: padże jomu wokoho Schije, ha
wokoſchuwaſche joho, ha pwakaſche. Potom ßo praſcheſche: kaike to Żoné,
ha Dżecżi ßu. Jakub wotmoji: to ßu te Dżėcżi, kotre jo mi Bóh daw. Dale
ßo Ezaw praſcheſche: żto ßu te Tżródé, ko-

<pb n="047"/>

tre ßu me zetkawó? Jakub wot moji: to ßu tebi Daré: zo bóch Nadu pżed
tobu mojim Kṅezom namakaw. Ezaw praji ja mam ßam Wele, z dżerż ßebi mói
Bratcze, żtoż twoje jo: potom ßo tola da naproſecż, ha za te Daré: ha
tak ßo rózno rozdżėliſchtai: ha cżeṅeſche kóiżdé ßwói Putż.

Wutżwa.

Débó kóiżdé Kżeßczijan ßwojom rozṅėwanon Bratrei ha Bliſchom tak wele
dobréch Swowow daw, ha Poṅíżnoßcże wopokazaw, kaiż jo Jakub Ezawoi
tżiṅíw: da ṅebo taika Wóina bez Kżeßcżíjanami Bówa. Hale dże ßu taíczé?

♣XX.♠

Wot Jozefa, Jakubowo Séhna.

♣Gen.♠ 37.

Déż Jakub z Mezopotamie pżiſchow bė, bódleſche wón ztémi ßwojimi Séhnami
tém Kananeißkim Kraju. Jozef bėſche ſchėßnacże Lėt ſtare, paßéſche wón
zeßwojimi Bratrami te Stadwa ßwojoho Nana Jakuba. Ha wón wobßkorżi
ßwojich Bratrow podla ßwojoho Nana jenoho wulkoho Rėcha dla. Izrael
(Jakub) mėjeſche Jozefa lubije hacż téch druhich Séhnow; dokelż joho
bėſche ßwojich ſtaréch Dṅach dóſtaw. Ha bėſche jomu jenu dowhu ha
ſtrémoitu Draſtu żtżiṅiw. Déż da to joho Bratzja wiedżechu, zo joho tón
Nan lubije ma, hacż ſchitkich druhich Sėhnow: woṅi jomu hidżachu; ha
ṅemóżachu żanoho dobroho Swowa zṅim rétżecż. Wone ßo też ſta: zo wón
ßwojim Bra-

<pb n="048"/>

tram jedén Son habó Dżecżo pojedaſche; żtoż ßo jomu dżawo bė: mi ßo
zdaſche, hako bóchmó na Polu Snopó jazali; ha mói Snop ßo pozbėné, ha
waſche Snopó ßo koho wokoho k mojom Snopoi kwoṅachu. Na to prajachu joho
Bratzja: budżeſch da té naſch Kral? habó dérbimó mó twojom Kṅeiſtwu
pocżißṅeṅi bócż? te Dżecżo bė Wina jenoho wetżoho Ṅėwa. Jozef hiżcże
jeden druhi Son, ha Dżecżo ßwojim Bratram pojedaſche: Ja woßṅe widżach:
hako bó ßo Swónezo, Mėßacz, ha jėdnacże Vėzdé kemṅe kwoṅiwó, ha modliwó.
Deż wón to ßwojom Nanei, ha Bratram pojedaſche: naßwari joho tón Nan:
żto derbi twoje Dżecżo na ßebi mėcż? Derbu ja, ha twoja Macż, ha Bratzja
ßo na Zemi k tebi modlicż? Tohla tón Nan meltżo to roßpominaſche. Deż
joho Bratzja te Nanowo Stadwo ha Skót Zicheme paßéchu; praji Nan k
Jozefei: twoji Bratzja te Wowczé wo Zicheme paßu: ja czu cże kṅim
póßwacż! dżi, ha ladai hacż jo ſcho dere z twojimi Bratrami, ha ze
Skotom? ha prai mi zaßé, ka ßo tam wedże? Na to dżėſche Jozef z Hebrona,
ha pżiṅdże k Zichimoi. Tam joho jeden Muż budżaczoho na Polu zetka, ha
ßo joho wopraſcha: żto wón póta? Wón wotmoji: ja mojich Bratrow pótam;
pojez mi: dże woṅi tón Skót paßu? ha tón Muż prajeſche: woṅi ßu tu wot
toho Mėſta cżanéli: ja pak ßém ßwóſchaw, zo woṅi rétżachu, zo czedża k
Dothaim cżanéż. Na to dżėſche Jozef k ßwojím Bratram ha trechi jich wo
Dothaime. Déż joho cżi Bratzja nazdala wuladachu, predé hacż wón kṅim
pżiṅdże, prajachu be-

<pb n="049"/>

ßobu: lei tón Dżecżer ßém pżiṅdże: póicże: czemó joho moricż, ha do teje
ſtareje Jamó cżißnecż; ha prajicż: jene zwo Zwėrjo jo joho zeżrawo:
potom budżemó widżecż, żto jo jomu joho Dżecżo ha Són pomhawo. Deż pak
to tón Bratr Ruben ßwóſcheſche: ſtaraſche ßo, ka bó joho zjich Rukow
wumożiw: ha rekne. ṅebercże jomu joho Ziweṅo: ha ṅerozlicże Joho Krei,
hale cżißcże joho tu do teje Jamó. To pak wón tohodla dżeſche: zo joho
rad czeſche z jich Rukow wumócz; ha joho zaße ßwojom Nanei Dacż. Déż da
Józef k tém Bratram pżiṅdże, wußlėkachu joho, ha tu dowhu ha ſtrémoitu
pißanu Draſtu jomu zczeżechu, ha cżißnéchu joho do teje ſtareje Jamó,
kotreiż Woda ṅebėſche. Deż ßo woṅi ßeżechu tón Klėb jėzcz; wuladachu
téch Izmaeliczkich Kupczow, kotziż tam ṅimo cżeṅechu ze ßwojimi
Kamelemi. Da prajeſche Judas k ßwojim Bratram: kaiki Dobótk bóchmó wot
toho mėli, dé bóchmó naſchoho Bratra wod Żiweṅo pżiṅeßli? wone jo lėpe,
zo joho tem Izmaelitam pżedamó; zo bóchu naſche Ruki z joho Krwju
ṅewomazane bówó: pżetoż wón dżė jo naſch Bratr, ha naſche Mjaßo: ha joho
Bratzja bėchu z joho Retżu z Pokojom: ha woṅi Jozefa zteje Jamó
wucżeżechu, ha pżedachu joho tém Izmaelitam za dwaczecżi Slėbórnech; ha
wón bó do Egypßkeje wedżene. Ruben pak ṅebė tedém pódla; ha déż wón k
tei Jame pziṅdże, ha toho Bratra Jozefa ṅenamaka; da rózdre wón ßwoju
Draſtu ze Zrudnoßcżu; dżėſche k ßojim Bratram; ha Żawoßṅe wowaſche: Tón
Hóltżecż tu ṅejo! ha dże derbu ja hicż? Woṅi pak Jozefowu Draſtu zachu;
zarėza-

<pb n="050"/>

chu jenoho Kózwa, ha namótżichu ju do teje Krwė: ha póßwachu ju k Nanei
z Ludżimi: kotżiż prajachu, tu Sukṅu ßmó mó namakali: Ladai: hacż jo to
twojoho Sehna Sukṅa, habó ṅicz? Déż ton Nan ju pózna: prajeſche: to jo
mojoho Sehna Sukṅa! jene dżije Zwėrjo jo joho zeżrawo. Jakub rózdre
ßwoju Draſtu, pwakaſche, ha żaruwaſche ßwojoho Sehna dowhi Tżaß. Cżi
ſchiczé joho Sehnowe ßo próczuwachu, zo bóchu joho Zrudobu polóſchili!
hale won ßo nóczéſche tróżtuwacż dacż; hale rekne: Ja z wulkei Zrudobu
póndu do Rowa (do hole) k mojom Séhnei. Ha ṅepżeſta pwakacż. Cżi
Madianité pak pżedachu Jozefa do Egipßkeje Putifari, kotréż bė Wóißki
Wóſchi Faraona.

Wutżwa.

Débó ſchitke Dżėcżi ßwojím Starſchim tak poßuſchne bówó, każ Jozef
ßwojom Lubom Nanei Jakuboi? kaika bó to Weßowoßcż tém ßwėrném Starſchin
bówa! hale wone jo tém Tżaßu wele jaczé Dżėcżi, kotre ßwojich Starſchich
ṅedżakṅe rudcża, hako zweßela. Wona jo też żadna Pżezjenoßcż bez témi
Bratrami. Cżi Zwi zawidża tomu Dobromu. To jo na Jozefe ha na joho
Bratrach wídżecż.

♣XXI.♠

Jozef be̓ naſchelake Waſchṅo Zpótuwané.

♣Gen.♠ 39.

Bóh tón Kṅez bė z Jozefom, kotrohoż bė tón Wóſchi Putifar kupiw. Won bė
ßwojom

<pb n="051"/>

Kṅezei ßwėrné, ha ſchitke Wėczé jomu k Bożu dżėchu, tohodla namaka Jozef
Nadu pola ßwojoho Kṅeza, kotrohoż tón Kṅez nawſchitke Wėczé, ha na czewó
Dom poſtaji. Ha Bóh żonuaſche tón Dom toho Putifarja Doma, ha na Polu
toho Jozefa dla. Józef bėſche też pódla ßwojeje Swėrnoßcże, ha Boha
Bojoßcze Leßne bez Wobletżom. Tohodla cżißne ta Putifaṙowa Żona ßwojei
Wotżi na Jozefa, ha zadaſche joho Luboßcż. Won pak ßo ṅeda na żane
Waſchṅo pżewinecż, ha prajeſche: moi Kṅez jo mi tón cżewó Dom ha ſchitke
ßwoje Hoßpodarſtwo do mojeje Moczé daw, jeno tebe ßamu ṅicz: ka bóch ja
taiku Zwóßcż woboṅcż mow, ha pżecżiwo mojom Bohu rėſchicż? ta Żona pak
bė ſchėdne na te Waſchṅo Jozefei wobcżeżna, wón pak ßo ṅidé ṅepodwoli;
ha paßeſche ßo ſtaiṅe pżedṅeju. Wone pak ßo na jeden Dżeṅ ſta, zo Józef
wo Dome ṅėżto nuzṅe tżiṅicż derbeſche; dżeż jeno ta Putifaṙowa Żona ßama
bėſche. Da pżimné wona Józefa za joho Mantl, ha żadaſche rėſchne ha
ṅedowolene Wėczé wot ṅoho: wón pak woßtaji tón Mantl jeje Rukomai, ha
cżekné, ha bėżeſche z Doma won. Déż to ta Żona widżeſche, zo ma tón
Mantl ßwojimai Rukomai, ha zo jo zadzpėna: powowa tech Ludżi, kotziż tei
Kėżi bėchu: ha rekné: Leicże tón Hebreer czeſche me do Hainbo pżṁeßcż:
deż pak ja wowach; da wón woſtaiſchi ßwoi Mantl cżekne. To Schitko też
ßwojom Mużei zkorżeſche, ha jomu tóm Mantl pokaza. Tón Kṅez Putifar
ſchitko ßwojei Żoṅe lóchcze wėreſche, ha rozṅėwa ßo, ha poda Józefa do
toho Jaſtwa, Dżeiż cżi kralowßczé Jecżi bėchu,

<pb n="052"/>

tam bó wón nucz zankṅené. Hale Bóh tón Kṅez bė z Józefom, ha da jomu
Nadu namakacż pżed tém Wóſchim toho Jaſtwa; kotréż Józefoi ſchitkich
Jatéch do Moczé da.

Wutżwa.

Zteje Hiſtorie jo widżecż, ka ſtrażna jo jena zkróbwa ṅeſchwarna Żona
tém Modżenczam. Débóchu ßo też woṅi tém ṅėtzíſchím Tżaßu tak paßli, ha
Boha ßo bojelí, ha joho Schudżom Wodṅo ha Noczépżed Wotżomai mėli, ha
Jomu tak ßwėrṅe ßwużili, kaiż jo to tżíṅíw tón tżíſté, ßwėrné, ha Boha
bojazné Modżencz Jozef. Da bóchu pżed Swėton Tżeſcżi, ha pżed Bohom
Nadże bólí. Hale! bódż Bohu ßkorżeno! tón Swėt, ha naibóle tón modé Lud,
jo ṅetziſchich zwóch Tżaßach czéle zaßlepené: tak zo a ṅitz Ludżí, a
ṅitz Boha (kotréz noczé ha Woṅo ſcho widżi, ha ßurowe żtraffuje) ßo
jaczé ṅeſtrachuje. Dale też ſteje Hiſtorie widżimó, zo Bóh tón Kṅez
dopuſchcżi téch Ṅewinewatéch do Spótueṅa ha do Ṅezboża pżiṅcż. Tola jich
newopuſchcżi; hale jich Zdobótkom do wetżeje Tżeßcże poſtaji.

♣XXII.♠

Jozef jo témai dwe̓mai z nim jatemai jich Son, habo Dżeczo wukwaduwaw.
♣Gen.♠ 40.

Wone ßo ſta, zo tón Wóſchi Wina Poredżeŕ, ha tón Wóſchi Pekaṙ toho Krala
Faraona ßo bėſchtai z Ṅėtżim pżerėſchiwoi. Na kotreiż ßo tón Kral bė
rozṅewaw, ha da jeju do toho Ja-

<pb n="053"/>

ſtwa ßadżicż, kotrémż też Jozef bėſche. Tón Wobwarnuwar toho Jaſtwa
porutżi jeju tóm Jozefoi, ha wón jimai ßwużeſche. Za ṅėkaiki Tżaß toho
Jaſtwa ßo wobimai wo jenei Noczé ṅėżto dżijeſche; ha ṅewedżeſchtai, żto
tón Són ßobu pżiṅeße. Déż Józef Rano kṅimai piṅdże, ha widżeſche, zo
ſtai zrudnai. Ha wopraſcha ßo: tżohodla ſtai Dżentz zrudṅiſchei, hako
johak? Wonai prajeſchtaj, zo ſtai Noczé ṅekaiki woßobné Son mėwai, ha
ṅichtó ṅejo, zo bó jimai tón ßamó wukwad. Józef prajeſche: te
Wukwaduwaṅo tech Sonow jo wod Boha: pojeſtai mi: żto jo ßo wamai dżawo?
Da pojedaſche tón Wóſchi téch Kralowskich Wina-Poredżeṙ: Ja ßém jeden
Winowó Peṅk widżiw, kotreż tzi Hauze mėjeſche, roßczeſche, kcżėſche, ha
Kite zrajachu. Ha ja mėjach tón Faraonowó Kelich Rucze, rozmecżech te
Jahodé do toho Kelicha, ha dach jón tomu Kralei Faraonei. Józef
prajeſche: to jo te Wukwaduwaṅo toho Sóna: te tzi Hauzé ßu tzi Dné, po
kotremi ßo Farao na tebe dopowṅicz budże, ha budże cże do teje
predawſcheje Swużwó poſtajicż, ha budżeſch jomu zaßé kaiż predé tón z
Winom napelṅene Kelich k Picżu podawacż. Jozef pódla kṅomu prajeſche:
Dopomṅi ßo namṅe, deż ßo cżi dere póṅdże, ha wopokaż namṅi Miwoßcż; zo
bó pola Faraona namṅe zpómṅiw, zo bó me ztoho Jaſtwa zaße wuweſcz daw.
Pżetoż ja ßem Ṅewinewaté z Kradżu do teje Jamó czißṅené. Deż to tón ßobu
jate Wóſchi téch Pekarjow widżeſche, zo jo Jozef tón Són toho Wóſchoho
Naliwarja habó Naporedżeṙa rozomṅe wukwaduwaw: prajeſche: Ja ßém Woßṅe

<pb n="054"/>

widżew; zo mėjach tzi mukowne Korbó na Wowe, ha tem horṅim Korbe bechu
ſchelake Jėdże kaikeż cżi Pekarjo peku; ha te Ptaki ztoho Korba
jėdżachu: Jozef dżeſche: to jo te Wukwaduwaṅo twojoho Dżecża ha Sóna: te
tzi Korbó ßu tzi Dné, po téch budże Farao na tebe zpomṅicż, ha budże
tebe dacż na Schibeṅczu wowbeßecż, ha te Ptaki budża na Schibeṅczé twoje
Mjaßo żracż. Za tzi Dné woboṅdze Farao ßwói Narodné Dżeṅ, ha da wulku
Hoßcżinu; ha dopomṅi ßo pola Blida na toho Wóſchoho Wina Naliwarja, ha
na toho Wóſchoho Pekarja: toho Naliwarja za zaßé k Nadże hore, do
predawſcheje Swużwó; ha toho Wóſchoho Peckarja da wowbeßécż: Tón Wóſchi
Wina Poredżeṙ zabó czéle na Jozefa.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez téch ßwojich Swėrnéch też ßredża teje Nuze ṅewopuſchcżi, ha
jim ßwoju Nadu wopokazuje, każ to widżimó na tém Jozefe. Déż jeno ßo
Jomu ßwėrṅe dowėrja; ha Zczerpnoßcżu na joho Miwoßcż tżakaju. Bóruṅe tón
Wóſchi Faraonzki Wina-Naliwaṙ na Jozefa zabów; tak jo tola za dwė Lėcże
Bóh na ṅoho ſpomṅiw.

♣XXIII.♠

Wot Jozefowo z Jaſtwa Wumóżeṅa: ha wot Joho Powóſcheṅa. ♣Gen. 41. Cap.♠

Za dwė Lėcże widżeſche Farao wo Sṅe: ha pżiṅdże jomu prėtk: hako bó wón
pódla Wubiné

<pb n="055"/>

ſtaw, ha widżew, zo z teje Wodé ßédém rjane, ha jara tucżne Hojadwa
pżiṅdżechu, ha ßo na tei dobrei Paſtwe paßéchu. Wone też ruṅe z teje
Wodé ſedem druhe jara ßuche Hojadwa wulėzéchu, ha zeżrachu te predauſchc
tucżne ha rjane Hojadwa: ha nato wotucżi Farao tón Kral. Ha zaßé wußné.
Ha mėjeſche jedén druhi Són. Najeném Ztwelczu wuroßcżechu ſedém rjane,
wulke ha powne Kwoße; na to wuroßcżechu druhe ßwado ha czeṅke Kwoßé,
kotreż te predauſche rjane ha tucżne póżrechu. Na to tón Kral Farao
wotucżi, ha pżiṅdże Rano na ṅoho jena Bojoßcż ha Stróżele. Ha wón da
kßebi ſchitkich Wėżcżerjow, ha Mudrech z Egypßkeje powowacż, ha
pojedaſche jim to, żto ßo jomu dżawo jo: zo bochu jomu tón joho Són
wukwaduwali. Hale wón bezṅimi żaden ṅebė, kotreż bė to wukwaduwacż mów.
Na to ßo tón Wóſchi Wina Poredżer (Naliwar) do pomṅi. Ha potża tómu
Kralei pojedacż, zo jo ßo jomu tedém, deż jo jate bów, dżawo wod
pżichodnéch Wėczow. Tam tem Jaſtwe bėſche jedén Hebreizki Hólcżecz, tomu
ja mói nóczné Són pojedach; ha kaiż wón jón wukwaduwaſche, tak jo ßo też
zomnu ſtawo. Na to bó Jozef, na Porutżnozcż toho Krala z toho Jaſtwa
wuwedżene; woṅi joho brodu truwachu, ha tzihachu ha z druhei Draſtu joho
wobletżechu, ha wedzechu joho k Kralei; Tón Kral k ṅomu prajeſche: Ja
ßém Soné widżew; ha Ṅichtó ṅejo, zo bó mi je wukwaduwaw. Ja pak ßwóſchu:
zo je te rozomṅe wukwadujeſch. Jozef wotmoji; Bóh budże tóm Faraonei też
bėzemṅe zbóżṅiwo Wotmojeṅo dacż.

<pb n="056"/>

Farao pojedaſche, żto wón Woßṅe widżew bėſche. Jozef prajeſche: te ßédém
rjane ha tucżne Hojadwa habó Kruwó, ha też te ßédém towſte wulke, ha
powne Kwoßé; tak też te ßédém ßuche ha Swabo Kruwó, ha ßédém cżeṅcke,
ßwabo ha ſpalene Kwoße, ßu jena Wėcz: ha budża wukwaduwaṅe: pżez te
ßédém tucżne Hojadwa, ha ßédem powne ha towſte Kwoßé ßu krozemeṅu ßédém
pwodne Lėta, kotreż za ßobu pzindu, te budża jara pwódne Lėta pżez tón
czewó Egypßki Krai; na te pwódne Lėta pak budża druhe jara ṅepwódne Lėta
pżiṅicż; ha budża ſchitke Zromadżeṅo téch predawſchich pwódnéch Lėtow
pżeczéruwacż, ha budże pżez tón czewó Egypßki Krai wulki Wód, ha Nuza,
ha Kudoba. Tohodla jo moja Rada: zo bó ßo té Kralo z jeném rozomném ha
zpróczném Cżwojekom wobſtaraw, ha joho poſtajiw na tón Egypßki Krai,
kotréż bó ſchudżim Zaſtoiṅikow poſtajiw, kotziż bóchu k Żitu Kėże ha
Wubje twarili, ha tón pjate Tel toho Pwoda te ßédém pwódne Lėta na te
Żitne Wubje zeßépali, ha tak k Nuzé tém druhim ßedém ṅepwódném Lėtam
Żito zromadżili: pżetoż ta drohota budże tón Egypßki Krai jara
wobcżeżecż; zo bó tón Krai z Wodom czéle z każené ṅebów. Tu ta Rada
Jozefowa ßo tomu Kralei Faraonei, ha ſchim joho Swużowṅikam Lubeſche. Ha
Farao prajeſche k ṅim: hacż bóchmó jenoho Drujoho taikoho Muża namakacż
móli, kotréż jo ztem Duchom Bożim napelṅene? Tohodla rekné tón Kral k
Jozefei: Dokelż jo tebi Bóh ſcho zjejiw, żtoż té rétżaw ße: Da derbiſch
té na mojei Kėżi, ha Kraju

<pb n="057"/>

ſchitko porutżecż mėcż; ha twojim Porutżeṅam dérbi tón ſchitki Lud
poßuſchné bócż: jeno z tem jeṅitkím Thrónam zu ja wóſche tebe Bócż. Ha
Farao zcżeże ßów Perſtcżeṅ ze ßwojeje Ruki ha Porſta, ha da jón do
Jozefowoje Ruki; ha woblecże joho zjenei bėwoi Żidżanei Draſtu, ha poíße
jomu jeden zwoté Recżaz na Schiju; ha da joho na z ßwojim druhim Wozom
wozecż; ha ton Wuwowaṙ dżėſche predé ṅoho ha wowaſche: zo Schizé Kolena
pżedṅim zibuwacż derbja, ha joho tżeßcżuwacż: ha derbja wedżecż: zo jo
wón na czéwó Egypßki Krai poſtajene. Dale prajeſche tón Kral k Jozefei:
ja ßém Farao: bez twojeje Porucżnoßcże ṅederbi Ṅichto wotei Egypßkei
Ruku ha Nohu hibacż: ha Farao pżewobrocżi Jozefowo Meno: ha rėkaſche
jomu: Tón Wumóżṅik toho Swėta. Na to pżiṅdżechu te jara pwódne Lėta,
Jozef cżeṅeſche tém Egypßkim Kraju wokoho, da ſchitke Bróżṅe ze Snopami,
ha ſchitke Wubje z Pżeṅczu, ha ze Żitom napelṅicż. Déż na te dobre ha
pwódne Lėta te druhe ßedém ṅepwódne ßuche, ha cżeſchke Lėta pżiṅdżechu;
potża tón Wód Egypßkei, ha ſchudżom koho wokoho pżiberacż: tón Egypßki
Lud dżėſche k Faraonei, żadaſche Jėdż: Farao pak jim dżeſche: Dżicże k
Jozefei, ha żtoż wón wam prajicż budże, to tżiṅcże. Jozef woteri ſchitke
Żitne Wubje, ha pżedawaſche tom Egypßkom Ludei. Ha ſchitke druhe Kraje
pżiṅdzechu do Egypßkeje Jėzcz kupuwacż.

Wutżwa.

Zṅeß twoju Nuzu ha Horjo ze Zcżerpnoßcżu,

<pb n="058"/>

ha z Luboßczu: ha budże cże Bóh z Nuze wucżanécż, ha powoſchicż; zo
budżeſch też druhim Nuzu cżerpjaczém pomhacż mócz.

♣XXIV.♠

Tón ſtaré Jakub póßwa tei Drohocże ßwojich Séhnow z toho Kraja Canaan do
Egypßkeje Żito kupuwacż. Ha Schitko żto ßo jaczé ſtawo jo. ♣Gen.♠ 42.
43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50.

Téch ßédém ßuchich Lėtach bėſche też ta Nuza ha wulka Drohota tém Kraju
Canaan, Dżecż tón ſtaré Jakub Jozefowó Nan ze ßwojimi druhimi Séhnami
Bódleſche. Déż bėſche Jakub ßwóſchaw, zo Egypßkei Żito na pżedaṅ jo:
dżeſche wón k'ßwojim Sehnam: cżeṅcże do Egypßkeje, ha kupcże tam
Pżeṅczu, ha k Jėdżi potrebne Żito, zo bóchmó Żiweṅo zdżerżeli, ha wo
Nuzé Kóncz ṅewzali. Nato cżeṅechu cżi dżeßacżo Bratzja Jozefowi do
Egypßkeje Roż ha Żito kupuwacż. Benjamina toho neimóczjoho Séhna zdżerża
Jakub pżißebi Doma, zo bó ßo jomu ṅitżo Zwo na Pucżu ṅeſtawo. Woṅi
pżiṅdżechu do Egypßkeje, dżeiż Jozef Fėrzta bė, ha te Żito bó po joho
Woli pżedawane. Cżi Bratzja deż k ṅomu pżiṅdżechu, ha ßo k ṅomu
modlachu, wón pak jich dere pózna zo joho Bratzja ßu: wón ṅėżto ßurowe
na ṅich rétżeſche, ha ßo jich praſcheſche: z wotkel wó pżiṅdżecże? woṅi
wotmojichu: z toho Kraja Canaan, zo bóchmó k Nuzé ha k Jėdżi Żito
kupili. Deż hiżcże joho Bratzja pżedṅim na Kolenach kletżechu: dopowṅi
zo Jozef

<pb n="059"/>

na ßwoje Sóne ha Dżecżo. Jozef prajeſche knim: Wo ßcze toho Kraja
Pżeradżerjo, ha ßcze pżiſchli tón Krai wobladacż, dże jo nai ßwabſchi.
Woṅi ßo zamojachu, zo Ṅeißu Pżeradżerjo; hale ßu pżiſchli Jėdż kupícż.
Mó ßmó ſchicze jenoho Muża Séhné, mó ßmó mėriṅi Ludżo, ha mó twoji
Wotrocżczé ṅitżo Zwoho ṅemóßlimó. Jozef dżeſche: to ṅejo tomu tak. Wó
ßcże Pżeradżerjo. Woṅi zaßé: Mó ßmó dwanacżo Bratzja, jenoho Nana Séhné
z Kraja Canaan. Tón naimótzi Bratr jo pżi Naṅe Doma, ha tón druhi ṅei
jaczé zbótné. Hai hai wo zcze Pżehoṅerjo ha Pżeradṅiki! ja czu to dere
zoṅicż: ja waß predé precż ṅepużcżu, hacż waſchoho mótzjoho Bratra
nekrédnu. Póßcżelcże jenoho wot Was po ṅoho, ṅech joho ßém pżiwedże: wó
pak jecżi woſtaṅecże, hacż ja zoṅu, zo jo wėrno, habó ṅicz? Żtoż prajili
ßcże? ha da jich tzi Dné wobwarnuwacż. Na tzecżi Dżeṅ pużcżi jich z toho
Jaſtwa, ha dżeſche: tżṅicże żtoż ßem wam pżikazaw, ha budżecże Żiwi: Ja
ßo też Boha bóju. Woſtaicże tu jenoho wot was Jaſtwe, ha wó Druze
cżeṅcże z tem kupeném Żitom do waſchich Domow. To woṅi tżiṅachu, każ wón
pżikaza. Ha woṅi ßami beßobu prajachu; mó ßmó ßebi to zaßwużili, żtoż mó
cżerpimó, pżetoż mó ßmó ßo na naſchim Bratze pzerėſchili, deż mó tu
Ztéßknoſcż joho Duſche widżachmó, deż nas z Pwatżom proſcheſche: hale mó
joho nóczéchmó ßwóſchecż: tohodla pżiṅdże ta Zrudoba na nas. Tón Ruben,
rekné: ṅeißem wam prajiw? ṅerėſchcże pżecżiwo tomu Hólczei: ha wó me
ṅeizcze ßwóſcheli. Leicże: ṅét budże joho Krei wot nas żadana. Wo-

<pb n="060"/>

ṅi pak ṅewedżachu, zo bó to Jozef rozemiw, dokelż wón zṅimi pżez je noho
Retże-Pżėkwaduwarja rétżeſche. Ha Jozef ßo tróżku wot ṅich wotwobrocżi,
ha pwakaſche. Wón zaße pżiṅdże, ha zjaza Simeona jich Bratra pżedṅimi.
Potom wón ßwojim Swużowṅikam porutżi: zo bóchu jich Mėchi z Pżeṅczu
napelṅili, ha jich Peṅezé jenom kózdom do ßwojoho Mėcha tekneli, ha też
Jėzcż na Putż dali. Ha woṅi te Żito na te Wóßwó zkwadżechu, ha cżeṅechu
ßwói Pucż. Deż da jeden tei Hoßpodże tón ßwói Mėch rozjaza, zo bo
ßwojomu Skocżecżu żracż daw; pótné te Peṅezé tém Mėſche; ha prajeſche
ktem Bratram: te Peṅezé ßu mi zaße date. Na to ßo ſchicżé ſtróżtchu. Ha
woṅi k ßwojom Nanei Jakubei do Canaan pżiṅdżechu, ha pojedachu ſcho, żto
ßo jim ſtawo jo. Ha prajachu: tón Kṅez toha Kraja jo jaro twerdże znami
rétżaw, ha dżerżeſche nas za Pżeradżerjow toho Kraja. Mó prajachmó: mó
ßmó mėrṅi Ludżo dwanacże Séhne jenoho Nana; wot kotréchż jedén jaczé
ṅejo pżed Rukomai. Tón naimótzi jo Doma pżi Naṅe tém Kraju Canaan. Ha
wón rekné: ja czu dere póznacż, hacż wó ßwėrṅi Ludżo ſcze? woſtaicże mi
tu jenoho Bratra wot was, ha cżeṅcże z tém Żitom, ha pżiwėcżcże waſchoho
naimótzjoho Bratra ßem kemṅe, zo bóch wedżew, zo Pżeradżerjo ṅeißcze, ha
zo bóżcże też toho jatoho Bratra zaßé dóſtali; ha bóżcże tak Dowolnoßcż
mėli kupuwacż, żtoż czecże. Ha déż jedén kóżdé ßwói Mėch wotjaza, ha te
Zito wußepa; mėjeſche Kóżdé ßwoje Peṅezé tém Mėſche romadu zjazane,
tohodla ßo ſchiczé ſtróżichu. Na to tón Nan Ja-

<pb n="061"/>

kob dżeſche: Wo ſcże żtżṅili, zo ja ſchitke moje Dżėcżi wodbódu; Jozefa
jaczé ṅimam! Simeon jo jaté! ha ṅėt czecże mi toho Benjamina hiżcże też
zacż: tu te ſchitke Ṅezbożo namṅe paṅe. Ruben wotmoji: ja mam dwei
Sehnow: zkónczui wobei dwei, jelizo ja Benjamina zaße ṅepżiwedu, jeno
dai mi joho do mojich Rukow. Jakob dżeſche: mói Sehn Benjamin ṅederbi
zwami cżanécż: Jozef jo wumrew, ha tón ßamó Benjamin jo hiżcże wóſche
woſtaw: debó ßo jomu tém czuzem Kraju ṅėżto pżecżíwne ſtawó? tak bóżcże
wo moje ſchedżiwo Woße ze Zrudobu do Rowa pżiṅeßli.

♣Cap.♠ 43. Tón wulki Wód pak ſtaiṅe pżibėraſche, ha wobcżeżuwaſche tón
Cananeiski Krai ſcheczé bóle ha bóle. Te Żito bó pzeczéruwane, kotreż
bėchu z Egypßkeje pżiṅcßli. Tohodla dżeſche Jakob kßwojim Sehnam:
cżeṅcże tam zaße, ha kupcże nam ṅėżto Mawo k Jėdżi. Na to rekné Judas:
tón Muż nam zawėrno da prajicż: wó ṅedérbicże mojoho Wobletża jacze k
woladaṅu krédnecż, kiba zo wó waſchoho naimótzjoho Bratra ßobu
pżiwedżecże. Tohodla czeſchli joho ßobu dacż? da czemó tam romadże
cżanecż, ha te potrebne Żito kupicż. Jelizo pak to nóczeſch? da tam mó
też ṅepocżeṅemó: pżetoż bez Benjamina mó k tomu Kṅezei ṅepżiṅdżemó.
Jakob prajeſche: wo ßcże to k mojomu Horju wuznali, zo hiżcże macże
jenoho mótzjoho Bratra: Woṅi wotmojichu: déz tóu Kṅez naß ſchitko tak
wopraſcha: mó ṅemėṅachmó, zo wón retz budże: pżiṅeßcże mi waſchoho
Bratra ßobu. Judas k Nanei rekné: dai nam toho Hól-

<pb n="062"/>

tza ßobu, zo bóchmó cżanéli; zo bóchmó z naſchimi mawómi Dzėcżimi Wodu
ṅewumreli. Da dżeſche Ißrael jich Nan: dérbili to tak bócż? tak tżiṅ,
żtoż mėṅiſch: zmicże Daré, ha Peṅezé ßobu, tak dere te, kotreż trebacże,
hako też te, kotreż ßcze tech Mėchach namakali, te neßcże zaßé, ha
rócżcże je zaßé; wona móże trebaz ṅėkaika Mólka bócż. Zmicże też
waſchoho Bratra, ha cżeṅcże k tomu Muzei. Hale mói ſchoho Móczné Bóh
tżiṅ, zo bó wam tón Kṅez nadné bów; zo bó też waſchoho Bratra kotroho jo
tam zdżerżaw, zaße zwami Domoi póßwaw, ha też tu toho Benjamina: Ja pak
budu, hako jedén Nan be ßwojich Dżėcżi Na to zachu cżi Bratzja Daré,
Peṅezé, ha Benjamina, cżeṅechu do Egypßkeje, ha pżiṅdżechu k Jozefei.
Déż jich Jozef wulada, ha też Benjamina: pżikaza wón ßwojom Swużowṅikei,
zo bó jich do Doma wed, ha zo bó kormene Skót zarėzacż daw, ha Wobjed
pżihotuwaw, pżetoż woṅi derbja zomnu wobjeduwacż. Déż woṅi do Doma
wedżeṅi bóchu, naſtróżachu ßo, ha beßobu prajachu: mó ßmó téch Peṅez
dla, kotreż mó naſchich Mėchach ßobu Dom zali ßmó, tu nucz zawedżeṅi, zo
bó wón jenu ṅeprawu Skórżwu na nas pżiṅes, ha zo bó Nas ztemi naſchimi
Wóßwami do ßwojoho Podanſtwa pocżißnéw. Tohodla ſtupichu do Duri, k tomu
Zaſtoiṅikei, ha prajachu; Kṅeże, mó proßemó, zo bó nas ßwóchaw: Mó
bėchmó wóndaṅo ßém pżiſchli Jėdż kupuwacż; ha bėchmó te Żito zapwacżili;
déż mó na Hoßpodu pżiṅdżechmó, ha rozjazachmó te Mėchi, zo bóchmó Skotu
żracż dali; namakachmó te Peṅezé naſchich Mėchach, kotreż Pe-

<pb n="063"/>

ṅezé ṅėt zaßé pżiṅeßemó: mó pak ṅewėmó, żtó jo te Peṅezé do téch Mėchow
powożíw. Wón pak wotmoji: tón Mėr bódż zwami, ṅebóicże ßo: tón Bóh
waſchich Woczczow jo wam te Schocze do waſchich Mėchow daw. Ha wón
Simeona kṅim pżiwedże jich zdżerzanoho Bratra. Deż woṅi do teje Kėże
wedżeṅi bóchu, pżiṅeßéchu jim Wodu, ha woṅi ßebi Nohi mójachu, ha tón
Zaſtólṅik też za téch jich Wóßwow Futer habo Jėzcż da. Jozef pżiṅdże do
ßwojoho Doma, ha cżi Bratzja ßo hacż k Zemi kwoṅachu, k ṅomu ßo
modlachu, ha Daré jomu dawachu: Wón pak Lubozṅe jich witaſche: ha ßo
jich praſcheſche: jo waſch ſtare Nan hiżcże żiwó, ha ſtrowó? Woiṅi
wotmojichu: naſch Nan twói Wotrocżk jo hiżcże ſtrowó, ha kwoṅachu ßo.
Jozef polada na ßwojoho prawoho Bratra Benjamina: ha prajeſche: Jo to
tón waſch naimótzi Bratr? wot kotrohoż mi prajili ßcze? ha zaße praji
Bódż cżi Bóh nadné mói Sehno; ha joho Wutroba bó nuta na ßwojim Bratze,
ha te Selze pżedobówachu: ha wón kwataſche do ßwojeje Komoré, ha
pwakaſche Ha déż bė ßwoje Wobletżo wumów, pżiṅdże zaße won, ha porutżi
tón Klėb na Blido roßkwazcz, tom Jozefei woßebe, ha tém Bratram też
woßebe; pżetoż cżi Egypßczé ṅejėdża z temi Hebrejeremi, ha dżerża to za
jemu żadwawu Wėcz. Woṅi na pżecżo Jozefei ßedżachu, ha Jozef da kóżdomu
jeden Tel, tom Benjaminei pak tón nai wetżi Tel, pecż Moli wetżi hacż
tém druhim. Woṅi pijachu, ha ßo wopichu z Nim.

♣Cap.♠ 44. Po tém pżikaza Jozef ßwojom Zaſtoiṅi-

<pb n="064"/>

kei, zo bó jich Mėchi ze Żitom napelṅiw, ha jenom kóżdom te ßwoje Peṅeze
tom Benjaminei hiżcże tón ßlėbórne Becher habó Kelich z Blida do joho
Mėcha téknew. Rano cżeṅechu woṅi ßwoi Pucż. Déż woṅi z Mėſta cżanéli
bėchu: zawowa Jozef toho Zaſtóiṅika, ha porutżi jomu; haṅei za temi
Mußkimi, ha déż jich doßczeṅeſch: ha rek jim: tżohodla ßcże wo tu
Dobrotu ze Zwóm zapwacżili: Tón Becher kotreż wó kranéli ßcże, jo tón, z
kotroho mói Kṅez pije: wó ßcze jara zlė na tém żtżiṅili. Déż tón
Zaßtóiṅik ſchitko to jim prajiw bė da woṅi wotmojichu: tżohodla rétżi
naſch Kṅez tak, hako bóchmó mó twoji Wotrożczé taiku wulku zwu Wėcz
woboſchli? Te Peṅezé, kotreż mó naſchich Mėchach namakali bėchmó, ßmó mó
tebi zaßé pżineßli, ka móże to bódż: zo bóchmó ztoho Doma twojoho Kṅeza
Zwote habó Slėbóro kranécż derbeli? Tohodla pola kotrohoż té to namakacż
budżeſch, żtoż té pótaſch: tón dérbi wumrecż, ha mó czemó naſchoho Kṅeza
Wotrocżczé bócż: ha wón rekné: ṅech ßo powaſchei Retżi ſtaṅe: pola
kotrohoż tón Becher namakane budże, tón derbi moi Wotrocżk bócż, wó
Druze budżecże ṅewinuwacżí. Tohodla woṅi ßwoje Mėchi na Zemju powożichu,
ha jedén kóżdé rozjaza tón ßwói. Ha wón pótaſche, ha zapotża pola tėch
ſtarſchich hacż do mótzich, ha namaka tón Becher tem Mėſche toho
Benjamina. Na to ßo jaro ſtróżichu, rózdrechu ßwoje Draſte; wobloduwachu
te Wóßwó zaßé, ha rócżichu ßo zaßé do toho Mėſta. Judas ſtupi do prėtka,
ha dżėſche ze ßwojimi Bratrami k Jozefei, ha woṅi ſchiczé na Zemju
padżechu. Ha Jozef rekné k ṅim:

<pb n="065"/>

tżohodla ßcże tak tżiṅicż czéli? ṅewėßcże zo ja wo Hudaṅu ßebi Ṅikoho
ruṅa ṅimam? Judas wotmoji: żto móżemó mó na to mojom Kṅezei wotmojicż
habó prajicż? Bóh jo tu Zwóßcż twojich Wotrocżkow namakaw. Lei mó ßmó
mojoho Kṅeza Wotrocżczé, mó tak dere, hako tón, pola kotrohoż jo tón
Becher namakané. Jozef rekné: ja toho tżiṅicż nóczu, tón kotreż jo tón
Becher kranéw, dérbi mói Wotrocżk bódż: wó pak móżėcże k waſchom Nanei
cżanėcż. Judas ṅėſchto bliże pżiſtupi: ha prajeſche: ja cże proſchu,
dowol twojomu Wotrocżkei Swowo rétżecż: ṅeṅėwai ßo nam ṅe: té ße moi
Kṅez: té ßé me praſchaw twojoho Wotrocżka: Macże wó też jenoho Nana,
habó Bratra? ha mó ßmó tebi mojom Kṅezei wotmojili: mó mamó jenoho
ſtaroho Nana, ha mawoho Hóltza kotréż jo tomu Nanei wo joho ſtaréch
Lėtach narodżené: kotrohoż prawó Bratr jo wumrew; ha tak ma joho Macż
jeno toho ßamitkoho, ha tón Nan ma joho jara Lubo. Té nam tohodla
pżikaza, zo mó joho ßobu pżiwezcż dérbimó, zo bó té joho woladaw: mó ßmó
tebi mojom Kṅezei prajili: zo tón Hóltz ßwojoho Nana wopuſchcżicż
ṅemoże: pżetoż dé bó wón joho wot ßo puſchcżicż dérbjaw: bó wón wumrew.
Na to ßé te k twojim Wotrocżkam prajiw: ṅepżiṅdżeli waſch naimótzi Bratr
ż wami? da wo ṅebudżecże mojoho Wobletża jaczé widżecż. Deż mó k naſchom
Nanei pżiṅdżechmó: ßmó jomu ſcho pojedali, żto mói Kṅez retżaw jo. Ha
naſch Nan prajeſche: rócżcże ßo zaßé, ha kupcże nam ṅėżto Pżeṅczé. Mo k
ṅomu prajachmó: mó ṅemóżemó tam cżanéż: kiba zo naſch naimotz#

<pb n="066"/>

Bratr zobu pocżeṅe: tak czemó romadże cżanécż: johak mo ṅeßmėmó tomu
Mużei jaczé k Wotżomai pżiṅdż. Na to wón wotmói: wó wėßcże, zo jo mi
moja Żona dwei Séhnow narodżiwa: tón jedén jo wuſchow: ha wó ßcże
prajili: zo jo joho jene dżije Zwėrjo zeżrawo; ha ṅei jaczé widżené.
Budżecżeli też toho ßobu zacż, ha ßo jomu ṅėżto na Pucżu ſtaṅe? da
budżecże wó moje ſchedżiwo Woße do Rowa wezcż. Dé bóch da ja k twojom
Wotrotżkei k naſchomu Nanei bez toho Hóltza pżiſchow, (dokelż joho
Duſcha na tei Duſchi toho Hóltza wißé) ha won bó widżew: zo pżinami
ṅejo: da bó wón wumrew: ha mó twoji Wotrocżcżé bóchmó joho ſchedziwo
Woßé z Boloßcżu do Rowa wedli. Ṅech ßém ja twói Wotrożk! pżetoż ja ßém
toho na moju Wėru zaw, ha ßem ßlubiw, ha prajiw: ṅepżiṅeßuli ja joho
zaßé: da czu ja ſtaiṅe toho Rėcha pżecżiwo mojom Nanei winoite bocż.
Tohodla cżu ja woſtacż, ha twói Wotrotżk bócż mėſto toho Hóltza, ha tón
Hóltżecz ṅech ze ßwojimi Bratrami Dom cżeṅe. Dokelż ja nóczu jaczé k
mojom Nanei bez toho Hóltza pżiṅdcż, zo boch toho Hubenſtwa Swėtk bódż
ṅetrebaw, kotreż mojoho Nana napanécż budże.

♣Cap.♠ 45. Na te Rétże toho Judaßa ßo Jozef dlėje zdżerżecż ṅemóżeſche,
zo bó ßo póznacż ṅedaw: porutżi tohodla: zo bóchu ſchiczé cżi Druze won
ſchli. Jozef potża zwulkim Woßom pwakatż tak, zo też ſchiczé Wonka, ha
tón czéwó Dom toho Faraona te Pwakaṅo ßwóſchachu. Ha wón k ßwojim
Bratram prajeſche: Ja

<pb n="067"/>

ßém Jozef: jo mói Nan hiżcże żiwó? ha cżi Bratzja ṅemóżachu ṅirżo
wotmojicż; pżetoż woṅi bóchu jara naſtrożeṅi: Ha wón Lubozṅe k ṅim
rekné: póicże kemṅe! ha deż woṅi bliże k ṅomu pżiſtupichu: prajeſche
wón: Ja ßém Jozef waſch Bratr, kotrohoż wó ßcże do teje Egypßkeje
pżedali. Ṅeſtróżeicże ßo tohodla, zo ßcże me do toho Kraja pżedali:
pżetoż: Boh jo me k waſchom Lėpſchomu ßém prede waß póßwaw: pżetoż dwė
Lėcże ſtai, zo jo ßo ta Drohota zapotżawa; ha hiżcże ßu pecż Lėt,
wokotréchż ßo ṅebudże ßécż ha żnecż. Ja ṅeißém zwaſcheju Radu ßém
póßwane, hale pżez tu Wolu Bożu ßém ja tomu Faraonei hako jedén Nan
poſtajené, ha ßém Kṅez joho czéwoho Doma, ha Firżta toho czéwoho
Egypßkoho Kraja, ha też, zo bózcże wó też na Zemi z dżerżeṅi, ha żiwi
boli. Kwataicże tohodla, ha cżeṅcże k mojom Nanei, ha praicże jomu: twoi
Sehn Jozef da tebi prajicż: Bóh jo me k Kṅezei czéwoje Egypßkeje
żtżiṅiw: pói kemṅe, ha ṅekomdż ßo: ha té dérbiſch tém Kraju Geßen
bódlicż: ha dérbiſch blißko pżimṅi bódż: té ha twoje Dżėcżi, ha twojich
Dżėcżi Dżėcżi, twoje Wowczé, twói Skót, ha ſcho żtoż maſch. Tu czu ja
tebe, ha twojich zewſchim wobſtaracż. Pojedaicże mojom Nanei ſchitko,
żtoiż ßcze widżeli, ha kwataicże, ha pżiwecżcże joho kemṅe. Ha nato
wobßané wón ßwojoho Bratra Benjamina wokoho Schije, wokoſchuwaſche ha
pwakaſche, ruṅe też tak Benjamin ha pwakaſche. Ha Jozef wokoſchuwa
ſchitkich ßwojich Bratrow: na to bóchu woṅi zkróbliſchi z ṅim rétżecż.
To bó tém Dome Faraona póznate, zo ßu toho Jozefa

<pb n="068"/>

Bratzja pżiſchli; na tém ßo Farao zweßeli, ha ſchiczé joho Swużowṅiki.
Ha Farao prajeſche k Jozefei: prai twojim Bratram, zo bóchu Skót
wobloduwali, ha do ſtwojoho Kraja Canaan cżanéli, ha ßwojoho Nana ztam
holuwali zewſchim ßwojim Pżecżelſtwom; ha zo bóchu k ṅomu pżiſchli ha zo
cze jim to, żtoż jo te nailėpſche tém Egypßkim Kraju, dacż. Pżikaż też
twojim Bratram, zo bochu też z Egypßkeje Woze ßobu zali, zo bóchu ßwoje
mawo Dżėcżi ha Żoné ßem pżiwezli, ha ßwojoho Nana, ha zo bóchu kwatali
ßem pżiṅcż. Te Dżėcżi Iſrael (habo cżi Sehne Jakuba, ha Bratzja Jozefa)
żtżiṅichu, każ jim pżikazane bė. Jozef da jim Wozé, ha Jėzcż, każ Farao
pżikazaw bė. Jozef da też jenom kóżdom Bratrei dwoju rjanu Draſtu,
Benjaminei pak tzi Sta Slėborne, ha pecż téch naireṅſchich Draſtaw. Ruṅe
tak wele Peṅez ha Draſtow póßwa wón ßwojom Nanei, dżeßacż Wóßwow, kotzi
wele Bohatzwa z toho Egypßkoho Kraja ṅeßechu, też tak wele Wóßliczow z
Pżeṅczu, ha z Klėbom wobloduwanéch. Ha tak cżeṅechu ha pżiṅdżechu k
ßwojom Nanei Jakuboi. Ha pojedachu Jomu: prajiczé: twoi Sehn Jozef jo
żiwó, ha kṅeżi na czėwóm Egypßkim Kraju. Deż Jakub do ßwoſcheſche: bó
jomu, hakó bó z jenoho cżeſchkoho Spaṅa wotucżiw; ha jim tola
ṅewėreſche. Woṅi pak ſcho pojedachu, ka jo ßo Schitko ſtawo. Deż pak wón
te Wozé, ha Scho, żtoż bė Joſef póßwaw widżeſche: tak bó joho Duch zaßé
żíwó: ha dżeſche: wone jo mi dozcż, zo moi Séhn Jozef hiżcże żiwó jo: ja
czu tam cżanécż, ha joho woladacż, predé hacż wumru.

<pb n="069"/>

♣Cap.♠ 46. Jakub zromadżi Schitko żtoż joho bė, Żoné, Dżėcżi, ha Skót.
Schiczé romadże z toho Doma Jakuba, kotziż do Egypßkeje cżeṅechu, bėſche
Sédemżeßat Duſchow. Bóh tón Kṅez ßo też na Puczu Jakubei zjewi, ha
prajeſche: Ja ßém tón naißélṅiſche Bóh twojoho Nanal cżeṅ tam: Ja czu
tebe k jenom wulkom Ludei żtżṅicż. Déż Jakub zewſchimi ßwojimi do teje
Zeṁe Geßen pżiſchow bė: póßwa wón ßwojoho Sehna Judaßa k Jozefei: ha da
jomu prajicż: zo bó jomu tam napżecżo pżiſchow. Na to da Joſef ßwói Wóz
zapſchanécż, ha cżeṅeſche k ßwojom Nanei; ha déż joho wulada: padże jomu
wokoho Schije, ha pwakaſche. Ja Jakub dżeſche k Joſefei: ṅėt czu ja z
Weßowoßcżu wumrecż, deż ßém twoje Wobletżo widzew.

♣Cap.♠ 47. Potém dżėſche Joſef k Faraonei tóm Kralei, ha pojedże Jomu,
zo jo joho Nan, ha Bratzja, ha z czéwoi ßwojei Zamóżnoßcżu ha ze Skotom
do Egypßkeje pżiſchow, ha woṅi ßo tém Kraju Geßen horedżerża. Na to
prajeſche tón Kral Farao k Jozefei: twói Nan ha twoji Bratzja ßu k tebi
pżiſchli: té maſch czewó Egypßki Krai pżed twojimai Wotżomai: porutż ha
tżiṅ, zo bóchu woṅi na tém nailėpſchim Mėßcże bódlili, ha dai jim tón
Krai Geßen. Potom wedżeſche Jozef ßwojoho Nana k tomu Kralei, ha wón
Jomu żonuwaſche. Tón Kral ßo joho praſcheſche ka ſtaré ßé? ha Jakub
dżeſche: Sto ha tziczécż Lėt. Ha z dżakóm żonuwaſche toho Krala, ha
dżėſche won. Ha Jozef da ßwojim Bratram te

<pb n="070"/>

nailėpſche Mėſto tón Krai Geßen, ha wobſtara Nana ha ſchitki Nanowó Dom.
Jakub bėſche Egypßkei Zemi ßedemnacże Lėr, ha bė Sto ha ßédém ha
żterczécżi Lėt ſtaré, ha deż widżeſche, zo ßo tón poßleṅi Dżeṅ ßẇojoho
Żiweṅa pżibliżuje: powowa wón ßwojoho Séhna Jozefa k ßebi: ha dżeſche:
ßemli ja Nadu pżed twojimai Wotżomai namakaw? Da wopokaż mi tu Miwoßcż,
ha ṅedai me po mojei Smercżi tu tei Egypßkei porebacż, hale ja czu pola
mojich Wóczczow ſpacż. Ha Jozef jomu to ßlubi.

♣Cap.♠ 48. Jakub z kori; ha Józef pżiṅdże k ṅomu; ha Jakub ßo Wożu
pozbėné, ha prajeſche: pżiwedż kemṅe tei dwei twojei Séhnow, zo bóch
jeju pożonuwaw, po tom też ſchitkich ßwojich Séhnow kóżdoho woßebe,
Jozefa pak woßobṅe żonuwaſche; ha na to powożi ßwojei Nozé romadu na te
Wóżko, ha da ßwojoho Ducha hore. Jozef, deż wón wulada, padże na te
Wobletżo ßwojoho Mordwoho Nana, ha pwakaſche, ha wokoſchuwaſche Joho. Na
to Jozef ßwojim Swużowṅikam pżikaza, zo bóchu te Cżėwo joho Nana z
drohimi Żawbami wobwarnuwali, ha tak te balzamuwane mordwo Jakubowo
Cżėwo żtérczécżi Dnów ṅeporebane woſta; ha cżi Egypßczé wopwakuwachu
Jakuba ßédém dżeßat Dṅów; ha deż tón Tżaß toho Żaruwaṅa ṅimo bė; Wuproßé
ßebi Jozef wot Faraona, zo bó ßmėw z tém nanowóm Cżėwom do teje
Cananeißkeje Zemje jėdż, ha je tam do toho Rowa ßwojich ſtaréch Wóczczow
porebacż, każ ßebi mói Nan Jakub żadaw

<pb n="071"/>

jo, ha ja jomu ßlubiw ßém. Farao dżeſche: cżeṅ tam, ha porebai twojoho
Nana, kaiż jomu ßlubiw ßé. Jozef cżeṅeſche do teje Cananeißkeje Zemje,
ha z ṅim ſchiczé cżi ſtarſchi ha lėtṅi Swużowṅiki z toho Doma Faraona;
ha joho Bratzja; wone bėſche z Jozefom ha z tém Cżėwom wele Pżewodżerjow
z Wozami ha z Koṅimi. Ha déż woṅi z tém Cżėwom do toho Kraja Canaan
pżiṅdżechu, porebachu cżi Bratzja joho do teje dwojaczeje Hele: kotruż
bė prede Abraham z jeném Polam wot Ephrona k Erbzkom Poreboi kupíw. Ha
déż tón Jakub tak porebane bė: rócżi ßo Jozef ze ßwojimi Bratrami zaße
do Egypßekeje. Deż ta tón Jakub mordwó bė: da bojachu ßo cżi Jozefowi
Bratzja: ha rozretżachu ßo beßobu, ha prajachu: Wón mów trebaz natu
naſchu Ṅepraudu z pomṅicż, kotruż mó jomu tżiṅili ßmó, ha wón ju zṅes
jo, ha móże naſchu Zwóßcż droho zapwacżicż Tohodla proſchachu joho, ha
prajachu, twói Nan jo nam pżed ßwojei Smercżu pżikazaw: zo mó tebi wo
joho Meṅe prajicż derbimó: Moja Próſtwa jo: te czew natu zwu Wėcz
twojich Bratrow, ha najich Rėchi ha Zwóßcże zabócż, kiż woṅi na tebi
wobóſchli ßu: ha tak też mó proßemó, te czew tem Swużowṅikam toho Boha
twojoho Nana tón Rėch wodacż. Deż to Jozef ßwóſcheſche; pwakaſche wón.
Ha joho Bratzja padżechu na Zemju, ha modlachu ßo k ṅomu, ha prajachu:
mó ßmó twoji Wotrocżki: wón dżeſche k ṅim: ṅebóicże ßo: móżemó mó tei
Bożei Wolí pżecżiwo tżiṅícż? Wó ßcze zlė namṅi mėṅili, hale Bóh jo to k
Dobromu pzewobrocziw; Bóh jo me powóſchiw, kaiż wó to

<pb n="072"/>

widżicże, zo bóch wele Ludżi pżi Żiweṅu zdżerżaw. Tohodla ṅebóicże ßo,
Ja czu waß, ha waſche Dżėcżi zeżiwicż, ha wón jich tróztuwaſche, ha
rétżeſche lubozṅe ha pokorṅe z ṅimi. Ha wón bódleſche z tem czéwóm Domom
ßwojoho Nana: ha bó ſtaré Sto, ha dżeßacż Lėt. Wón wumre, ha bó z drohim
balzamom żawbuwané, ha do Kaſchcża powożené.

Wutżwa.

Bóh dopuſchcżi Zrudobu na téch, kotżiż pżecżiwo tei Bratrowßkei Luboßczi
rėſcha; wón ßo tola też na ṅimi ßmėli, déż ßwoju Zwóßcz póznaju ha
zapokucża. Swojim Starſchim Poßuſchne Dżėcżi powóſcha, ha żonuje Bóh.

♣XXV.♠

Żto ßo po Jakubowoi ha Jozefowoi, ha druhich Bratrow Smercżi dale ſtawo
jo. ♣Exodi 1. Cap.♠

Déż Jozef ha ſchiczé joho Bratzja wumreli bėchu: pżiberachu ha roßcżechu
te Iſraelßke Dżėcżi jara wulczéſchṅe, ha rozpelṅichu tón Egypßki Krai.
Na to bó po Tżaßu jedén nowó Kral też Farao z Menom, kotreż wot tem
Jozefe ṅitżo ṅewėdżeſche: wón dżeſche k ßwojom Ludei: Leicże: tón
Iſraelski Lud jo ßélṅiſchi, ha wetżi hacż mó; mó czemó jón potwótżicż,
zo bó jaczé ṅepżiberaw, ha z Nami Wóinu ṅezapotżaw, ha ßo k naſchim
Ṅepżecżelam wobrocżiw, ha z Kraja cżanéw. Tohodla poſtaji wón tém
Iſraelskim Dżėcżom ßuro-

<pb n="073"/>

wóch Zaſtoiṅikow, kotżiż bóchu jich z cżeſchkim Dżėwom wobcżezili. Hale
bóle te Iſraelßke Dżėcżi pocżiſchcżane bóchu, bóle pżibėrachu. Cżí
Egypßcze zwobjachu ßo na te Iſraelske Dżėcżi, ha tżiṅachu jim jich
Żiweṅo horke ha cżeſchke, ha derbjachu wot Line Czehele tżiṅicż ha petz,
ha druhe cżeſchke Dżėwo. Nato dale porutżi tón Kral tem Egypßkim Babam:
zo derbja ſchitke Hebreißke Hóltżatka tem Porodże zadajicż, ha
zatwótżicż; te Babó pak toho ṅetżiṅachu, wone bėchu Boha bojazne, ha
zamojachu ßo tak Dere hacż móżachu. Tón Kral da porutżi, zo dérbja
ſchitke Holtżatka do Wodé cżißṅene ha potepene bódż; te Holcżatka pak
żíwo woſtacż. Jena Hebreißka Żona porodżi Sehna, dokelż bė wón rjané,
zakowa joho tzi Mėßaczé, ha déż joho dlėje zakowacz ṅemóżeſche, z pletże
wona ṅėkaiki Korbik wot Zczine, zaßmoli jón ze Żiwiczu, ha ze Smohu, ha
powożi te Hóltżatko do toho Korbika, ha tón Korbik z tem Dżėßcżom do
Zcziné pżi Wodże. Toho Hóltżecza Sotra pa ſtojeſche nazdala, ha
kedżbuwaſche, żto ßo z tém Dżėßcżom ſtacż budże. Ha lei, ta Dżówka toho
Krala Faraona dżėſche ze ßwojimi Kṅėżnami pżi tei Wodże, ha wußwóſcha te
Dżėcżo tem Korbiku pwakacze, ha wulada tón Korbik tech Zczinach, ha
póßwa jenu wo téch ßwojich ßwuzownéch Holtzow, zo bó tón Korbik
wucżanéwa, ha deż bė tón Korbik wotżiṅené, wulada jene mawo Dżėcżo do
Peluchow zawalene pwakacze: wone bėſche ji toho Dżėßcża żel, ha
prajeſche: to jo jene Hebreißke Dżėcżatko: da pżiſtupi ta Sotra toho
Dżėßcża, kotraż predé nazdala kedżbuwaſche: ha prajeſche k

<pb n="074"/>

tei Kralownei Princeßenei: czeſchli: ja czujenu Hebreißku Zonu ßem
hólwacż, kotraż bó te Dżėcżo hore cżanewa? ta Princeßéna dżeſche: dżi:
ta Holtza powowa ßwoju Macż. Z teju ta Dżówka Faraona rétżeſche: ha
prajeſche: cżėſch mi te Dżėcżo: ha Ja czu cżi twozu Zdu dacż. Ta Żona za
te Dżėcżo, ha cżėſcheſche je, hacż wone k jenom Hóltżeczei wotroßcże, ha
poda joho tei Dżówczé toho Faraona. Wona joho za ßwojoho Sehna hore za,
ha narekné jomu Móyſes. Déż Móyſes wulki naroſt bė: dżėſche wón k ßwojim
Bratram; ha widżeſche jich Horjo, ha zo jedén Egypski Muż jenoho wot
téch Hebrerjow joho Bratra cżepeſche. Moyſes tam ha ßém ladaſche, ha
mėrkuwaſche, zo Joho ṅichtó ṅewidżi, zabi wón toho Egypskoho Muża, ha
zareba joho do Pėßka. Na druhi Dżeṅ widżeſche, zo ßo dwai Hebreerei
hadruwaſchtai: ha Moyſes dżeſche k tomu, kotreż ṅeprawó bė: tżohodla té
twojoho Bliſchoho cżepeſch? ha wón wotmoji: żtó ha jo tebe k naſchom
Sudṅikei poſtajiw? czeſch me też zabicż, każ tżora toho Egypßkoho zabiw
ße? Moyſes ßo potża bojecż, ha prajeſche: ka pak jo ta W#cz póznata won
pżiſchwa? ha Farao to zoṅi: ha pótaſche Moyſeßa zkónczuwacż; kotréż
pżedṅim cżekné, ha dżerżeſche ßo tém Kraju Madian hore; tam wón pżijenei
Studṅi ßedżeſche. Hale tón Mėſchṅik wo Madianu mėjeſche ßedém Dżowki:
Teßamo pżiṅdżechu Wodu tżiracż; ha wone nalachu Wodu do téch Kortow, ha
czéchu ßwojoho Nana Stadwo napowacz. Na to pżiṅdżechu cżi Paſtérjo, ha
wotenachu je: Ha Moyſes ſtaże, ha wobaraſche te

<pb n="075"/>

Kṅeżne, ha napowaſche jich Wowczé. Deż wone zaße k Raguelei (Jetro)
ßwojom Nanei pżṁdżechu; prajeſche wón k ṅim: ka tak, zo wó Dżentza zażie
Dom pżiṅdżecże hako Drude? Wone wotmojichu: jeden Egypßki Muż jo naß z
tech Rukow tech Paſterjow wumóżiw. Won jo też wóſche toho z nami Wodu
tżiraw, ha te naſche Wowczé napówaw. Tón Nan rekne: dże ha won jo?
zawowaicże joho, zo bó pola naß ton Klėb jėd. Ha Moyſes tomu Mėſchṅikei
ßlubi, zo cze pola ṅoho bódlicż: ha za ßebi joho Dżówku, z Menom Zefora
k Żoṅe. Za ṅėkotre Lėta wumre Farao tón Egypßki Kral: ha te Ißraelske
Dżėcżi żawoßcżachu toho cżeżkoho Dżėwa dla, ha wowachu, ha jich Wowaṅo
pżiṅdże k Bohu hore. Ha Bóh ßwóſcheſche jich Żawoßcżeno; ha zpómṅi na
ton Slub, kotrez wón z Abrahamom, z Iſaakom, ha z Jakubowa żtżiṅiw bė.

♣Exod. Cap.♠ 3. Moyſes paßéſche te Wowczé ßwojoho pżichodnoho Nana Jetro
toho Madianskoho Mėſchṅika; ha deż wón te Stadwo daloko do teje Pußcżiné
zanaw bė: pżiṅdże k tei Hore bohżei Horeb. Ha Bóh tón Kṅez ßo jomu zjewi
wo jeném Prumeṅu toho Wóhṅa, ze ßredża jenoho Kerka, ha Moyſes
widżeſche, zo ßo tón Kerk pali, ha tola ßo ṅeſpali. Ha Moyſes dżeſche:
Ja czu tam hicż, ha poladacż tón wulki Dżiw, tżohodla ßo tón Kerk
ṅezpali. Déż pak to Boh tón Kṅez widżeſche, zo Moyſes dżėſche to
widżecż, wowaſche wón z toho Kerka, ha dżeſche: Moyſes Moyſes: wón
wotmoji: tu ßém Ja. Ha tón Kṅez dżeſche: ṅepżiṅdż bliże ßém! zui ßo
twoje

<pb n="076"/>

Tżrije z Nohow, pżetoż te Mėſto, na kotrémż ſtójiſch, jo jene ßwjate
Mėſto. Ha tón Kṅez dale prajeſche: Ja ßém tón Bóh twojoho Nana, tón Bóh
Abrahama, tón Bóh Iſaaka, ha tón Bóh Jakuba: ha Moyſes pżikre ßwoje
Wobletżo: pżetoż wón ṅeßmėjeſche k Bohu ladacż. Tón Kṅez dale dżeſche:
Ja ßém te Hubenſtwo ha tu Cżėßnoßcż mojoho Luda tei Egypßkei widżew, ha
jich Wowaṅo ßwóſchaw, dokelż woṅi wot téch Egypßkich Zaſtoiṅikow tak
twerdże dżerżeṅi ßu. Tohodla ßém dele pżiſchow Jich z téch Egypßkich
Rukow wumóżecż, ha Jich z toho Kraja won weßcż do jenoho dobroho ha
wulkoho Kraja, kotréż z Mlokom ha z Medom bėżi, na te Mėſta, dżeż ṅet
cżi, Cananeißczé, Hetheißczé, Amorheißczé etc. bódla. Té tehodla pói: Ja
czu cże k tomu Faraonei póßnacż, zo bó té mói Iſraelßki Lud z Egypßkeje
won wed. Ha Moyſes k Bohu prajeſche: żtó ßém Ja, zo bóch k Faraonei
ſchow? ha te Iſraelske Dżėcżi z Egypßkeje won wed? Ha Bóh k ṅomu
dżeſche: Ja czu ztobu bócż? ha to té dérbiſch k Znameṅu mėtż, zo Ja tebe
póßwaw ßem: déż te mói Lud z Egypßkeje won wezcż budżeſch; tak te
dérbiſch tu na tei Hore Vohu wopruwacż. Moyſes prajeſche: déż ja k tóm
Iſraelskom Ludei hitż derbu: ha jim prajicż: tón Bóh waſchich Woczczow
jo me kwam póßwaw. Déż woṅi reknu: kaike ma wón Meno? ka ha Ja jim
prajicż dérbu? Bóh k Moyſeßei dżeſche: Ja ßem tón żtóż ßém. Tak té
derbiſch k tem Iſraelskim Dżėcżom prajicż: Tón Kotreż jo; tón jo me kwam
poßwaw, tón Abrahamowó, Iſaakowó, ha Jakubowó Kṅez, ha Bóh jo me kwam
pó-

<pb n="077/>

ßwaw to jo moje Meno do Wėcżnoßcże. Dżi tam; zromadż téch Starſchich
Iſraelskich: ha prai Jim: tón Bóh waſchich Wóczczow jo ßo mi zewiw: ha
praji: Ja ßém waß Doma pótaw, ha ßém widżew, żto ßo wam Egypßkei ſtawo
jo: ha czu waß z tejé Egypßkeje Stéßknoßcże wuwezcż do toho Cananeißkoho
Kraja, kotreż z Mlókom ha z Medom bėżi. Ha woṅi budża twói Wóß
zwóſchecż. Ha té dérbiſch z temi Starſchimi tech Iſraelskich Dżėcżi k
tomu Egypßkomu Kralei hicż, ha prajicż: tón Kṅez tón Bóh tech Hebreerjow
jo naß powowaw: mó czemó tzi Dne dowhi Putż do teje Pußcziné cżanecż, ha
tam tomu Kṅezei naſchomu Bohu wopruwacż. Hale ja wėm, zo waß tón Kral
teje Egypßkeje ṅebudże wot ßo puſchcżicż, kiba pżez jenu ßélnu Ruku
Pżetoż ja czu moju Ruku roſchėſtrecż, ha czu tu Egyptu zewſchimi mojimi
Dżiwnémi z Skutkami, kotre ja ßredża ṅich tżiṅicż budu: bicż, ha
żtrafuwacż: ha potóm budże wón wam cżanécż dacż. Ha Ja czu tomu Ludei
pżed témi Egypßkimi Nadu dacż, ha wo ṅederdicże próżṅi cżanecż: te Żone
derbja wot ßwojich Sußodṅiczow ha Hoßpozow ßlėbórne ha Zwote Sudowja, ha
dobre Draſté żadacż, ha z ṅimi ßwojich Sehnow ha Dżówkow wobletz, ha tak
tu Egyptu wuŕobicż.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez na téch ßwojich Wėriwóch ſchelake Tzwėluwaṅo Dopużcżi; hale
ßwojim Tzaßu zaßé na ṅich zpómṅi ha jich z Nuze wumóżei nai bóle, déż ßo
nutṅe k nomu wowaju.

<pb n="078"/>

♣XXVI.♠

Moyſes ßo zamoja te Dżėcżi Iſrael wuweßcz, Bóh pak jomu porutżi, żto ma
tżiṅicż. ♣Exod. Cap.♠ 4.

Móyſes ßo jara zamojeſche, ha k Bohu prajeſche: te Iſraelske Dżėcżi mi
ṅebudża wėricż: zo bó ßo mi te zjewiw. Bóh dżeſche k Móyſeßei: żto to
jo, zo maſch twojei Rucze? ha Moyſes praji: jeden Prut (Kij) ha tón Kṅez
dżeſche: cżiß tón Prut na Zemju: ha wón jón cżißne, ha wón bó do jenoho
Hada pżewobrocżené, tak zo tei Moyſes cżėkaſche. Bóh tón Kṅez dżeſche:
pżim toho Hada za Wopóſch. Ha Móyſes to żtżiṅi, ha wot toho Hada bó zaßé
tón Prut Tón Kṅez prajeſche: zo bochu tebi wėrili, zo jo ßo tebi tón Bóh
twojich Wótżczow zjewiw, budżeſch te ha druhe dżiwne Czeichi pżed ṅimi
tżiṅicż. Móyſes zaße toho Kṅeza proſcheſche: ha dżeſche: ja mam jenu
czeſchku Retż ha Jazék. Ton Kṅes pak Moyſeßei pzikaza: Dżi! Ja czu
twojim Horcże bócż, ha tebe wutżicż, zto te retżecż derbiſch. Ja czu
tebi twojoho Bratra Aarona toho dere rétżaczoho pżidacż, Ja czu wamai
pokazacż, żto wói tżiṅicż derbitai: Aaron derbi za tebe retżecż: te pak
derbiſch tech Wėczach bódż, kotreż Boha naſtupaju: ha té dérbiſch tu ton
Prut do twojei Rukow zacż, ha Dżiwó tżiṅicż. Na to dżėſche Moyſes k
ßwojom pzichodnom Nanei Jethro, ha prajeſche: Ja czu k mojim Bratram do
Egypßkeje cżanécż, ha widżecż, hacż hiżcże ßu żiwi? ha Jethro dżeſche:
cżeṅ

<pb n="079"/>

tam wo Mėre. Moyſes za ßwoju Żonu, ha Sehne, ha cżeṅeſche do Egypßkeje;
ha ṅeßéſche tón Bożi Prut wo ßwojei Ruczé. Ha tón Kṅez dżeſche k ṅomu:
kedżbui, zo bó te pżed Faraonom te Dżiwó tżiṅiw, kotre Ja tebi do
twojeje Ruki daw ßėm. Bóh tón Kṅez porutżi Aaronei, zo bó ßwojom Bratrei
Moyſeßei napżecżo ſchow; ha wón joho tei Pußcżiṅe pola teje Bożeje Hore
zetka, ha wokoſcha joho. Ha Moyſes pojedaſche Aaronei ſchitke Swowa toho
Kṅeza, ha ſchitke Dżiwó kotre jomu Bóh tżiṅicż pżikazaw bėſche. Ha wonai
romadże k tem Iſraelitam pżiṅdżeſchtai, ha zromadżiſchtai téch
Stariſchich téch Dżėcżi Iſrael. Ha Aaron rétżeſche ſchitke te Swowa,
kotre tón Kṅez Moyſeßei prajiw bė; ha wón pżed tem Ludon Dżiwó
tżiṅeſche; ha tón Lud jomu wėreſche Ha deż tón Lud ßwóſcheſche, zo Jich
ton Kṅez Doma pótaw jo, ha jo jich Steßknoßcż widżew, ha woṅi ßo
kwoṅachu.

♣Cap.♠ 5. Na to dżėſchtai Moyſes ha Aaron k Faraonei: ha prajeſchtai: to
praji tón Kṅez tón Bóh Iſraela; dai mojom Ludei cżanécż, zo bó mi tei
Puſtcżinie wopruwaw. Farao pak wotmoji: Żto jo tón Kṅez kotrohoż Swowa
ßwóſchecż dérbu, ha tomu Iſraelei cżanecż dacż? Ja toho Kṅeza ṅeznaju,
ha Iſraelei cżanecż ṅedam. Ha wonai dżeſchtai: tón Boh tech Hebreerjow
jo naß powowaw, zo mó tzi dné Pucża do Puſtcżinė cżanecż, ha tomu Kṅezei
naſchomu Bohu jedén Wopor tżiṅicż derbimó; zo bó trebaz Mór, habó Woina
na naß ṅepżiſchwa. Tón Egypßki Kral

<pb n="080"/>

prajeſche k Mózeßei ha k Aaronei: tżohodla wói tón Lud wot toho Dżėwa
horedżerżitai, zo woṅi te jich Dżėwo ṅetżiṅa? dżicże k waſchom
horepowożenomu Dżėwu. Farao dale dżeſche: wói widżitai, zo jo toho Luda
tém Kraju wele naroſtwo; wele jacżé pak, dé bóchu bez Dżėwa woſtajeṅi
bóli? tohodla porutżi wón tém Zaſtoiṅikam hiżcże tón ßamßṅé Dżeṅ, wó
ṅederbicże tom Ludei żanéch Pluwow jaczé dawacż k Dżewu téch Czéhelow,
hako predé; hale ṅech woṅi ßami du te Żcżerṅiſchcżo zbėracż, ha
romadżicż: ha derbja tak wele, ha ṅicz meṅe téch Zehelow tżiṅicż, każ
predé: pżetoż woṅi ßu Lėṅi: ha tohodla wowaju, ha praja: ṅech tam
cżeṅemó naſchom Bohu wopruwacż. Ṅech budża z Dżėwom pocżiſchcżeṅi, ha zo
bóchu tem zewżaném Rétżam ṅewėrili. Tohodla dżėchu cżi Zaſtoiṅiczé ha
Hoṅerjo k tomu Ludei, ha prajachu: Farao jo nam zakazaw, zo wam żanėch
Pluwow jaczé dacż ṅederbimó, dżicże ha zbėraicże, dżeż je namakacż
móżecże; pódla wam tola wotwaſchoho Dżėwa nitżo z puſchcżene nebudże. Na
to ßo tón czewo Lud pżez tón czewó Egypßki Krai rozbėża Pluwó pótacż ha
romadżícż. Podla toho bėchu woṅi też z Pukami nacżi, zo bóchu te jim
wodżėlene wulke Dżėwo ſchėdṅe żtżiṅili: kotreż tola móżno ṅebi. Woṅi
dżėchu k Faraonei, ßkorżachu téch Pukow, ha wilkoho ha cżeſchkoho
Dżėwadla, hale ṅitżo ṅepomaſche. Déż woṅi wot Faraona dżėchu, zetkachu
Moyſeßa ha Aarona: ha prajachu k ṅimai: tón Kṅez czéw to widżecż ha
ßudżicż: pżetoż Woi ſtai tón Metż Faraonei do Ruki dawoi, zo bó naß
ßkónczuwaw. Ha Moyſes pżiṅdże zaſé k tom Kṅe-

<pb n="081"/>

zei: ha dżeſche: Kṅeże: tżohodla daſch tón Lud tak czwėluwacż? ha
tżohodla ßé me k Faraonei póßwaw? pżetoż wot toho Tżaßa hacż ßém ja wo
twojim Meṅe z Faraonom retżaw, jo wón tón Lud bóle potżaw czwėluwacż, ha
té jich ṅeißé z teje Stėßknoßcże wumóżiw.

♣Cap. 6.♠ Ha tón Kṅez prajeſche k Moyſeßei: ṅėt budżeſch té widżecż, żto
Ja Faraonei tżiṅicz budu: wón budże jim z Egypßkeje cżanécż dacż pżez
jenu ßélnu Ruku. Ja ßém tón Kṅez, ha ßém Abrahamoi, Izaakei, ha Jakubei
tón Slub tżiṅiw, zo czu jim tón Krai Canaan dacż Ja ßém tu Żawoßcż téch
Iſraelskich Dżėcżi ßwóſchaw, ka ßu jich cżi Egypßcze potwótżili, ha ßém
ßo na mói Slub dopomṅiw: tohodla czu Ja jich z teje Egypßkeje
Swużownoßcże wumóżecż, ha won weßcż z jenei ßélnei Ruku. Schitko to
pojedaſche Moyſes tém Iſraelskim Dżėcżom: Woṅi pak na joho Rétże
ṅepoßuchachu teje jich Stéßknoßcże, ha jara cżeſchkoho Dżėwadla. Tón
Kṅez porutżi zaßé Moſeßei: dżi k tomu Kralei Faraonei, ha rétż z ṅim, zo
bó wón tém Iſraelskim Dżėcżom ztoho Kraja cżanécż daw. Moyſes dżeſche
tom Kṅezei: hlei te Dżėcżi Iſrael me nócżedża ßwóſchecż: kaha budże me
Farao ßwóſchecż, woßobṅe dokelż ja zpatṅe rétżu? tón Kṅez zaßé pżikaza
Moyſeßei, ha Aaronei zo bóżtai k Faraonei ſchwai ha prajiwoi, zo bó tomu
Ludei cżanécż daw; hale joho za twerdżeneje Wutrobó dla ṅezecze jim
cżanécż dacż. Moyſes, ha Aaron dżėżtai. Tón Kṅez pak k ṅimai dżeſche:
déż budże wamai Farao prajicż daitai

<pb n="082"/>

Dżiwó widżecż! Na to ṅech Aaron tón Prut habo tón Kii wot ßo na Zemju
cżißṅe pżed Faraonom, ha wón budże k Hadei pżewobrocżene; to ßo ſta. Ha
Farao da téch Egypßkich Kużwarjow powowacż, kotziż też ßwoje Kije wot ßo
metachu, ha bóchu też do Hadow pżewobrocżeṅe; hale ton Prut habó Kij
Aaronowó póżre te jich Kije ha Hade. Ha ta Faraonowa Wutroba bó
twerſcha, ha wón ṅeßwóſcheſche Moyſeßa ha Aarona. Dokelż Farao nóczeſche
Moyſeßa ha Aarona ßwóſchecż, ha toho Iſraelskoho Luda puſchcżicż: tak
porutżi jimai Bóh tón Kṅez, zo bożtai Rano ktei Rėcze habó k Wubiṅe
ſchwói, dżeiſch tam też Farao zeßwojimi pżiṅicż budże, ha prai jomu: tón
Kṅez tón Bóh téch Hebreerjow jo me k tebi póßwaw, zo bó te tomu Ludei do
teje Puſtcżiné cżanecż daw, zo bóchu woṅi Jomu wopruwali; ha te ße to
hacż do dżencziſchoho Dṅa ßwóſchecż nóczéw: Tohodla praji tón Kṅezi zo
bó té póznaw, zo Ja tón Kṅez ßém: hlei ja czu z tém Pruton, habo z Kijom
da teje Rėki dernécż, ha budże ſchitka Woda tém Kraju do Krwė
pżewobrocżena, ha dérbja ſchitke Rébó kóncz zacż, ha budże ta Woda
ßmerdżacza, zo jeje Ṅichto picż ṅebudże mócz; ha to trajeſche ßédém
Dṅów. Cżi Egypßczé Kużwarjo pżeß ßwoje Kużwarſtwo też tu Wodu do Krwė
pżewobrocżichu: ha Farao woſta twerdeje Wutrobó, ha ṅepoßuchaſche Boha.

♣Cap. 8.♠ Bóh tón Kṅez da Faraonei prajicż: ṅepuſchcżiſchli mojoho Luda;
da czu ja na tebe, do twojoho czewoho Doma, do twojeje Komore, do Woża,
na Blido; ha nawſchitkich

<pb n="083"/>

twojich Wotrocżkow, ha czéwó Egypßki Krai wele Żabow póßwacż. Na to
dżeſche tón Kṅez Moyſeßei: prai Aaronei, zo bó wón ze ßwojim Prutom habo
z Kijom do Wodé dériw: to wóm żcżiṅi; ha te Żabo z téch Wodow wulėzechu,
ha pżikréchu tu czéwu Egypßku, ha ſchitke Wobódleṅa. Farao powowa k ßebi
Moyſeßa, ha Aarona: ha dżeſche k ṅimai: proſchtai toho Kṅeza: zo bó wot
temṅe te Żabó precż zaw, ha też wot mojoho Luda: tak czu Ja tomu Ludei
cżanécż dacż, zo bó mów tom Kṅezei wopruwacż. Moyſes ha Aaron ßo
wopraſcheſchtai Faraona: dé bó czéw, zo bóſchtai za ṅoho, za joho
Wotrocżkow, ha za Joho czewó Lud proßéwoi: zo bóchu te Żabó zanate bówó?
ha wón dżeſche: Jutze. Na to dżėſchtai Moyſes ha Aaron, ha proſcheſchtai
toho Kṅeza: ha tón Kṅez jich Proſtwu wußwóſcha; ha te Żabo ſchudżim
ßlakachu. Deż pak Farao Mėr wot téch Żabow krédże; wobtwerdżi wón zaße
ßwoju Wutrobu, ha ṅepoßuchaſche toho Kṅeza. Ha tón Kṅez pżikaza
Moyſeßei, zo bo Aaron z tem Kijom do toho Prócha teje Zemje dériw: to ßo
ſta; ha ſchitki Próch teje Zemje bó do Żcżónow pżewobrocżené, z kotrémi
bóchu tżwojeki, Skót, ha czéwó Egypßki Krai wobdacżi. Ha cżi Egypßczé
Kużwarje prajachu k Faraonei: to jo tón Porſt bożi. Ha Farao woſta
twerdé. Ha tón Kṅez pżikaza Moyſeßei: dżi k Faraonei, ha prai: to
porutżi tebi tón Kṅez: dai mojom Ludei cżanécż zo bo mi wopruwaw:
Ṅebudżeſchli to tżiṅicż? da czu Ja na tebe, na twojich Swużowṅikow, ha
na tón Lud, ha na czėwó Krai ṅėkaikeżkuli zwo Muchi póßwacż, ha

<pb n="084"/>

ſchitke Kėże ha Wobódleṅa dérbja z ṅimi ṅapelṅene bódż: ha czu dżiwne
Rozdżėleṅo ßredzu twojoho Kraja, ha teje Zemje Geßen ha mojoho
Iſraelskoho Luda tżiṅicż, dżeż mói Lud jo, tam ṅederbja żane Muchi bocż.
Ha to ßo ſta: wona na te Kėże Faraona, joho Swużowṅikow, hai na ton
czéwó Egypßki Krai pżiṅdże jena wulka Mnohoßcż téch Muchow, ha tón Krai
bó wot ṅich zkażené. Nato da Farao Moyſeßa ha Aarona k ßebi powowacż: ha
dżeſche k ṅimai: dżitże, ha wopruicże waſchomu Bohu tu tém Kraju. Ha
Moyſes wotmoji: to ßo tak ſtacż ṅemóże, pżetoż mó bóchmó tomu Kṅezei
naſchom Bohu te Egypßke Żadwawſtwo wopruwali. Pżetoż dé bóchmó pżed ṅimi
te Wėczé (habó Skocżata) zarėzali, kotreż woṅi tżeßcżuju, woṅi bóchu naß
z Kameṅemi zabili. Mó czemó tzi Dné dowho do teje Puſtcżiné cżanécż, ha
tam czemó tomu Kṅezei naſchomu Bóhu wopruwacż, każ won nam pżikazaw jo:
ha Farao dżeſche: Ja czu wam dopuſchcżicż, zo bóżcże wó tomu Kṅezei
waſchomu Bohu wo tei Puſtżiṅe wopruwali; hale dale cżanécż ṅedérbicże.
Proſchcże zamṅe. Ha Moſes dżeſche: deż ja wot tebe wuṅdu; da czu Ja toho
Kṅeza proßecż: ha te Muchi dérbja Jutze wot tebe, wot ſchitkich téch
twojich, ha z czéwoje Egypßkeje zate bódż. Hale ṅehebai jaczé, zo bó
tomu Ludei cżanecż ṅedaw tomu Kṅezei wopruwacż Moſes dżėſche wot
Faraona, ha proſcheſche toho Kṅeza; ha wón te Muchi też precż za wot
Faraona, ha wot ſchitkeje Egypßkeje; tak zo też jena Lutka ṅewoſta. Ha
toho Faraona Wutroba bó zaßé wobcżeżena, tak zo też tón Mól tomu Ludei
cżanécż ṅeda.

<pb n="085"/>

♣Cap. 9.♠ Ha Bóh da pżez Moyſeßa tomu Faraonei prajicż: dai tomu Ludei
cżanecż; johak budże ta Ruka toho Kṅeza na twoje Pola, na twoje Koṅe, na
Woßwó, na Camele, na Hojadwa, ha na Wowczé z jeném wulkim Morom pżiṅcż
Tón Kṅez budże bez temi Iſraeliskimi, ha Egypßkimi jeden Dżiw tżiṅicż,
zo tomu Zamóżeṅu téch Iſraelskich ṅitżo żkodicż ṅebudże. Ha na druhi
Dżeṅ ßlakné ſchitki Skot tech Egypßkich: ha wot toho Skotu téch
Iſraelskich Dżėcżi ṅicz jene. Tola bó ta Wutroba toho Faraona
zatwerdżena. Bóh dżeſche k Moyſeßei ha k Aaronei; zmitai cżéwo Horſchcże
Popewa z téch Peczow, ha Moyſes roßperſchi tón Popew pżed Faraonom k
Ṅebeßam, ha nato krėdżechu ſchicze Ludżo, ha ſchitke Skoczata zwo Brjodé
ha nadute Jėtra: ha cżi Egypßczé Kużwarjo nemózachu tech Brjodow ha
Jėtrow dla pżed Moyſeßom ſtacż, kotreż Woṅi, ha ſchicze Egypßczé na ßebi
mėjachu. Hale Farao woſta twerdé. Bóh tón Kṅez pżikaza Moyſeßei zo bo
won tón Prut k Ṅebeßam pozbėnew; na tó bó taike Ṅewedro Boßkaṅo, Rimaṅo,
ha Ṅewedra bicżo, kaike żeṅi bówo ṅejo, tak zo tón Woheṅ tam ha ßem
lėtaſche, ſchitkón Skót ha Ludżi zabi, kotziż na Polach bėchu. Ha
roſtora ſchuke Żtomó. Wo tém Lutkim jedén Kraju Geßen, kotremż te
Iſraelske Dżėcżi bódlachu, ṅebė żane Ṅewedro. Na to powowa Farao
Móyſeßa, ha Aarona, ha dżeſche k ṅimai: Ja ßėm też tón Mól zrėſchiw: tón
Kṅez jo zprawné: Ja, ha mói Lud ßmó zwóbocżiwi: proſchtai toho Kṅeza, zo
bóchu te Ṅewedra Razé Boże pżeſtawó, ha tak czu Ja wam cżanecż Dacż;

<pb n="086"/>

ha zo wó na żane Waſchṅo tu dlėje bócż ṅedérbicże. Ha Moyſes dżeſche:
deż Ja ztoho Mėſta won wuṅdż budu, czu Ja mojei Ruczé hore k tom Kṅezei
zbėnécż, ha potom żane Rimaṅo ha Ṅewedro ṅebudże, ha budże pżeſtacż: zo
bó té wedżew, zo ta Zemja toho Kṅeza jo. Ja pak wėm, zo tak dere té,
hako też twoji Wotrocżki ßo toho Boha Kṅeza ṅebojicże. Moyſes dżėſche z
toho Mėſta, zbėné ßwojei Ruczé k tomu Kṅezei, ha te Rimaṅo, Bóßkaṅo, ha
Ṅewedro pżeſta. Deż Farao widżeſche, zo ſchitke Ṅewedro, Deżcż Rimotaṅo,
ha Bóßkano pżeſtawo jo! rozmnohoßcżi ßwoju Zwóboßcż, ha bó twerdeje ha
zapeṅcżiteje Wutrobó. Ha ṅeda tém Iſraelskim Dżėcżom cżanécż; każ Bóh
porutżiw bė.

♣Cap. 10.♠ Bóh prorutżi Moyſeßei, zo dérbi Faraonei retz: To praji tón
Kṅez tón Bóh téch Hebreerjow: ka dowho té mi nóczeſch podaté bócż? da
mojom Ludei cżanécż, zo bó mi wopruwaw: budżeſchli ßo zpedicż, ha
ṅebudżeſch jim cżanécż dacż? da czu Ja Zkópcżkow nawſchitke Egypßke Mezé
Jutze póßwacż, zo bóchu ſchitko, żtoż hiżcże zelene na Polach, ha na
Żtomach po tém Ṅewedre, ha po téch Krupach woſtawo jo, zeżrali: ha woṅi
dérbja twoje Kėże, ha twojich Swużowṅikow Wobódleṅa, ha czéwó Krai
napelṅicż. Ha Moſes ßo wot Faraona wobrocżi, ha dżėſche won. Cżi
Swużowṅiki toho Faraona dżachu k ṅomu: ka dowho dérbimó mó te
Pżecżiwnoßcże cżerpecż? dai tém Ludżom cżanécż, zo bóchu woṅi tomu
Kṅezei, ha jich Bohu wopruwali. Hacż

<pb n="087"/>

ṅewidżiſch, zo jo tón Egypßki Krai zkażené? Ha woṅi wowachu Moyſeßa ha
Aarona nutz k Faraonei. Ha wón dżeſche: cżeṅcże, ha wopruicże waſchom
Bohu! kotzi pak ßu, zo tam cżanécż budża? Moyſes wotmoji: mó czémó z
naſchimi mawómi Dżėcżimi, ze Starémi, z naſchimi Séhnami, ha z Dżówkami,
z naſchimi Wowczami, ha z wulkim Skotom cżanécż: pżetoż wóna jo jena
wulka Swjatocżnoßcż naſchoho Kṅeza Boha. Ha Farao dżeſche: tón Kṅez bódż
tak z wami, ka mózu ja waß, ha waſche mawo Dżėcżi czanecż dacż. Hale żtó
budże na tém czwófluwacż, zo wó jara zlė móßlicże? Tohodla ßo ṅedérbi
tak ſtacż: hale cżeṅcże jeno wó Muzowe ßami, ha wopruicże tomu Kṅezei.
Ha nato bóżtai Wonai wot Faraona wunatai. Ha tón Kṅez pżikaza Moyſeßei,
zo bó wón tón Prut na tu Egypßku pozbėnew. Ha wón potża jedén cżopwó
Wėtér czéwó Dżeṅ ha Nócz ducż, kotré tak wele téch Skópcżkow pżṁeße; tak
zo woṅi tón czéwó Krai pżikrėchu, ha ſchitko hiżcże zbótne Zelene
zeżrachu, zo żaden Pwód a ṅicz na Żtomach a ṅicz na Polach ṅewoſta.
Tohodla powowa Farao kécze Moyſeßa ha Aarona, ha prajeſche: Ja ßém
pżecżiwo waſchom Bohu ha Kṅezei ha pżecżiwo Womai zrėſchiw: hale wodatai
mi tón Rėch też tón Mól; ha proſchtai toho Kṅeza waſchoho Boha, zo bó
wón tola tu Smercż wot temṅe zaw. Nato dżėſche Moyſes wot Faraona, ha
proſcheſche Boha. Ha Bóh żtżiṅi, zo jeden ßelné Wėtr wot Wetżora
dujeſche, kotréz te Skópcżki do toho tżerwenoho Morja cżißné, tak zo
ṅicz jeden wóſche woſta. Farao wobtwerdżené, ṅeda tem

<pb n="088"/>

Iſraelskim Dżėcżom cżanécż. Ha Bóh prajeſche k Móyſeßei: roſchėſtri
twoju Ruku k Ṅebeßam; Moyſes to żtżiṅi; ha wona bó tzi Dné dowho jena
żadwawa Cżma pżeß czéwó Egypßki Krai. Ṅichtó ṅemóżeſche ßwojoho Bratra
ha Bliſchoho widżecż, ha ßo ṅichtó ztoho Mėſta ṅehibaſche, dżeż bėſche.
dżeż pak te Iſraelske Dżėcżi bėchu, tam bė Swėtwo. Farao powowa Moyſeßa
ha Aarona, ha dżeſche: cżeṅcże tam, hale waſche Wowczé ha wulki Skót
derbi woſtacż. Waſche mawo Dżėcżi ṅech też ßobu cżanu. Moyſes prajeſche:
té dérbiſch nam też k Wopori dacż, zo bóchmó móli tóm Kṅezei naſchomu
Bohu wopruwacż. Schitke Stadwa dérbja z nami cżanécż, ha ṅitżo a ṅicz.
Panochta ṅedérbi woſtacż, żtoż k tei Swużwe naſchoho Boha nuzne jo. Hale
ta Wutroba toho Faraona bó zaßé wobtwerdżena: ha wón jim nóczéſche
cżanécż dacż. Ha Farao prajeſche k Moyſeßei: Dżi wot temṅe precż: ha paß
ßo, zo bó mi jaczé bez Wotżi ṅepżiſchow. Na kotreżkuli Dżeṅ té mi k
Wotżomai pżiṅdżeſch! dérbiſch wumrecż. Ha Móyſes dżeſche: wone ßo derbi
też tak ſtacż, każ té prajiſch: Ja cże jaczé widżecż nóczu.

♣Cap. 11.♠ Ta Wutroba toho Faraona bė tak zatwerdżena, zo ßo ṅeda wot
téch dżewecż Czwėluwaṅow ha Żtrafow pżewinécż kotreż bėchu; te
Pżewobrocżeṅo teje Wode da Krwė; te Żabó; te Żcżóné; te Muchi; tón Mór
toho Skotu; te Jėtra; te Ṅewedro; te Skópcżki; ha ta Cżma. Hadérbeſche
też ta dżeßata Żtrafa ha Czėluwaṅo na ṅoho, ha na tón czéwó Egypßki Krai
pżiṅcż, kotru

<pb n="089"/>

Żtrafu jo Moyſes tomu Faraonei, ha jo ho Swużowṅikam prėtkṅeß: zo budża
ßredż-Noczé ſchiczé cżi Prėṅi Rodżeṅi wumrecż, wot Faraonowo Séhna, hacż
do toho teje naiſpatṅiſcheje Swużowṅiczé Sėhna. Ha budże wulka Żawoßcż
tém Kraju. Moyſes pak pżikaza tém Iſraelskim, zo bóchu cżi Mußczé wot
ßwojich Egypßkich Pżecżelow, ha te Żónßke wot ßo jich Sußodṅiczow
ßlėborne, ha zwote Sudowja żadali; Bóh budże jim Nadu dacż pżed témi
Egypßkimi. Déż pak tón Tżaß ha Dżeṅ poſtajene bé wot Boha, zo te
Iſraelke Dżėcżi z Egypßkeje cżanécż derbjachu: tak jo Jim Bóh pżez
Móyſeßa pżikazaw; ka ßo Woṅi na tón Pucż pżihotuwacż derbja: tón dżeßaté
Dżeṅ toho Mėßacza derbi jedén kóżdė za ßwoju Tżeledż, ha ßo ßwói Dom
jene rjane ṅewoblakuwne Jeṅo zarėzacż, ha też jenoho Kózwicżka, z teju
Krwju dérbja te Prohi téch Duri wobkrepicż, ha dérbja Noczé te petżene
Mjaßo jėßcz, ha ṅitżo zbótne woſtajicż. Dérbja wopaßaṅi bócż. Tcżrije na
Nohach, Kije Rukach. Ha wó dérbicże kwataiczé te petżene, hale żane
warene, Mjaßo jėßcz, ha żtoż z bótne woſtaṅe, to dérbicże zpalicż: to
Schitko Bóh pżez Moyſeßa jim pżikazacż da. Ha ßredża Noczé derb ja
Schitke te Prėne Rodżene wot Cżwojekow hacż do Skota morene bócż. Ha
dżeż waſche Prohi waſchich Kėżow z teju Krwju wobkrepene budża, tam
ṅiczto ṅewumre wo waſchich Bodleṅach. Wó pak dérbicże tu tón Dżeṅ ha
Rócżné Cżaß zeſtainei Bożei Swużwu ßwecżicż

Deż tón Kṅez ßredż-Noczé ſchitke te Prėṅe-Rodżene pobi, tak dere toho
prėṅe-Rodżenoho Séhna

<pb n="090"/>

Faraona hacż tech ſchitkich druhich; da ſtaże Farao, ha ſchiczé joho
Swużowṅiki czéwoi Egypßkei Nocze, ha zbėné ßo wulka Żawoßcż, pżėtoż wona
ṅebėſche żana Kėża, kottreż ṅebėſche Cżėwo. Ha Farao da kßebi Moyſeßa ha
Aarona powowacż; ha dżeſche: Dżicże: ha cżenicże won wot mojoho Luda, ha
wopruicże tomu Kṅezei; zmicze też waſche Wowczé ha Skót, ha deż wó tam
pocżeṅecże, da żonuicze me. Tón Egypßki Lud nucżeſche Jich kwataiczé z
toho Kraja cżanecż, ha prajachu: mó budże mó ſchiczé wumrecż. Te Dżėcżi
Iſrael zajimachu, ha wupożcżichu ßebi wot tech Egypskich Sußodow
ſchelake ßlėbórne ha zwote Sudowjo, ha wele Draſté; Bóh pak da jim ßwoju
Nadu, zo woṅi jim te Wėczé poſchcżichu, ha Woṅi wurobibichu téch
Egypßkich.

Te Iſraelske Dżėcżi ßu tei Egypßkei Żtéri Sta ha cziczécżi Lėt bodlili,
ha ſchiczé na jedén Dżeṅ won cżanéli; ha bėſche jeno téch Mußkich
Schėßcz moli Sto Tawzéntow, Żoné ha Dżėcżi ṅeißu ßobu rachnuwane. Boh
tón Kṅez tomu Ludei pżez Moyſeßa porutżi, zo dérbja k Wopomṅecżu toho z
Egypßkoho Woncżeṅeṅa kózde Lėto tón Rócżné Tżaß téch Jutrow ßwecżicż.
Moyſes za te Koßcże toho Jozefa Bratra téch Jakubowóch Séhnow; każ wón
to wot ßwojich Bratrow żadow bė. Bóh tón Kṅez pak dżėſche pżeß ßwojoho
Jandżela predé ṅich, jim tón Pucż pokazacż, Wodṅo wo jeném Mrócżelném,
ha Noczé wo jeném Woheṅowóm Stowpe. Woṅi pżiṅdżechu k Morju. Ha Farao
zoṅi, zo tón Iſraelski Lud cżėka; wón ßo potża kaiż; tohodla za wón
ßwoje Wóiſtwo, Wozow Schėßcz Sta, Koṅe, ha druhe

<pb n="091"/>

Wėczė, ha cżėreſche za temi Iſraelitami. Ha déż woṅi te Wóiſtwo nazdala
wuladachu, ha zo cżi Egypßczé za ṅimi ßu; bojachu ßo, ha prajachu k
Moyſeßei; tżohodla ße te naß z Egypßkeje wuwed? ṅemėjachmó tam k Porebu
Rowó, zo ṅėt tei Puſtcżiṅe wumrecż dérbimó? pżetoż wone bė nam Lėpe
bówo, zo bėchmó tém Egypßkim ßwużili, hako zo tu dérbimó wot Żiweṅo
pżiṅcż. Ha Moyſes dżeſche: ṅebóicże ßo: hale mėrkuicże, ha ladaicże na
wulki Dżiw toho Kṅeza, kotreż Wón Dżenż cżiṅicż budże. Pżetoż téch
Egypßkich, kotréch wó ṅėt widżicże, wo ṅide jaczé ṅebudżecże widżecż.
Tón Kṅez budze za Waß wojuwacż. Ha tón Kṅez dżeſche k Moyſeßei: prai tém
Dżėcżom Iſrael: zo bóchu zpėſchṅe ſchli: té pak zmi tón Prut, pozbeṅ jón
na te Morjo, ha rodżėl je, zo bóchu te Iſraelske Dżėcżi Sredża pżez te
Morjo po Suchim ſchli. Te Wóiſtwo Faraona budże waß zczėhuwacż: Ja pak
czu na Faraoṅe, na joho Wóiſtwu, Wozach, ha Jėzdżerjach moju mócznu
Cżeßcż wopokazacż. Woṅi derbja wedżecż, zo Ja tón Kṅez ßém. Tón Jandżel
toho Kṅeza, kotréż predé téch Iſraelskich wo jenei Mrótżeli cżeṅeſche;
ſtaji ßo zadé ṅich; ta Mrótżel kotraż ßredża woboi Dwei ſtojeſche, bė
cżmita, zo romadu pżiṅcż ṅemóżachu. Déż Moyſes tón Prut na te Morjo
zbėże: pżiṅdże jedén cżopwó Wėtr, ha dujeſche tu czéwu Mócz, ha wußuſchi
te Morjo; ha ta Woda ßo rozdżėli, ha ſtojeſche, każ dwė Murji na wobimai
Stronomai. Ha te Iſraelske Dżėcżi dżėchu pżeß te Morjo. Cżi Egypßczé
cżeṅechu zaṅimi Sredża toho Morja, te czéwo Wóiſtwo Faraona z Wozami, ha
z Jėzdżere-

<pb n="092"/>

mi Deż to tón Kṅez widżeſche: cżißné wón te Kowa wot jich Wozow, ha woṅi
k Gruntei dżėchu: ha woṅi potżachu wowacż: cżėkaimó pżed Iſraelom:
pżetoż tón Kṅez wojuje za ṅich pżecżiwo nam. Ha tón Kṅez dżeſche
Moyſeßei: roſchėſtri twoju Ruku na te Morjo, zo bó ßo ta Woda rócżiwa.
Tak kecze hacż Moyſes ßwoju Ruku na te Morjo roſchėſtre! tak ta Woda
nawſchich Stronach romadu bėżeſche, ha ſchitkich tech cżėkaczech
Egypßkich, ha czewo Wóiſtwo pomuri, ha ṅicz jedén żiwo woſta, ha te
Iſraelske Dżėcżi widżachu te Mordwo Cżėwa tech Egypßkich pżiten Bṙohe
toho Morja plowacż; ha póznachu tu Wulku, ha ßelnu Ruku toho Kṅeza.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez ßo ṅeda pżewinécż a ṅicż wot téch wulkich Werchow, ha
mócznéch Kralow; aṅicz wot żaneje Zwóßcże téch Cżwojekow: ha bóruṅe też
drudé dowhi Tżaß pżiladuwaw: wón tola po Tżaßu dopokaże, zo jo Wón tón
Schoho móczné Kṅez, kotréż Ṅitżo ṅez̄traffuwane ṅewoſtaji. Tohodla bói ßo
toho Kṅeza, ha tżiṅ nawſchim Joho Swjatu Wolu.

♣Cap. 16.♠ Déż Farao ze ßwojim Woiſtwom tém Tżerwenem Morju potepené bó,
tón Iſraelski Lud pak bė pżez tu wulku Mócz Bożu pżei te Morjo pzeſchow;
potża wón tón pjatnaté Dżeṅ toho druhowo Mėßacza mórkotacż pżecżiwo
Moyſeßei ha Aaronei: dokelż Jim potża na Jėdżi, ha na Klėbe Nuza bócż:
Ha te Dżėcżi Iſrael prajachu: ach! debóchmó jeno pżez tu Bożu Ruku

<pb n="093"/>

tei Egypßkei Wumreli; dżeż mó tam pola téch z Mjaßom napelṅenéch
Hornéczow ßedżachmó, ha ßo z Klėbom doßcż naßécżichmó: tżohodla ſtai Wói
tu czéwu Zromadżiznu wuwedwoi, zo bóchmó tu tei Pußcżiṅe Wodu wumreli?
Tón Kṅez pak dżeſche k Moyſeßei: Ja czu Wam z Ṅebeß Klėb padacż dacż:
ṅech tón Lud ſchėdṅe won dże, ha ßebi tak wele nazbėra, hacż na Dżeṅ
potrebacż budże, tón ſchėſté Dżeṅ pak ṅech ßebi kóżdé na dwai Dnai
zezbėra, zo bó tón ſédémó Dżeṅ, to jo, Sobotu ßwecżiw, ha won ṅeſchow.
Ha Moyſes ha Aaron prajeżtai tomu Ludei: Bóh jo waſche Morkotaṅo
ßwóſchaw; Wetżor budżecże póznacż, zo jo Waß Bóh z Egypßkeje wuwed; Wón
cze wam Mjaßo ha Klėb dacż. Na Wetżor pżilccże tak wele Poczpulow, zo
wone tu ſchu Zemju, dżeż tón Lud bėſche, pżikrechu; na Raṅo pak
leiżeſche kowo wokowo tón Klėb z Ṅebeß, kaiż bėwó Mróz. Ha déż to te
Iſraelske Dżėcżi widżachu, prajachu jeden k tomu Druhomu: Manhu? to jo:
żto to jo? ha Moyſes dżeſche Jim: to jo tón Klėb kotreż wam tón Kṅez k
Jėdżi daw jo. Zbėraicże ßebi, tak wele hacż na jedén Dżeṅ trebacże do
teje Mėré, kotra Gomer rėka, ha ṅicz jaczé. Ṅėkotzi pak Moyſeßa
ṅepoßuchachu, hale zdżerżachu ßebi ṅėżto hacż na druhi Dżeṅ; ha wone
potżachu Tżerwe ṅim roßcż. Ha Móyſes ßo rozṅėwa. Ha déż ßebi jeden kóżdé
tak wele nazbėraw bė, hacż trebaſche, to pak żtoz wóſche ha zbótne na
Zemi woſta, teßamo te horcze Swónczo rozeſchkre. Dokelż bė też Bóh
pżikazaw, zo ßebi tón ſchėſté Dżeṅ też ßobu na tón ſedémó Dżeṅ zezbėracż
dérbja, dokelż derbjachu tu

<pb n="094"/>

Sobotu ßwecżicż; żtoż k Sobocże z kowane bė, do toho żane Tżerwe
ṅepżiṅdżechu. Ṅėkotzi pak pżecżiwo tei Kazṅi Bożei też Sobotu wón dżėchu
tón Klėb zbėracż, hale ṅitżo ṅenamakachu. Ha tón Kṅez k Móyſeßei
dżeſche: ka dowho wó nóczecże moje Kazṅe ha Porutżeṅa dżerżecż? Leicże
tón Kṅez jo wam tu Sobotu porutżiw ßwėcżicż: tohodla derbicże ßebi tón
ſchėſtė Dżeṅ na dwai Dnai zromadżicż, ha ṅedérbi ṅichtó tón ſédémó Dżeṅ
ze ßwojeje Hėté won hicz. Tón ṅebeßki Klėb ßwodżeſche hako Czawta z
Medom. Ha rėkachu jomu Man. Ha Moyſes prajeſche Aaronei ßwojom Bratrei:
napelṅ te Sudowjo, habó tu Mėro Gomer ztém Manu k Wopowṅeczu? Ha te
Dżėcżi Iſrael ßu tei Pußcżiṅe żtérczécżi Lėt tón Man jedli, hacż woṅi do
toho wuzwolenoho Kraja Canaan pżiṅdżechu.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez jo ßo za tón ßwói wuzwolené Lud na dżiwne Waſchṅo ſtaraw,
ha jón zeżiwiw: Budzemóli ßo też naſchei Nuze Jomu dowėricż, ha Jomu
ßwėrṅe ßwużicż, ha Joho Pżikazṅe dżerżecż? tak budże ßo też Bóh na nami
ßmėlicż: ha naß ṅebudże mopużiżicż.

♣XXVII.♠

Tón Iſraelſki Lud morkocze, zo żaneje Wodé ṅima. Ha Boh jim ze Skawó
Wodu béżecż da.

♣Cap. 17.♠ Déż te Dżecżi Iſrael k tei Hore Horeb pżicżanéli bėchu, tam
pak Wodu ṅenamakachu: potżachu zaße napżecżo Moyzeßei

<pb n="095"/>

morkatacż: ha Moyſes jim rekné: tżohodla ßo namṅe hadrujecze? ha Bóha
zpótujecże? Moyſes wowaſche k Bohu, ha prajeſche: żto ja tom Ludei
tżiṅicż derbu: wone ṅejo wele zbótne, zo me ṅekameṅuju. Ha tón Kṅez
dżeſche: dżi k tomu Ludei, zmi ṅėkotréch Stariſchich wot Iſraela z tobu,
zmi też, tón Prut; ha déṙ ztém Prutom tu Skawu, ha wona budże Woda z
ṅeje bėżecż. Ha to ßo ſchitko ſta. Boh tón Kṅez jo tei Pußcżiṅe wele
druhich dżiwnech Skutkow tém Iſraelskimi Dżėcżom wopokazaw, kotre
ſchitke tu po Dowhoßcżi pojedane bódż ṅemóza; każ ßu tei Swjatei Biblii
wopißane. Czemó tola na jedén ha nadruhi z Krótkim ßpómṅicż: ka jo ßo
ztémi Iſraelßkimi zabėżawo.

Jich Draſté, ha Tżrije ßo ṅeißu za te czéwo żtérczéeżi Lėt tei Pußcżiṅe
roſtorawó.

Zaße morkotachu na Moyſeßa, zo Klėba ha Wodé doſtż ṅimaju, ha nóczéchu
ztém Ṅebeßkim Klėbom Manna zpokojom bócż: ha dżachu: Naſcha Duſcha ßo
żadwawi na tón żpatné Klėb. Na to ßo tón Kṅez rozṅėwa, ha póßwa żeliwo
Hadé na ṅich; Ha kotréch te Hadé kußnéchu, cżi wumrechu: Woṅi póznachu,
zo ßu ßo pżerėſchili: tehodla dżėchu k Moyſeßei, zo bó Boha za ṅich
proßéw; ha Bóh pżikaza Moyſeßei, zo bó jenoho Moßaznoho Hada żcżiṅiw, ha
joho na jedén Kżiż poißéw: ha kotzi bóchu wot téch żeliwóch Hadow
kußṅeṅi bóli, zo bóchu na toho na tém Kżiżu wißaczoho moßaznoho Hada
poladali, ha tak ṅebudża wumrecż.

Na druhi Tżaß zpedżi ßo Core ha joho Towarſtwo Moyſeßei; ha Boh jich na
Mėßcże ßurowe ze-

<pb n="096"/>

żtrafuwa; pżetoż wona ßo podṅimi ta Zemja roßkotżi, ha póżre jich
żiwóch. Ha tón Woheṅ, kotreż ze Zemje ßapaſche, zpali dwė Sczė ha pecż
dżeßat Mußkich.

Wutżwa.

Tém Żidam tei Puſtcżṅe ßo wele Wėczow praje ṅezdaſche bódż, kotreż jim
Bóh nadṅe dawaſche: ha woṅi morkotachu, ha bóchu tohodla żtrafuwami: Nam
Kżeſtczijanam ßo też Schitko ṅezda praje bódż, żtoż nam Bóh póſtcżele;
ha wele na to mórkotamó: tohodla żadėn Dżiw ṅejo, zo naß Bóh z Prutom
doma póta.

♣XXVIII.♠

Bóh tón Kṅez da na tei Hore Sinai te dżeßacż ßwjate Kazṅe. ♣Exod. 19.
C.♠

Te Iſraelske Dżėcżi pżiṅdżechu do teje Pußcżiné Sinai. Ha tam napżėcżo
tei Hore Sinai ßwói Lėhw ha Hėté natwarichu. Ha Bóh tón Kṅez powowa
Moyſeßa k ßebi na tu Horu, ha dżeſche jomu: té dérbiſch tomu Domoi
Jakuba ha Dżėcżom Iſrael prajicż: Wó ßcze to ßami widżeli, żto ßem Ja
tém Egypßkim tżiṅiw: ha ka ßém Ja waß na mojich Kżidwach noßew, ha Hore
zaw. Budżecże wó mói Woß ßwóſchecż, ha moje Pżikazṅe dżerżecż? ha tak
budżecże wó bewſchim Ludom moji Samotṅi, ha jedén ßwjaté Lud. Moyſes
zromadżi téch Stariſchich toho Luda, ha pojedaſche jim te Swowa toho
Kṅeza; ha tón czéwó Lud wotmoji: hai mó czemó ſchitko tżiṅicż żtoż tón
Kṅez

<pb n="097"/>

pżikazaw jo. Ha Moyſes doṅeße te jich Swowa tomu Kṅezei. Ha nato dżeſche
tón Kṅez: Ja czu k tebi wo jenei cżėmnei Mrótżeli pżincż, zo bó me tón
Lud z tobu rétżecż ßwóſchaw. Dżi! ha pżikazai tomu Ludei, zo dérbja
ßwoje Draſté pwókacż. Ha dérbja pżihotuwaṅi bódż; pżetoż Ja czu za tzi
Dnė na tu Horu Sinai pżedewſchim Ludom pżiṅdż. Tón Kṅez pżikaza
Moyſeßei, zo dérbi tu Horu kowo wokowo wobrodżicż, ha Spwotom wobdacż,
zo bó ßo Ṅichtó teje Horé na żano Waſchṅo dotknéw. Ha zo bó tohodla
ṅewumrew. Na tón tzecżi Dżeṅ Rano wobda tu Horu jena Mrótżel, ha potża
rimacż, ha bóßkacż, ha bėſche jenoho ßélnoho Trubeṅa ßwóſchecż: ha tón
Lud téch Hėtach ßo bojeſche. Moyſes wedżeſche tón Lud k tei Hore; kotra
ßo kadżeſche, ha bė jara ſtróżowna ha ztraſchna. Ha Bóh tón Kṅez bė na
tém Werchu teje Horé, ha powowa Moſeßa k ßebi.

♣Cap. 20.♠ Ha da te dżeßacż Kazṅe prajiczé: Ja ßém tón Kṅez twói Boh! té
ṅedérbiſch czuzéch Bohow pódla me mėcż: ha ßo k ṅim modlicż. Té
ṅedérbiſch te Meno toho Kṅeza twojoho Boha ṅewużitṅe menuwacż. Spomṅ, zo
bó té tón Sabath ha ßwaté Dżeṅ ßwecżiw. Té dérbiſch twojoho Nana, ha
twoju Macż tżeßcżicż, zo bó dowho żiwó bów, ha zo bó ßo cżi dere ſchwo
na Zemi. Te ṅedérbiſch morduwacż. Te ṅederbiſch Mandżelſtwo wamacż
(ṅetżiſtoté nacż.) Té ṅedérbiſch Kranécz. Te ṅederbiſch ṅepraje ßwėtzicż
pże cżiwo twojomu Bliſchomu. Té ṅedérbiſch pożadacż twojoho Bliſchoho
Doma. Té ṅedérbiſch pożadacż twojoho Bliſchoho Mandżelßku, też ṅicz

<pb n="098"/>

joho Wotrocżka, ßwuzownu Dżowku, Wowa, Wóßwa, ha Schitko, żtoż joho jo.
Ha tón czéwó Lud widżeſche tón Woheṅ, te Lampó, ßwóſcheſche tón Wóß toho
Kṅeza, ha tón Zénk teje Trubó, ha tu kadżaczu Horu. Ha Woṅi ßo jara
bojachu, ha na zdala ſtojachu, ha k Moyſeßei prajachu: rétż té znami, mó
czemó tebe ßwóſchecż; ṅech tón Kṅez z nami ṅerétżi, zo bóchmó trebaz
ṅewumreli. Bóh tón Kṅez powowa ßamoho Moyſeßa k ßebi na tu Horu, ha wón
tam woſta żtérczécżi Dṅów, ha żtérczécżi Noczow. Tam Jo Bóh Moyſeßei
wele druhich Kazni porutżiw tém Iſraelßkim Dżecżom k Dżerżeṅu; nai bóle
pak, zo bóchu tón Sabbath ßwecżili, ha na ṅón ṅedżėwali.

♣Cap. 31.♠ Ha potom da tón Kṅez cżi dwė kameṅtei Tafli, na kotrémai bė
wón ze ßwojim bóißkim Porſtom te dżeßacż Kazṅe pißaw.

♣Cap. 32.♠ Déż pak ßo Moyſes tak dowho na tei Hore dlėjeſche; tak ßo te
Iſraelßke Dżėcżi napżecżo Aaronei zromadżichu, ha prajachu jomu: żtżiṅ
nam Bohow, kożiż pżednami cżanéli bóchu; pżetoż mó ṅewėmó, żto jo ßo
tomu Mużei Moyſeßei ſtawo, kotréż jo naß z toho Egypßkoho Kraja wuwed?
dokelż tón Lud to ßurowe wot Aarona żadaſche: praji Aaron: pżiṅeßcże te
waſche zwote Perſtcżeṅe, ha Rénki tech Wuſchow, waſchich Żonow, Séhnow,
ha Dżówkow: ha wón te romadu zṅeßene Zwote do Wóhṅa tżißné, ha żtżiṅi
jene zwote Cżelo: ha woṅi prajachu: to ßu twoji Bohowe Iſrael, kotzi ßu
tebe z Egypßkeje wuwedli; ha bó jedén Wowtaṙ natwarne, ha Wopor

<pb n="099"/>

tomu Cżelecżu wopruwané. Woṅi ßedżachu, jėdżachu ha pijachu; ha
ſtażechu, ha rajachu. Tón Kṅez pak ſcho z teje Horé widżeſche. Ha
dżeſche k Moyſeßei: dżi dele k twojomu Ludei, kotroho ßé z Egypté won
wed: wón jo rėſchiw. Woṅi ßu ßebi Cżelo leli, ha ßu ßo k ṅomu modlili:
Ja widżu, zo jo to jedén twérdé zwóbocżiwó Lud: Ṅech! zo ßo mói Ṅėw na
ṅim rozwóbi, ha Ja jón k ṅitżom żtziṅu: ha tak czu Ja tebe k wulkom
Ludei żtiṅicż. Hale Moyſes proſcheſche jara nutṅe Boha za tón Lud, zo bó
ßwói Ṅėw wotpowożiw, ha dżeſche: dopomṅ ßo na tón Slub, kotre ßé
Abrahamoi, Iſaakei, ha Jakubei tżiṅiw, ha prajiw ßé: Ja czu waſche Sémjo
tak rozmnohoßcżicż, hako te Vėzdé na Ṅebeßach. Na te, ha na druhe jaczé
Móyſeßowo Swowa bó tón Kṅez zmėrnoßcżené. Na to dżėſche Moyſes z teje
Horé dele, ha ṅeßeſche cżi dwė Tafli toho Swėttzeṅa, ha Kazṅi ßwojimai
Rukomai: kiż bėſchtei na wobimai Stronomai napißanei, ha wot Boha ßamoho
żtżiṅenei. Déż da Moyſes k nim pżiṅdże, ha ßwóſcheſche téch Iſraelßkich
weßowu Haru, wulada te Cżelo, ha zo woṅi wokoho ṅoho reiwachu, ha
zkakachu! rozṅewa ßo wón; ha cżißné wón cżi dwė Tafli pżitei Hore na
Zemju, ha ji rozrazé. Te zwote Cżelo wón zpali, rozmlė je k Popewu,
ßépné jón do Wodé ha da wot ṅoho tém Iſraelskim Dżecżom picż. Ha
prajeſche k Aaronei: żto ha jo tebi tón Lud żtżiṅiw, zo ßé té tón
naiwetżi Rėch na ṅich pziṅeß? Aaron dżeſche: Mói Kṅeże ṅeṅėwai ßo! Té
dere tón Lud znajeſch, zo jo k tomu Zwomu podaté. Woṅi kemṅe prajachu:
Tżiṅ nam Bohow, kotzi naß bó-

<pb n="100"/>

chu wedli, ha predé naß ſchli: pżetoż mó ṅewėmó, żto jo ßo zrém Móyſeßom
ſtawo, kotreż jo naß z toho Egypßkoho Kraja wuwed? Na to ja jim prajach:
żtó ma bezwami Zwote? ha woṅi mi je pżiṅeßechu; ha Ja je do Wohṅa
cżißnéch: ha da pżiṅdże jene Cżelo won. Na to ſtupi Moyſes do tech Rotow
toho Lėhwa (Logera) ha dżeſche: Kotréż toho Kṅeza jo (ha ßwėrṅe z ṅim
mėṅi?) tón pżiṅdż kemṅe; ha ſchitke te Dżėcżi Levi ßo pola ṅoho
zromadżichu: ha Moyſes k ṅim prajeſche: to praji tón Kṅez, tón Bóh
Iſrael: Jedén kóżdé wobkaßai ßo ze ßwojei Broṅu; ha dżicże tam ha ßém
ßredża toho Lėhwa, ha ßkoncżui kóżdé ßwojoho Bratra, Pżecżela, ha
Bliſchoho. Ha te Dżėcżi Levi żcżiṅichu, każ jim Móyſes prajiw bė; ha
woṅi bóchu ton Dżeṅ nimale tzi ha dwaczécżi Tauzéntow zabicżi. Na druhi
Dżeṅ prajeſche Móyſes k tomu Ludei: Wó ßcze jedén jara wulki Rėch
woboſchli. Ja czu Hore k tomu Kṅezei hicż: dé bóch trebaß Joho z Próſtwu
zmėricż, ha zhednacż mów waſcheje Ṅeßprawnoßcże dla. Ha won pżiṅdże k
tomu Kṅezei, ha dżeſche: ach! tón Lud jo jare wulczé zrėſchiw: Ja pak
cże proſchu: wodai Jim tón Rėch! habó wuleſchui me z teje twojeje Kṅije,
kotru té pißaw ße. Ha tón Kṅez wotmoji: żtóż mi rėſchicż budże? toho czu
ja z mojeje Kṅije wuleſchuwacż.

♣Cap. 34.♠ Bóh prajeſche dale k Móyſeßei; wurubai dwė druze Kameṅtei
Tafli ruṅa témai predawſchimai; ha ja zu tebi te Swowa na ṅe napißacż,
kotre na tech Taflach bėchu, kotre té rozbiw ßé. Móyſes wuruba cżi dwė
Tafli; dżėſche

<pb n="101"/>

Noczé na tu Horu Sinai z ṅimai k tomu Kṅezei; woſta tam zaßé żtérczécżi
Dne, ha żterczecżi Noczé bez Jėdże, ha bez Wode Picża, ha ton Kṅez druhe
Kazṅe ha Ceremonie pżikazuwaſche; ha tón Kṅez napißa te predawſche
dżeßacż Swowa na cżi dwė Tafli; ha deż Moyſeß z teje Horé z témai
Taflomai pżiṅdże, ha ṅewedżeſche, zo bo joho Wobletżo rohate bówo wot
tech Retżi, zo jo z Bohom mėw. Déż Aaron, ha te Dżecżi Iſrael wuladachu,
zo jo Móyſeßowo Woblerżo rohate: bojachu ßo k ṅomu bliże pżiſtupicż;
tohodla déż wón z temi Iſraelskimi Dżėcżimi rétżeſche! pzikre wón ßwoje
Wobletżo; wotżikre je pak, déż won z tem Kṅezom rétżeſche.

Wutżwa.

Mó wėmó, zo jeno tom jenomu ßamomu Bohu ßwużicż ha joho Kazṅe dżerżecż
dėrbimó; hale tola wele moli ßo k Cżelatam pżez naſche Rėchi modlimo;
Bóh pak ßwojim Tżaßu naß namaka. Tola też Boh te Moyſeßowo, ha
czérkwinßke Proſtwó z Miwoßcżu wußwoſchi, ha da ßo zaßé naproßécz.

♣XXVIII.♠

Wot toho Morkotaṅa toho Luda.

♣Num. 11. C.♠

Tomu Ludei porża wobcżeżno bócż na tém Pucżu; tohodla wón pżecżiwo tomu
Kṅezei potża bórtżecż. Deż ton Kṅez te Bórtżeṅo ßwoſcheſche; rozṅėwa ßo;
ha wón pżiṅdże jeden Woheṅ zwontżitem Telu jich Lėhwa; da wowaſche ton
Lud k Moy-

<pb n="102"/>

ſeßei; Moyſes proſcheſche toho Kṅeza. Ha tón Woheṅ bó wot Zemje póżrené.
Zaße potżachu ṅėkotzi wot toho żpatnoho Luda morkotacż ha pwakacż: ha
prajachu: żtó budże nam Mjaßo k Jėdżi dacż? Mó ßo dopomṅimó na te Rébó,
kotre mó tei Egypßkei darmo jėdżachmó. Mó zpominamó na te Kórki, Meloné,
Czéble ha Kobowki. Naſcha duſcha jo ſchitka zeßkṅena, mó ṅitżo druhe
ṅewidżimó, jeno tón Man.

Tón Man habó Manhu Rano z Roßu dele padaſche; bėchu bėwo Zorṅatka hako
Koriander; tón Woṅi melechu, habó roſtowtżechu, warjachu, ha tżiṅachu
pletżene Klėbki wot ṅoho, ha ßwodżeſche hako Tekancz z Woliom.

Déż da tón Lud tak żawoßcżeſche ha pwakaſche, ha Moyſes to ßwóſcheſche,
mėṅeſche, zo ta jich nuza ṅei k Pżecżerpeṅu. Wobcżeżuwaſche ßo pola toho
Kṅeza, zo ṅemóże ßo doſtaracż taikom wulkomu Ludei Mjaßa doßcż
ſchaſuwacż, ha jim jedén ßam lutki prėtk ſtacż. Tón Kṅez dżeſche k ṅomu:
zromadż ßedém Dżeßat Mußkich Iſraelskich, kotréch té znajeſch, zo cżi
ſtarſchi ha rozomṅi ßu beztém Ludom; ha Ja czu jim toho Ducha dacż, zo
bóchu woṅi z tobu tu Wobcżeżnoßcż ṅeßli, zo bó té ßam tak wobcżeżené
ṅebów. Ha prai té to tomu Ludei: Jutze budże wam tón Kṅez Mjaßo k Jėdżi
dacż, ṅicz jėno, jedén, dwai, tzi, dwaczécżi Dṅów: hale jedén czéwó
Mėßacz, hacż wone wam z Noßa żadwawe won ßmerdżecż budże, tohodla, zo
ßcże toho Kṅeza wot waß cżißnéli, kotréż ßredża waß jo: ha ßcze pżedṅim
pwakali, ha prajili: tżohodla ßmó z Egypßkeje cżanéli? Dale prajeſche
Móyſes k tomu

<pb n="103"/>

Kṅezei: toho Luda jo ſchėßcz moli Sto tawzéntow Mußkich, ha te prajiſch,
zo budża pżez czéwó Mėßacz Mjaßo jėzcz. Hacż bó tak wele Wowczow ha
Hojadwow k zarėzaṅu bówo? Habó te ſchitke Rebó z Morja ßo zromadżicż
mówó? zo bó tón Lud mów naßecżené bódż? Tón Kṅez wotmoji: hacż jo ta
Ruka toho Kṅeza ṅemóżna? te budżeſch widżecż: hacż moje Swowo ṅebudże z
tém Skutkom dopelṅene. Wón ßo wot Morja jedén ßelne Wėtr z bėże, ha z
ṅim pżilecże jara wele Poczpulow, ha lėtachu dwai Wóchcżei wot Zemje,
padachu kowowokoho toho Lėhwa tak ſchėroko, ha daloko, hacż jeden za
Dżeṅ hicż móże. Tón Lud wojachu, ha zromadżachu pżez czewo Dżeṅ, ha Nócz
te Poczpule; ha tón Kṅez ßo rozṅėwa; pżetoż te Mjaßo hiżcże jich Zubach
tzeſche; da bo jich wele z teju Smercżu pobitech.

Bóh tón Kṅez jo te Morkotaṅo téch Iſraelskich Dżėcżi tei Pußcżiṅe jara
żtrafuwaw. Maria ta Moyſeßowa Sotra morkotaſche napżecżo Móyſeßei; ha
kredże tón Wußad, ha bė wot teje Koroßcże tak bėwa, hako Sṅei, ha bėſche
z toho Lehwa, habó Logera ßédém Dṅów wuhoṅena. Dżeßacżo Mußcze, kotziz
bėchu do toho wuzwolenoho Kraja póßwaṅi, zo bóchu ſchitko tem Kraju
wobladali: kaiki Lud? kaike Mėſta? ha kaika pwódna Zemja tam jo? ha
bėchu tam żterczéczi Dṅów wokoho kodżili, ha ſcho wobladuwali, ha bėchu
jenu Winowu Kitu na Żerdżi, ha na Ramenach dwei Mużow, ha druhe woßobne
dobre Pwode pżiṅeßli, k Dopokazaṅu, zo tón Krai jara dobre jo; zo

<pb n="104"/>

z Mlókom ha z Medom béżi: bėchu tola z tém tón czéwó Lud wotraſchili, zo
nóczéſche do toho wuzwolenoho Kraja cżanécż, hale czeſche ßo zaße do
Egypßkeje rócżicż; dokelż pojedachu tom Ludei: zo jo tém wuzwolenem
Kraju jara ßélné, wulki, Woblii Lud; tak, débó cżi Iſraelsczé tam
pżiſchli, bóchu zabicżi bóli; Caleb pak, kotréż tam tem Kraju też ßobu
bów bėſche, tomu morkotaczomu Ludei radżeſche, do toho dobroha Kraja
cżanécż, ha zo budża téch wulkich, ha ßélnéch z bohżei Pomoczu dere
pżewinécz: hale cżi Dżeßacżo pak ſcheczé wotradżachu. Tak ßo Bóh na tón
Lud rozṅėwa; zo Żadén wot toho czéwoho Iſraelskoho Luda, hacż jeno Caleb
ha Joſue, do toho Wuzwolenoho Kraja pżiṅcż dérbi. Ha toho Morkotaṅa ha
pżecżiwnoho Zpedżeṅa dla dėrbjachu te Iſraelske Dżėcżi ztérczécżi Lėt
tei Pußcżiṅe wokoho cżanécż, hacż ſchiczé tam zemrechu; Jich Dżėcżi pak,
Josue, ha Caleb pżiṅdżechu za żtérczécżi Lėt do toho wuzwolenoho Kraja,
ha pżewinéchu téch wulkich Woblijich Mużow.

♣Cap. 15.♠ Wone ßo też tei Pußcżine ſta, zo jedén Tżwojek na tón Sabath
bė ßebi ṅėſchto Drewa nazbėraw. Ha Bóh pżikaza, zo joho tón czéwó Lud z
Kameṅemi zabicż dérbi.

♣Cap. 16.♠ Core, Dathan ha Abiron morkotachu pżecżiwo Móyſeßei, ha bóchu
tohodla woṅi, ha hiżcże dwė Sczė ha pecż dżeßat druhich wot Zemje
póżreṅi, ha do Hele ſtortżeṅi. Na tón druhi Dżeṅ morkotachu zaße druzé
na Moyſeßa, ha na Aarona, ha Bóh na ṅich Wohni póßwa,

<pb n="105"/>

ha zpali wotṅich żtérnacże tauzéntow, ha ßédém Stów.

Wutżwa.

Déż jo Bóh tón Kṅez tón ßwói wuzwolené Iſraelski na Boha, ha na Moyſeßa
morkotaczé Lud tak żawoßṅe żtrafuwaw, ha jo jich tak wele Tauzéntow
pobicż, ha wot Zemje, ha wot Hele póżrecż daw: kak móżemó wėßcżi bódż;
zo, déż ßo mó tei Bohzei Woli zpedżujemó, ha, déż naß Bóh z ṅekaikim
Kżiżikom Doma póta, mó z Ṅeßcżerpnoßcżu morkotamo, też ruṅe ta Bohża
Żtraffa na naß tżaka, ha pżiṅdż budże.

♣Cap. 22. Num.♠ Tón Iſraelski Lud bėſche Arada toho Chananitzkoho Krala
ha joho czéwo Wóiſtwo pżewinew; tohodla ßo też ton Moabitzki Kral Balac
bojeſche ze ßwojim Ludom téch Iſraelskich Dżėcżi; Wón tohodla ßwojich
Firżtow ktomu wėżcżerei, ha k Profecże Balaamoi póßwa, zo bó k ṅomu
pżiſchow; ha tomu Iſraelskomu Ludei klaw, zo bo jich pżewinécż, ha jich
wot ßwojoho Kraja wotenacż mów. Balaam pak ßo Boha praſcheſche: hacż
dérbi k tomu Kralei téch Moabitow cżanécż, ha tém Iſraelißkim klecż? Bóh
Balaamoi wotmoji: ṅecżeṅ tam, ha ṅeklei jim; pżetoż to jo żonuwamé Lud.
Tohodla prajeſche Balaam tém Firżtam, kotziż wot toho Krala Balaka k
nomu póßwaṅi bėchu: cżeṅcże wó zaßé k waſchomu Kralei, pżetoż Bóh tón
Kṅez jo mi zakazaw z wami cżanécż. Na to póßwa tón Kral Balac k tomu
Balaamoi hiżcże jaczé Firżtow, ha da jom

<pb n="106"/>

prajicż, zo bó ßo ṅekomdżiw: wón cze jomu wulku Tżeßcż wopokazacż, ha
cze jomu dacż, żtoż ßebi żadacż budże: ṅech jeno pżiṅdże, ha tomu Ludei
kleje. Balaam tem Firżtam wotmoji: boruṅe mi Balac ßwoju czewu Kėżu
pownu Slėbora ha Zwotoho Daw! Ja tola ṅebóch te Swowo toho Kṅeza mojoho
Boha pżewobrocżicż mów, zo bóch jaczé habo meṅe rétżecż derbjaw. Balaam
ßo toho Kṅeza wopraſcha; hacż ztemi Firżtami hicż derbi? Tón Kṅez jomu
wotmoju: dżi z ṅimi, hale tola tak: zo bó te to tżiṅiw, żtoż Ja tebi
porutżecż budu. Balaam wobßeduwa ßwoju Wóßliczu, ha cżeṅeſche z ṅimi. Ha
Bóh ßo ṅėwaſche; ♣a)♠ ha póßwa jenoho Jandżela, tón na Pucżu ſtojeſche;
toho wulada ta Wóßlicza na kotreż Balaam ßedżeſche (Balaam ha joho dwai
Swużowṅikai, ha cżi Firżte toho Jandżela ṅewidżachu) ha wona z Pucża na
Rolu wundże: Balaam pak tu Wóßliczu cżepeſche, zo bó zaße do Pucża
ſchwa. Tón Jandżel pak zaße ſtupi na jeden wußki Pucż ßredża dwei
Sczėnow habó Pwotow tech Winczowóch Zarodow; deż ta Wóßlicza toho
Jandżela wulada: cżiſchcżeſche ßo kjenom Pwotei, ha pzitwótżi tu jenu
Balaamowu Nohu: ha won ju zaße cżepeſche. Na to ſtupi tón Jandżel zaße
na jeden jara wußki Pucż, tak zo ta Wóßlicza na żanu Stronu wuſtupicż
ṅemóżeſche. Deż ta Woßlicza toho Jandżela zaße z jenem nahim Metżom
ſtojaczoho prede ßo widżeſche: padże wona z pode Balaama na Zemju: Wón
ßo rozṅėwa, ha cżepeſche ju jara z Kijom. Ha tón Kṅez woteri tón Hort
habó hubu teje Wóßlicze, ha wona retżeſche: Zto ha ßem ja tebi tżiṅiwa?
ha

<pb n="107"/>

tżohodla té me hiżon k tzecżom Molei cżepeſch? ha Balaam wotmoji:
tohodla, zo ßé to zaßwużiwa, ha ße me wużpotuwawa. Dé bóch ja jedén Metż
mėw, ja bóch cże zkónczuwaw. Ta Wóßlicza dżeſche: ṅeißem ja twoje
Skocżo, na kotrémż ßé hacż do dżentziſchoho Dṅa jėzdżiw? prai! hacż ßém
ja tebi ṅėdé to tżiṅiwa? wón dżeſche: żeṅi. Na to woteri Bóh tomu
Balaamoi joho Wotżi, ha wón widżeſche toho Jandżela z jeném nahim Metżom
na Pucżu ſtojaczoho; ha wón ßo k ṅomu modleſche, ha kwoṅeſche ßo k Zemi.
Ha tón Jandżel dżeſche kṅomu? tżohodla ßé té tu twoju Wóßliczu k tzecżom
Molei biw? Ja ßém pżiſchow pżecżiwo tebi ſtacż: pżetoż twói Pucż jo
pżewobrocżené ha mi pżecżiwó. Ha débėſche ta Woßlicza mi z Pucża
ṅeſchwa; da bėch ja tebe zadajiw, ha wona bėſche żiwa woſtawa. Na to
prajeſche Balaam: Ja ßém rėſchiw; pżetoż ja ṅeißem wedżew, zo bó té mi
pżecżiwo ſtaw! ha tak, jelizo ßo tebi ṅelubi, zo bóch dale cżanéw, da
czu ßo zaſé rócżicż? Tón Jandżel dżeſche: cżeṅ tam z témi Ludżimi; hale
kedżbui, zo bó ṅitżo druhe ṅerétżaw, hacż żtoż ja tebi porutżicż budu.
Ha tak cżeṅeſche Balaam z témi Firżtami. Ha tón Kral Balac pżiṅdże jomu
napcżecżo: ha prajeſche kṅomu: ja ßem po tebe póßwaw; tżohodla da ṅeiße
pżiſchow? hacż té mėṅiſch, zo ja tebi twói Pucż zapwacżicż ṅemózu? ha
Balaam wotmoji; hlei ja ßém tu: mėṅiſch pak té, zo ja ṅėſchto druhe
rétżecż móżu, hacż to, żtoż mi Bóh do mojoho Horta kwadże? Balac
wedżeſche Balaama do ßwojoho Mėſta, kotreż na téch Mezach ßwojoho Kraja
Leiżi, ha da hojadwa, ha Wowczé zarėzacż,

<pb n="108"/>

ha póßwa je Balaamoi, ha tém Firżtam, kotżiż z ṅim bėchu. Na Zaitra
wedżeſche tón Kra! Balac toho Balaama na jene wóßoke Mėſto z Menom Baal,
ha wón tam wulada jeden wontżité Tel toho Iſraelskoho Luda. Tón
Moabitzki Kral Balac żadaſche, zo bo Balaam tón Iſraelski Lud klaw. Ha
Balaam dżeſche: ka bóch Ja toho klecż mów, kotrohoż tón Bóh ha Kṅez ṅejo
klaw, ha joho ṅekleje? Balac tón Kral praji: Ja ßem cże powowaw, zo té
derbiſch mojim Ṅepżecżelaṁ klecż, ha te jich żonujeſch. Ha Balaam
wotmoji: hacż ja możu hinak retżecż, hako mi ton Kṅez pżikazaw jo? Ha
Balac wedżeſche Balaama na jene druhe Mėſto, na kotremż wón tón czewo
Iſraelski Lud widżecż móżeſche, ha prajeſche jomu: zaklei tu tón Lud. Ha
Balaam dżeſche: ṅeißem cżi prajiw, zo ja Scho tżiṅicż budu, żtoż mi Boh
porutżiw jo. Ha nato żonuwaſche Balaam tón Lud, ha dżeſche: O! ka rjane
ßu te Jakubowo Hėté etc. Boh jo ton Lud z Egypte wuwed wo jenei wulkei
Sélnoßcżi, cżi Iſraelsczé budża téch Pohanow zeżracż, budża jich Koßcże
rozbicż, ha ztemi Kwókami jich raṅicż. Żtóż tebe ó Iſrael żonuwacż
budże, tón budże żonuwané; żtóż tebe kleje tón derbi k tem zaklatem
rachnuwane bodż. Na to ßo Balac na Balaama rozṅėwa, cżepeſche z Rukomai
romadu, ha dżeſche: Ja ßém tebe powowaw, zo bó te mojich Ṅepżecżelow
klaw, ha té Jich hiżon k tzecżom Molei żonujeſch! rócż ßo zaßé, ha cżeṅ
do twojoho Mėſta: Ja bėch téch Móßlach tebe jara tżeßcżuwacż. Hale tón
Kṅez twói Bóh jo tebi tu Tżeßcż precż zaw, kotruz ja tebi pżihotuwaw
bėch. Balaam

<pb n="109"/>

wotmoji Balackei: ṅeißem ja twojim Póßwam, kotrech té kemṅe póßwaw ßé,
to predé prajiw: bóruṅe mi Balac ßwoju Kėżu pownu Slėbora ha Zwotoho
daw: tak ja tola ṅebóch mow te Swowo mojoho Kṅeza, ha Boha pżekrotżicż:
zo boch ṅėżto druhe retżaw, hacż mi tón Kṅez prajicż budże. Ha Balaam ha
Balac cżeṅeſchtai rózno kóżdé ßwói Pucż.

Wutżwa.

Balaam poßuchaſche Boha, ha rétżeſche żtoż jomu Bóh porutżiw bė; ha
ṅedaſche ßo na żane Waſchṅo wot toho Krala Balacka narétżecż, ha pżez te
ßlubene wulke Daré, ha Tżeßcż ßo pżewinécż. Tak dérbeli mó też naſchomu
Bohu poßuſchṅi bodż, żtoż wón nam pżikazuje, Joho ßwjate Kazṅe dżerżecż,
naſchich Bliſchich Lubuwacż, ha mėſto toho Klecża jim żonuwacż, ha
ſchitko dobre jim pſchecż.

♣XXX.♠

Moyſes wulada tón wuzwolené Krai, ha wumre na tei Hore Nebo. ♣Num. 27.♠

Bóh tón Kṅez bėſche Moyſeßa na tón czéwo Iſraelski Lud poſtajiw, zo wón
dérbeſche tón ßamßné z teje Egypßkeje Zemje do toho wuzwolenoho Kraja
wezcż, tón Lud tei Puſtcżiṅe ßudżicż. Pżez ṅoho da Bóh tomu Ludei te
Dżeßacż Kazṅe, ha druhe Pżikazṅe; Porom dżėſche Moyſes na tu Horu Nebo,
na tei ßamoi pokaza jomu Bóh tón Kṅez tón czéwó ßlubene ha wuzwolené
Krai, ha wón tam wumre tem Kraju Moab, ha tón Kṅez joho poréba. Ha joho
Rów ṅichtó ṅewė.

<pb n="110"/>

Wutżwa.

Tón miwoßcziwó Bóh czéw nas na tu Swjatu Horu wezcz: ha czéw nam ṅicz
jeno tón Ṅebeßki wuzwolené Krai nazdala pokazacż: hale nas nadṅe nucz
weßcz. Mó pak ßo dérbimó tak ßwėrṅe proczuwacż, zo bóchmó hódṅi bóli.

♣XXXI.♠

Po Smercżi Moyſeßa Poſtai Bóh na joho Me̓ſto toho Jozuwa. ♣Josue. 1. C.♠

Bóh tón Kṅez poſtaji Jozuwa na te Moyſeßowo Mėſto; ha porutżi jomu, zo
bó z tém czéwóm Ludom te Kazṅe ha druhe pżikazane Ceremonie dżerżaw, ha
zo bó ßélneje Wutrobó bów, ha ßo ṅebojaw; wóm cze pżiṅim bódż. Ha zo wón
dérbi tón Iſraelski Lud do toho ßlubenoho Kraja weßcz, kotreż jo Bóh
Abrahamoi, Iſaakei, ha Jakubei, ha jich Sémeṅu ßlubiw. Ha Josue porutżi
tém Firżtam toho Luda: dżicże ßredża toho Luda, ha Lėhwa, ha porucżcże
jomu: zo bó ßo na tón Pucż pżihotuwaw; ha praicże Jomu: za tzi Dne
pocżeṅecże wó pżez tón Jórdan, ha budżecże tu wuzwolenu, ha ßlubenu
Zemju wobßénécż, kotru wam tón Kṅez dacż budże. Ha woṅi wotmojichu, zo
czedża Scho tżiṅicż, żtoż jim Josue pżikazacż budże.

♣Cap. 2.♠ Ha Josue póßwa dweju Wupótuwarjow, ha z Kradżu Wobladuwarjow
do toho Kraja, ha do toho Mėſta Jėricho: wonai dżėſchtai do Jericha, ha
pżiṅdżeſchtai do teje Kėże jeneje Żónßki z Menom Rahab, ha wotpo-

<pb n="111"/>

tżnéſchtai pola ṅeje. Ha wone bėſche tomu Kralei z Jericho dopojedżene;
zo ßu Mußczé wot tech Dżėcżi Iſrael Noczé do Mėſta nutz pżiſchli, tón
Krai z Kradżu pżepótacż, ha wobladacż. Ha tón Kral póßwa k tei Rahab, ha
ji pżikaza; zo derbi téch Mußkich zeßwojeje Kėże wuwezcż, kotżiż do jeje
Doma pżiſchli ßu, pżetoż woṅi ßu toho Kraja Wobladuwarjo. Ta Żonßka pak
bė tei Mußkow z kowawa, ha bėſche jeju z Lenowomi Walċzkami pżikrėwa: ha
wona tem wot Krala póßwanem prajeſche: Ja póznaju: wonai ſtei kemṅe
pżiſchwai, ja jich ṅeißém z nawa, z wotkel ſtai: Deż te Rota toho Mėſta
pótżme zajerane bėchu, tedem dżėſchtai wonai też ßobu won: ja pak ṅewem,
dże ſtai ſchwai: kwataicże ßpėſchṅe za ṅimai, zo jeju doßeżeṅecże. Cżi
póßwaṅi wot toho Krala kwatechu za ṅimai, hacż k Jórdanei, ha te Rota
bóchu z Molom za ṅimi zawrene. Ta Żónßka dżėſche kṅimai, ha dżeſche: ja
wėm, zo wam tón Kṅez tón Krai daw jo: pżetoż te Stróżele waſche dla ßu
naß napanewó; ha mó ßmó ſchiczé wobßwabeṅi. Mó ßmó ßwóſcheli, zo jo tón
Kṅez tu Wodu toho tżerwenoho Morja kwaſchomu Wucżeṅeṅu z Egypßkeje
wußknecż daw: ha żto wó tem Kralam Sehon, ha Og żtżiṅili ßcże, ha ka
ßcze jich morili. Ha déż mó to ßwóſcheli ßmó, ßmó ßo jara bojeli, tak zo
jo naſcha Wutroba bezmóczna; ha jo nam tón Dech cżeſchki bów waſchoho
Sém-Cżeṅeṅa dla: pżetoż ton Kṅez waſch Bóh tón jo tón Boh Ṅebeßach
horeka, ha deleka na Zemi. Tohodla ßlubtai mi ze Pżißachu pżed tém
Kṅezom; zo każ ja wamai Miwoßcż tżiṅiwa ßem, wó też z tem Domom mo-

<pb n="112"/>

joho Nana bóżtai Czeich teje Miwoßcże tżiṅiwai; zo bóżtai wói mojoho
Nana moju Macż, mojich Bratrow, ha Sotrow, ha ſchitko, żtoż jich jo,
zdżerżawai ha naſche Duſche wot Smercże wumóżiwai. Ha wonai ji
wotmojeſchtai: naſcha Duſcha dérbi za waſchu Smercż bódż: ṅebudżeſchli
té nai pżeredżicż? ha budżeli nam tón naſch Kṅez ha Bóh tu ton Krai
dacż? da czemói mói na tebi Miwoßcż ha Praudu wopokazacż Na to wona jeju
z Woknom ze Strékom dele puſchcżi, pżetoż jeje Kėża bė pżißamoi Muri
toho Mėſta: ha wona jimai radżeſche, zo bóżtai ßo tzi Dné téch Horach
zkowawai, zo bóżtai trebas tém ßamóm do Rukow ṅepżiſchwai, kotziż wai
pótaju. Ha wonai ji prajeſchtai: zjazai té tón tżerwené Żtrék na te
Wokno, z kotrémż ſe nai pżez Wokno dele puſchcżiwa k Czeichei, ha ṅech z
tobu twói Nan, Macż, Bratzja, Sotré, ha ſchitke twoje Pżecżelſtwo tém
Dome woſtanu, ha ṅech won ṅekodża; ha żtóż z tobu tém Dome budże: toho
ßo ṅichtó dótknécż ṅebudże. Na to Wona jeju z tém tżerweném Strékom pżez
tu Murju dele puſchcżi, ha woſtaji tón Strék wißacze, Wonai pak
dżėſchtai tak dowho do téch Horow, hacż cżi, kotzi jeju tam ha ßém
potali bėchu, zaße Dom do Mėſta pżiſchli bėchu. Potom ßo wonai k tomu
Josue rócżiſchtai, ha pojedaſchtai ſcho, ka jo ßo z ṅimai zabėżawo, ha
prajeſchtai: tón Kṅez jo nam tón czéwó Krai do naſchich Rukow daw,
pżetoż ſchiczé cżi Wobódlerjo toho Kraja ßu z Bojoßcżu k Zemi pobicżi.

<pb n="113"/>

♣XXXII.♠

Ka ßu cżi Iſraelsczé tón Jordan pżeſchli. Ha ka ßu te Me̓ſto Jericho
pżewinéli.

♣Josue ż. Cap.♠

Ha Josue porutżi tomu Ludei, zo bóchu ßo k tomu Jordanei pżibliżili, tém
Mėſchṅikam pak porutżi, zo bóchu woṅi z tem Kaſchcżom toho Sluba, habó z
teju Arku predé toho Luda do toho Jordana ſchli. Ha tak keczé, hacż woṅi
do teje Wodė ſtupichu, tak wodbėża ta Woda na jenei Stroṅe do toho
mordwoho Morja; na tei druhei Stroṅe pak ßo ta Woda zromadżi, ha woſta
ſtojo, ha bó hako wulka Hora; tak zo tón czéwó Lud ze ßuchimi Nohami tón
Jordan pżeṅdże. Ha tak jo tón Wulki ha ſchoho móczné Bóh tu Wodu toho
Jordana każ predé toho tżerwenoho Morja horedżerżaw, ha tem Iſraelskim
Dżėcżom na jara dżiwne Waſchṅo tżiṅiw. Déż tón Iſraelski Lud tón Jórdan
pżeſchow bė; tak dżėſche ta Woda zaßé, każ prede; ha tedém pżeſta tón
Ṅebeßki Klėb, habó Mana z Ṅebeß podacż, dokelż tón Iſraelski Lud te
Pwodé toho Cananeißkoho Kraja do Wole jėßcz mėjeſche. Déż cżi
Amorrhitczé Kralowe, kotziż wokoho Jórdana bódlachu, zoṅili bėchu, zo
cżi Iſraelſczé tak dżiwṅe pżez tu Wulku Rėku habó Wubjo toho Jordana
pżeſchli bėchu, ha zo jo ta Woda ſtojacza woſtawa; jo jich jara wulka
Bojoßcż napanéwa, ha ßu ßo jara wulczéſchṅe pżetém Iſraelſkim Ludon
ſtrachuwali: tohodla ßu woṅi ſchitke Rota toho Mėſta Jericho zezankali,
ha ṅedachu ṅikom nucz ha won.

<pb n="114"/>

♣Cap. 6.♠ Bóh pak tomu Jesue porutżi, tomu Ludei ha Mėſchṅikam prajicż;
zo derbja Schėßcz Dṅów zaßobu kóżdé Dżeṅ jeden Mól z teju Arku Bożei
wokoho toho Mėſta też tón czéwó Lud kodżicż. Ha ßédém Mėſchṅiki derbja
ßedem Trubó ha Poßawṅe zacż, kotreż johak na te Jubileum duté budża. Tón
ßédémó Dżeṅ pak derbi też tón czéwo Lud za tei Arku ßedem Moli zaßobu
wokoho toho Mėſta kodżicż, ha cżi ßedém Mėſchṅiki dérbja na téch
Poßawnach trubicż; ha deż tech Poßawnow Wóß hiſchcże kliṅcżecż budze,
tak derbi tón czéwó Lud z wulkim Woßom wowacż; ha nato budża ſchitke te
Mure toho czéwoho Mėſta do Romadé panécż: ha tak derbi jedén kóżde do
toho Mėſta nutz hicż, ha dérbja ſchitko zkónczuwacż, jeno ta lutka
Rahab, kotra jo tei dweju Wobladuwarjow z kowawa, ha pżez tu Murju z
tżerweném Żtrékom dele puſchcżiwa, ta ha jeje Nan, Macż, Bratzja ha jeje
czéwo Pżecżelſtwo derbja pżi Żiweṅu zderżeṅi, ha z toho Mėſta k tem
Iſraelſkim puſchcżeṅi bócż. Ha to ßo ſchitko ſta.

Wutżwa.

Za Dobrotu dérbi Dobrota wopokazana bódż. Kaiż jo tei dobrocżiwoi Rahabe
wopokazana. Hale ṅėtziſchim Tżaßu ßo lóchczé na tu Dobrotu zabodże.
Ṅedżak jo Bohu pżecżiwné.

♣XXXIII.♠

Ka jo tón Lud toho Paduſtwa-Dla toho Achana żtrafuwané. Ha Achan
zakameṅuwané. ♣Josue Cap. 7. & 8.♠

<pb n="115"/>

Bóh bėſche pak tomu Josue pżikazaw, zo dérbi tomu Ludei zakazacż, zo
ṅebó ṅichtó tém Mėßcże Jericho ṅėżto zaw, hale zo bó ſchitko k ṅitżom
żtżiṅene ha zaklate bówo. Achan pak wo teje Swoibo, Juda bė ßebi jedén
tżerwené Mantél, ṅeżto Slėbora, ha jedén zwotél Prut z Kradżu zaw, ha do
Zemje z kowaw. Ha déż te Mėſto Jericho czéwo kṅitżom do Romade żtżṅene
bė, ha ſchitko ßkónczuwane. Póßwa Josue tzi Tauzenté ßelnéch Mußkich na
te Mėſta Hai; hale cżi Iſraelsczé pżėrachu, cżėkachu; ha ſchėßcz ha
tziczécżi bochu zabicżi, ha cżi druze zanacżi; na to ßo Josue jara
rudżeſche, ha to Bohu ßkorżeſche; Bóh jomu dżeſche: tón Lud jo rėſchiw,
ha pżecżiwo Mojei Kazṅi kranéw: tak dowho té ṅebudżeſch pżetwojimi
Nepżecżeleni wobſtacż, hacż tón zkónczuwané ṅebudże, kotreż jo tón Rėch
toho Paduſtwa woboſchow; na to Loßuwaſche tón Josue, ha pżindże ton Rėch
na Achana; kotréż też Scho wuzna: ha bó z czewóm ßwojim Pżecżelſtwom
zakameṅuwané; ha tak bó tón Kṅez zaße zmėrṅené. Ha porutżi tomu Josue zo
bó ze ßwojim Ludom na te Mėſto Hai cżanew. Wón jo je dobów, zpaliw,
Krala daw wowbeßécż, ha ſchitkich pobiw.

Wutżwa.

Débóchu ṅėt Schiczé Paduſchi dérbeli z Kameṅemi zabicżi bódż! dżeha bó
ßo Kameni nabrawo? hale ta Boża Żtrafa tém paducham ṅecżekṅe.

♣XXXIIII.♠

Josue jo Schitkich Kralow pżewinéw. Te

<pb n="116"/>

Swónczo jo jedén Dżen dle̓je ſtawo. ♣Josue Cap. 10.♠

Déż da cżi pecżo Amorrhitzki Kralowe zoṅichu, ka jo Josue te Mėſta
Jericho, ha Hai pżewinéw, ſchitkich Wobódlerjow tech Mėſtow, ha Kralow
pżeßwoje Wóiſtwo zkonczuwacż daw; zromadżichu ßo cżi pecżo Kralowe, ha
cżeṅechu zjeném wulkim ha ßelnem Woiſtwom na pżecżo Joſue, ha tem
Iſraelskim; ha Bóh tón Kṅez prajeſche k Josue; ṅebói ßó! cżeṅ naṅich! ja
czu Jich tebi do twojich Rukow dacż. Na to cżeṅeſche Joſue ze ßwojim
Wóiſtwom, ha nepadże nahle, ha ṅewedomṅe tech pecż Kralow ha jich
Wóiſtwo, ha wojuwaſche z ṅimi z jenei wulkei Moczu, ha pżikaza tomu
Swónczu, ha Mėßaczei, zo bóſchtai ſtojo woſtawoi; tak te Swónczo jedén
czéwó Dżeṅ dlėje ſtojaczé na téch Ṅebeßach woſta, zo możeſche tón Josue
bezpżeſtacża wojuwacż; ha tak won te czéwo Woiſtwo pobi; tech pecż
Kralow da wowbeßécż, ha ſchitke jich Mėſta zpalicż Pżetoż ton Bóh toho
Iſraela wojuwaſche za ṅoho.

♣Cap. 12.♠ Josue ṅei jeno téch Kralow, ha jich Mėſta, ha Woiſtwa
pżewinéw, hale hiżcże wele druhich, ha jo ſchitko dokonaw, żtoż jo Bóh
Moyſeßei pżikazaw bów. Ha tak dobó Joſue tón czéwo Krai, ha rożdżėli jón
bez te Dżėcżi Iſrael. Tziczécżi Kralow jo Josue pobiw.

♣Cap. 13.♠ Déż bėſche Josue tón czéwó Krai tém Iſraelskim Dżėcżom
rozdżėliw, ha bė ſto ha dżeßacż Lėt ſtare, ha ßo tón poßleṅi Dżeṅ joho
Żiweṅa pżibliżuwaſche; Napominaſche wón te

<pb n="117"/>

Iſraelske Dżėcżi; zo bóchu te Bohże Kazṅe dżerżeli, ha ßamomu Bohu
ßwużili; téch Póhanow ha jich Pżibohow ßo z daluwali; ha da jim wele
druhich napominaṅow. Ha déż wón wumre, woṅi joho, ha też te Koßcże
Jozefowo, kotreż bėchu z Egypßkeje ßobu pziṅeßli, porebachu.

Wutżwa.

Joli Bóh za naß? żtó móże pżecżiwo nam bódż. Mó pak też dérbimó z Bohom
bódż, bez Rėcha, wo Luboßcżi, jomu poßuſchṅi: tak ßo żanoho Ṅepżecżela,
toh Mjaßa, Swėta, ha Tżerta, bojecż ṅetrebamó.

♣XXXV.♠

Wot téch Żidowßkich Sudṅikow.

♣Liber Judicum 1. Cap.♠

Po tei Smercżi Josue poſtaji Bóh tón Kṅez tém Iſraelskim Dżėcżom
Sudṅikow; tón prėṅi bė Judas: Wón wojuwaſche wo prėtka na pżeczo tomu
Kralei Adonibezec, ha wón pżewine tech Chananitow: tón jich Kral
Adonibezec cżėkaſche: hale wom bó doßaṅeté; ha woṅi jomu te prėṅe Stawó
tech Rukow ha Nohow wotrubachu. Ha Adonibezec prajeſche: Ja ßém ßedém
dżeßat Kralam też Ruki ha Nohi wotrubacż daw; kotziż z Podé mojohó Blida
ważachu; ha zbėrachu to, żtoż z mojoho Blida padaſche: każ ja cżiṅiw
ßem: tak jo mi Bóh zaßé zapwacżiw.

Wutżwa.

Z taikei Miru jedén won Mėri, z taikei budże jomu zaßé nucz mėrene.

<pb n="118"/>

♣XXXVI.♠

Jahel zabi toho Siſaru. ♣Judicum 4.♠

Jich Rėchow, ha Pżeſtupeṅow dla bėchu cżi Iſraelscze do teje Moczé toho
Chanaanßkoho Krala Jabin pżiſchli. Tón Kral Jabin mėjeſche jenoho
Wóſchoho ßwojoho Wóiſtwa z Menom Siſara, tón ßamßne bėſche tón Iſraelski
Lud na te dwaczécżi Lėt jara pżez Miru potwócżiw. Te Dżėcżi Iſrael
wowachu k Bohu: Wona bėſche jena Profecżina z Mėnom Debora, ta póßwa k
Barackei, ha da jomu prajicż: tón Bóh téch Iſraelſkich porutżi tebi: zmi
ßebi dżeßacż Tauzént Wojakow, ha Ja czu tebi Siſaru ze ßwojim czéwóm
Woiſtwom do twojich Rukow dacż. Barac za ßwoje dżeßacż Tawzént Wojakow,
ha ta Debora cżeṅeſche ßobu. Déż to tón Siſara pótné, zromadżi wón ßwoje
Wóiſtwo. Debora ta Profecżina prajeſche k tomu Barakei: ſtaṅ, ha cżeṅ
napżecżo Siſare: pżetoż dżentz jo tón Dżeṅ, na kotréż jo tón Kṅez toho
Siſaru do twojich Rukow daw. Ha Barac cżeṅeſche na ṅoho. Ha Bóh pak
póßwa na Siſaru, ha na joho Wóiſtwo Stróżeṅo: Barac dobó na tem Wóiſtwe,
ha pobi ſchitkich: Siſara pak cżėkaſche, ßkotżi z Woza, ha bėżeſche
pėſchi, ha pżiṅdże do Hėté teje Jahel, ta Jahel jomu napżecżo pżiṅdże,
ha dżeſche: Poi nutz kemṅe mói Kṅeże! pói nutz, ha ṅebói ßo! ha déż wón
nutzka bė, pżikre joho ta Jahel z Mantlom. Ha wón ju proſcheſche; dai ßo
mi Wodé napicż, mi cze ßo jara picż: ha wona jomu da ßo Mlóka napicż, ha
nato ßo won lené. Ha Siſara ji prajeſche:

<pb n="119"/>

ſtup té do Duri: ha budżeli cże ṅėchtó praſchecż: hacż tu ṅėchtó nutzka
jo? da wotmoi te: tu ṅichtó ṅejo. Ha dėż wón zpaſche, za ta Jahel Żona
toho Habera jedén Hózdż, ha Hamor, dżėſche meltżo kṅomu, ſtaji tón Hózdż
na joho Żkroṅu teje Wowó, ha deri jon do mozow tak zo tón Hózdż hacż do
Zemje nutz dżėſche. Po kwili pżṁdże Barac ha pótaſche toho Siſaru: ha
Jahel jomu napzecżo dżėſche, ha dżeſche; pói nutz! ja czu tebi toho Muża
pokazacż kotrohoż te pótaſch; ha deż Barac nutz pżiṅdże, da wulada won
toho Siſaru mordwoho, ha tón Hózdż Wowe tziczé. Ha tak voṅiżi Bóh toho
Krala Jabin za téch Iſraelskich Dżecżi.

Wutżwa.

Bóh tón Miwoßcziwo Kṅez da ßo naproßécż, ha pomha tém z Nuze won: kotziż
ßo praje kṅomu wobrocża, ha joho nutṅe proſcha. Téch Ṅepżecżelow pak
poṅicżuje. Mó wo naſchei Nuzé wele moli proßémó; ha déż nam pomha; zkoro
zaßé na Boha, ha na tu Pomocz zabodżemo, ha z nowota rėſchimó hako cżi
Iſraelßczé.

♣XXXVII.♠

Wot toho Sélnoho Samſona. ♣Judicum 13. 14. 15. 16. Cap.♠

Te Iſraelske Dżėcżi bėchu zaßé pżed Bóhom zrėſchili, ha ztemi Pohanami
ßo k tém Pżiboham modlili, ha tohodla bė Boh tón Kṅez dopużcżiw, zo ßu
cżi Filiſteißcze na ṅimi kṅeżili żterczecżṫ Lėt dowho. Bez tém
Iſraelskim Ludom bėſche je-

<pb n="120"/>

dén Muz z Menom Manue, joho Żona bė ṅepwódna, teji ßo jedén Jandżel
zjewi: ha dżeſche kṅi: té budżeſch jenoho Séhna porodżicż, kotrohoż Wowu
ßo żana Britei dotknécż ṅederbi. Tón budże te Iſraelske Dżėcżi ztéch
Rukow téch Filiſteißkich potżecż wumózecż. Ha po tém Tżaßu wona narodżi
jenoho Séhna, ha joho Nan Manue rėkaſche tomu Séhnei Samſon. Ha te
Hóltżo roßcżeſche, ha tón Kṅez je żonuwaſche. Déż Samſon wotroſt bė;
dżėſche wón do Thamata; tam wón wulada jenu Filiſteißku Żonu, kotra ßo
jomu Lubeſche. Tohodla wóm ßwojom Nanei ha Macżeri prajeſche: Ja ßém wo
Thamata jenu Filiſteißku Żonu widżew; ja waß proſchu: daicże ju mi k
Żoṅe. Tón Nan ha Macż prajeſchtai jomu: ṅei da żana Holcza bez twojimi
Bratrami, ha naſchim czéwom Ludom, zo czeſch tebi jenu Filiſteißku za
Żonu zacz? Wón wotmoji: Wona jo ßo mojimai Wotżomai Lubiwa, daicże mi
jeno tu. Tei Starſchei pak ṅewedżeſchtai, zo bó to ta Bohża Wola bówa,
ha zo bó Samſon pżez to Winu pżecżiwo tém Filiſteerjam pótaw: pżetoż wo
tém Tżaßu kṅeżachu cżi Filiſteerjo na Iſraelu. Na to dżėſche Samſon ze
ßwojim Manom ha Maczerju do Thamata; ha déż woṅi k tém Wiṅiczam
pżiṅdżechu; wuladachu jenoho modowo ßurowoho Lawa kṅim napżecżo bėżecż,
kotréż rujeſche. Ha tón Duch toho Kṅeza padże na Samſona, ha wón toho
Lawa roſtorha hako jenoho Kózwika. Ha dżėſche ktei Żoṅe, kotra ßo joho
Wotżomai Lubeſche. Ha za ṅekotre Dné dżiſche wón zaßé po tém Pucżu na
kotremż tón Zcżerb toho zkónczuwanoho Lawa leiżeſche, ha wulada, zo

<pb n="121"/>

ßu te Tżowó tei Hube ha Schiji toho Lawa jedén Pwaſt z Medom nanoßéwó,
ha wón ßebi tón Mėd za, ha jėdżeſche wot ṅoho; ha déż wón k ßwojom Nanei
ha Macżeri pżṁdże, da jimai też jedén Tel wot toho Meda; hale tola
ṅepojedaſche, dże jo tón Mėd zaw. Joho Nan Manue dżėſche ze ßwojim
Séhnom Samſonom do toho Mėſta Thamatha tón Kwaß pżihotuwacż. Cżi
Mėſtcżeṅo dachu Samſonei tziczécżi Modżenczow, zo bóchu pola ṅoho bóli.
Ha Samſon dżeſche kṅim: Ja czu wam ṅėſchto hudacż dacż; budżecżeli wó to
zhudacż za te ßédém Dṅów, ta dow ho hacż tón Kwaß tracż budże? da czu ja
jenom kóżdom jenu cżeṅku Koſchlu, ha też jenu Draſtu dacż. Nebudżecżeli
pak to zhudacż? da dérbicże mi jedén kóżdé wot waß jenu cżeṅku Koſchlu,
ha też jenu Draſtu dacż.

Ha woṅi wot mojichu: da prai nam te Hudaṅo. Ha wónd żeſche: Wot toho kiż
jė, jo jena Jėdż wuſchwa: ha wot toho Sélnoho jo jena Swótkoßcż wón
pżiſchwa: Ha woṅi re Hudaṅo za tzi Dné wukwaduwacż ṅemóżachu. Ha déż ßo
tón ßédémó Dżeṅ pżibliżuwaſche, prajachu woṅi k tei Żoṅe toho Samſona:
dai té twojom Mużei dobre Swowa, ha narétż joho, zo bó tebi pojedżew:
żto te Hudaṅo bódż derbi? ṅebudżeſchli to tżiṅicż? da czemó tebe, ha tón
Dom twojoho Nana zpalicż: habó ßcże wó naß tohodla na tón Kwaß
pżeproßéli, zo czecże naß wurobicż? Ha wona pwakaſche, ha prajeſche k
Samſonei: Té me ṅelubujeſch: tohodla té nóczeſch mi te Hudaṅo
wukwaduwacż. Ha wóm dżeſche: Ja ßém to mojom Nanei ha Macżeri nóczów
prajicż: ka bóch ja to tebi prajicż mów?

<pb n="122"/>

Hale wona te ßedém Dné pżed ṅim pżeczé pwakaſche, tak dowho, hacż rón
Kwaß trajeſche. Na poßletku tón ßedemó Dżeṅ, deż wona jara wot ṅoho
żadaſche, pojedże Won ji te Hudaṅo: ha wona bez Tżakaṅa to tem
Mėſtcżanam pojedże. Ha Woṅi na tón ßedemo Dżeṅ prajachu Samſonei, prede
hacż te Swónczo zaṅdże: Żto jo bóle ßwótke hacż Mėd? ha żto jo ßelṅiſche
hacż jeden Law? Ha Samſon jim dżeſche: deboſchcże wó zmojim Cżelecżom
ṅeworali? da ßo wó ṅebóſchcże do mojoho Hudaṅa namakali. Nato pżiṅdże
tón Duch toho Kṅeza kecze na Samſona: ha wón dżėſche do Aſcalona: ha tam
wón tziczeczi Mużow zabi, ha da jich Draſte tem ßamßnem, kotziż joho
Hudaṅo wukwaduwali, ha zhudali bėchu. Ha won be jara ṅėwné ha dżėſche
zaße Hore do toho Doma ßwojoho Nana. Ha joho Żona za ßebi jenoho drujoho
Muża wot tech pżecżelow kotziż jomu na tón Kwaß pżitowarſcheṅi bėchu.

♣Cap. 15.♠ Ha ṅicz dowho nato pżiṅdżechu te pżeṅcżne Żṅė, da pżiṅdże
Samſon, ha czéſche ßwoju Żonu Doma potacż, ha pżiṅeße ji jenoho Kózwika:
ha deż wón do jeje Komore nutz hicż czeſche: wobaraſche to jomu jeje
Nan, ha prajeſche: Ja mėṅach: zo te ju ṅebó cżerpew, tohodla ßém ja ju
jenom wotmojich pżecżelow daw; hale wona ma jenu Sotru, kotraż jo mótzi,
ha reṅſchi, hacż wona: ṅech jo ta Mėſto jeje twoja Żóna. Ha Samſon
wotmoji: wot toho Dṅa ṅederbi ta Wina moja Bódż naṗżecżo tem
Filiſteerjam; pżetoż ja czu wam Zwoßcż wopokazacż. Ha wón dżėſche, ha
popadże tzi Sta Liſchkow, ha zjaze je z

<pb n="123"/>

Wopóſchemi romadu, ha pżijaza zapalene Drewo na te Wopóſche, ha da jim
do toho zrawoho Żita bėżecż, ha tak bóchu ſchitke Pwode tak dere te
zjazane hako też te ſtojacze zpalene: ha też te Winczé, ha Wolijowo
Zarodé. Cżi Filiſteerjo praſchachu: żtó to tżiṅiw jo? ha wone bė jim
pojedżene; żo jo to tón Samſon żtżiṅiw: pżetoż joho Żoné Nan jo joho
Żonu jomu precż zaw, ha jo ju jenom Druhomu daw: tohodla jo Samſon tu
Żkodu żcżiniw. Na to pżiṅdżechu cżi Filiſteerjo, ha zpalichu tu Żonu, ha
jeje Nana. Ha Samſon dżeſche kṅim: boruṅe wó to żtżiṅili, Ja czu tola
dale nawami Rachu pótacż. Ha wón jich jara wele zabi; ha woṅi ßo pżedṅim
jara ſtrożichu, ha wón dżėſche ha bódleſche jenei Skawe pola Etama. Na
to pżiṅdże jene Filiſteißke Wóiſtwo do teje Zemje Juda. Ha cżi wot teje
Swóibó Juda jich praſchachu: tżohodla ßcze wó na naß pżiſchli? woṅi
prajachu: mó ßmó pżiſchli Samſona zjazacż, ha jomu to zapwacżicż, żtoż
wón nam żtżiṅiw jo. Na to cżeṅechu tzi tauzent Mnßkich Juda k tei Skawe
Etama, ha prajachu k Samſonei: hacż té ṅeweſch, zo cżi Filiſteerjo na
nami kṅeża? tżohodla da ßé té to tżiṅicż czéw? ha wón kṅim dżeſche: każ
woṅi mi tżiṅili ßu, tak ßém ja też jim tżiṅiw. Ha woṅi prajachu; mó ßmó
pżiſchli tebe zjazacż, ha tebe do téch Rukow téch Filiſteerjow podacż.
Ha Samſon prajeſche jim: tak ßlubcże mi, zo me nóczecże zamorduwacż. #a
woṅi prajachu: mó cże nóczemó moricż: hale zjazanoho czemó cże jim
podacż. Ha woṅi joho zdwėmai towſtémai nowómai Żtrekomai zjazachu, ha
pżiwedżechu joho zteje Skawó, ha déż joho cżi

<pb n="124"/>

Filiſteerjo wuladachu, beżachu woṅi zwulkim wowaṅom napżecżo: da padże
tón Duch toho Kṅeza na ṅoho, ha te ßelne Żtréki ha Zjaßki zo
roſtorżechu, ha wot ṅoho padżechu. Ha wón tam wulada jenu wóßlaczu
Tżeliznu, tu wón zbėné, ha zabi zṅeju tauſent Filiſteerjow, ha jich
pżewiné. Ha wón bė jara mucżné, ha czėſche ßo jamu jara picż; ha
wowaſche ßo k tomu Kṅezei, ha dżeſche: té ßé pżeztu Ruku twojoho
Wotrocżka tu wulka Pomóżnoßcż, ha Dobócżo daw, ha lei ṅet ja wumrecż
derbu, dokeiż ṅitżo picż ṅiemam, ha tak budu do téch Filiſteißkich Rukow
panécż. Na to wotéri tón Kṅez jedén Cżronowcz teje wóßlaczeje Tżelizné;
zo Woda z neje pżiṅdże; ha won ßo napi, ha bó joho Duch zaße poßelṅené,
ha wón pżiṅdże zaßé k Moczé. Ha wón ßudżeſche tón Iſrael dwaczécżi Lėt.

♣Cap. 16.♠ Samſon dżėſche też do toho Mėſta Gaza, ha tam wón też jenu
ṅeſchwarnu Żonu wulada, ha wón dżėſche kṅi. Déż to cżi Filiſteerjo
ßwóſchachu, ha zhonichu, zo jo Samſon do jich Mėſta pżiſchow: woṅi joho
wobdachu; ha ſtajichu Wobwachuwarjow ktém Rotam toho Mėſta, ha wakachu
tam tu czéwu Nócz meltżo, zo bóchu joho Rano zkóncżuwali, déż wón zecze
ztoho Mėſta won hicż. Samſon pak zpaſche hacż dopów Noczé: ha potom
ſtané, wuzbėne woboje Dure z téch Rotow ze Zankom, ha zewſchim, ha
powożi je na ßwoje Romena, ha ṅeßéſche je na tu Horu, kotra napżecżo tom
Mėſtu Hebron Leiżi. Potom wón zaßé jenu Żonu lubuwaſche, kotra tém Dole
Hebron bódleſche, z Menom Dalila. Cżi

<pb n="125"/>

Firżté téch Filiſteiskich pżindżechu kṅi, ha prajachu: zhevai dżė Joho,
zo bó wot ṅoho zhoṅiwa, wo tżim wón tu wulku Sélnoßcż ma? zo mó bóchmó
na ṅim dobócż, ha joho jecż, ha pżeßczihacż móli? budżeſchli té to
tżiṅicż? da czemó tebi jedénkożdé jėdnacże Stów Slėbórnech dacż. Ha
Dalila dżeſche Samſonei: Lubó! prai dżė mi; wo tżim jo ta twoja naiwetża
Sélnoßcż? ha żto to jo, z tżim bó té zjazané ßo wutornécż ṅemów? Samſon
ji wotmoji: débóch ja ze ßedémi nowómi hiżcże wóżnémi Żtrékami zjazané
bów! tak boch ṅemóczné bów, hako druzé Ludżo. Na to pżiṅeßechu cżi
Filiſteißczé Firżté ßédém taikich Żtrekow kṅi: ha déż wón zpaſche, wona
joho z ṅimi zjaza. Ṅėkotzi pak z Kradżu wakachu, ha tżakachu, kaiki
Kóncz tei Komore budże? ha Dalila wowaſche na ṅoho: Samſoṅe, cżi
Filiſteerjo pżiṅdu na tebe! Wón pak roztorże te Żtréki hako jenu ßwatu
Ṅicż. Ha Dalila jomu praji: hlei té ßé me zhebaw: ha ßé prajiw, żto ṅei
wėrno. Prai dże mi ṅėt: ztżim bó té dérbjaw zjazané bócż? Samſon ji
prajeſche: budżeſchli té ßédém Wopóſchow wot mojich Woßow do Żtréka
zapleßcz, ha je wokoho jenoho Hozdża wobwicż, ha tón Hózdż do Zemje
zabicż: tak budu ja ßwubó. Ha Dalila to też żtżiṅi: ha zawowa: Samſoṅe
Filiſteißczé pżiṅdu na tebe. Ha Samſon wotucżi, ha wutorże tón Hózdż ze
Zemje ze ßwojimi zaplecżenémi Woßami. Ha Dalila prajeſche kṅomu: ka da
té móż retz, zo me lubujeſch, dokelż té zomnu ßwėrṅe ṅemėṅiſch? Hlei té
ßé me zaßé wobovaw, ha mi ṅeiße praje pojedżew: wotżim twoja Selnoßcż
jo. Ha Samſon bó zrudné, ha zo ſchėdṅe żanoho Mėra

<pb n="126"/>

wot teje Dalile ṅemėjeſche; da pojedże ji tu Prawdu: ha dżeſche: na moju
Wowu hiżcże żane Zelezo pżiſchwo ṅejo; pżetoż ja ßem jedén Nazarener, to
jo wot Poroda Bohu ßwecżene: debóchu mi moje Woßé na Wowe wotruwane,
habo wotzihane bówo; da bó me ta Selnoßcz wopużcżiwa, ha bóch tak ßwabó
bów hako druze Ludżo. Déż da ta Dalila widżeſche zo jo ji wón ßwoju
Wutrobu zjewiw: Póßwa Wona k tém Filiſteißkim Firżtam; ha da jim
prajicż, pżiṅdżcże hiżcże jedén Mól: pżetoż wón jo mi ṅėt ßwoju Wutrobu
wotewriw: ha woṅi pżindżechu, ha pżiṅeßechu te ji ßlubene Peṅezé ßobu.
Ha wona żtżiṅi, zo Samſon jeje Kliṅe wußné: ha wona póßwa po jenoho
Truwarja, ha wón jomu te ßédém kudżerjawo Woße, ha Wopóſche wot truwa.
Ha na to Joho Wona potża wot ßo hoṅicż ha wot ßo ſtorkacż, ha wona bó wo
tei ßamoi Stundże ta czéwa joho Sélnoßcż precż. Ha Wona prajeſche: cżi
Filiſteerjo pżiṅdu na tebe Samſoṅe. Deż da wón wot Zpaṅa ſtaże, ha
prajeſche wo Wutrobe ßam pżißebi, Ja czu won hicż, każ ja predé tżiṅiw
ßém, ha czu ßo jim wutornécz, ha wón ṅewedżeſche, zo jo joho Bóh
wopużcżiw. Ha deż bė wón na taike Waſchṅo ßwoju Mócz zhubiw; da
pżimnéchu joho cżi Filiſteerjo, ha wukawachu jomu tei Wotżí, ha wedżechu
joho z Recżazami zjazanoho do toho Mėſta Gaza, zanknéchu joho do Jaſtwa,
ha tam dérbeſche wón mlėcż. Po Tżaßu naroßcżechu Samſonei zaßé te Woßé,
pżitém też pżibėraſche tajoho predawſcha Selnoßcż. Cżi Filiſteißczé
Firżté pżiṅdżechu na jeden Dżeṅ romadu, ha czėchu ßwojom pżibohwei
Dagonei jedén wulki

<pb n="127"/>

Wopor tżiṅicż, ha wulku Hoßcżinu dżerżecż: pżetoż woṅi prajachu: naſch
Bóh Dagon jo nam naſchoho Ṅepżecżela Samſona do naſchich Rukow daw. Deż
to ton druhi Lud widżeſche, kwaleſche wón ßwojoho Pżihoha, ha prajeſche
też to; naſch Bóh jo nam naſchoho Pżecżiwṅika do naſchich Rukow podaw,
kotréż jo naſch Krai puſte żtżiṅiw, ha wele Ludżi zabiw. Deż da woṅi
pola teje Hoßcżiné weßeli bėchu, ha bėchu pojėdli: porutżichu, zo bó
Samſon zawowané bów, ha pżedṅimi raw, ha Żorté tżiṅiw. Ha déż wón z toho
Jaſtwa pżiwedżene bė; ha woṅi joho ßredża dwei Stowpow ſtajichu, ha won
pżedṅimi rajeſche, ha żortuwaſche. Ha deż bė wuſtaw, prajeſche wón k
tomu Holtczei, kotreż joho pola teje Ruki wodżeſche: dai mi bocż, ṅech
ßo tech Stowpow dótknu, zo bóch ßo na ṅe zlehnew, ha tróſchku
wotpótżnéw: na temai Stowpomai pak te czéwo Twareṅo ſtojeſche. Ta czéwa
Kėża ha Twareṅo bė powne Mußklch ha Żónßkich; woṅi tam też cżi
Filiſteißczé Firżté bėchu, na tei Tzėſche, na Gankach, ha na Skodach
bėſche na te tzi Tawzént Mußkich, ha Żonßkich, kotzi ſchiczé na tu
Samſonowu Ru ha Żorté ladachu. Samſon pak wowaſche ßo k Bohu, ha
prajeſche: Kṅeże Bohżo, zpómṅ namṅe, ha dai mi tu predawſchu Sélnoßcż
zaßé! zo bóch ßo na mojich Ṅepżecżelach rachuwacż mów: ha zato, zo ßem
wobi Wotżi zhubiw, hiżcże jenu Rachu naṅimi wopokazacż mów. Ha won wobai
Stowpai, na kotrémai ta Kėża ſtojeſche, pżímné, ha dżerżeſche tu jeuu
ztei prawoi, ha tu druhu z tei liwoi Ruku, ha dżeſche: moja Duſcha wumri
ztémi Filiſteeremi.

<pb n="128"/>

Ha wón pobi tai Stowpai z wulkei Moczu do Romadé; ha te Twareṅo padże na
téch Firżtow, ha na tón druhi Lud, kotréz tam bė. Ha wón jich wele jaczé
zkónczuwa, dėż wón wumre, hacż wón jich predé zkónczuwaw bė wo ßwojim
Żiweṅu. Ha joho Braczja ha czéwo Pżecżelſtwo pżiṅdżechu tam, ha zachu
joho Cżėwo, ha porebachu joho do Rowa joho Nana.

Wutżwa.

Dai ßebi jedén Kóżdé radżicż, zo bó ßo wot Żoṅaczeje Falſchneje Luboßcze
ṅedaw zaßlepicż. Jelizo nócze tak zhebané bódż, hako Samſon: pżetoż wone
ṅejo na Swėcże ſtraſchṅiſche Stworeṅo, hako taika zwa, ha Falſchna Żona;
kotra móże wele Lóchczé-wėrjaczéch wo Żiweṅo toho Cżėwa, ha Duſche
pżiṅeßcz.

♣XXXVIII.

Liber 1. Regum. Cap. 1.♠ Wot Samuela.

Wón bėſche jeden Muż wot téch Horow Ephraim. Tón rėkaſche Elcana: Wón
mėjeſche dwė Żoṅe, ta prėṅa z Menom Anna, ta druha Fenenna. Ta Fenenna
porodżuwaſche Dżėcżi, Anna pak ṅemėjeſche żane Dżėcżi. Déż pak tón Muż
do Silo ze ßwojimai Żonoṁai, ha z Dżėcżimi Bohu wopruwacż dżėſche; da
wón tei Żoṅe Fenennaͤ, ha Séhnam, ha Dżówkam jenom kóżdom ßwói Tel k
Woporei, tei Anṅe pak da jeno jedén Tel, dokelż wana Dżėcżi ṅemėjeſche,
ha wón bė zrudné, pżetoż wón tu Annu Lubuwaſche. Ta Fenenna pak też tu
Annu pżeßcżehaſche, ha ji jeje Ṅepwódnoßcż

<pb n="129"/>

prėtk metaſche; ha to wona kóżdé Tżaß, déż k Wopruwaṅu dżėchu, ji
tżiṅeſche; Anna pak pwakaſche, ha Jėdże kßebi ṅebereſche. Ha Elcana jeje
Muż prajeſche: Anna tżohodla pwakaż, ha ṅejėſch, ha ßé ßrudṅa? Ṅeißém ja
tebi lėpſchi, hacż dżeßacż Séhné? déż Anna pojė, ha ßo napi: dżėſche
wona do toho Templa, ha bė zrudna, ha pwakaſche, ha ßo k Bohu meltżo wo
Wutrobe modleſche ze Slubom: budżeli ji Bóh Séhna wobradżicż? da cze
joho Bohu k Swuzwam dacż. Tón Wóſchi Mėſchṅik Heli pak ßedżeſche pola
tech Duri toho Templa, ha kedżbuwaſche na tu Annu, ha widżeſche, zo jeno
ßo ta Huba hibe, ha ṅitżo ßwóſchecż ṅebė; tak wón mėṅeſche, zo jo ta
Żona pjana: tohodla prajeſche ji: ka dowho te tu pjana budżeſch; dżi
hacż te Wino, wot kotroho té pjana ßé, pżeczérujeſch. Anna wotmoji:
Nażane Waſchṅo, ja pjana ṅei ßém, mói Kṅeże! hale ja ßém jena zrudna
Żónßka, Wino, ha ſchitko żtoż pjanech tżiṅicz móże ja piwa ṅeißém, hale
ja ßém moju Duſchu, Nuzu, ha Zrudnoßcż pżed tém Kṅezom wu rétżawa, ha
joho proßéwa. Nato dżeſche Heli: dżi wo Mėre! ha tón Bóh Iſrael dai tebi
to, zatżo té Joho proßéwa ßé. Ha wona praji: dai to Bóh. Ha dżėſche ßwói
Putż, ha wot powożi ſchu Zrudnoßcż wot ßwojoho Wobletża. Ha Bóh bė jeje
Próſtwu wußwóſchaw, ha wona wo ßwojim Tżaßu jenoho Séhna narodżi, ha
rėkaſche jomu Samuel. Ha déż bė joho woſtajiwa, zo joho jacze
necżėſcheſche; wedżeſche wona joho do toho Doma Bohżoho wo Silo. Ha wona
te mode Hóltżo pziwedże k tomu Wóſchom Mėſchṅikei Heli:

<pb n="130"/>

ha prajeſche Anna kṅomu: mói Kṅeże, ja ßém ta Żona, kotra ja tu pżed
tobu ſtawa ßem, ha ßém toho Kṅeża tu za toho Séhna proßewa, ha ton Kṅez
jo moju Próſtwu wußwoſchaw; tohodla ßem ja tu toho mojoho Séhna tomu
Kṅezei ßlubiwa, zo bo wóm te ſchitke Dné ßwojoho Żiweṅa jomu ßwużiw.

Wutżwa.

Mó ßo ṅedérbimó wo tém Sudżeṅu naſchoho Bliſchoho pżekwataiz, tak hako
tón Wóſchi Mėſchṅik Heli tu Annu ßudżeſche, zo jo pjana: pżetoż tón
Cżwojek widżi te Wontżite; Bóh pak Lada do Wutrobó.

♣XXXIX.♠

Wot toho Heli, ha joho Séhnow.

♣Lib. Reg. 2. Cap.♠

Heli tón Wóſchi Mėſchṅik mėjeſche dwei Séhnow z Menom Ophni, ha Phinees,
hale wonai bėſchtai wulkai Rėſchṅikai, kotrai ṅitżo wot tem Kṅezu
ṅewedżeſchtai, ha też ṅicz wot teje Swużwó tech Mėſchṅikow, kotru woṅi
tom wopruwaczom Ludei wopokazacż derbja: hale deż Ṅėchtó k Rėzaṅu Wopor
pżiṅeße, ha wopruwaſche: pżiṅdże tón Holcz toho Mėſchṅika, deż ßo te
Mjaßo wareſche, ha żadaſche z Moczu te nailėpſche Mjaßo; wón mėjeſche
Widlicżki ztzjómi Kónczami, ha bereſche za tei dwei Sehnow toho Heli, z
tech Horneczow te ṅewarene, ha nailėpſche Mjaßo. Tohodla bė tón Rėch tei
dwei Sehnow, ha Mėſchṅi-

<pb n="131"/>

kow jara wulki, pżetoż wonai pżezto téch Ludżi wotraſchiſchtai Bohu
wopruwacż. Hai wonai hiżcże druhe ṅetżiſte Rėcht pżed tém Templow
woboṅdżeſchtai, Boha jara ṅėwaſchtai, ha tón Lud pohorſchuwaſchtai. Ton
ſtaré Nan Heli jeju praje ṅeżtraffuwaſche; hale jeno zwatkimi Swowami
jimai dżeſche: Tżola wói taike zwo Wėczé tżiṅitai, kotre mi tón czewó
Lud zkorżi? ṅetżiṅtai tak mojei Sehnai, to żane dobre Pojedaṅo ṅejo, zo
wói tżiṅitai, zo tón Lud pżeſtupuje.

Hale tón Mawó Samuel bė wulki pżed tém Kṅezom ha ßwużeſche ßwėrṅe pżed
tém Wobletżom, toho Kṅeza, ha ßo Bohu, ha tém Cżwojekam lubeſche. Samuel
ßwużeſche tomu Kṅezei pżed tém Mėſchṅikom Heli. Wone pak ßo na jedén
Dżeṅ ſta, zo Heli na ßwojim Mėßcże leiżeſche, Samuel pak zpaſche tém
Templu toho Kṅeza; dżeiż ta Arka Boża bėſche. Ha tón Kṅez wowaſche
Samuelei, ha wón wotmoi: tu ßém, ha bėżeſche k tomu Heli: ha dżeſche: tu
ßém, pżetoż té ßé me wowaw. Heli prajeſche: Ja tebe ṅeißém wowaw. Ha
Samuel dżėſche pretż, ha wußné. Ha tón Kṅez wowaſche zaße Samuela: ha
wón ſtané, ha dżėſche k tomu Heli, ha prajeſche: Hlei tu ßem pżetoż té
ßé me wowaw. Wón dżeſche: mói Séhno, ja tebe ṅeißem wowaw; dżi zaßé
zpacż. Samuel pak hiżcże te Swowo toho Kṅeza ṅeznajeſche ha
ṅerozemeſche. Tón Kṅez wowaſche k tzecżom Molei Samuela; ha won ſtaże,
ha dżėſche k tomu Heli: hlei tu ßém, te ßé me wowaw. Na to zrozemi tón
Heli, zo tón Kṅez toho Holtżecza wowa. Ha wón jomu praji: dżi tam, ha
zpi: ha déż cże zaßé wo-

<pb n="132"/>

wacż budże: da prai: Rétż Kṅeże: pżetoż twói Wotrocżk cże ßwóſchi: ha
Samuel dżėſche na ßwoje Mėſto zpacż. Ha tón Kṅez pżiṅdże, ha ſtojeſche
tam, ha wowaſche każ predé dwóicze: Samuel, Samuel. Ha Samuel praji:
Rétż Kṅeże, pżetoż twói Wotrocżk ßwóſchi. Ha ton Kṅez prajeſche k
Samuelei: Hlei ja tżiṅu wo Iſraelu jene Swowo: tak zo, kotréż je
ßwoſchecż budże, tomu budżetai wobi Wuſchi kliṅtżecż. Na tón ßamó Dżeṅ
czu ja ſchitko na toho Heli póßwacż: żtoż ja na joho Dom rétżaw ßém toho
Rėcha dla: (pżetoż wón dere wedżeſche, zo ßo joho Séhnai ṅedoſtoiṅe
zadżerżeſchtai, ha wón jeju ṅeżtraffuwaſche) Tohodla ßém ja tom Domoi
toho Heli ßo rocżiw; zo ta Ṅeßprawnoßcż joho Doma nażane Waſchṅo ṅedérbi
wodata bócż. Samuel pak hacż do Raṅa zpaſche, ha wotéri te Dure toho
Doma toho Kṅeza. Ha Samuel ßo bojeſche te Swowa tomu Heli pojedżecż. Ha
Heli wowaſche Samuela, ha dżeſche: Samuelo mói Séhno! kaike Swowo jo tón
Kṅez k tebi rétżaw? Ja cże proſchu: ṅezameltż je pżedomṅu: Ha Samuel
jomu ſchitko pojedaſche, ha ṅitżo ṅezameltża pżed ṅim. Ha Heli
prajeſche: to jo tón Kṅez: ṅech tżiṅi żtoż dobre jo pżed joho Wotżomai.
Ha Samuel roßcżeſche, ha tón Kṅez be zṅim. Ha czéwó Iſrael pózna, zo jo
Samuel jedén Profeta toho Kṅeza.

Dokelż pak Heli ßwojei Séhnow Ophni, ha Phinees jich Rėchow ha zwoho
Żiweṅa dla ṅeżtraffuwaſche; da pżiṅdże jedén Muż Bohżi ktomu Heli: ha
dżeſche to praji tón Kṅez: Ja ßém tón Dom twojoho Nana zewſchitkich
dwanacże Swói-

<pb n="133"/>

bow k Mėſchṅikam wuzwoliw, zo bóchu k mojomu Wowtarei hore ſtupili, ha
dere woṅacżé Kad zapalili, ha ſchitko żtoż wot toho Wopora téch Dżėcżi
Iſrael pżiṅdże, ßém ja tomu Domoi twojoho Nana daw: tżohodla ßcże Té, ha
twojei Sehnai mói Wopor zacżißnéli? ha té Heli ßé twojei Séhnow jaczé
tżeßcżuwaw, hacż me: ha ßcże te prėṅe ha nailėpſche wot ſchitkoho Wopora
toho Iſraelſkoho Luda zjėdli: Tohodla praji ton Kṅez: Wot twojoho Doma
ṅichtó jaczé ſtaré ṅebudże, ha jedén wulki Tel twojoho Doma, deż wóni do
teje mußkeje Starobo pżiṅdu, budża wumrecż. Ha to dérbiſch té wedżecż,
zo wobai dwai twojei Séhnai na jeden Dżeṅ wumrecż budżetai. Ha żtóż
hiſchcże twojoho Doma wóſche woſtaṅe: ton budże proßécż: zo bo jeno Kuß
Klėba téch Mėſchnikow jėßcz mów. Ja pak (praji tón Kṅez) czu ßebi jenoho
ßwėrnoho Mėſchṅika wuzwolicż: tón budże tżiṅicż, żtoż ßo mi lubicż
budże. Ha Schitko to ßo ſta, żtoż tomu Heli bė Bóh prajicż daw.

♣Cap. 4.♠ Pżetoż cżi Filiſteerjo pobichu wot téch Iſraelskich naipredé
żteri tawſent Mußkich; ha tón druhi Mól pola teje Bitwó zabichu cżi
Filiſteerjo wot tech Iſraelskich tziczecżi tawſent Mußkich. Tai Sehnai
toho ſtaroho Heli Ophni ha Phinees, kotraż pżitém Kaſchcżu toho Sluba
hako Mėſchṅikai bėſchtai, bóſchtai zabitai, ha ta Arka Bohża bó wot tech
Filiſteerjow popaṅena. Deż to ſchitko tomu ſtaromu Heli pojedane bė; da
ßo won ſtrózi, padże znak ze Stólcżka, ha zwama ßebi Schiju, ha wumre.
Heli bė woßem ha dżewecż dżeßat Lėt, ha jo żtérczécżi Lėt tón Iſrael
ßudżiw.

<pb n="134"/>

Wutżwa.

Ztoho móża ßebi ſchiczé Starſchi, ha Dżėcżi Wutżwu zacż: Elcana ha Anna
proſcheſchtai Boha za jenoho Séhna; ha Boh jeju Próſtwu wußwóſcha, ha
wobradżi jimai toho pobożnoho Samuela, kotrohoż wonai Bohu tomu Kṅezei
zaße daruwaſchtai. Ach ka bó to dere bówo, dé bóchu ſchiczé Starſchi
Bóha na taike pobożne Waſchṅo za Dżėcżatka proßéli, ha je wot Modoßcże
Bóhu wopruwali, ha k ſchom dobromu hore cżanéli: kaiki bó tón naſch Krai
Swjaté bów. Hale! hale! ṅėt jo naijaczé Starſchich taikich, hako Heli
bė: kotziż Bóha ṅeproſcha, zo bó jim pobożne Dżėcżí wobradżiw, teßamo
mawo k Bohżei Tżeßczi wopruju, ha Hore cżanu. Bóle ßo za te Swėtne, hacż
za te wėcżne Żíweṅo ſtaraju. Ha jim ſchitku zwu Wolu dopuſchcża. To ßo
ßamo dopokazuje. Ha ṅei żadén Dżíw, zo Bóh czéwó Krai żtraffuje.

♣XL.♠

Żto ßó tém Templu Dagon ſtawo jo.

♣Cap. 5. Reg.♠

Cżi Filiſteerjo, déż tón Każcż habó tu Arku Bohżu tém Iſraelskim zali
bėchu, ſtajichu ju do toho Templa jich Pżiboha Dagona podla ṅoho, tem
Mėßcze Azato: Ha déż woṅi na tón druhi Dżeṅ Rano to toho Templa nutz
pżiṅdżechu; da wuladachu, zo jich pżibohw Dagon na Wobletżu pżed tei
Arku na Zemi leiżi. Ha woṅi joho zaßé na joho

<pb n="135"/>

predawſche Mėſto ſtajichu. Deż pak woṅi na tón druhi Dżeṅ Rano zaße
ſtażechu; namakachu zaße Dagona pżed tei Arku leiżaczoho; hale ta joho
Wowa, ha wobi Rucze bėchu wotrazene. Ha Dagon ßam kaiż Peṅk bez Wowó ha
bez Rukow leiżeſche. Ha ta Ruka toho Kṅeza bė jara cżeſchka na téch
Ludżi toho Mėſta Azato; ha nawſchich Mezach, woṅi krédnéchu jenu żadwawu
Koroßcż Zadé, tak zo te Tżrowo won lėßeſche ha zṅijeſche. Ha na téch
Sach, ha nawſchich Polach bė ſcho powno Móſchi, ha te Hubenſtwo bė jara
wulke toho Mora, ha Wumrecża tem Mėßcże. Tohodla prajachu: ta Arka toho
Iſraelskoho Boha ṅedérbi pola naß woſtacż, pżetoż joho Ruka jo jara
twerda na nami, ha na Dagoṅe na naſchim Bohu. Tohodla bóchu ſchiczé
Firżte ramadu zwowaṅi, ha Radu dżerżachu, żto zteju Arku zapotżecż
derbja. Ha ṅėkotżi prajachu, zo ta Arka toho Iſraelskoho Boha derbi
wokoho wożena bócż Ha woṅi ju wokoho wożachu; hale te Ṅezbożo, ha
predawſcha Koroßcż pżibėraſche pola Modech ha Starech. Woṅi tu Arku do
Accarona póßwachu. Cżi Accaroṅitarjo wowachu, ha żkrėtżachu, ha
prajachu. woṅi ßu nam tu Arku toho Iſraelskoho Boha pżiwezli, zo bó naß
zkónczuwaw.

♣Cap. 6.♠ Wona ta Arka bėſche ßédém Mėßaczow pola téch Filiſteerjow, ha
te Horjo pzeczé pżibėraſche, ha cżi Filiſteerjo zromadżichu ßwojich
Pópow, ha Mudréch, ha ßo jich praſchachu: żto mamó mó zteju Arku toho
Kṅeza tżiṅicż? Ha woni wotmojichu: czecżeli wo tu Arku toho Iſraelſkoho
Boha zaße tém Iſraelskim póßwacż: da ṅe-

<pb n="136"/>

póßcżelcże zu próznu; hale wupwacżcże ji za tón Rėch, żtoż ji winoicżi
ßcze; ha tak budżecże wó zaßé wuſtroweṅi, ha budżecże zhoṅicż, tżohodla
ta Żtraffa wot was ṅeṅdże. Ṅedżerſchcże ju dlėje pżi was hore; wó
wėßcże, ka jo tón Egypski Kral wele Horja na ßo cżanéw ze ßwojim Dowhim
Hore dżerżeṅom toho Iſraelskoho Luda; ha déż wón na ſchelake Waſchṅo
bité bė; ha potom jo jim daw cżanécż. Tohodla ztżiṅcże jedén nowó Wóz,
zapſcheṅcże dwė Kruwe, kotrei hiżcże matai mode Cżelata, ha kotrei
hiżcże ṅeiſtai żeṅi cżanewei, zawricże tei Cżelecżi Doma; powożcże tu
Arku na tón Wóz; ha tón Kaſchcżik, kotremż te zwote Wėcżé ßu, kotre wó
za tón Rėch zapwacżili ßcże: ha daicże temai Kruwomai hicż; pocżeṅeteili
cżi dwé Kruwe runé Pucz do Bethsames? da wėßcze, zo jo tón Kṅez nam te
wulke Hubenſtwo żtżiṅiw; jelizo pak ṅicz? tak budżemó póznacż, zo jo ßo
to bez naſcheje Winé ſtawo. Déż ßo to ſchitko żtżiniwo bė; dżėſchtai cżi
Kruwe tón runé Pucż k Bethßameskei, ha ṅewuſtupiſchtai aṅítz naprawu
aṅitz na liwu Stronu, mujeſchtai, ha rujeſchtai; cżi Filiſteißczé Firżté
dżėchu za tém Wozom hacż k tém Bethſamiſkim Mezam. Bethſamisczé praje tu
Pżeṅczu żṅachu, ha déż woṅi tu Arku wuladachu, zweßelichu ßo jara; ha
cżi Kruwe z tém Wozom na tem Polu toho Bethſamißkoho Josue woſtaſchtai
ſtojaczé. Tam bėſche jedén wulki Kameṅ. Cżi Levité zachu tu Arku, ha tón
Każcżik z Woza dele, rozrubachu tón Wóz, zapalichu na tém Kameṅu te
Drewo, ha wopruwachu cżi dwė Kruwe tomu Kṅezei.

<pb n="137"/>

♣Cap. 7.♠ Ha ta Arka toho Kṅeza bó wo Carjathiarim do Doma toho
Abinadaba ſtajena. Samuel napominaſche pak téch Iſraelitow, zo bóchu te
Pżibohwo Baalim, ha Aſtaroth wot ßo dali, ha tomu Kṅezei ßamomu ßwużili,
ha to woṅi żtżiṅichu, zbichu téch Filiſteerjow; ha mėjachu Mėr tak
dowho, hacż jich Samuel regiruwaſche.

Wutżwa.

Hlei Mói Kżeßczianski Cżwojetże, ka Bóh tón Kṅez żanoho Pżibowa pżißebí
ṅecżerpi; to ßé na tém Pżibohwe Dagon widżew. Hladai, zo bó té na tém
Wowtarju twojeje Wutrobó żanoho Pżibohwa ṅemėw: té dérbiſch wedżecż, zo
jedén kóżde cżeſchki ßmertné Rėch, déż jon zamßóm woboṅdżeſch, jo twói
Pżibohw, tak dowho hacż té taike Pżibohwó: hako, Ṅėw, Hoffart, Zeicz.
Ṅetżiſtotu habó druhe Rėchi wo ßebi maſch, tak dowho Bóh pżi tebi ṅejo.
Tohodla paß, ha ladai ßo.

♣XLI.♠

Wot Wuzwoleṅa toho Krala Sawla.

♣Cap. 8. Reg.♠

Samuel bė ſtaré, ha wón beſche ßwojich Séhnow k Sudṅikam na tón
Iſraelski Lud poſtajiw. Hale cżi Séhné ṅekodżachu potėm Puczu ßwojoho
Nana Samuela, hale wobrocżichu ßo na te zwo Pucże, bėchu zaißṅi ha
naramṅi: berechu wot toho Luda Daré, ha pżewobrocżuwachu ṅepraje te
Prawo. Tohodla bėchu ßo ſchiczé cżi Sta-

<pb n="138"/>

riſchi wot toho Iſraelskoho Luda zromadżili, ha ßu k Samuelei pżiſchli,
ha prajachu k ṅomu: hlei; té ßé zeſtariw, ha twoji Sehné ṅekodża po
twojim Pucżu; tohodla żadamó; dai nam Krala, zo bó naß ßudżiw, każ też
druhich Krajach Kralow maju. Te Żadaṅo ßo Samuelei ṅelubeſche. Tohodla
ßo wón k Bohu wobrocżi, ha Joho praſcheſche. Tón Kṅez k Samuelei
prajeſche: ßwóſch tón Lud wowſchitkim, żtoż wón żada: pżetoż woṅi ṅeißu
tebe, hale me zacżißneli, zo Ja ṅedérbu na ṅimi Kṅeżicż. Wowſchitkich
ßwojich Zapotżṅikach wot toho Tżaßa, déż ßém jich z Egypskeje wuwed,
hacż do dżeṅtziſchoho Dṅa ßu me woṅi wopużcżuwali, ha ßu ßo k Pżiboham
modlili, ha tak też tebi ṅėt tżiṅa. Tohodla ßwoſch jich Swowa. Hale prai
jim predé te Prawo toho Krala, kotré naṅimi kṅeżież budże. Na to
prajeſche Samuel ſchitke te Swowa toho Kṅeza tomu Ludei kotreż ßebi
jenoho Krala żadaſche. Ha dżeſche: to budże te Prawo toho Krala, kotréż
na wami kṅeżicż budże: Wón budże wam waſche Sehné precż bracż, budże
jich na ßwoje Wozé ßadżecż, wón budże jich k Raitarjam ha k Trabantam
tżiṅicż, zo derbja prede joho Woza bėhacż. Wón budże wot ṅich
Zaſtoiṅikow, Worarjow, Burow, Dżėwacżerjow, Secżkow ßwojoho Żita; ha
druhich, kotżiż bóchu wóißku Broͤn dżewali, ha żtoż johak trėbne budze,
poſtajicż. Też budże wón Waſche Dżówki do Kuchṅe, ha do Pekarṅe bracż,
zo bóchu jomu Klėb pekwó. Wón budże wam te nailėbſche Pola, Zarodé, ha
Winczé bracż, ha budże je ßwojim Wotrocżam dacż etc. etc. Wot ſchitkich
waſchich Pwo-

<pb n="139"/>

dow budże wón dżeßatk bracż. Tedém budżecże wo pżed tem Kralom wowacż,
ha żawoßcżicż; hale tón Kṅez waß ṅebudże na tón Dżeṅ wußwóſchecż;
tohodla zo ßcże ßebi Krala żadali. Hale tón Lud nawſchitke te Swowa toho
Samuela ṅekedżbuwaſche, hale dżeſche: mó noczemó hinak! Kral derbi na
nami bócż. Mó czemó też bócz hako druhi Lud; naſch Kral dérbi naß
ßudżicż; ha Wóinu weßcz. Tu te Swowa toho Luda pojedaſche Samuel tomu
Kṅezei, ha tón Kṅez dżeſche k Samuelei; ßwóſch te Swowa toho Luda, ha
poſtai jim jenoho Krala.

♣Cap. 9.♠ Wón bėſche jedén Muż z Menom Cis; tón mėjeſche jenoho Séhna,
kotré rėkaſche Saul, ha tón bėſche jedén dobré ha wuzwolené Muż,
bewſchimi Iſraelskimi tón nailėpſchi. Wone bėchu ßo te Wóßliczé joho
Nana Cisa zhubiwó, ha Cis prajeſche k ßwojom Séhnei Saulei: dżi pótai te
Wóßliczé; ha Saul kodżeſche ze ßwojim Hólczom, kotroho ßobu mėjeſche tam
ha ßém do wele Krajow; ha deż te Wóßliczé ṅenamaka, czéſche ßo zaße Dom
rócżicż. Tón Hólz prajeſche: tu tém Mėßcze jo jedén pobożné Muz, pói,
czemói ßo joho wopraſchecż! ha Saul dżėſche k ṅomu. Bóh tón Kṅez pak
bėſche tón predawſchi Dzeṅ tomu Samuelei prajíw: Jutze wot tei
ṅetziſchei Żtuṅdże czu ja jeneho Muża k tebi poßwacż z toho Kraja
Benjamin: toho te dérbiſch k Kralei mojoho Luda Iſrael żawbuwacż.) Dėż
Samuel toho Saula wulada; dżeſche tón Kṅez: hlei, tu tón jo tón Muż, ha
tón dérbi na mojim Ludom kṅeżicż. Saul pak ſtupi k Samuelei (kotrohoż
wón tola ṅe-

<pb n="140"/>

znajeſche) ha dżeſche: Lubó praidże mi, dże jo toho Widżerja (Propheté)
Kėża? ha Samuel wotmoji: Ja ßém tón Widżer. Dżi tam Hore, ha té budżeſch
dżencz zomnu jėßcz, jutze czu ja cżi zaßé hicż dacż, ha czu tebi ſchitko
pojedżecż, żtoż wo twojei Wutrobe jo. Te Wóßlicze ßu zaße namakane.
Samuel za toho Saula, ha joho Hólcza, ha wedżeſche jeju do teje Stwo,
kotra bė k Jėdżi pżihotuwana, ha da jimai te nai prėṅe Mėſto za Blidom
beztemi, kotzi k Jėdżi pawowaṅi bėchu: wone bėſche ṅimale tziezecżi
Mußkich. Ha Samuel kazaſche tomu Kucharei: dai ßém tón Kruch, kotré ja
tebi porutżiw ßem, zo bó jón na Stronu powoziw; ha tón Kuchaṙ powożi
jeden woßobne Kruch Mjaßa tomu Saulei prėtk. Ha Samuel dżeſche: to ßém
ja zamßom za tebe zkowacż daw. Jėz. Potom dżėſchtai dele do toho Mėſta,
ha Samuel pżihotuwa Horeka tem Zolu Saulei jene Wożo, ha wón tam
zpaſche. Deż woṅi Rano ſtażechu; wowaſche Samuel toho Saula: ſtaṅ, ha ja
czu cżi cżanécż dacż; ha Saul ſtanė, dżėſchtai wonai romadże z Mėſta
won; ha Samuel prajeſche tomu Saulei: ṅech twói Hóltz ṅėżto predé nai
dże, té pak ſtói Kwilku, zo bóch tebi te Swowo toho Kṅeza zjewiw.

♣Cap. 10.♠ Ha Samuel za jedén Karancżk z Wolíjom, ha wuliné tón Wolij na
joho Wowu, ha wokoſcha joho: ha dżeſche: Hlei tón Kṅez jo tebe k jenom
Firżtei żawbuwaw ßwojoho Erbſtwa, ha té budżeż joho Lud z téch Rukow
jich Ṅepżecżelow wumożecż, kotzi kowowokoho ṅich ßu. Ha tojo tebi
Czeich, zo cże Bóh k jenom Firżtei

<pb n="141"/>

żawbuwaw jo. Nato powowa ton Propheta Samuel tón Lud do toho Mėſta
Maspha. Ha prajeſche ktém Iſraelskim Dżėcżom: to praji tón Kṅez tón Bóh
toho Iſraela: Ja ßém Iſrael z Egypßkeje wuwed, ha ßém waß ztéch Rukow
toho Egypßkoho Krala wumózíw etc. Wo pak ßcze me dżeṅz zacżißnéli, déż
prajicże: Na żane Waſchṅo, hale dai nam Krala. Tak ſtóícże pżed tém
Kṅezom porjadu waſchich Swóibjow, ha Samuel da Loßé, ha tón Lóß padże na
tu Swójbu Benjamin, ha na poßletku trechi Saula Sehna toho Cißa. Ha woṅi
Joho pótachu, ha wón ṅebė knamataṅu. Woṅi ßo toho Kṅeza praſchachu: hacż
pżiṅdż budże? ha wón wotmoji, zo jo ßo Doma zkowaw. Ha woṅi po ṅoho
bėżachu, ha pżiwedżechu Joho. Ha wón ſtojeſche ßredża toho Luda, ha bė
bewſchimi tón naiwetżi wot Rameṅow Hore. Ha Samuel prajeſche tomu Ludei:
zawėrno tu widżicże, koho tón Kṅez wuzwoliw jo. Ha tón czewó Lud
wowaſche: Ṅech jo tón Kral dowho żiwó. Ha Samuel pojedaſche tomu Ludei
te Prawo toho Krala, ha napißa je do Kṅihi, ha powożi je pżed tém
Kṅezom; ha da tomu czéwomu Ludei Dom hicż. Ha Saul dżėſche też do
ßwojoho Doma k Gabaa; ha jeden Tel wo téch Wojakow dżėſche zṅim, kotrémż
bė tón Kṅez to do Wutrobó daw. Hale te zwo Dżėcżi Belial prajachu: derbi
naß tón wumócz? ha woṅi joho zadzpėchu, ha ṅepżiṅeßechu jomu Daré: Wón
pak tżiṅeſche, hako bó to ṅeßwóſchaw.

♣Cap. 11.♠ Ṅimale po jeném Mėßaczu zapotża Naas tón Kral téch
Amonitarjow

<pb n="142"/>

Wóinu napżecżo Jabes Galaad, ha wobßéné te Mėſto. Ha cżi Mußczé ha
Wobódlerjo toho Mėſta Jabes prajachu Naaßei tomu Amonitżkom Kralei;
czemó beßobu jeden Slub żtżiṅicż, tak czemó mó tebi ßwużicż. Hale tón
Kral Naas jim wotmoji: to dérbi mói Slub z wami bócż; zo czu wam kóżdomu
te prawo Woko wukwócż; ha czu waß k Haṅbe wo czéwóm Iſraelu poſtajicż.
Cżi Wobódlerjo toho Mėſta Jabes poßwachu dowſchitkich Mėſtow Iſraela
Póßwow, hacż bó jim ṅėchto k Pomoczé pżiſchow: cżi Póßwó pżiṅdżechu k
tomu Mėſtu Gabaa toho Saula: ha pojedachu: zo jo tón Kral Naas, Jabes
wobßenew, ha cze ſchitkim Wobódlerjam te prawo Woko k Iſraelſkei Haṅbe
wutornecż dacż: dėż to cżi Gabaaniterjo ßwóſchachu, pwakachu zczéwoi
Schiju. Ha Saul pżiṅdże z Pola z dwėmai Wowomai: Ha praſcheſche:
tżohodla tón Lud tak pwatże? Ha woṅi jomu pojedachu, żto cze tón Naas
tón Ammoniczki Kral tém Mußkim wo Jabes tżiṅicż. Da padże ton Duch toho
Kṅeza na Saula, ha wón ßo pżez Mėru roßṅėwa; ha rozruba tei dwei Wowow
na Kruchi, ha póßwa te Kruchi Schudżom tém Iſraelitam; ha da jim
prajicż: Żtoż nepżiṅdże za Saulom, ha za Samuelom: toho Wowó dėrbja tak
rozrubane bócż; ha ta bojoßcz toho Kṅeza pżiṅdże na tón Iſraelski Lud:
ha woṅi cżeṅechu ſchiczé, ha bėchu rachnuwani tzi mole ſto tawzéntow. Ha
woṅi tém Póßwam prajachu; dżicże, ha praicżé tém Mußkim wo Jabeßu: Jutze
Rano budże wam pomhane. Ha cżi Mußcze wo Jabeßu ßo natém jara
zweßelichu, déż jim cżi Póßwó to pojedachu.

<pb n="143"/>

Ha Rano rozdżėli Saul tón Lud na tzi Cżṙódé; ha padże ßredża do toho
Logera téch Ammoriterjow, pobi jich, ha cżi zbótṅi ßo ſchiczé
rozbėżachu, tak zo aṅicz dwai pżißebi ṅewoſtaſchtai. Ha Samuel dżeſche k
tomu Ludei, zo bóchu do Galgala ſchli, ha to ßo ſta; ha tam bó Saul
znowota za Krala wobkrucżené.

♣Cap. 17.♠ Saul regiruwaſche dwė Lėcże po Bohżei Woli, ha Bóh bė pżiṅím,
ha joho żonuwaſche. Hale deż cżi Filiſteiscze jene wulke Wóiſtwo na
pżecżo Saulei ha napżecżo tém Hebreerjam zromadżili bėchu; tak ßo cżi
Hebreerjo z wulkeiju Bojoßcżu rozbėżachu, ha ßo do téch Skawow kowachu,
Saul pak ßédém Dṅów na toho Profetu Samuela tżakaſche; da Saul ßam tón
Wopor pżecżiwo tei Pżikazṅi wopruwaſche; ha déż bė tón Wopor ṅimo, da
pżiṅdże Samuel, ha Saul jomu napżecżo dżėſche joho powitacż: ha Samuel k
ṅomu prajeſche: żto ßé té tżiṅiw? Saul dżeſche; mói Lud mi czėkaſche, ha
té ṅepżiṅdże tém poſtajeném Tżaßu, cżi Filiſteerjo bėchu blißko pola
Machmaß; tak me Nuza k tomu cżėreſche zo ja jeden palené Wopor
wopruwach. Ha Samuel prajeſche: té ße ṅemudre tżiṅiw: zo ṅeiße té Kazṅe
Boha toho Kṅeza dżerżaw. Dé bėſche té toho ṅetżiṅiw; da bėſche Bóh tón
Kṅez twojé Kraleſtwo na Iſraelu hacż do dowhich Tżaßow wobkrucżiw. Hale
wo toho ṅėtziſchoho Tżaßa ṅebudże twoje Kraleſtwo pżibėracż: ha Bóh jo
ßebi jenoho Muża wupótaw po ßwojei Wutrobe.

Wutżwa.

Joli tebe Bóh tón Kṅez z jenoho ṅißkoho

<pb n="144"/>

Żtanta twojeje Dobroté dla, hako Sawla, powóſchíw. Tak hladaí zo bó
dobré, ha Bohu poßuſchné woſtaw: ṅepozbėṅ ßo! ṅepżezſtup téch Bożich
Kazṅí, hako Saul! zo bó wot Boha zaſtortżené ṅebów, hako Saul.

♣XLII.♠

Wot Jonathaßa toho Sawlowo Séhna.

♣C. 14. Reg.♠

Na jeden Tżaß dżeſche Jonathas tón Saulowo Séhn kjenom Modżenczei,
kotréż joho Bróṅe Noſcher bė; pói czemoi do toho Logera téch
Filiſteerjow hicż; wone móże bócż, zo tón Kṅez z namai budże: pżetoż
tomu Kṅezei ṅejo cżeſchko pżez mawo pomhacż: ha tón Modżencz ha Bróuṅe
Noſcheṙ dżeſche, tżiṅ żtoż ßo tebi lubi: ha Jonathas prajeſche: déż naß
cżi Filiſteerjo widżecż budża, ha budża k namai retz: bódżtai tam, hacż
mó kwam pżiṅdżemó; da czemói ſtojo woſtacż: budżali pak prajicż: póitai
k nam Hore; da czemói Hore lėzcz; ha to budże jedén Czeich, zo jo tón
Kṅez jich do maſchei Rukow daw. Déż jeju cżi Filiſteerjo wuladachu,
prajachu wóṅi: hleicże cżi Hebreerjo lėzu z téch jich Dżėrow won,
kotrech ßo woṅi zkowali bėchu, ha wowachu na Jonathaßa, ha joho Broṅe
Noſcherja: póitai knam Hore, ha mó czemó wamai ṅeſchto wopokazacż:
Jonathas k tomu ßwojomu Modżenczei prajeſche: póimói k ṅim; pżetoż tón
Kṅez jo jich do Rukow toho Iſraela daw. Nato lėzéſche Jonathas na te
Skawó z Nohomai ha z Rukomai kṅím Hore, ha tón joho Bróṅe Noſchre za
ṅim. Ha Jonathas jich wele pobi, ha

<pb n="145"/>

joho Bróṅe Noſcher jich też wele zkónczuwa; ha ſta ßo jedén Dżiw pżez
to; ha tón Filiſteißki Lud ßo jara naſtróża. Cżi Waichtarjo toho Sawla
widżechu, zo wot téch Filiſteißkich wulke Cżródė cżėkaju. Ha Saul
praſcheſche; hacż jo wot joho Wóiſtwa Nėchtó precż? ha potnéchu, zo
Jonathas, ha joho Bróṅe Noſcheṙ tu ṅeiſtai. Ha Saul porutżi tom
Mėſchṅikei Achia, zo bó tu Bohżu Arku pżiṅes. Ha déż hiżcże wón z tém
Mėſchṅikom rétżeſche; zapotża ßo jene wulke Wowaṅo, ha Hara tem
Filiſteißkim Logare, ha pżeczé bóle ha bóle pżibėraſche. Ha Saul, ha
ſchon joho Lud, kotré pżiṅim bė, pżiṅdżechu k tomu Mėſtu, dżeż ta Bitwa
bė; ha woṅi ßo ßami kónczuwachu; ha cżi Hebreerjo, kotziż ßo zkowali
bėchu, ßo k Saulei zromadżichu, ha nataike Waſchṅo bóchu pżez tu Mócz
Bohżu cżi Filiſteerjo pżewiṅeṅi ha pobicżi.

Wutżwa.

Jonathas ßo Bóhu dowėri, ha ßo na tu Bożu Mócz, ha Nadu zpużcżeſche; ha
pżez taiku Dowėrnoßcż pobi wón ze ßwojim Bróṅe Noſcherjom te czéwo
Filiſteißke Wóiſtwo. Budżemóli ßo mó też Bohu dowėricż, ha ßo na Joho
Pomocz ßwėrṅe zpucżcżecż: tak móżemó mó te czėwo Helßke Wóiſtwo
pżewinécż.

Saul pak ßo ze Pżißahu zarocżi: ha prajeſche: zaklaté jo tón Mùż, kotré
budże do Wetżora Klėb jėßcż. Jonathas pak ṅitżo wo tém Zakazaṅu
ṅewedżeſche. Tón Lud pżiṅdże do jenoho Lėßa, tam wuladachu zo tam na
Zemi Mėd leiżi; Jonathas czéle mucżné, tunkné ztém Konczom ßwojoho Kija

<pb n="146"/>

do toho Medu, ha wopta jón, ha ßo poßélṅi. Saul czéſche téch
Filiſteerjow Noczé zaße napanecż: predé ßo tola toho Kṅeza wopraſcha:
hacż to tżiṅicż dérbi? hale tón Kṅez jomu ṅewotmoji. Na to prajeſche tón
Saul k tomu Kṅezei: Kṅeże te Bóh toho Iſraela! żto dérbi to bócż, zo te
dżeṅtz twojomu Wotrocżkei ṅeiße wotmojiw? Joli tón Rėch namṅi, habo na
mojim Séhnu Jonathas? dai mi jeden Czeich: ha tón Loß padże na
Jonathaßa. Da praſcheſche Saul toho Jonathaßa: prai mi: żto ßé té
żtżiṅiw? Ha Jonathas dżeſche: Ja ßém tón horṅiſche Kóncz mojoho Kija do
Meda tunknew, ha Kußk toho Medu zjėd; ha hleicże tohodla dérbu ja
wumrecż. Ha Saul prajeſche: hai te dérbiſch wumrecż. Ha tón Lud
prajeſche: dérbi da Jonathas wumrecż, kotréż jo taike wulke Zbożo wo
Iſraelu żtżiṅiw? to ṅei praje! tak wėrno hacż tón Kṅez żiwó jo: tak
ṅedérbi żadén Woß z joho Wowó na Zemju panécż: pżetoż wón jo dżentziſchi
Dżeṅ to z Bohom tżiṅiw. Ha tak wumóże tón Lud toho Jonatha, zo wón ṅebó
morené.

♣Cap. 15.♠ Bóh tón Kṅez zpómṅi też na tu Zwóßcż téch Amaiecziterjow:
kotru woṅi tém Iſraelskim Dżecżom żtżiṅili bėchu, tedém déż woṅi zteje
Egypßkeje do toho wuzwolenoho Kraja cżaneli ßu. Ha porutżi Saulei pżeż
toho Profetu Samuela, zo derbi Saul ze ßwojim Wóiſtwom na téch
Amalecziterow cżanécż, ha ſchitkón Lud z Kralom; ha ſchitki Skót zabicż,
hai ṅitżo ṅedérbi wóſche woſtacż; też ṅederbja żanech Wėczow bracż. Saul
na to cżeṅeſche na toho Amaleczitkoho Krala, pżewiné joho Wóiſtwo, ha
ſchitko żtoż zpatne bė, to pobi,

<pb n="147"/>

ha zkónczuwa, toho Krala Agag, ha tón lėpſchi Skót, ha te nailėpſche
Wėcze żiwo woſtaji, ha cżi Wojacze je ßebi berechu. Na to póßwa Bóh tón
Kṅez toho Samuela k Saulei; ha prajeſche: tón Kṅez jo tebe k jenom
Iſraelßkomu Kralei żtżiṅiw, ha jo tebi porutżiw, zo ṅitżo żiwo
woſtajicż, ha ṅitżo wot tech Wėczow téch Amalecziterow zdżerżecż
ṅederbiſch? tżohodla te ṅeißé teje Kazṅe toho Kṅeza dżerżaw? ha Saul
dżeſche: ja ßém zrėſchiw. Ha Samuel wotmoji: tón Kṅez jo tebe też
wotſtortżiw, ha jo te Kraleſtwo wot tebe zaw. Ha Samuel da toho
Amaleczitkoho Krala Agag. pżed ßo pżiṅdż, ha Samuel joho na Kruchi
rozruba.

Wutżwa.

To żtoż Bóh tón Kṅez nam Cżwojekam dżerżecż porutża, to mó dżerżecż
d#rbimó, czemóli Joho Nadże woſtacż! Johak bóchmó zaſtortżeṅi bóli, hako
tón Kral Saul.

♣XLIII.♠

Wot Davidowo k Kralei Żawbuwaṅa.

♣C. 16. Reg.♠

Déż tón Kṅez toho Saula wotſtortżiw bė! tak pwakaſche tón Samuel Noczé
ha wodṅo; Tón Kṅez pak k Samuelei dżeſche: ka dowho budżeſch te toho
Saula dla pwakacż, kotrohoż ja wot temṅe zacżißnéw ßém, zo wón ṅedérbi
na Iſraelu kṅeżicż. Zmi twoi Róh, napelṅ jón z Wolijom. Ja czu cże do
Betlehema k tomu Jzai póßwacż: pżetoż ja ßém ßebi bez joho Séhnami
jenoho Krala

<pb n="148"/>

wobladow. Ha Samuel dżeſche: ka da ja móżu tam hicż! budżeli to Saul
ßwóſchecż, tak budże won me moricż? Ha tón Kṅez prajeſche, zmi té jene
Cżelo, ha prai: Ja ßém pżiſchow tomu Kṅezei wopruwacż. Té dérbiſch też
toho Jzai k Woporei powowacż; ha Ja czu cżi k Rozemeṅu dacż, żto té
cżiṅicż dérbiſch; ha kotroho ja tebi pokazacż budu, toho te dérbiſch
żawbuwacż. Déż Samuel do Betlehema pżiṅdże: dżiwachu ßo ſchicze cżi
Stariſchi, ha praſchachu ßo joho: hacż jo joho Pżiṅdżeṅo mėrne? ha wón
prajeſche: wone jo mėrne: Ja ßém pżiſchow tomu Kṅezei wopruwacż: bódzcże
ßwatoßcżeṅi, ha pżiṅdżcże też k wopruwaṅu; wón powowa Jzai, ha joho
Séhnow; Samuel żadaſche wot toho Jzai, zo bo wón ſchitkich ßwojich
Sehnow powowaw; ha deż jeden po druhim pżed Samuela pżiṅdże, ha Samuel
ßo pola kóżdoho toho Kṅeza praſcheſche: hacż jo k Kralei wuzwolene? ha
ton Kṅez bez témi ßedem Bratrami ṅebėſche żanoho wuzwoliw. Ha Samuel ßo
toho Jzai praſcheſche: ßu da tu ſchiczé twoji Sehnowe? ha Jzai
prajeſche: wón hiżcże jo jeden mawó Hóltżecz wóſche, ha paße te Wowcze.
Ha Samuel praji: póßcżel po ṅoho: mó ßo ṅebudżemó prede k Blidu ßedacż,
hacż wón ßém ṅepżiṅdże. Woṅi joho pżiweżechu; wón bė pak tżerwene,
pėkne, ha rjanoho Wobletża. Ha tón Kṅez prajeſche: żawbui toho: pżetoż
ton je jo. Ha ton Samuel za ton Roh z Wolijom, ha żaubuwaſche joho
ßredża bez joho Bratrami. Ha tón Duch toho Kṅeza bó wot toho Dṅa ſtaiṅe
z Davidom Ha Samuel wodteṅdże. Hale na Saula pżiṅdże tón zwó Duch, ha

<pb n="149"/>

tón Duch toho Kṅeza wopużcżi joho. Ha cżi Saulowi Swużowṅiki prajachu
jomu: hlei tón zwó Duch tebe pżeßczėha: hacż té naſch Kṅeze porutżiſch,
zo bóchmó taikoho Cżwojeka pótali, kotreż na jenei Harffe racż może, zo
bó tedem, deż cże tón zwó Duch pżima, raw, ha bó tebi loże bówó? Ha Saul
prajeſche k ṅim: ladaicże, zo bóżcże taikoho namakali, kotréż na tei
Harffe dere racż móże, ha pżiwedżcże joho kemṅe. Nato wotmoji jedén bez
ṅimi: ja ßem toho Betlehemiczkoho Jzai joho Séhna widżew, kotré dere
racż móże: wón jo też ßélné, ha móczné: rozomné ßwojich Retżach, ha
jedén rjane Muż, ha tón Kṅez jo zṅim. Na to póßwa Saul k joho Nanei
Jzai, ha da jomu prajicż: póßcżel twojoho Séhna Davida kemṅe. Jzai póßwa
ßwojoho Sehna Davida k Saulei; ha dėż wón k ṅomu pżiṅdże ha ſtojeſche
pżed nim; da mėjeſche joho Saul jara lubo, ha żtżiṅi joho k ßwojom Bróṅe
Noſcherei. Ha Saul poßwa k tomu Nanei Jzai, ha da jomu prajicż: dai
twojomu Séhnei Davidei pżed mojim Wobletżom ſtacż, pżetoż wón jo Nadu
pżed mojimai Wotżomai namakaw. Deż da tón zwó Duch toho Saula pżimaſche,
tedém rajeſche David na tei Harffe, da bó lėpe tomu Saulei, ha tón zwó
Duch joho tedem wopuzcżi.

Wutżwa.

Budżeſchli té Boha wopużcżícż, kaiż tón Kral Saul pżez tu ßwoju
Ṅepoßuſchnoßcż tżiṅíw jo; tak ṅedżíwai ßo, zo tebe też Bóh wopuſchcżi,
ha ßebi druhowo wuzwoli, kotréż jo po tei Bożei Wutrobe, hako David.

<pb n="150"/>

♣XLIV.♠

David jo ztém Wobliim Mużom Goliathom żtrétuwaw. ♣C. 17. R.♠

Na jedén Tżaß z romadżi ßo te Filiſteißke Wóiſtwo na pżecżo tom
Iſraelskom Ludei; Saul ha tón joho Lud k Wojuwaṅu ßo romadu zeṅdżechu,
ha ſtojeſche woboje Wóiſtwo kóżde na jenei woßobnei Hore na pżecżo ßebi,
ha tón Dów Terebinth bė ßredża ṅich; wot toho Filiſteißkoho Wóiſtwa
wuſtupi kóżdé Dżeṅ jedén wulki Woblii ṅetżeßné Muz, z Menom Goliath, wón
bė ſchėßcz Wóchcżi, ha jenu Dwóṅ dowhi, ta Żerdż joho Lancze habó Piki
bė hako téch Zkalcznéch Kroßnow Nawijak, na Wowe mėjeſche wón jedén
zelezné Kwobók, bė z jeném moßaznem Panczerom habó z Koſchlu wobletżené,
kotra bė żtżiṅena hako rebjacze Schupizné, zelezne Kolowó, ha wulku
cżeſchku Naſtawu; tón Goliath ha Woblii Muz kóżdé Dżeṅ tém Iſraelskim
naſchibawſtwo rétżeſche, jich haṅeſche; ha prajeſche; ja ßém jedén
Filiſteer, ha wó ßcze toho Saula Wotrocżki; wuzwolcże jenoho Muża wot
waß, kotréż bó zomnu żtretuwaw; Budżeli wón me pżewinécż, ha moricż? tak
czemó mó waſchi Wotroczki bócż: buduli pak ja joho pżewinécż? tak
dérbicże wó naſchi Wotrocżki bócż, ha nam ßwużicż. Na te Swowa ßo Saul,
ha te Iſraelske Dżėcżi ſtróżichu, ha ßo jara bojachu. Cżi tzjo ſtarſchi
Bratzja toho Davida bėchu pola Saula na Wóiṅe; David bė pak zaßé pola
ßwojoho Nana Jzai, ha paßeſche te Wowczé; ha bėſche zaße Dawno wot Saula
precż. Izai tón Nan

<pb n="151"/>

Davida, prajeſche k ßwojom Sehnei Davidei; zmi ṅėżto prażeneje jecżneje
Muki, ha dżeßacż Pochrutow Klėba; ha dżeßacż modech Séderow za toho
Hauptmana; ha pótai twojich Bratrow Doma: hacż hiżcże ßo dere maju? Saul
pak wojuwaſche ztemi ßwojimi napżecżo tém Filiſteerjam tém Dole
Terebinth. Na Raṅo dżėſche David, każ jomu joho Nan pżikazaw bė, k ßojim
tzjóm Bratram k tomu Wóiſtwu, ha deż tam pżiṅdże, zapotżachu cżi
Filiſteißcze, ha Iſraelscze wojuwacż; David da jenom Wobwarnuwarei te
Wėczé, kotre bė ßobu pziṅes, zkowacż, ha wón ßam bėżeſche, dżeż ta Bitwa
bė; ha praſcheſche ßo: hacż ßo joho Bratzja dere maju? ha deż hiżcże wón
ze ßwojimi Bratrami rétżeſche: da ßo tón Kurwine Sehn Goliath widżecż,
ha żpotuwaſche, ha haṅeſche téch Iſraelßkich; Kotrohoż Swowa też David
ßwoſcheſche; ha ſchicze Iſraelscze Mußcze, deż toho Muża widżachu,
cżėkachu pzedṅim, ha ßo joho jara bojachu? Ha beßobu retżachu: żtoż toho
Woblijoho Muża moricż budże, tomu cze ton Kral wulke Bohatztwo, ha ßwoju
Dżówku k Mandzelſkei dacż; ha cze tu Kėżu joho Nana bez Dawka Frei
tżiṅicż. Ha David tu te Slubeṅo ßwoſcheſche: ha dżeſche: żto jo tón
ṅewobrėzane Filiſteer, kotre te Wóiſtwo toho żiwoho Boha haṅi, ha
zadſpėje? Deż to Eliab joho ſtarſchi Bratr ßwóſcheſche, zo wón z druhimi
retżéſche, bė wón na ßwojoho Bratra Davida ṅėwne; ha dżeſche kṅomu;
tżohodla ßé te jow pżiſchow, ha ṅewoſtaṅeſch pola téch Wowczow; ja twói
Hoffart dere znaju, ha Zwoßcż twojeje Wutrobó: te jeno ße ßem pżiſchow

<pb n="152"/>

na te Wojuwaṅo ladacż. Ha David dżeſche: żtoha ßém żtżiṅiw? ha wobrocżi
ßo wotṅoho k druhim, ha retżeſche te predawſche Swowa wot toho Goliatha.
Ha te Davidowo Retże bėchu k Saulei doṅeßene. Ha déż David k Saulei
pżiṅdże, prajeſche wón Jomu: ṅedai ßebi ṅichto Bojoßcż do Wutrobó panécż
toho Goliatha dla. Ja twói Wotrocżk czu tam hicż, ha czu napżecżo tomu
Filiſteerei ztrétuwacż. Ha Saul prajeſche k Davidei: té ztém Goliathom
ztrétuwacż ṅemożeſch: pżetoż té ßé modé Hólcz, wón pak jo wot ßwojich
modéch Dṅów Wojak. Ha David dżeſche k Saulei: Ja twói Wotrocżk paßéch te
Stadwo mojoho Nana; ha wón pżiṅdże jedén Law, ha Medwecż, ha za mi z
toho Stadwa jenoho Borana, ha ja za ṅimi bėżach, wutorżech toho Borana z
joho Hubó, ha déż ßo pżecżiwo mi ſtai, popadżech joho za tu Tżeliznu,
habó za Hube, ha zadajich joho, ha ßkónczuwach; pżetoż ja twói Wotrocżk
ßem jenoho Lawa ha jenoho Medwedża zkónczuwaw: ruṅe tak też budże tón
Filiſteer. Ṅėt czu ja tam hicż, ha tu Haiṅbu naſchoho Luda precż
wobrocżicż: żtó da jo tón ṅewobrėzané Filiſteer, kotre jo te Wóiſtwo
toho żiwoho Boha klecż ßmėw. Ha David dale prajeſche: tón Kṅez, kotré jo
me wot teje Moczé toho Lawa ha Mewėdża wumóżiw; tón budże me też ztei
Rukow toho Filiſteerja wumożicż. Ha Saul prajeſche k Davidei, dżi tam,
ha tón Kṅez ṅech jo ztobu. Saul ſtaji Davidei jedén moßazne Kwobók na
Wowu, wobletże joho zeßwojeju Draſtu, ha z Panczerom; déż pak David z
tem Metżom wobpaßané bėſche; zpótaſche, hacż bó na taike

<pb n="153"/>

Waſchṅo kodżicż mów? ha David prajeſche k Saulei: ja tak kodżicż ṅemóżu,
pżetoż ja ṅeißém k tomu pżiwutżené; ha ſchitko wot powożi, ha za ßwói
Kij, ha zezbėra ßebi z Rėki petż watkich Kameṅow, ha tekné je do ßwojeje
paſtérßkeje Móſchné, za ßwoju Prótżawu; ha dżėſche napżecżo tomu
Filiſteißkom Goliathei. Tak też ton Filiſteer pżiṅdże na pżecżo Davidei;
ha déż wón Davida wulada, zadſpejeſche joho. Pżetoż wón bėſche jedén
Modżencz. Ha tón Wobli Muż tón Filiſteer prajeſche k Davidei: ßém ja
jedén Poß, zo té namṅe z Kijom pżiṅdzeſch? ha klejeſche joho, ha
dżeſche: pói jow, ja ezu twoje Mjaßo tém Ptakam, ha Zwėrjatam (zeżracż)
dacż. David pak prajeſche: té kemṅe pżiṅdżeſch z jeném Metżom ha ze
Spißom, ja pak k tebi pżiṅdu wot tém Meṅe toho Kṅeza Boha téch Wóiſtwow
Iſraela, kotreż té haṅiw ßé tón dżentziſchi Dżeṅ: ha tón Kṅez budże cże
do mojeje Ruki dacż, ha czu cże pobicż, ha twoju Wowu precż zacż, ha czu
te Cżėwa téch Filiſteerjow tem Ptakam ha Zwėrjatam (zeżracż) dacż; zo bó
tón czéwo Krai poznaw, zo jo Bóh wo Iſraelu. Na to ßo tón Filiſteeißki
Wobli Muż Goliath k Davidei pzibliżuwaſche; kwataſche też David ha
bėżeſche napżecżo tomu Filiſteerei k Ztrétei. Ha wucżeże ze ßwojeje
paſtérskeje Móſchné habó Kobele jedén Kamóżk, powożi jón do ßwojeje
Prótżawó, ha ju wobwertné, ha trechi toho Filiſteerja do Tżowa, ha tón
Kameṅ woſta tém Tżowe tziczé, ha wón na ßwoje Wobletżo na Zemju padże;
ha tak joho pżewiné. Dokelż pak David żanoho Metża ṅemėjeſche; bėżeſche,
h. zkotżi na toho Filiſteerja, za

<pb n="154"/>

joho Metż, ha wotruba jomu joho Wowu. Déż da to cżí Filiſteerjo
widżachu, zo jo tón naißélṅiſchi bez ṅimi zkónczuwane; da woṅi cżėkachu.
Cżi Iſraelsczé za ṅimi, ha pobichu jich wele; ha ßo zaße rócżíchu, ha
wobßénechu tón Filiſteißki Lėhw ha Loger Ha David doṅeße tu Wowu do
Jeruzalema, joho Broṅ pak ßebi zdżerża.

Wutżwa.

Tón Goliath mėṅeſche toho Davida póżrecż. Hale David pżewiné toho
Goliatha wo tém Meṅe toho Kṅeza. Ton Helßki Goliath kodżi wokoho, hako
rujazé Law. Ha póta naß pożrecż: Wo tém Meṅe JEſußowóm, możemó joho
pżewinécż.

♣XLV.♠

Saulowó Ṅedżak, k Davidei. ♣C. 18. R.♠

Jonathas Saulowó Séhn, ha tón czéwó Lud me̓jachu Davida jara Lubo, te
Żónßke z tech Me̓ſtow ßo zromadżich# dżėchu Saulei napżecżo; ha ſpėwachu:
Saul jo pobiw jeden Tauzent, ha David dżeßacż Tawzénte. Na to ßo Saul
rozṅėwa, ha prajeſche: Davidei ßu dali dżeßacż Tauzentow, ha mi jeno
jedén Tawzént. Ha wot toho Tżaßa ṅejo Saul na Davida ze żanem dobrem
Wokom jacże ladaw; Hai! deż Dayid pżed tem Saulom na tei Harffe
rajeſche; pżiṅdże tón zwó Duch na Saula; won za jeden Spiß, ha cżißné
jón za Davidom, wón pak wuſtupi. Jonathas ton Saulowó Sehn pak rétżeſche
Saulei wot Davida ſchitko dobre; hale Saul pótaſche toho Da-

<pb n="155"/>

vida na ſchelake Waſchṅo z kónczuwacż; David pa cżėkaſche, ßo kowaſche,
tak dere hacż móżeſche. Saul wobda zeßwojimi Wotrocżkami tu Davidowu
Kėzu; hale Saulowa Dżówka, ha Davidowa Mandżelska ta Michol pużcżi
Davida pżez Wokno dele. Saul ßo tohodla na tu Michol rozṅėwa; ha wona ßo
ztém zamojeſche: ha dżeſche: David czéſche me zkónczuwacż, dé bóch joho
won ṅepużcżíwa.

♣Cap. 21.♠ David cżekné zaßé pżed Saulom, ha pżiṅdże k tomu Kralei Achis
do Geth. Ha woṅi joho póznachu; ha prajachu: nejo to tón David? Dėż to
David pótne, zo ßu joho póznali, ha zo tam wėſté ṅejo. Tżiṅeſche, hako
bó bez Rozona bów, pżewobrocżi ßwoje Wobletżo, te Slėne z Horta po
Brodże dele bėżachu, ha wón ßo wot ſchitke Dure ha Sczéné ſtorkaſche.
Tohola dżeſche tón Kral Achis: Jo hiżcże wo mojim Kraju tech wupóch ha
ṅemudréch mawo? ha pżikaza: zo bóchu toho ṅer#zomnoho Cżwojeka precż
hoṅili: ha jomu do Doma nucz ṅedali. Ha na taike Waſchṅo ṅebó David
praje póznaté, ha cżekné z toho Mėſta Geth. Ha zkowa ßo do teje Hele
Odallam: hale tam, ha drudże bó wón Saulei pżeradżené, ha wot ṅoho
pżezcżehané.

♣Cap. 24.♠ David cżeṅeſche ze ßwojimi Mußkimi do teje Pußcziné Engaddi,
ha to zhoṅi Saul, ha cżeṅeſche z ztżómi tauzént Mußkimi na Ṅoho. Ha
David bė ßo ztémi ßwojimi do jeneje wulkeje ha wubokeje Hele, ha do
Skawó zkowaw. Też ruṅe do teje ßamoje Hele dżėſche Saul nutz ßwojeje
pótrebó dla, wón pak ṅewedżeſche, zo

<pb n="156"/>

bó tei Heli David ztémi ßwojimi nutzka tzjaw. Cżi Davidowi Mußcze jomu
radżachu zo bó Saula tam moriw, hale David dżeſche: Bóh me zwarnui, zo
bóch moju Ruku roſchėſtrew na toho Żawbuwanoho wot toho Kṅeza; hale
pżiſtupi meltżo k tei Saulowei Draßcże, kotruż Saul ßwojeje Potrebó dla
wotpowożiw bė; ha wotrezné wot teje Draſté jeden Różk, Saul pak to ṅebė
pótnéw, ha za ßwoju Draſtu, dżėſche z teje Hele wón; po mawoi Kwili
ſtupi też David zaṅim z tehe Hele won, ha zawowa wón za tem Saulom: Mói
Kṅeże Kralo! ha Saul ßo wolada: ha David ßo kṅomu kwoṅeſche, ha
prajeſche: hlei mói Nano tón Kruch twojeje Draſte wo mojei Rucze! deż ja
tón Kuß wot twojeje Draſté wotrėznéch; nóczéch mojei Ruczé na tebe
roſchėſtrecż. Póznai dżė; zo ja żaneje Zwóßcże, Ṅeprawdé, ha Rėcha na
pżecżo tebi tżiṅiw ṅeißem; ha te tak za mojim Żiweṅom dżėſch? ṅech tón
Kṅez jo beztobu ha bezomnu jedén Sudṅik? Koho da té pżeßcżėhaſch o
Iſraelski Kralo? koho té pżėßczėhaſch? jenoho mordwoho Pßa. Ha deż Saul
te Swowa ßwóſchaw bė, prajeſche wón: ṅejo to twói Wóß, mói Séhno David?
Ha Saul pozbėné ßwói Wóß, ha pwakaſche. Ha dżeſche k Davidei: té ße
zprawṅiſchi, hacż ja. Pżetoż té ßé mi dobrotu tżiṅiw; ja pak ßem tebe ze
Zwóßcżu zapwacżiw; ha te me ṅeiße zabiw; deż me tón Kṅez do twojich
Rukow daw bė. Hale Saul ßo zkoro zaße pżewobrocżi.

♣Cap. 26.♠ David tomu ṅeſtainomu Saulei hiſchcże ṅewėreſche, ha
cżeṅeſche do teje Pußcżiné z Menom Ziph. To zhoṅi Saul: cżeṅe-

<pb n="157"/>

ſche za Davidom z tzjómi tawzéntami wuzwolenémi Mußkimi, ha pótaſche
joho tei Pußcziṅe Ziph; ha Saul żtżiṅi tón Lėw habo Loger blißko pola
teje Pußcziné, David pak ßo tei Pußcziṅe hore dżerżeſche. Déż David
zhoṅi, dże Saul jo: dżėſche tam zkradżu, ha meltżo: ha pótné, zo Saul,
ha Abner joho Wóſchi Hauptmann, ſpi, hai też tón czéwó joho Lud bė
wußnéw. Na to rétżeſche David: żtó cze zomnu to toho Saulowo Logera
hicż? Abisai prajeſche: ja czu tam ztobu Dele hicż. Ha wonai Noczé k
tomu Lėwoi, ha k Saulowoi Hėcże pżiṅdżeſchtai; Saul, Abner, ha ſchitko
ſpaſche: David wulada, zo Saulowó Spiß pola teje Sauloweje Wowó Zemi
tzeſche; ha Abisai prajeſche k Davidei: hlei tón Kṅez jo tebi twojoho
Ṅepżecżea do Rukow daw; ja czu joho z tém Spißom pżekwótż. Hale David
dżeſche, ṅekónczui joho; pżetoż wón jo tón Żawbuwané toho Kṅeza. Na to
za David meltżo tón Saulowó Spiß, ha wodowó Becher, kotreż pola
Sawlowoje Wowó ſtojeſche, ha wonai dżėſchtai zaßé meltżo precż. Wón ṅebė
Ṅichtò Davida ha Abiſaja pótnéw; pżetoż tón Kṅez bė te Spaṅo
nawſchitkich póßwaw, zo Ṅichtó ṅewotuczi. Déż David na tu druhu Stronu,
ha na tón Werch teje Horé pżiſchow bė, wón bė też jedén wulki Dów ßredża
ṅich: potża David zczewoi Schiju na toho Wóſchoho Haupmana Abnera
wowacż: Ṅebudże Abner ṅitżo wotmojecż? Ha déż Abner te Wowaṅo wußwóſcha:
da wón wotmoji: żtó té ßé, zo tak wowaſch, ha tomu Kralei wo joho Spaṅu
Wotpotżiṅka ṅedaſch? Ha David dżeſche ktomu Abnerei. Tżohodla té two-

<pb n="158"/>

joho Kṅeza ha Krala lėpe ṅewobwarnujeſch: pżetoż wón jo jeden k tomu
Kralei nutz ſchow joho moricż: wone ṅei praje, zo tak mawo na twojoho
Krala kedżbujeſch: jeno ladai, dże jo tón Spiß, ha Wodowó Becher, kotre
pola teje Wowó toho Krala bėſche? Ha Saul pózna tón Wóß Davida, ha
prajeſche: ṅejo to twói Wóß mói Sehno Davidże? ha David dżeſche: hai to
jo moi Wóß mói Kṅeże Kralo: tżohodla té mói Kṅeze twojoho Wotrocżka tak
pżeßcżėhaſch? zto teiż ßém ja żtżiṅiw? ha Saul dżeſche: Ja ßém rėſchiw.
Pżiṅdż moi Sehno Davidże, ja cżi żeṅi jaczé ṅitzo zwo tżinicż ṅebudu.
David prajeche, hlei tu jo ton Spiß toho Krala, ṅech jedén wot téch
Hólczow toho Krala ßém pżiṅdże, ha ṅech jon precż wozme. Ha Saul
prajeſche k Davidei: bódż pożonuwané mói Sehno Davidże. David pak
dżėſche ßwói Putż. Ha Saul ßo też do ßwojoho Mėſta wobrocżi.

♣Cap. 27.♠ David hiżcże tomu Kralei Saulei ṅewėreſche; tohodla ßo wón
zeßwojimi ſchėßcz ſtami Mußkimi ktomu Kralei Achis wobrocżi, kotréż joho
Hore za, ha da jomu te Mėſto Siczeleg k Wobódleṅu; Wone pak ßo ſta, zo
ßo cżi Filiſteerjo k Woiṅe na pżecżo Saulei hotuwachu; ha tón Kral Achis
żadaſche, zo bó też David zṅim cżanew; ha David zeßwojimi czeṅeſche zadé
tech Filiſteerjow. Cżi Filiſteißczé Firżté nóczechu na żane Waſchṅo
dopużcżicż, zo bo David ztém ßwojim Ludom zṅimi na Wóinu cżanéw. Ha
tohodla tón Kral Achis k Davidei dżeſche: rócż ßo, dokelż cżi
Filiſteißcze Firżté pżecziwṅi ßu; tohodla rócżi ßo David na te Kazaṅo
toho Krala Achis do

<pb n="159"/>

toho Filiſteißkoho Kraja. Ha dėż David ha joho Wóiſtwo na tzecżi Dżeṅ k
tomu Mėſtu Siczeleg pżiṅdżechu: bėchu za tem cżi Amalecziterjo do toho
Mėſta paneli, je wurobili, ſchitkich Mußkich, Żonė, Dżowki, ha Skót ßobu
zali, ha te Mėſto zpalili. Tohodla David ha tón joho Lud tak dowho
pwakachu, hacż żanéch Sélzow jaczé ṅemėjachu, naibóle tohodla: zo bė
David ßwojei dwė Żoṅe, ha cżi druzé ſchiczé ßwoje Żoné, ha Dżėcżi
wodbóli. David ßo na tu Pomocz Bohżu zpużcżeſche; ha puſchcżi ßo za témi
Amalecziterami, ha dozcżané jich na jenem Polu, na kotrémż woṅi z
Weßowoßcżu jedżachu wo toho, żtoż bėchu tem Mėſtcże Siczeleg wurobili.
Ha David jich nahle napadże, ha cżepeſche jich wot Wetżora hacż do
druhoho Wetżora toho drujoho Dṅa. Ha David ſchitko zaße dobó, żtoż cżi
Amalecziterjo zali bėchu, też ßwoji wobi dwė Żoṅe, ſchitke druhe Żoṅe
Séhné ha Dżowki, ſcho żtoż woṅi wurobili bėchu, też ſchón Skót; ha
cżeṅechu, ha rozdżelichu tón Wurubk beßobu.

♣Cap. 31.♠ Filiſteerjo wojuwachu napżecżo Iſraelei, ha Saul bó
pżewiṅene, cżi Iſraelſczé cżėkachu, Jonathas ha dwai druhei Sawlowoi
Sehnai bóchu moreṅi; ha déż Saul widżeſche, zo cżi Filiſteerjo Blißko za
ṅim ßu, zakwó ßo ßamßo. Ha cżi Filiſteerjo tomu mordwomu Saulei Wowu
wotrubachu, te joho Cżėwo, ha joho tzjoch Séhnow Cżėwa na Murju toho
Mėſta Bethſam wowbeßéchu. Hale cżi Wobódlerjo z Jabes Galaat zachu te
Cżewa z Mure, je ſpalichu, ha te Koßcże por#bachu do toho Lėßa Jabes. Ha
poſtcżachu ßo ßédem Dṅów zaßobu.

<pb n="160"/>

Wutżwa.

Kotré Cżwojek te Bohże Każṅe pżeſtupuje, ha pżeſtaike Pżeſtupeṅo wón też
Boha wopuſchcżi, ha tżiṅi Scho, żtoż ßo jomu zda, bóruṅe hiżcże jedén
Mól tak zlė tżiṅene bówo; taikoho rėſchnoho Cżwojeka też Boh wopuſchcżi,
zo na poßletku Cżėwo ha Duſchu zhubi. Tak jo ßo tóm Kralei Saulei ſtawo;
kotréż toho ṅewinuwatoho Davida na ſchelake waſchṅo pżeßcżėhaſche, tak
dowho; hacż ßo napoßletku ßam zakwó. Tohodla kedżbui mói Kżeßcżijeṅo, zo
bó Boha na żane Waſchṅo ṅewopuſchcżiw; ha zo bó tebe też Bóh tżaßṅe, ha
Wėcżṅe ṅewopuſchcżiw.

♣XLVI.♠

Davidowa Miwoßcż. ♣C. 9. II. Reg.♠

David czéſche tei Saulowei Kėżi Miwoßcż wopokazacż: tohodla ßo
praſcheſche: Hacż hiżcże jo Ṅėchtó żiwó wot teje Sawlowoje Kėże woſtaw?
ha woṅi jomu pojedżechu, zo jo hiżcże Jonathaßowó Séhn Miphiboſeth żiwó.
Ha David póßwa poṅoho; ha déz Miphiboſeth pżed Krala Davida pżiṅdże,
padże won na Wobletżo. Ha David prajeſche jomu, ṅebói ßo! ja czu tebi
Miwoßcz wopokazacż toho Jonathaßa twojoho Nana dla: ha czu tebi ſchitke
te Role ha Pola, ha tu czéwu Zamóżnoßcż dacż, kotra jo prede toho Krala
Sawlowa bówa. Ha té dérbiſch ſteiṅe wot mojoho Blida, ha zomnu jėßcz.
Miphiboseth wotmoji tomu Kralei Davidei: żtó ha ja ßém twói

<pb n="161"/>

Wotrocż? zo té jenoho mordwoho Pßa nadṅe widżiſch, kotromu ja ruṅa ßem.
Ha David poſtaji na te Kubwa Saulowo, kotreż Miphiboseth doſta, jenoho
Zaſtoiṅika, zo bó za toho Jonathaßowo Séhna dere hoſpodariw.

♣XLVII.♠

Hanon ton Amoniczki Kral da tem Davidowóm Póßwam pów Brodé wotruwacż, ha
jich Draſtu jim k Haṅbe krótku wotrezacż. ♣II. Reg. Cap. 10.♠

Tón Kral téch Ammoniterow z Menom Ammon wumre; ha tón Kral David póßwa k
joho Séhnei Hanonei Póßwow; zo bóchu joho tróſchtuwali ha żaruwali teje
Smercże dla. Deż pak cżi Davidowi Wotrocżki habo Póßwó do toho
Ammoniczkoho Kraja pżiſchli bėchu: prajachu cżi Ammoniczczé Firżté k
tomu Hanonei k jich Kṅezci: mėṅiſch té, zo jo David téch Tróżtuwarjow k
Tżeßcżi twojoho mordwoho Nana dla ßém póßwaw? ha ṅicż wele jaczé, zo
bóchu te twoje Mėſto wobladali, ha je czéle k ṅitżom żtżiṅili? ha Hanon
tón Kral ßwojim Firżtam wėreſche: ha da tém Davidowóm Póßwam habo
Wotrocżkam powoiczu jich Brodé wotruwacż, ha da jim te jich Draſte jara
wóßoko k Haṅibe wotrėzacż, ha taikich pów nahich k Spotei jich precż
póßwa. Ha déż to David ßwóſcheſche; póßwa jim napzecżo, zo bóchu tém
Mėßcże Jericho tak dowho woſtali, hacż jim ta Broda zaßé naroßcże. Deż
pak te Dżėcżi Ammon póznachu, zo ßu woṅi tomu Kralei Davidei ṅepraje
żcżṅili, ha

<pb n="162"/>

mėṅachu, zo to David cżerpecż ṅebudże; tohodla zromadżichu jene wulke
Wóiſtwo. Ha David póßwa ßwojoho Wóſchoho Joaba zwulkim Iſraelſkim Ludom
jim napżecżo, ha woṅi pżed Joabom cżėkachu, ha wóm jich pobi; potom też
pżiṅdże David na ṅich, ha pżewine jich ha pobi wele Tauzentow.

♣XLVIII.♠

Kral David ßo jara pżere̓ſchi. ♣II. Reg. C. 11.♠

Tón Kral David bė jedén Muż po tei Woli, ha Wutrobe Bohżei; hale joho
Wotżi, kotrei jenu rjanu Żónßku Bethſabee tu Mandżelsku toho Wóiné
Wóſchoho Uriaßa widżeſchtai, joho do Rėcha, ha Mandżelſtwa Wamaṅa
zawedżeſchtai. Zo bó pak tón Rėch bez Ludżi ṅepżiſchow; da ton Kral toho
Uriaßa Mandżelßkoho teje Bethſabee z Woiné Dom powówacż. Ha deż wón Dom
pżiṅdże: wupraſcha ton Kral ſchitko, ka ßo tam na tei Wóiṅe wedże. Ha
deż Urias z Kralom pojė ha ßo dere wopi; tón Kral jomu dżeſche: dżi na
Nocz Dom k twojei Żoṅe; ha Urias ṅeṅdżėſche Dom; to ßo tzi Dne za ßobu
ſta, zo wón Dom ṅeṅdżėſche; ha na to napißa David jeden Liſt, ha da jon
Uriaßei, zo bo jon k Joaboi tomu Genralei toho Wóiſtwa podaw. Wón tón
Kral pak bė tem Lißcże porutżiw; zo derbi Uriaßa tam ſtajicż, dżeż tón
Ṅepżecżel naißelṅiſchi jo; ha zo Joab toho Uriaßa tei Bitwe wopużcżicż
derbi, zo bo Urias zkónczuwané bów. Ha to ßo też ſta. Ha na taike
Waſchṅo woboṅdże David dwai wulkai Rėchai, z Mandżelſtwa Wamaṅon, ha ze
Zamorduwaṅom toho U-

<pb n="163"/>

riaßa. Ha David za ßebi Bethſabee za Żonu. Ha tón Sehn, kotrohoż jomu ta
Uriaßowa Mandżelska porodżi, dérbeſche wumrecż: Boruṅe David Boha za
joho Żiweṅo jara proßéw.

Wutżwa.

Hlei do taikich Rėchow te zkróbwo Wotżi toho na ßo ṅekedżbuwaczoho
Cżwojeka zaweßcz móza.

♣XLIX.♠

Ta Żtrafa toho re̓ſchnoho Davida. ♣II. Reg. Cap. 12.♠

Bóh tón Kṅez póßwa tohodla toho Proſetu Nathana k tomu Kralei Davidei,
zo bó joho téch Rėchow dla napominaw. Ha Nathan pżiṅeße tom Kralei jenu
Zkórżwu pżez jene Pżirunaṅo prėtk. Ha dżeſche: Wo jeném Mėßcże beſchtai
dwai Mußkai, tón jedén bė bohaté, ha mėjeſche wele Wowczow, ha Hojadwow.
Tón druhi bė pak jara kudé, tón bėſche ßebi jenu Wowtżicżku kupiw; kotru
wón jara lubo mėjeſche; wona zṅim ha z joho Dżėcżimi jėdżeſche, ha
pijeſche, ha joho Kliṅe ſpaſche. Déż pak k tomu Bohatomu jeden czuze
Hóßcż pżiṅdże; za wón tomu Kudomu tu joho lubu Wowtżicżku, da ju
zarėzacż, ha pżihotuwa tomu zuzomu Hoßcżei wot ṅeje jenu Hoßcżinu, ha
pżeſchonuwa ßwoje Wowczé, ha Hojadwa. Nato bó David jara pżez Mėru zwó,
ha ṅėwné, ha prajeſche k tomu Nathanei: tak wėrṅe hacż tón Kṅez żiwó jo,
tón Muzljo teje Smerże Dżėcżo. Tu Wowczu derbi won żtéri krócż
zapwacżicż. Na te

<pb n="164"/>

Davidowo Swowa dżeſche tón Profeta k Davidei: Té ßé tón ßamſné Muż! to
praji tón Bóh Iſraela: Ja ßém cże k Iſraelskom Kralei żawbuwaw: ja ßém
cże z téch Sawlowóch Rukow wumóżiw; Ja ßém tebi tu Kėżu twojoho Kṅeza,
ha też te Żoné daw. Ha hizcże tón Dom Iſrael ha Juda; mėniſchli zo to
ſchitko hiżcże mawo jo? da czu tebi wetże Wėczé pżidacż! tżohodla ßé té
pżed moimai Wotżomai zlė tżiṅiw? Uriaßa toho Hethitera ßé moricż daw,
joho Mandżelsku ßé té ßebi k Żoṅe zaw? tohodla budża twoji Ṅepżecżelo
ſtainu Wóinu napżecżo twojom Domoi wezcz: ha wele druhe Ztrafó budża na
tebe, ha na twoi Dom pżiṅdż. Ha David prajeſche k Nathanei: Ja ßém tomu
Kṅezei rėſchiw. Ha Nathan dżeſche k Davidei: tón Kṅez jo też twói Rėch
precż zaw, te ṅebudżeſch wumrecż. Hale dokelż ße té tżiṅiw, zo cżi
Ṅepżecżelo toho Kṅeza leſtruwali ßu! tohodla budże tón Séhn, kotrohoż
tebi ta Bethſabea narodżiwa jo, teje Smercże wumrecż.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez ṅewoſtaji te naſche Rėchi ṅeżtrafuwane, déż mó joho Kazṅe
wamawó. Hale tola też déż mó po témi woboṅdżenémi Réchami prawu Pokutu z
wulkei Żelnoßcżu tżiṅi mó, ßo ßwėrṅe nakażemó: tak woda nam Bóh te
Rėchi, pżewobrocżi tu Wėcżnu zaßwużenu Żtrafu do jeneje Tżaßneje Żtrafó.
Każ mó to na tém Kralu Davidze widżimó.

♣L.♠

Abßalom zkonczuwa ßwojoho Bratra A-

<pb n="165"/>

mnona. Ha tón Rebelßki Séhn Abßalom bó zakwóté. ♣II. Reg. Cap. 13.♠

Amnon tón prėṅi rodżené Davidowó Séhn bė ßwoju Sotru z Menom Thamar
ṅepraje Lubuwaw. To joho Bratra Abßaloma jara merzaſche. Tón Abßalom
toho Bratra na Hoßcżinu pżeproßé, ha joho z Kradżu zkónczuwa; ha potom
cżekne tón Abßalom ha bė pola toho Krala wo Geßur tzi Lėta. David bó
zaßé dobré, dowoli zo bo Abßalom ßmėw zaßé do Jeruzalema pżiṅicż, hale
ṅeßmėjeſche za druhe dwė Lėcże tomu Kralei ha Nanei k Wotżomai pżiṅdż.
Ha to bė tóm Abßalomei jara cżeſchko, zo ṅeßmėjeſche ßwojom Nanei bez
Wotżi pżiṅicż: tohodla naproßé wón toho Joaba, zo bó pola Krala tak wele
wuproßew, zo bó jomu k ßebi pżiṅcż daw, habó joho moriw. Joab to pola
Krala wuproße, Kral David da joho pże ßo pżiṅcż Abßalom ßo hacż na Zemju
pżed Kralom kwoṅeſche; ha tón Kral Abßaloma wokoſcha. Abßalom bėſche
bewſchim Ludom tón naireṅſchi, ṅebė ṅidże Porok neṅim.

♣Cap. 15.♠

Déż Abßalom zaße k Nadże pola toho Krala hore zate bė: dżerżeſche ßebi
Wozé, ha na Koṅoch. Jėzdzerjow, ha pówſta Mußkich, cżi kodżachu prede
ṅoho. Wón ſchėdṅe Rano ſtaże, ha ſtupi k Rotam ha k Durjam, pżeßkotre ßo
k Kralei nutz kodżeſche, ha deż jo ṅėchtó ṅėkaiku Zkórżwu Kralei prėtk
pżiṅeßcz mėw: toho bó Abßalom k ßebi wowaw, ha bó joho wokoſchaw, ha bó
ßo praſchaw: żto wón zkorżicż ma? ha deż jomu ta Zkórżwa wupojedawa bó:
na to jo Abßalom prajiw: Twoje Wėczé dre ßu prawo: hale

<pb n="166"/>

wón ṅichtó ṅejo poſtajené, zo bó natebe poßuchaw. Ha dale dżeſche
Abßalom: débóch Ja wo tem Kraju Sudṅik bów; Ja czew ſchitko ßudżicż,
żtoż praje jo. Ha tak wón te Wutrobó toho Luda k ßebi cżeṅeſche. Za
ṅekotre Tzaß dżėſche Abßalom k ßwojom Nanei Kralei: ha dżeſche; deż ja
Syrißkei wo Geßuru bėch, żtżiṅich tón Slub: Budżeli mi tón Kṅez zaßé do
Jeruzalema pżiṅdż dacż? da czu ja tomu Kṅezei wo Hebroṅe wopruwacż. Ha
tón Kral David prajeſche kṅomu: dżi wo Mėre: ha wón cżeṅeſche do
Hebrona. Ha Abßalom póßwa k ſchitkim Iſraelskin Swóibam Póßwow, ha da
jim prajicż: tak kéczé woṅi tón Zénk téch Poßawnow ßwóſchecż budża, da
derbja prajicż: Abßalom regiruje wo Hebroṅe. Wón bė też toho nai
mudriſchoho Davidowo Radṅika toho Achitofela na ßwoju Stronu pżiṅeß.
Wone bó tomu Kralei Davidei pojedżene; zo jo ßo Abſalom Hebroṅe za Krala
wuwowacż daw. Nato kwataicze ſtaże David ztémi ßwojimi Swėrnémi; cżekné
pėſchi z Jeruſalema, ha dżėſche pżeß tu Reku Czedron ha Schėßcz Stów
Mußkich z ṅim, ha woṅi ſchiczé z czéwoi Schiju pwakachu; Wón dżėſche na
tu Wolijowu Horu, tón Lud ha Schėßcz Stów Mußkich bėchu wokoho toho
Krala Davida. Deż tón Kral ṅėżto woſche na tu Horu pżiſchow bė: pżiṅdże
k jomu Semei, jedén Muż wot toho Pżecżelſtwa toho Sawla. Ton ßamßné Muz
klejeſche Davida ha metaſche z Kameṅemi do ṅoho, ha dżeſche: dżi won,
dżi won teje Krwė żadoßcziwo, ha zwó Mużo. Ha Abiſai dżeſche: tżohodla
tu tón mordwó Poß mojom Kṅezei ha Kralei kleje? Ja

<pb n="167"/>

czu hicż, ha czu jomu Wowu wotrubacż David prajeſche: ṅech ßwari, ṅech
kleje, nech leſtruje: pżetoż tón Kṅez jo to jumu porutżiw, zo wón
Davidei klecż dérbi: tón Kṅez budże trebaz moju Nuzu widżecż, ha budże
mi za te Klecżo dobre zapwacżicż. Abßalom bė do Jeruzalema pżiſchow; ha
dżerżeſche Wojarßku Radu, ha praſcheſche ßo toho naimudriſchoho
Achitofela: żto maju ṅet tżiṅicż? ha Achitoſel radżeſche, zo bó wón z
dwanacże Tawzentami Mußkimi za tem mucżnem Davidom haṅecż ha kwatacż
mow, ha tak cze toho Davida zabicż, ha tón czewó Lud zdżerżecż, ha jón
ſchitkon k Abſalomei pziweßcz. Ta Rada ßo ſchim dere lubeſche: tola
wopraſcha ßo Abßalom toho drujoho ſtaroho Radṅika Chuzaja: ha Chuzai
dżeſchė; ta Rada toho Achitofela tón Mól ṅejo dobra: ha prajeſche
Abßalomei: te wėſch, ha znajeſch twojoho Nana, ha tech Mußkich, kotżi
znim ßu, woṅi ßu ßelṅi Wojacze, ha jich Wutroba jo ṅėt horka; ha twói
Nan David jo też móczne Wojak. Moja Rada bó bówa: zo bó te naiprede
ſchitki Lud romadu zcżanew; ha potom czemo zczewoi Moczu na ṅoho panecż,
ha czemó te czéwo joho Wóiſtwo pobicż, zo żaden Muz wot ṅich woſche
woſtacż ṅedérbi. Ha ta Rada toho Chuſaja ßo Abßalomei, ha ſchitkim
druhim lėpe lubeſche, hacż toho Achitoſela; ha to be też Bohża Wola
(Chuſai pak bė tomu Davidei ßwėrne) tu Kwilu hacż Abßalom te czewo
Wóiſtwo zromadżicż móżeſche, póßwa Chuſai z Kradżu Póßwow k Davidei; zo
bo tei Puſtcżiṅe na tém runem polu ſtojacze ṅewoſtaw; hale zo bó ze
ßwojim Ludom zpėſchṅe pżeß tón Jordan cża-

<pb n="168"/>

néw. Ha David ßo bez Tżakaṅa po tei Radże Chuſaißa ze ßwojim Ludom k
tomu Jórdanei puſchcżi; ha cżeṅeſche czéwu Nócz hacż do Raṅa; ha Rano
bóchu ſchiczé pżez tón Jordan. Deż Achitofel widżeſche, zo jo Abßalom
joho Radu zacżißnéw, ha jo tu Radu toho Chußai zá lėpſchu dżerzaw: ßéże
ßo na ßwojoho Wóßwa, ha jėdżeſche do ßwojoho Doma; ha ßam ßo wowbeßé ha
wumre.

♣Cap. 18.♠ David rozdżėli ßwoje Wóiſtwo na tzi Tele, ha poſtaji na kóżdu
Tzecżinu jenoho Wojarßkoho Wóſchowo, Abiſaja, ha Ethaja. Ha David
prajeſche: Ja czu też ßobu cżanécż; hale ton Lud to nóczéſche, ha
dżeſche: débóchmó mó dérbeli cżėkacż, habo bóruṅe też jena Powoicza wot
naß zabita bówa, bó tola lėpe bówo, zo ßo tebi Żkoda ṅeſtaṅe. Pżetoż té
ßé ßam za dżeßacż Tawzéntow rachnuwané. Tohodla jo lėpe, zo té nam tém
Mėßcże k Pomoczé woſtaṅeſch. Ha tón Kral dżeſche: ja czu to tżiṅicż,
żtoż ßo wam praje zda. Tón Kral ſtojeſche pżi Rotach, ha tón Lud ṅimo
ṅoho cżeṅeſche. Ha tón Kral pżikaza tém tzjóm Wóſchim Joabei, Abiſai,
Ethai, ha ſchitkomu Ludei, zo bóchu Abßaloma żiwoho zdżerżeli. Ta Bitwa
ßo ſta wo tém Lėßu Efraim; ha tón Lud Iſrael ha Abßalom bó wot toho
Davidowo Wóiſtwa zbité na te dwaczécżi Tawzéntow; ha tón Lėß jich jacze
póżre, hako jich tón Metż zeżra. Wone ßo pak ſta, zo Abßalom tém
Davidowóm Wojakam na pżecżo pżiṅdże; ha haṅeſche na jenem Koṅßkim Woßwu:
ha deż tón Koṅßki Woßow zpode jenoho wulkowo huſtowo Duba cżėreſche;
Woſta Abßalom za Woßé na Hauzé

<pb n="169"/>

wißaczé, ha tón Koṅßki Woßow ßwói Putż bėżeſche: ha déż Abßalom ßredża
Ṅebeß ha Zemje wißaſche; ha jedén bėżeſche k Joabei, ha prajeſche: ja
ßém Abßaloma na jeném Dube wißaczoho widżew. Ha Joab dżeſche: tżohodla
te joho ṅeißé zakwów! Ja bóch tebi dżeßacż Siklow Slėbóra ha jedén
Wojerßki Paß daw. Ha tón Wojak prajeſche: bóruṅe té mi też Tawzént
Slėbornéch daw! Ja tola nóczéw moju Ruku na toho Kralowo Séhna powożicż:
pżetoż tón Kral jo tebi, ha ſchitkim druhim pzikazaw: żdżerſchcże mi
toho Hóltza Abßaloma. Ha Joab prajeſche: ṅicz tak, każ té czeſch: hale
ja czu joho pżed twojimai Wotzimai pżimnécż; Wón za tzi Spißé, ha
ſtortżi je Abßalomei do Wutrobó. Ha déż hiżcże ßo wón wißaczé hibaſche:
beżachu dżeßacż Modżeṅczé, ha joho zabichu; ha cżißnéchu joho do
ṅėkaikeje Jamó tem Lėßu, ha zmetachu wulku Romadu Kameṅow na ṅoho. Ha
Joab da na tei Poßawṅe ducż; ha zdżerżeſche tón Lud wot jaczé Wojuwaṅa.
Ha Joab póßwa dweju Póßwow k Davidei, ha da jomu prajicż to, żtoż ſtai
widżewoi: ha deż tón jeden k Davidei pżiṅdże, kwoṅeſche ßo, ha
prajeſche: bódż powitané te Kralo: ja tebi dobre Poßelſtwo pżiṅeßu,
pżetoż tón Kṅez jo dżencz te Prawo tebi wopokazaw; na pżecżo tém kotziż
ßu pżecżiwo tebi ſtali; ha déż tón Kral zrozemi: zo jo Abßalom zabité;
bó wón zrudné, dżėſche do ßwojeje Stwó, ha pwakaſche: ha prajeſche: mói
Séhno Abßalome! Abßalome te mói Séhno! ach żtó budże mi to dacż, zo bóch
ja za tebe wumrecż mów? Abßalóme mói Séhno! mói Séhno Abßalome.

<pb n="170"/>

Wutżwa.

Wukṅicże ßo wó Dżėcżi ſchitkich Rėchow paßcz, ha zdaluwacż: Ṅerudżcże
waſchich Starſchich, ṅepſcheicze jim teje tżaßneje Smercże: wele meṅe
pak ṅebercże jim pżi jich Żiweṅu te jich Kubwo, Nóczecżeli hako zwo,
ṅepoßuſchne, ṅedżakne, ha ßurowo Dżecżi pżecżiwo waſchim Starſchim, wot
Boha tu ha tam żawoßṅe żtrafuwaṅi bódż.

♣Cap. 19. II. R.♠

David ßo nóczéſche zwulkei Zrudobu tom Ludei pokażacż toho zkónczuwanoho
Abßaloma dla: tón Wojerßki Wóſchi Joab pak jomu to ßelṅe prėtk
dżerżeſche, dokelż ßo też tón czéwó Lud rudżeſche teje Zrudobó
Davidowoje dla. Ha Joab tom Kralei dżeſche: té ßé Dżeṅcza ſchitkich
twojich Wotrocżkow k Haimbe pżiṅeß; kotziż tebe ha ſchitkich téch
twojich wumóżeli ßu wot twojich Ṅepżecżelow. Te ße Dżeṅtz k póznacżu
daw, zo té wot twojich Wóiné Wóſchich, ha wot twojich Wojakow mawo
rodżiſch; ja mam wopraudu za to; dé bó jeno Abßalom żiwó bów, ha mó
ſchiczé zkóncżuwaṅi boli, to bó tebi praje bówo. Tohodla té Kralo, ſtup
won, ha retż z twojimi Wotrocżkami: pżetoż, ja ßo pżed tem Kṅezom rocżu:
jelizo te won ṅepoṅdżeſch? zo aṅicz jedén Muz tu Nócz pżi tebi
ṅewoſtaṅe, ha ſchiczé precż pocżanu; ha to budże twoje naiwetże Ṅezbożo.
Na te Swowa dżėſche David do tech Rotow; ha deż to tón Lud zoṅi; pżiṅdże
wón pżed toho Krala. Ha David bó wot Iſraela, ha Juda znowote k Kralei
wobkrucżené.

<pb n="171"/>

♣LI.♠

Joab Zakwó z Kradżu toho Amazu. Druhe Davidowo Woiné. ♣C. 20. II. R.♠

Wón ſtaże jedén zwóbocżiwó Cżwojek bez témi Iſraelskimi z Menom Seba;
tón dujeſche na tei Poßawṅe, ha dżeſche: mó ṅimamo Tela na Davidże, ha
na tém Erbſtwe toho Séhna Izai. Te Iſrael rócż ßo do twojich Hėtow. Ha
na te Swowa ßo Iſrael wot Davida wobrocżi, ha zczėhuwaſche toho Seba,
hale cżi Mußczé Juda woſtachu pola ßwojoho Krala Davida. Ha David
porutżi tomu Amaſei: zo bó tón Lud Juda romadu zwowaw; ha Amaſa to
żtżiṅi. Ha David dale prajeſche: ṅėt budże naß Seba jaczé pżeßczehacż,
hacż Abßalom; ha porutżi; zo bóchu za ṅim cżaneli; zo bó trebas do
jenoho twerdoho Mėſta ṅepſchiſchow, ha ṅecżeknew; ha cżi Mußczé toho
Joaba cżeṅechu kwataiczé za tém Seba. Hale tón Joab zetka toho Amazu
(Joab mėjeſche wowutrobe ṅėkaiku Gramotu napżecżiwo tomu Amaſa) ha déż
Joab ha Amaſa blißko romadu pżiṅdżeſchtai; da prajeſche ton Joab k tomu
Amaſei: bódż powitané mói Bratcze, ha tżiṅeſche, hako bó czew joho
wokoſchecż; hale wóm wucżeże ßwói Teßak z Kradżu z Nóżnow, ha kwó joho
do Strone, tak zo joho Cżrjowa wupadżechu, ha Amaſa na Mėßcże wumre, ha
po tom kwataſche Joab ha Abiſai ze ßwojim Ludom za tém Seba. Seba bė
hiżon do toho Mėſta Abela nutz pżiſchow. Ha Joab ztém ßwojim Ludom
wobßené te Mėſto Abela. Ha tón Joabowó Lud potża te Mure powalecż. Ha
jena

<pb n="172"/>

mudra Żona wowaſche z toho Mėſta na toho Joaba: tżohodla czeſch té te
Mėſto pżewobrocżicz, powalicż, ha te Erbſtwo toho Kṅeza do Romade
ſtorcżicż? ha Joab wotmoji: to ṅicz to ṅicz: hale jeden Cżwojek z Menom
Seba jo ßwoju Ruku napżecżo tomu Kralei Davidei pozbėnew: toho ßamoho
jeno daicże won: tak Czemó wot toho Mėſta zaße precż cżanecż. Ha ta Żona
dżeſche: mó czemó tebi joho Wowu z Murje dele cżißnecz. Ha ta Żona
dżėſche k tomu Ludei toho Mėſta, ha retżeſche mudre z ṅimi: ha woṅi tomu
Seba tu Wowu wotizachu, ha cżißnechu ju k Joabei won. Da dujeſche Joab
na tei Poßawṅe, ha wopuſchcżichu te Mėſto Abela, ha cżeṅechu zaße do
Jeruſalema k tomu Kralei. Ha David mėjeſche z teml Filiſteeremi żteri
Wóine, ha jich pżewiné. Ha na to ßo Bohu dzakuwaſche, ha ſpėwaſche jedén
Kėrluſch za ßwoje Wumóżeṅo wot ſchitkich ßwojich Ṅepżecżelow.

Wutżwa.

Joab witaſche toho Amaſu, ha prajeſche: bódż powitané mói Bratże: ha
joho Zkradżu zakwo: Mói Cżwojetże: té ruṅe tak zlé tżiṅiſch, déż bez
Wotzi ztwojim Bliſchim dere, zkwadṅe, waczczé, reṅe, ha lubozṅe
rétżiſch: ha joho kwaliſch! zadé ṅoho pak z Kradżu joho haṅiſch,
hidżiſch, ha joho na Tżeßcżi raṅiſch. Ha ßé winoité jomu tu kraṅenu
Tżeßcż zaßé nawrócżicż: nóczeſchli ßam teje wėcżneje Smercże wumrecż.
Pżetoż tu tón Rėch ṅebndże wodaté; kiba zo té tu kraṅenu Tżeßcż zaßé
daſch.

<pb n="173"/>

♣LII.♠

David rachnuwaſche ßwói Lud; ha tohodla póßwa Bóh jedén wulki Mór. ♣II.
Reg. C. 24.♠

Téch ſchelakich Rėchow dla bė ßo Bóh tón Kṅez jara na tón Iſraelski Lud
rozṅėwaw. Ha Bóh dopuſchcżi, zo David da tón czéwó Iſraelski Lud
rachnuwacż; ha tak David tomu Wojerßkom Wóſchom Joabei porutżi, zo bo
wón ztemi druhimi Wóſchimi pżez te ſchitke Iſraelske Swoibó cżanew, ha
ſchitkón tón Lud pżerachnuwaw. Joab pak k tomu Davidei dżeſche: Bóh tón
Kṅez czew tón twói Lud jara wele moli rozmnohoßcżicż: hale k tżomu dérbi
taike Rachnuwaṅo bódż? David tola pżi tém woſta. Na tu Kralowu
Porutżinoßcż cżeṅeſche Joab z témi druhimi pżeż tón czéwó Krai, ha
dówſchich Mėſtow, ha te Rachnuwaṅo trajeſche dżewecż Mėßaczow, ha
dwaczeczi Dṅow; ha bė Joab wot Iſraela rachnuwaw ßelnech Mußkich Woßem
moli Sto Tawzéntow, ha wot Juda peeż Moli Sto Tawzéntow. Hale deż tón ha
taiki Lud bė pżerachnuwané: potża Davidei ta Wutroba tżepotacż ha żrecż,
ha pózna David; zo ṅejo praje tżiṅiw; ha prajeſche tomu Kṅezei: Ja ßém
cżeſchcze zrėſchiw, zo ßém to tziṅiw. Ja cże proſchu o Kṅeze! té czéw tu
Ṅezprawnoßcż wot twojoho Wotrocżka precż zacż! ja ßém jara pżez Mėru
ṅerozomṅe tżiṅiw. Bóh tón Kṅez póßwa toho Proſetu Gad k Davidei: ha Gad
praji: tón Kṅez da tebi tu Wolu, zo móżeſch ßebi bez tzjómi Wėczami,
habo Żraffami jenu wubracż, kotruz tzeſch:

<pb n="174"/>

habó ßédém Lėt wulku drohotu: habo té derbiſch tzi Mėßaczé pżed twojimi
Ṅepżecżelemi cżėkacż. Habó tzi Dné Mór wo twojim Kraju. Ha David
dżeſche: Ja ßem jara zteßkṅiwó: hale wone jo tola lėpe, zo ja do téch
Rukow toho Kṅeza panu (pżetoż joho miwoßcż jo wulka) hako zo bóch do
tech Rukow téch Cżwojekow panéw. Ha tón Kṅez póßwa jedén wulki Mór, zo
wot toho Iſraelskoho Luda za tzi Dné ßédém dżeßat Tawzéntow wumre. Ha
deż tón Jandżel też na Jeruzalem ßwoju Ruku roſchėſtre, zo czeſche tam
ſcho zkazecż: tak ßmėli ßo tón Kṅez na tém Horju: ha dżeſche k tomu
Jandżelei: ṅech jo doßcż! zcżeṅ twoju Ruku. Ha tón Jandżel ſtojeſche
pola toho Jebuſiterßkoho Areuna Huna. Ha David dżeſche k tomu Kṅezei: Ja
ßem rėſchiw. Ja (Paſtėṙ) ßem ṅepraje tżiṅiw! żto ha ßu te Wowczé
żtżiṅiwó? bódż proſchene, pżeſchonui Je; ha pótai me, ha tón Dom mojoho
Wótzcza doma. Ha David natwari na tem Hune, na kotremż tón Jandżel ſtaw
bė, jedén Wowtaṙ, ha wopruwaſche na ṅim tomu Kṅezei Wopor.

Wutżwa.

Déż David porutżi tón czéwó Lud pżerachnuwacż, ha pżezto rėſcheſche: ha
po tém Rėſche; déż bė dokonané, potża joho Wutroba tżepotacż, ha te
Swėdomjo wotucżi. Tak ßo też wele Rėſchṅikam ſtaṅe: déż rėſcha; ßu
ßlepi, twerdeje Wutrobó: po tém woboṅdżeném Rėſche wotucżi te Swėdomjo.
Bóh dai k prawoi Pokucże.

<pb n="175"/>

♣LIII.♠

Wot Smercże Davida, ha wot Krala Salomona. ♣C. 1. III Reg.♠

David bė ſtaré: ha joho Séhn Adonias ßo ßam za Krala won da, da ßebi
Woze tżiṅicż, ha za ßebi Recżerjow, ha pecż dżeßat Wotrocżkow, kotziż
prede ṅoho kodżicż, ha bėhacż derbjachu. Ha joho ſtare Nan tón David
jomu Adoniaßei to tola żeṅi ṅejo zakazaw. Joab tón Wóſchi, ha nekotżi
druzé bėchu z Adoniaßom na joho Stronu. Tón Profeta Nathan, ha też
ṅėkotzi druzé pak ze Salomonom dżerdżachu, kotreż bėſche też Davidowó
Sehn wot teje Bethſabee. Nathan ton Profeta dżeſche k tei Bethſabee
Macżeri toho Salomona: Ṅeiße té to ßwoſchawa, zo Adonias tón Sehn teje
Haggithe te Regiruwaṅo toho Kraleſtwa k ßebi cżeṅe? ha naſch Kṅez David
ṅitżo wo tém ṅewė; Dżi tohodla k tomu Kralei Davidei: ha prai jomu: té
ße mi ßlubiw, zo derbi po tebi mói Sehn Salomon regiruwacż, ha na twojim
Thróṅe ßedżecż: tżohodla da tón Adonias regiruje? ha deż wona k tomu
Kralei Davidei pżiſchwa bė, ha bė ßo pżedṅim hacż k Zemi kwoṅiwa, ha te,
ha druhe Swowa k tomu Davidei rétżawa; da też tón Proſeta Nathan nutz
ſtupi; ha retżeſche też za Salomona. Ta Bethſabee ſtojeſche pżed tem
Kralom Davidom; ha won ji prajeſche: tak wėrno hacż Bóh żiwó jo, ha moju
Duſchu zewſchitkeje Ztéßknoßcże wumów jo; kaiż ja tebi pżed tem Bohom
Iſraela ßlubiw ßem, da dérbi Salomon twói Séhn pomṅi regiruwacż: ha czu
to dżeṅtz dokoṅecż. Ha Bethſa-

<pb n="176"/>

bee ßo pżed tém Kralom hacż k Zemi kwoṅeſche, ha prajeſche: Mói Kṅez
David dérbi do Wėcżnoßcże żiwó bódż. Ha tón Kral David rétżeſche dale k
tomu Mėſchṅikei Sadoczei, ha k tomu Profecże Nathanei, ha k Banajadei,
ha prajeſche k ṅim: zmicże téch Wotrocżkow waſchoho Kṅeza, ha ßadżcże
mojoho Séhna Salomona na moju Wóßliczu, ha wedżcże joho do Gihona. Tam
dérbi joho tón Mėſchṅik Sadoc ha tón Profeta Nathan k Kralei żawbuwacż:
ha wó dérbicże na tei Poßawṅe trubicż, ha prajicż: Salomón tón Kral ṅech
jo żiwó. Wó też derbicże za ṅim kodżicż. Ha won dérbi ßo ṅa mói Trón
ßénécż, ha na moje Mėſto regiruwacż. Ha to ßo ſchitko ſta, żtoż tón Kral
David porutżiw bė; na tém ßo też tón Iſraelski Lud zweßeli, ha rajachu
na Piſchcżawkach, ha te weßowo Wowaṅo toho Luda bė tak wulke, zo ta
Zemja wot ṅoho żentżeſche. Ha tón Adonias tón Bratr Salomona kotreż
bėſche ßo ßam k Kralei żtiṅiw, tu Weßowoßcż, ha te Wowaṅo toho Luda
wußwóſcha, ha praſcheſche: żto to bócż dérbi? ha déż wón zrozemi; zo jo
David Salomona na tón ßwói Trón ßadżiw, ha jo joho k Kralei żawbuwacż
daw: da ßo wón ha Joab, ha cżi druze ſchiczé, kotziż z Adoniaßom
dżerżachu, jara ſtróżichu. Adonias pak ßo toho Salomona bojeſche. Ha to
bó Salomonei pojedżene: ha Salomon dżeſche: budżeli Adonias jeden dobré
Muż? da ṅederbi żadén Woß (joho Wowó) na Zemju panecż: budżeli pak ṅėżto
zwo naṅim namakane? da dérbi wón wumrecż. Ha tón Kral Salomon póßwa po
toho ßwojoho Bratra Adoniaßa; ha wón nutz pżiṅdże, ha mo-

<pb n="177"/>

dleſche ßo k tomu Krale Salomonei: ha Salomon prajeſche jomu: dżi do
twojoho Doma.

♣III. R. Cap. 2.♠ Ha déż David ßwojoho Séhna Salomona na tém Kralskim
Troṅe wobkrucżiw bė; dawaſche wón jomu ßwėrnu Wutzwu, ka wón te Kazṅe
Bohże ha prėtk pißane Ceremonie dżerżecż dérbi, ha budżeli wón, ha joho
Dżėcżi po tém Pucżu teje Zpraunoßcże kodżicż? da budża woṅi tón
Kralowßki Trón ſtaiṅe wobßénécz. Ha David wumre, ha bó k ßwojim Wótzczam
porebane. Wón jo 40 Lėt regiruwaw.

♣LIV.♠

Bóh da Salomonei wulku Mudroßcż. ♣III. Reg. C. 3.♠

Po Smercżi toho Davida tżiṅeſche Salomon wulke Woporé tomu Kṅezei, na
kotrémi tón Kṅez Zpodobaṅo mėjeſche. Ha tón Kṅez ßo jomu Woßṅe zjewi; ha
prajeſche Salomonei: żadei wotemṅe, żtoż czeſch, zo bóch ja tebi daw. Ha
Salomon dżeſche: té ßé twojom Wotrocżkei Davidei, mojomu Nanei wulku
Miwoßcż wopokazaw, ha ßé jomu Séhna daw, kotréż na joho Tróṅe ßedżi. O
Kṅeze Bohżo, ja twói Wotrocżk ßém bez tak wele Ludom, kotrez k
Rachnuwaṅu ṅejo: té czéw tohodla mi twojom Wotrocżkei jenu rozomnu
Wutrobu dacż, zo bóch twói Lud ßudicż mów, ha póznaw te dobre wot tohoho
zwoho. Ha ta Salomonowa Retż ßo tomu Kṅezei lubeſche, zo jo Salomon
taiku Wėcz żadaw. Ha tón Kṅez k Salomonei dżeſche; dokelż ße tebi to
żadaw, ha ṅicz Bohaſtwo, ṅicz dowhe Żiweṅo; ha też ṅicz te Duſche

<pb n="178"/>

twojich Ṅepżecżelow, hale ße wotemṅe Mudroßcż żadaw tu Prawdu tżiṅicż;
tohodla ßém cżi ja taiku rozomnu Wutrobu daw! tak: zo prede tebe ṅichtó
tebi ruṅa bow ṅejo; ha po tebi też żaden tak mudré ſtanecz ṅebudże. Ha
hiżcże ßém tebi też to daw, żtoż ßebi żadaw ṅeiße, woßebṅe Bohatſtwo, ha
Tżeßcż, tak zo ṅichto bez temi Kralami tech predawſchich Tżaßach tebi
ruṅa bów ṅejo. Ha budżeſchli tak kodżicż, ha moje Kazṅe dżerżecż; każ
twoi Nan David tżiṅiw jo? da czu ja twoje Dne podlėjicż.

Wutżwa.

Kotréż Cżwojek Boha proßé, tak, hako Salomon, za taike Wėczé, kotreż ßu
k bozei Tżeßcżi, ßwdjei Duſchi k Bóżnoßcżi. Ha ßwojom Bliſchom k
Lėpſchomu! to Jomu Bóh da, ha hiżcże to, za tżo wón proßėw ṅejo. Żtóż
pak jeno ßwėtne, tżaßne, ha ṅerozomne Wėczé żada: tón mawo, habó Ṅitżo
doſtaṅe.

♣LV.♠

Tón Pre̓ṅi, ha mudré Sud Salomona. ♣III. Reg. 3. C.♠

Wone ßo ſta, zo dwé Kurwe k tomu Kralei Salomonei pżiṅdżeſchtei; ha ta
jena prajeſche: Ach moi Kṅeże! ja, ha tu ta Żona bodlachmói wobi dwė
romadże jenei Kėżi; ha ja narodżich jenoho Sehna, ha tulei ta pak za tzi
Dne też jenoho Sehna; wona Nocze zatwócżi ßwoje Dėcżo; ha deż ja ſpach,
za mi wona te moje żiwo Dżėcżo, ha powożi mi te ßwoje mordwo do mojoho
Klina z

<pb n="179"/>

z Kradżu, déż ja ſpach. Ha déż ja Rano ſtażech, ha cżech mojoho Séhna
cżėſchicż, tak pótnéch, zo jo mordwó; ha deż joho wodṅo praje wobladach,
tak póznach, zo to ṅei mói Séhn. Ta druha Kurwa prajeſche: wone ṅejo
tomu tak, każ té rétżiſch: pżetoż twói Sehn jo tón mordwó, ha tón mói jo
żiwó. Ha ta druha dżeſche: té wżeiſch, hale mói Sehn jo tón żiwó, ha tón
mordwó jo twói! ha tak ßo beßobu hadrwaſchtai ha wurétżuwaſchtei. Tón
Kral tohodla porutżi, zo bóchu jedén Metż pżiṅeßli; ha deż jón
pżiṅeßechu: da prajeſche tón Kral: rodżėlcże ha rozrubaicże te żiwo
Dżėcżo na dwoje, ha daicże tón jedén Tel tei jenei Żoṅe, ha tón druhi
Tel tei tamoi Żoṅe. Na to prajeſche ta ßamsna Żona, kotreje Sehn żiwó bė
(pżetóż jeje Wutroba bó nuta ßwojoho Sehna dla) Kṅeze, ja proſchu,
daicże ji te żiwo Dżėcżo, ha ṅekónczuicże je. Ha ta druha dżeſche: aṅicz
mi, aṅicz tebi, hale rozdżėleże je. Ha tón Kral porutżi: daicze tu tei
te Dżėcżo, ha ṅekonczuicżeje: pżetoż ta jo toho Dżėßacża Macż.

♣LVI.♠

Salomonowa Hordoßcż, ha Zamóżnoßcż. ♣C. 4. R. III.♠

Salomon mėjeſche wele Firżtow, ha Wotrocżkow k ßwojei Swużwe. K ßwojei
Jėdżi potrebaſche ſchėdṅe tziczėcżi Corow rjaneje bėwoje k Czawtam Muki,
ha Schėßcz Dżeßat Corow druheje Muki. Dżeßacż kormenéch, ha dwaczecżi
ṅekormenéch Wowow. Sto Skopow; wele Zwėriné hako Weleṅow, Sernow ha
Ptakow. Tón czewo Tżaß toho Salomona Żiwina bėſche Iſrael

<pb n="180"/>

bez Wóine, ha ſtainém Mėre; bewſcheje Bojoßcże. Salomon mėjcſche
Żtérczécżi Tawzéntow Kortow cżeżitéch Koṅi, ha dwanacże tawzént Kortow
Koṅi k Jėzdżeṅu. Salomonowa hordoßcż ha Mudroßcż pżewiné ſchidkich
Ludżi.

♣LVII.♠

Wot Twareṅa toho Salomonßkoho Templa. ♣R. III. C. 5.♠

Déż Hiran tón Kral wo Tyro zhoṅi, zo jo Salomon k Kralei wuzwolené;
Póßwa wón k Salomonei póßwow (pżetoż Hiran jo ſtaiṅe dobré Pżecżel z
joho Nanom Davidom bów; ha da jomu Zbożo pżecż. Ha Salomon póßwa zaßé k
Hiranei, ha żadaſche wot ṅoho wele Drewa k tomu pżichodnomu Twareṅu toho
Templa. Ha déż Hiran to ßwóſcheſche; zweßeli ßo jara, ha prajeſche: Bódż
kwalene Bóh tón Kṅez, kotréż jo toho naimudriſchoho Davidowo Sehna k
Kralei na taiki wulki Lud poſtajiw. Ha da Salomonei prajicż: ja ßem ſcho
ßwoſchaw, żtoż te wot temṅe żadaſch; ja czu tebi Cedernowo, ha Jėdlowo
Drewo dacż: moji Wotrocżki derbja te Drewo porubacż, ha je hacż k Morju
dowezcż, ha je na Wodże hacż k tomu Mėſtu, kotreż té menuwacż zeczeſch,
dowezcż; ha tam możeſch pżez twojich Wotrocżkow te Drewo dacż wot
wozeßcż, dżeż je mėcż zeczeſch. Salomon wuzwoli wot tech Iſraelskich
Dżėcżi tziczėcżi Tawzéntow Dżėwacżerjow. Sedem dżeßat Tawzentow
Pżinoſchuwarjow. Woßém dżeßat Tawzéntow tech Kameṅ Wamarjow ha Rubarjow.
Tzi tawzente, ha tzi Sta prėtk ſtajenéch Kedżbu-

<pb n="181"/>

warjow na tech Dżėwacżerjow. Ha ztémi zapotża tón wulki ha kraßné Templ
wo Jeruzaleme twaricż, wot lutech żteri róſchkatech Kameṅ, tón czéwó
Tempel ha tón Dom toho Kṅeza be z Cederowóm Drewom wutafluwané, ha żtem
nai reṅſchim Zwotem pozwocżané, te zwote Tafle bėchu ze zwotémi Hozdżemi
pżibite. Za pów woßéma Lėta bó tón Tempel ha Dom toho Kṅeza czele
natwarené.

♣LVIII.♠

Swecżeṅo toho Templa. ♣III. R. C. 8.♠

Ha nato powowa Salomon ſchitkich téch Firżtow wot toho czewohoho
Iſraelskoho Luda do Jeruzalema, da tu Arku toho Sluba z toho Mėſta
Davida, to jo ze Siona, do toho Templa pżez tech Mėſchṅikow z wulkei
Hordoßcżu ṅeßcz; ha da ju do toho Swjatoho tech Swjatéch nucz ſtajicż.
Tei Arcze bėſchtei cżi dwė kamentei Tafli téch dżeßacż Kazṅi, ṅeſchto
wot toho Ṅebeßkoho Klėba habó Manna, ha tón Moyſeßowó Prut. Wone pak ßo
ſta, déż cżi Mėſchṅicze z toho Swjatoho Mėſta wuſtupichuz zo jena dżiwna
Ma tón Tempel napelṅi, tak zo cżi Mėſchṅicze ṅemóżachu ßwoju Swużwu
dokonacż, pżetoż ta Hordoßcż ha Kraßnoßcż toho Kṅeza bė tón Dom ha
Tempel napelṅiwa. Ha Salomon potża ßo jara nutṅe modlicż: ha prajeſche:
Bódż pożonuwané ha kwalene té Kṅeże ha Bohżo toho Luda Iſraelskoho. Wón
roſchėſtre ßwojei Ruczé k Ṅebeßam. Ha prajeſche: Kṅeże té Bohżo toho
Iſraela! wón tebi żaden Bóh aṅitz na Ṅebeßach aṅitz na Zemi ruṅa ṅejo;
kotréż té tém Miwoßcż wopokazaſch, kotziż z czewoi Wu-

<pb n="182"/>

trobu tebi ßwuża. Té ßé też twojom Wotrocżkei mojomu Nanei Davidei to
Dżerżaw, żtoż jomu rétżaw (ha ßlubiw) ßé: o mói Kṅeze, ha Bohżo! kedżbui
też na tu Modlidwu twojoho Wotrocża, kotréż ßo dżentza pżed tobu modli.
Ṅech ſtai twojei Wotżi tu na tón Dom Noczé ha wodṅo wotewrenei; ha
wußwóſch te modlidwó twojoho Swużowṅika, ha twojoho Luda Iſraela;
ſchitko żtoż woṅi tu na tém Mėßcże proßécż budża; to budżeż Te naß téch
Ṅebeßach wußwóſchecż, ha budżeſch nam nadné etc. Ha déż Salomon ßwoju
nutnu Modlidwu dokonaw bė: ſtaże wón wot ßwojoho Kolenach Kletżeṅa hore;
ha wopruwaſche wón tomu Kṅezei dwai ha dwaczécżi Tawzéntow Hojadwow, ha
Sto ha dwaczécżi Tawzént Wowczow; ha na taike Waſchṅo ßwecżeſche Salomon
tón Tempel. Ha déż Salomon tón Kraßné Tempel natwariw, ha te pobohżne
Modlidwo ha Próſtwó ztemi Woporami dokonaw bė: da zjewi ßo jomu Bóh
zaßé, ha dżeſche: Ja ßém twoje Próſtwó wußwoſchaw. Budżeſchli té
pżedomnu tak kodżicz, ha ßo ßadżerżecż, każ jo twói Nan David kodżiw, ha
ßo żadżerżaw, wo jenaikei Wutrobe, ha z Prawdże, ha budżeſchli ſchitko
tżiṅicż, żtoż tebi pżikazaw ßém? tak czu ja ton Trón twojoho Kraleſtwa
na wėcżné Tżaß tebi, ha twojim Potomczam wobkrucżicż; ha dérbi ſtaiṅe na
tém Troṅe Iſraela Kral ha Muz twojoho Zplawa ßedżecż. Budżecżeli pak wó,
ha waſche Dżėcżi ßo wotemṅe wotwobrocżicż? ha me ṅezeczecże poßuchacż,
ha moje Kazṅe dżerżecż? hale budżecże ßo k czuzém Pżiboham wobrocżicż,
ha ßo k ṅim modlicż? Da czu Ja Iſraela tu z toho wu-

<pb n="183"/>

zwolenoho Kraja wunacż; ha czu też tón Tempel, kotreż Ja mojim Meṅe
ßwjecżiw ßém, wot mojoho Wobletża zacżißnécż. Ha tón Iſrael budże
ſchitkim Ludżom każ jene Pżißwowo, ha Baßṅicżka. Ha tu tón Dóm budże
kjenom Czeichei: Schiczé kotziż tu ṅimo poṅdża: budża ßo jara dżiwacż,
ha prajicż: tżohodla jo tón Kṅez tomu Krajei, ha Domoi tak żtżiṅiw? da
budże jim wotmojene: tohodla, zo ßu te Iſraelske Dżėcżi toho Kṅeza
ßwojoho Boha wopuſchcżili; ha ßu zatémi czuzémi Pżibohami kodżili, ha ßu
ßo kṅim modlili. To jo ta jich Wina, zo jo tón Kṅez ſchitko to na ṅich
póßwaw. Ztémi, ha z druhimi Swowami Bóh Salomona warnuwaſche, ha
rożeſche Jomu.

Wutżwa.

Z toho widżiſch, zo cze Bóh ßwoje Kazṅe dżerżane mėcż: té też widżiſch,
zo cżi pżeſtuperjo joho Kazṅi budża zaſtortżeṅi.

♣LIX.♠

Ta Kralowna ze Saba pżiṅdże do Jeruzalema. ♣III. R. C. 10.♠

Ta Kralowna ze Saba bėſche ßwojim Kraleſtwe jara wele wot teje
Mudroßcże, ha wulkoho Rozoma toho Krala Salomona ßwóſchawa: tohodla, zo
bó to z Wotżomai widżewa, ha zhoṅiwa, żtoż bė Doma ßwóſchawa, cżeṅeſche
wona zwulkim Ludom, z Hordoßcżu, ha z drohimi Darami, ze Zelom, ha z
wele Swotem do Jeruzalema, ha pżiṅdże ktomu Kralei Salomonei, ha
rétżeſche z ṅim żtoż bėſche ßebi Wutrobe

<pb n="184"/>

prėtk zawa, joho Mudroßcż zpótuwacż pżez ſchelake Potainoßcże, ha
Hudaṅa. Ha Salomon ji nawſcho wotmoji, tak zo Ṅitżo ṅebė, zo bó ji praje
ṅewotmojiw. Ha déż to ſchitko ta Kralowna ze Saba ßwóſcheſche, joho
wulku Mudroßcż pózna, tón Templ, joho Twareṅa, te Jėdże joho Blida, ha
te Wobódleṅa joho Swużowṅikow etc. tak ßo jara nawſchim dżiwaſche, ha
zkoro żanoho Decha jaczé ṅemėjeſche: ha ta Kralowna k tomu Kralei
dżeſche: to jo zawėrno tomu tak, żtoż ßém ja mojim Kraju ßwóſchawa wot
twojich mudrich Retżow, ha wot twojeje Mudroßcże; Ja tém ṅewėrjach,
kotziż mi to pojedachu; hacż ja ßama pżiſchwa ßem, ha ßém zmojimai
Wotżomai widżiwa, ha zhoṅiwa, zo mi ta Powoicza ṅejo pojedżena bówa, wot
teje twojeje Mudroßcże, ha wot twojich Skutkow. Żonuwané bódż tón Kṅez
twoi Bóh, kotreż cże na tón Trón toho Iſraela ßadżiw jo. Ha ta Kralowna
jomu da Sto ha dwaczécżi Centnerjow Zwotoho: ha druhe jara drohe Wėczé.
Ha tón Kral Salomon da też tei Kralownei ze Saba ſchitko, żtoż wona
czeſche, ha ßebi wot ṅoho żadaſche, wóſche toho żtoż wón ji johak wulke
Kraiowßke Daré dawaſche. Nato Wona zaße do ßwojoho Kraja cżeṅeſche. Ze
Swowom; ton Kral Salomon bė ton naibohatzi na Zamóżeṅu, ha
nairozomṅiſchi bewſchini Kralemi na Zemi: tak zo ſchicze Ludżo toho
Salomona widzecż czechu.

♣LX.♠

Salomon ßo k tém Pżiboham modleſche etc. ♣III. R. C. 11.♠

Ha taiki Mudré, Móczné, ha wulki Kral da ßo

<pb n="185"/>

pżez te pohanßke Żone zaweßcż, pżetoż wón ßwojim pohanßkim Żonam k
Luboßcżi da jich Pżiboham pohanßke Temple twaricż: hai hiżcże ßo
zeßwojimi Żonami ktem Pżiboham modleſche, ha jim wopruwaſche; tohodla ßo
Bóh tón Kṅez na ṅoho rozṅėwa, ha póßwa jomu Ṅepſchecżelow, ha joho
Kraleſtwo po joho Smercżi rozdżėli, tak zo joho Séhn Roboam jeno tón
Żtom Juda zdżerża, dżeßacż Żtomow wot toho Iſraelskoho Luda doſta
Jeroboam.

Wutżwa.

Déż jo Salomon taiki wulki, mudré ha tón nai rozomniſchi ha woßobṅe z
Bohżei Nadu wobdaté Kral ßo daw wot téch Żonow zaßlepicż; tak zo jo ßo k
tém Pżiboham modliw, ha jim pohanßke Temple twariw! Żto ha té zkróbwó
kżeßczianßki Cżwojetże mėṅiſch? ha ßo ṅepaßeſch? ßé té mudriſchi, habó
ßelṅiſchi hacż Salomon? paß ßo! bói ßo! zdalui ßo! Bóh cże Noczé ha
Wodṅo widżi.

♣LXI.♠

Rozdżėleṅo toho Izraelskoho Luda. ♣III. R. C. 12.♠

Te Rozdżėleṅo toho Iſraelskoho Luda ßo na te Waſchṅo ſta. Déż Salomon
wumrew bė; tak cżeṅeſche Roboam tón Salomonowo Séhn do Sichema; tam
bėſche ßo tón czéwó Iſraelski Lud zromadżiw, ha czéſche Roboama za Krala
poſtajicż. Tón Lud rétżeſche z Roboamom: ha prajeſche: twói Nan Salomon
jo jara wulczéſchṅe cżeſchku Wobcżeżnoßcż na naß powożiw; tohodla

<pb n="186"/>

polóſch nam tróſchku tu twerdu Wobcżeżnoßcż: tak czemó tebi ßwużicż. Ha
wón jim dżeſche: dżicże: ha pżiṅdżcże za tzi Dné zaßé. Ha déż tón Lud bė
woteſchow: dżerżeſche Roboam Radu ztémi ſtarémi Radṅikami toho Salomona:
ha prajeſche jim: kaiku wó mi Radu dacże, zo bóch tomu Ludei wotmojiw?
ha woṅi prajachu: budżeſchli té dżencz tomu Ludei k Woli, ha budżeſchli
jich Próſtwu ßwóſchecż, ha zdobremi Swowami na ṅich retżecż? da budża
woṅi tebi ſtaiṅe ßwużicż. Hale Roboam ṅepoßuchaſche tu Radu téch ſtaréch
Radṅikow: hale praſcheſche ßo téch modéch ßwojich Towarſchow, kotziż z
ṅim wotroſtli bėchu. Ha woṅi jomu tu Radu dachu: prai té tak tomu Ludei:
Moi Nan jo wulku Wobcżeżnoßcż na waß hore powożiw: hale ja czu wam k tei
Wobcżeżnoßcżi hiżcże ṅėſchto pżipowożicz: mói Nan jo waß z Prutami
ſchwikaw, ja pak czu waß z Cżerṅemi ha ze Żkorpionami bicż. Deż jim
Roboam taike twerde Wotmojeṅo da: ha zo jich Próſtwu nóczéſche
ßwóſchecż? prajachu jomu: kaiki da Tel móżemó mó na Davidże mėcż? ha tak
dżėichu ſchiczé wot ṅoho do ßwojich Hėtow. Ha Roboam póßwa ktomu Ludei
toho Adurama, kotréż na te Czwo poſtajené bė; hale cżi Iſraelsczé joho z
Kameṅemi zabichu. Ha tón Kral Roboam cżekné do Jeruzalema. Tón jedén
Lutki Żtom Juda woſta pola Roboama. Te druhe Żtomó toho Iſraeskoho Luda
zachu ßebi Jeroboama za Krala; kotréż da dwė zwocżi Cżelecżi tżiṅicż, ha
tón Lud dérbeſche ßo k témai Cżelecżomai modlicż, ha nóczéſche mėcż, zo
bó tón Lud do Jeruſalema ſchow, ßo tam k Bohu modlicż, ha wopruwacż. Déż
tón

<pb n="187"/>

Kral Jeroboam na tém Wowtarju ſtojeſche, ha tomu Pżibohei na tém Wóßokim
pola Bethel Wóruch wopruwaſche; da pżiṅdże tam jeden Muż Bohżi wot Juda,
ha wowaſche na tón Wowtar; ha prajeſche: té Wowtarjo, te Wowtarjo! tón
Wowtaṙ dérbi roſtorhané, ha tón Popew na ṅim dérbi roßépane bódż. Deż to
tón Kral Jeroboam ßwóſcheſche: roſchėſtre wón ßwoju Ruku na toho Muża
Bohżoho, ha dżeſche: ſchimcże joho: ha ta Ruka jomu zeßkné, zo jeje
jaczé ṅemóżeſche k ßebi cżanecż. Tón Wowtaṙ ßo też roſtorże, ha tón
Popew ßo naṅim roßepa. Ha tón Kral prajeſche k tomu Mużei Bohżomu:
proſch toho Kṅeza twojoho Boha, zo bó mi moja Ruka zaßé data bówa. Tón
Muż Bohżi proſcheſche Boha za toho Krala; ha ta Ruka bó hako predé, ha
wón ju zaße k ßebi cżeṅeſche. Ha tón Kral prajeſche k tomu Mużei
Bohżomu: pói zomnu da mojeje Kėże k Wobjedu; ha ja czu cżi Daré dacż.
Hale tón Muż Bohżi dżeſche: Borune té mi tu Powoiczu twojoho Doma daw,
tak ja tam tola ṅepóndu; pżetoż tón Kṅez jo mi pżikazaw; zo ja jėßcż ha
picż ṅedérbu, ha dérbu po druhim Pucżu precż hicż. Ha na to wón dżėſche
po druhim Pucżu wot Bethela. Wón pak wo Bethelu też ṅekaiki ſtaré
Profeta bėſche: toho ßamoho Sehné Dom pżiṅdżechu, ha ßwojom Nanei
ſchitko pojedachu: żto tón Muż Bohżi tżiṅiw jo; ha wón ßo na ßwojoho
Wóßwa ßéże, ha jedżeſche za tém Mużom Bohżim: ha wón joho doßcżeże,
kotreż pod jeném Terebinth Żtome ßedżeſche: ha prajeſche: ßé té tón Muż
Bohżi? ha wón dżeſche: Ja ßém. Ha tón ſtaré prajeſche: pói zomnu do
mojoho Do-

<pb n="188"/>

ma, zo bó Klėb jėd, ha wodu piw. Ha tón Muż Bożi wotmoji: ja ßo zaßé
rócżicż ṅemóżu; ha też ṅebudu na tém Mėßcże Klėb jėßcż, ha Wodu picż;
pżetoż tón Kṅez jo mi to zakazaw. Ha tón ſtare prajeſche: ja ßém też
Profeta tebi ruṅa: ha jedén Jandżel jo mi te Swowo toho Kṅeza retżaw: ha
prajiw: wedż joho zaße woßpjat do twojoho Doma, zo bó pojed, ha ßo
napiw. Ha wón joho tak zheba. Ha wón ßo zṅim rocżi. Ha deż wón Kléb
jėdżeſche, ha Wodu pijeſche za Blidom; ſta ßo te Swowo toho Kṅeza k tomu
ſtaromu Profecże. Ha wón na toho Muża Bohżoho wowaſche: ha prajeſche:
dokelż té tomu Kṅezei ṅeißé poßuſchne bów, ha ṅeißé tu Kazṅu dżerżaw,
kotruż jo tón Kṅez twói Bóh tebi dżerżecż porutżiw; ha ßé ßo rócżiw, ha
jėd, ha piw na tem Mėßcże, zo ja tebi zakazaw ßém! tak twoje mordwo
Cżėwo ṅebudże do Rowa twojich Wótzczow pżiṅcż. Ha tón ſtaré Profeta da
jomu ßwojoho Wóßwa, na kotremż wón zaßé woßpjat jėdżeſche. Ha na Puczu
pżiṅdże jedén Law, ha zkónczuwa joho. Ha joho mordwo Cżėwo bó do jenoho
Pucża cżißṅene, ha tón Woßow ha tón Law ſtojeſchtai pżitém Cżėwe Ha
ṅėkotzi Mużowe tam ṅiwo dżėchu, ha pojedachu to tém Mėßcże, kotrémż tón
ſtare Profeta bódleſche. Déż to tón ſtaré ßwóſcheſche: dżeſche wón: to
jo tón Muż Bóhżi, kotréż jo tomu Kṅezei ṅepoßuſchné bów; ha tohodla jo
joho Bóh tomu Lawoi podaw; ha wón ßo ßéże na ßwojoho Wóßwa, ha cżeṅeſche
tam, ha namaka te mordwo Cżėwo tém Pucżu; ha tón Law ṅejo te Cżėwo ha
też ṅicz toho Wóßwa roſtorhaw. Ha tón Profeta

<pb n="189"/>

powożi te Cżėwo toho Muża Bohżoho na ßwojoho Wóßwa, rócżi ßo, ha pżiṅeße
je do toho Mėſta; ha pwakaſche; ha wón te Cżėwo do ßwojoho Rowa powożi,
ha wopwaka je, ha prajeſch: ach, ach mói Bratze! ha prajeſche ßwojim
Sehnam: déż ja wumrecż budu, tak zarebaicże me do toho Rowa, wokotrémż
tón Muz Bohżi porebané jo; ha powożcże moje Koßcże pola joho Koßcżi.
Jerobeam tón Kral bė tón naihórſchi bez temi Kralemi kotzi predé ṅoho
bóli ßu; ha tohodla da jomu Bóh pżez toho Profetu Ahiaßa prajicż: zo
ṅebudże tón naimeṅſchi wot toho Doma Jeroboama wóſche woſtacż, tohodla,
zo jo wón, ha tón Iſraelski Lud ßo k tém latém Pżiboham modliw. Ha
Jeroboam wumre. Te Dżėcżi Juda tżiṅachu też zlė pżed Bohom, modlachu ßo
też téch cżėmnéch Lėßach k tém Pżiboham, ha woboṅdżechu ſchitke
Żadwawſtwo téch Pohanow. Na to pżiṅdże tón Egypski Kral Seſac do
Jeruzalema; ha wurobi ſchitke te Schoczé z toho Doma ha Templa toho
Kṅeza, ha z toho Kralowßkoho Doma. Roboam jo ſedém Lėt na tém Żtome Juda
regiruwaw, ha potom wumre.

Wutżwa.

Te Rėchi téch zwóch Kralow, ha téch Iſraelskich bėchu Wina ſchitkoho
jich Ṅezboża. Tohodla ßo mó ṅetrebamó dżiwacż, zo ßo nam też tak dże: mó
ßebi to ſchitko z naſchimi Zwóhoßcżemi zaßwużili ßmó.

♣LXII.♠

Wot toho Profeté Eliaßa. ♣III. R. C. 17.♠

Déż Achab tón zwóbocżiwó Iſraelski Kral regiru-

<pb n="190"/>

waſche, ha tón Lud rėſcheſche: da prajeſche Elias tón Theßbiter tomu
Kralei Achabei: te pżichodne tzi Lėta ṅebudże deżcżikuwacż, ha Roßa
padacż! ha Elias dżėſche na te Bohże Porutżeṅo k tei Rėcze Carith, zo bó
z ṅeje Wodu piw; ha Bóh póßwa Rapaki, kotzi jomu Rano ha Wetżor Klėb ha
Mjaßo pżinoſchuwachu. Za ṅėkotré Tżaß bė ta Rėka też wußkwa; dokelż
ṅedeżcżikuwaſche. Tohodla dżeſche Boh Eliaßei: dżi do toho Mėſta Sarepta
toho Sidonißkoho Kraja; tam budże tebe jana Wudowa z Jėdżu wobſtaracż.
Ha wón k tém Rotam toho Mėſta pżiṅdże, wulada wón jenu Wudowu, kotra
Drewo zbėraſche: ha Elias na ṅu zawowa, ha prajeſche: daidżė mi ṅėſchto
Wodé, zo bóch ßo napicż mów. Ha déż wona potu Wodu dżėſche, wowaſche wón
zaṅei: ja cże proſchu, pżiṅeß mi też por Kußkow Klėba. Ha wona wot moji:
Bóh tón Kṅez wė, zo ja Klėba ṅimam, hacż jeno tak wele Muki żtoż móżu do
Ruki zacż; ha Karaṅe ṅėſchto mawo Wolija; ha hlei, ja ßebi tu te Drewo
zezbėram, zo bóch ßebi ha mojom mawom Hólczei tón mól Jėßcż zwariwa, ha
zo bóchmói potom Wode wumrewoi. Elias ji prajeſche: ṅebói ßo: hale dżi,
ha tżiṅ, kaiż té prajiwa ßé: hale żtżiṅ mi naiprede jedén mawó Woßuſchk
ha pżiṅeß jón jow kemṅe; tebi pak, ha twojomu Séhnei żtżiṅ potom ṅeżto:
pżetoż tón Kṅez ha Bóh Iſrael praji: ta Muka tém Kalbaßu habó Każcżu, ha
tón Wolij tém Karaṅe ṅebudże woteberacż, hacż do toho Dṅa, na kotréz tón
Kṅez zaßé Deżcż dacż budże. Ha ta Wudowa tak żtżiṅi, kaiż ji Elias
prajiw bė, ha wón, ha Wona, tón Séhn, ha ta Tżeledż je-

<pb n="191"/>

dżachu, ha ta Muka, ha Wolij ṅewoteberaſche. Wone ßo pak ſta, zo teje
Wudowó Sehn jara z kori, tak zo tón Déch woṅim ṅewoſta. Ta Wudowa
dżeſche k tomu Eliaßei: żto jo mi ztobu te Mużo Bohżi? ße té tohodla
kemṅe pżiſchow, zo bó na moje Ṅezprawnoßcże zaßé zpomṅene bówo, ha zo bó
mojoho Séhna moriw? ha Elias prajeſche kṅi: dai mi twojoho Séhna ßém! ha
wón joho zjeje Klina za, ha ṅeßéſche joho do teje Komoré, kotreiż ßo
hore dżerżeſche, ha powożi joho do ßwojoho Woża. Ha wowaſche k Bohu, ha
prajeſche, Kṅeże mói Bohżo! ßé té téż tu Wudowu zrudżicż czéw, pola
kotreje ja dere doßcż zdżerżane ßem, zo ße jeje Séhnei wumrecż daw? ha
Elias ßo tżi Mole roſchėſtréné na toho Hólcza, mėreſche, ha wowaſche ßo
k tomu Kṅezei: ha prajeſche: o Kṅeze mói Bohzo ja cże proſchu, dai zo bó
ta Duſcha toho Hólcza do joho Cżėwa zaßé pżiſchwa! ha tón Kṅez wußwóſcha
tu Próſtwu Eliaßa; ha ta Duſcha toho Hóltżecza pżiṅdże zaßé do ṅoho, ha
wón bó zaße żiwó. Ha Elias za toho Hólcza, ha pżiṅeße joho dele, ha da
joho tei Macżeri żiwoho. Ha ta Żona k ṅomu dżeſche: z toho ja póznaju,
zo té jedén Muż bożi ßé.

Wutżwa.

Déż Bóh téch Rėſchṅikow żtrafuje, wón ßo tola pódla na témi ßmėli,
kotżiz joho Lubuju, ha zprawṅe jomu ßwuża, ha joho Kazṅe dżerża; zo woṅi
też tei naiwedżei Nuzé wobſtoja.

♣LXIII.♠

Wot Eliaßowo dżiwnoho Wopora, ha wot

<pb n="192"/>

téch Baalskich Pópow. ♣R. III. C. 18.♠

Tai bezbohznai Kral Achab, ha Kralowna Jezabel kónczuwaſchtai téch
Profetow toho Kṅeza, ha pótaſchtai też Eliaßa moricż. Ha déż tzi Lėta
zaßobu ṅebė deżcżikuwawo, porutżi tón Kṅez Eliaßei, zo bó k tomu Kralei
Achoboi ſchow, ha prajiw, zo Deżcż pżiṅdż budże. Ha Elias dżėſche, zo bó
ßo Achaboi wopokazaw. Wona pak bė jena wulka drohota: tohodla powowa
Achab Abdiaßa na ßwói Dom poſtajenoho Wóſchoho; (Abdias pak bė Boha
bojazne Cżwojek) Pżetoż déż ta bezbóhżna Jezabel téch Profetow toho
Kṅeza zkónczuwacż da: tak Abdias zkowa Sto Profetow do dwei Zemje
Prozṅeṅczow, habó Jamow, ha Helow, ha dawaſche jim z Kradzu Klėb ha
Wodu. Achab prajeſche Abdiaßei, cżeṅ na Krai k ſchitkim Studṅam, ha
dówſchitkich dowow; ha pótai, hacż bó ṅedże ṅėżto Trawó knamakaṅu bówo,
zo bóchu Koṅe ha druhi Skót żdżerżané bów, ha ṅezahinéw. Ha woṅi kóżde
ßwói Pucż cżeṅechu, Achab po tém, Abdias podruhim. Deż da Abdias na tem
Pucżu bė: pżiṅdże jomu Elias napżecżo: ha deż joho Abdias pózna; padże
won na ßwoje Wobletżo, ha dżeſche: mói Kṅeże: ṅeißé té Elias? ha wón
prajeſche: ja ßém: Dżi, ha prai twojom Kṅezei Achaboi: Elias jo tu. Ha
Abdias prajeſche Eliaßei: żto ßém ja zwo zaßwużiw: zo té me do téch
Rukow toho Krala Achaba podaſch, zo bó wón me zkónczuwaw? Bóh tón Kṅez
to wė, zo żadén Krai ha Lud ṅejo, dżeż bó tebe Achab ṅepótacż daw, tebe
moricż? ha té mi każeſch, zo ja mojom Kṅezei prajicż derbu: Elias tu jo.
Ha débóch ja ṅet wot tebe

<pb n="193"/>

ſchow, ha tón Duch toho Kṅeza bó tebe za tém do drujoho Mėſta pżeṅeß; ha
te tu ṅebó jaczé bów? da bó me Achab zkónczuwaw. Ṅejo to tebi znajowne,
deż Jeſabel tech Profetow toho Kṅeza zkonczuwaſche, zo ßém ja Sto
Mußkich wot téch Profetow do dwei Helow do kóżdeje pecż dżeßat z kowaw;
ha ßem jim meltżo Klėo ha Wodu daw? ha ṅet me te pózcżeleſch, zo ja tomu
Kralei prajicż derbu: Elias jo tu, zo bó me zkonczuwaw? Ha Elias
dżeſche: tak wėrno hacż Boh żiwó jo: tak czu ja dżentza ßo pżed ṅim
zjewicż. Na to cżeṅeſche Abdias tomu Kralei Achaboi napżecżo. Ha
prajeſche, zo jo tu Elias. Ha Achab pżiṅdże Eliaßei napżecżo: ha déż wón
joho wulada, ha prajeſche: ßé te tón, kotréż ton Iſrael zrudżiſch? Elias
dżeſche: Ja ṅeißem Iſraela zrudżiw: hale té, ha ta Kėża twojoho Nana:
kotziż wó te Kazṅe toho Kṅeza wopużcżili zcze, ha zcze tomu Baalim ha
tem Pżibowam ßwużili. Tohodla póßczel, ha zromadż tón Iſraelski Lud
kemṅe na tu Horu Carmel, ha też te ztéri Sta ha pecż dżeßat Profetow
toho Baala, ha te żtéri Sta tech Lėßnech Profetow, kotzi wot toho Blida
teje Kralowneje Jėzabele jėdża. Na to zromadżi Achab te Iſraelske
Dżėcżi, ha te Profete na tu Horu Carmel. Ha Elias ſtupi pzed tón czewó
Lud, ha prajeſche: ka dowho klaczacże wo na dwė Stroṅe, ha ṅėt Boha, ha
ṅėt Pżibowó tżezcżujecże? Joli tón Kṅez, Bóh? tak zczėhuicże joho! joli
pak Baal, Boh? tak zczėhuicże joho! ha tón Lud jomu ṅitżo ṅewotmoji. Ha
Elias retżeſche dale: Ja ßem ßam Lutki Profeta toho Kṅeza wóſche woſtaw:
tech Profetow toho Baala ßu żteri Sta

<pb n="194"/>

ha pecż-Dżeßat: daicże nam dwei Wowow; ṅech woṅi ßebi jenoho Wowa za ßo
wuberu, ha ṅech joho na Kruchi rubaju, ha ṅech joho na Drewo powoża:
hale woṅi ṅedérbja żanoho Wóhṅa podpowożicż. Ha ja czu toho druhowo Wowa
rozrubacż, ha joho na Drewo powożicż, ha też nóczu Wohṅa podpowożicż. Ha
nato wowaicże ßo k tomu Menu waſchich Bohow, ha ja cżu ßo też k tomu
Menu mojoho Kṅeza wowacż; ha kotréż Bóh budże z Ṅebeß Woheṅ póßwacż, ha
budże te Drewo zapalicż, ha toho Wowa zpalicz? tón jo tón prawo Bóh. Na
to wotmoji tón czéwo Lud: to jo jara dobre prėtk Stajeṅo. Ha Elias
prajeſche tém Profetam toho Baala: wuzwolcże ßebi wó jenoho Wowa,
kotrohoż czecże wot tei dwei, ha tżnicże te waſche Wėczé naipredé!
pżetoż waß jo wele, ha wowaicże ßo k waſchim Bohowam; ha Woheṅa
ṅedérbicże podpowożicż. Ha cżi Profeté toho Baala, zachu toho jenoho
Wowa, ha pżihotuwachu ſchitko, ha wowachu k tomu Menu toho Baala wot
Raṅa, hacż dopówdṅa: ha prajachu: Baalo! wußwóſch naß! hale wón jim
ṅichto ṅewotmoji; woṅi też pżez tón Wowtaṙ zkakachu, kotréż woṅi żtżṅili
bėchu. Ha déż hiżon Pówdṅo bėſche: wużpotuwaſche jich Elias, ha
prajeſche: wowaicże bóle! pżetoż Baal jo waſch Bóh: trebas wón zṅėkim
rétżi, habó jo Kortżme, habo jo ṅedże zaſchaw, habo ſpi, wowacże, zo
bóżcże joho zbudżili; ha woṅi zwulkim Woßom wowachu, ha rozrezachu ßo po
jich Waſchṅu z Nożemi, rozdrapachu ßo ze Schidleſchkami, tak zo Krei po
ṅich dele bėżeſche. Déż pak te Pówdṅo ṅimo bė, ha na jich

<pb n="195"/>

Próſtwó ṅebė ṅichtó wotmojiw. Da prajeſche Elias k tomu czéwom Ludei;
póicże kemṅe, ha déż tón Lud k ṅomu ſtupi, natwari wón tón Wowtaṙ wot
dwanacże Kameṅ po tem Rachnuwaṅu téch dwanacże Iſraelskich Swóibow.
Wokoho toho Wowtarja żtżiṅi wón jenu wodowu Rebju, ṅimale dwė Brózdże
ſchiroku: ha wón zkwadże te Drewo na tón Wowtaṙ, rozruba toho Wowa na
Kruchi, ha powożi joho na te Drewo. Ha Elias prajeſche napelṅcże żteri
Wodowo Karané z Wodu, ha wuljicże ju na tón palené Wopor, ha na te
Drewo, ha to ßo tzi mole zaßobu ſta, ha ta Woda bėżeſche z toho
Wowtarja; ha napelṅi tu Rebju z Wodu, kotraż wokoho toho Wowtarja bė. Ha
deż tón Tżaß k Wopruwaṅu bėſche, ſtupi Elias k tomu Wowtarei, ha
prajeſche: Kṅeże te Bohżo toho Abrahama, Iſaaka, ha Iſraela! dai dżentza
póznacż, zo té tón Bóh Iſraela ße, ha zo ja twói Swużowṅik ßém, ha zo ja
ſchitko to po twojim Porutżeṅu tżiṅiw ßém. Wußwóſch me Kṅeże, wußwóſch
me, zo bó ton Lud póznaw, zo te Kṅez ha Bóh ßé, ha zo té jich Wutrobu
zaßé wobrocżiw ßé. Na to padże tón Woheṅ toho Kṅeza dele, ha zeżra tón
Wopor, te Drewo, ha tez te Kameṅe, k tomu hiżcże tón Próch, habo Popew,
ha wuliża też tu Wodu kotraż tei Rebi bė. Déż pak to tón czéwó Lud
widżeſche: padżechu woṅi na ßwoje Wobletża, ha prajachu: tón Kṅez jo
Bóh! tón Kṅez jo Bóh. Ha Elias dżeſche: ſchimaicże te Profeté toho
Baala, tak zo bó aṅiz jedén cżeknéw: ha déż jich pżimneli bėchu,
wedżeſche jich Elias k Rėcżé Ciſon, ha tam jich Elias zamori. Ha Elias
praje-

<pb n="196"/>

ſche tomu Kralei Achaboi: cżeṅ hore! jėz ha pij, pżetoż wone jo jene
Schumeṅo wot jenoho ßelnoho Deżcża. Achab cżeṅeſche hore, jėdżeſche, ha
pijeſche. Elias pak dżėſche natu Horu Carmel, ha zkili ßo k Zemi, ha
powożi ßwoje Wobletżo bez Kolena. Ha porutżi ßwojom Swużowṅikei: dżi
hore, ha woorocż ßo k Morju! ha deż won hore dżėſche, ha ladaſche, ha
prajeſche Eliaßei: wone ṅitżo widżecż ṅejo. Ha Elias joho ßedem Moli
Ladacż póßwa; ton ßédémó Mól zaßé pżiṅdże tón Swużowṅik, ha prajeſche
Eleiaßei: zo jena mawa Mrótżawka wot Morja pżiṅdże, hako jenoho Czwojeka
Nohi Stup. Ha Elias dżeſche: dżi hore, ha prai Achaboi, zo bó daw
zapſchanécż do Woza, ha zo bó dele jėw, zo bó joho tón Deżcż
ṅepżekwataw. Ha deż wón tam ha ßém wokoho ladaſche: ha hlei te Ṅebeßa
bóchu wot tech Mrótżelow cżmówo, ha wot Wėtra: ha pżiṅdże jedén ßelne
Deżcż, ha Achab ßeże ßo na Wóz, ha wezéſche ßo do Jėzrahela. Ha ta Ruka
toho Kṅeza pżiṅdże na Eliaßa, ha wón ßo wobkaßa, ha bėżeſche prede
Achaba, hacż k Jėzrahelu pżiṅdże. Achab tón Kral pojedaſche tei
bezbóhżnei Kralownei Jezabel ſchitko, żto jo Elias tżiṅiw; ha ka jo wón
ſchitkich tech Baalowóch Profetow z Metżom zkónczuwaw. Ha ta Kralowna
Jezabel póßwa k Eliaßei, ha da jomu prajicz: jutze wo tei Żtundże derbi
ßo tebi tak ſtacż, kaiż té mojim Profetam tżiṅiw ße. Ha Elias ßo
bojeſche, ha dżėſche, dżeiſch czéſche, ha pżiṅdże k Berſabee.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez też tu prawu Wėru pżez Dżiwo wobkrucża, déż cze.

<pb n="197"/>

♣LXIV.♠

Wot Zarodé toho Nabotha. Ha Achaba, ha Jezabele. ♣III. R. C. 21.♠

Naboth tón Jėzrahelither mėjeſche wo Jėzrahelu jenu Winczu, kotraz
blißko pżi tém Rodże toho Krala Achaba Lėiżeſche. Ha Achab żadaſche wot
toho Nabotha, zo bó jomu tu ßwoju Winczu pżedaw, zo bó ßebi wotṅeje jenu
Kawowu Zarodu żtżiṅicż mów. Ha Naboth wotmoji tomu Kralei, tón Kṅez bódż
mi nadné zo bóch ja te Erbſtwo mojich Wóczczow precż ṅedaw. Na to
pżiṅdże Achab Domoi, ha bė jara ßurowe zwó na toho Nabotha, zo jo jomu
tak wotmojiw: ja tebi toho Erbſtwa mojich Wóczczow dacż ṅemóżu. Ha wón
ßo Zmerzaṅom na ßwoje Wożo lené, wobrocżi te Wobletżo k Czėṅe, ha
ṅejėdżeſche Klėba. Hale Jezabel joho Żona dżėſche k ṅomu, ha prajeſche:
żto jo to, zo ße tak żrudné? ha zo jėßcz nóczeſch? ha wón ji wotmoji: Ja
ßém z Nabothom tem Jėzrahelitom rétżaw: zo bó mi ßwoju Winczu pżedaw: zo
ja jomu czew druhu ha lėpſchu Winczu dacż, habó z Peṅezami zapwacżicż:
ha Naboth mi wotmoji: Ja tebi moju Winczu ṅedam. Ha ta Kralowna Jėzabel
jomu dżeſche: ſtaṅ, jėz, ha bódż dobrehe Móßwó, té derbiſch tu Nabothowu
Winczu dóſtacż. Ha wona wo tém Meṅe toho Achaba jedėn Liſt napißa, ha
zazégluwa jón z Perſtcżeṅom toho Achaba, ha póßwa jón k tém woßobṅiſchim
Stariſchim, kotziż z tem Nabothóm tem Mėſtcże bódlachu. To pak bėſche
tém Liſtcże pißane: pżikazaicże jedén wulki Póſt; zeṅdżcże ßo, ha
ßadżcże Nabotha zredża téch woßobṅiſchich, ha wobſtelui-

<pb n="198"/>

cże dweju zwóbocżiwoi Mużow napżecżo ṅomu, zo bóżtai ṅezprawne Swėtzeṅo
dawoi, ha prajiwoi: zo jo Naboth Boha ha Krala leſtruwaw, ha na to
wedżcże joho won, ha kameṅuicże joho, zo wumre. Ha wone ßo tak ſta, każ
be Jėzabel pißawa: ha woṅi joha z Kameṅemi hacż do Smercże zabichu. Ha
poßwachu k tei Jėzabel, dachu prajicż, zo jo Naboth zakameṅuwané. Ha ta
Jėzabel prajeſche Achaboi, zo jo Naboth mordwó, dżi, zmi ßebi ṅet tu
Nabothowu Winczu. Achab dżėſche tu Winczu ßebi zacż. Ha Bóh tón Kṅez
porutżi tomu Profecże Eliaßei: dżi tomu Kralei Achaboi napżecżo: hlei
wón dże ṅet tu Winczu toho Nabotha wobßénécż: ha prai jomu to: to praji
tón Kṅez: té ße (Nabotha) zkonczuwaw; ha hiżcże k tomu ßé (tu Winczu) k
ßebi cżanéw. Ha tohodla budża te Pße też tam twoju Krei lizacż, dżeiż ßu
woṅi tu Krei Nabotha lizali; ha wot twojoho Doma ṅichtó ṅedérbi z bótné
woſtacż. Tu Kralownu Jėzabel derbja te Pßé zeżracż. Déż tón Achab te
Swowa wot toho Profeté ßwóſcheſche: rózdre wón ßwoju Draſtu, wobletże ßo
jenu woßanu Draſtu na nahe Mjaßo, poſtcżeſche ßo, ha kodżeſche zkilenei
Wowu. Tón Kral bó zatzėlené, ha te Pße joho Krei lizachu. Ta Kralowna
Jėzabel bó za ṅėkotré Tżaß z Woknom dele ſtortżena, bó wot Koṅi
rozteptana, ha wot Pßów zeżrana. Ha kaiż bė tón Kṅez pżez toho Profetu
rétżaw, jo ßo za ṅėkotre Lėta ſtawo, ha bó tón czéwó Achabowó Dom wot
ſchitkich joho Dżėcżi wukoreṅené.

Wutżwa.

Tón Kral Achab, ha ta Kralowna Jėzabel

<pb n="199"/>

ratzi téch Profetow toho Baalama poßuchaſchtai, hako téch Profetow toha
Kṅeza, ha nóczéſchtai teje Prawdé ßwóſchecż, déż ju Elias rétżeſche.
Tohodla bė wón k Smercżi pótané; zo dérbeſche cżėkacż, ha ßo pżedṅimi
kowacż. Ṅėtkoi téch Tżaßach jo ruṅe tak: żtóż tém Rėſchṅikam Prawdu
rétżi, jich warnuje, jim Cżėwa, ha Duſche Żtrafo prėduje, jelizo
ṅepżeſtanu rėſchicż, ha ßo ṅenakazuju; taiki Prėdar budże pżecżehané, ha
za ṅitżo dżerżané. Hale cżi falſchṅi Profeté tón Swėt, Mjaßo, ha Tżert,
zwi Towarſchowé budża za téch prawoch Profetow dżerżaṅi; po jich Rétżach
ßo Modżi ha Stari wedu, kaiż ṅet z Wotżomai widżecż jo; zo ßo tón Lud
ſchitkim Récham poda, tak dowho, hacż ßo jim tak zeṅdże, Kaiż Achaboi,
ha Jėzabeli; tedém póznaju, zo ßu ṅepraje cżiṅili, déż ßu téch dobréch
Napominarjow zadzpėli; ha téch zwóch Towarſchow poßuchali. Hale pozdże.
Tohodla rócż ßo z Tżaßom: zo ßo ṅetrebaſch wėcżṅe kacż.

♣LXV.♠

Wot Ochoziaßa Smercze, toho Krala Samarie. ♣IV. R. C. 1.♠

Déż tón Kral Achab zatzėlené, ha wumrew bė; bó najoho Mėſto Kral teje
Samarie Ochozias; hale tón Kral Ochozias padże ṅewėdomṅe pżez te Gitteré
z Kėże dele, kotruż wón tei Samarij mėjeſche; ha bė koré: ha wón póßwa
Póßwow k tomu Pżibohei Beelzebubei do Akarona; zo bóchu ßo joho
praſcheli: hacż wón budże wot teje Ko-

<pb n="200"/>

roßcże wotkoricż? hale Bóh póßwa ßwojoho Jandżela k tomu Profecże
Eliaßei, ha da jomu prajicż: dżi napżecżo tem Póßwam toho Krala teje
Samarie; ha prai jim: ṅeida żadén Bóh wo Iſraelu, zo wó k tomu
Beelzebubei praſchecż dżecże? Tohodla praji tón Kṅez tomu Kralei
Ochoziaßei: z toho Woża, na kotrémż té leiżiſch, té ſtanécż ṅebudżeſch,
hale budżeſch teje Smercże wumrecż Déż to Elias tém Poßwam prajiw
beſche: dżėſche zaßé wot ṅich precż. Ha cżi Póßwó ßo rócżichu k tomu
Ochoziaßei: ha wón ßo praſcheſche: tżohodla zcże ßo zaßé rócżili? ha
woṅi wotmojichu: wón nam jedén Muz napżecżo pżiṅdże, ha prajeſche nam:
rocżcże ßo zaße k tomu Kralei, kotreż jo waß póßwaw, ha praicże jomu: to
praji tón Kṅez: ṅejo da żadén Boh wo Iſraelu, zo té k tomu Beelzebubei
Pżibohwei Akarona ßczeleſch, ha ßo praſcheſch? tohodla té ṅedérbiſch z
toho Woża ſtanécż, na kotreż ßo te lenéw ße, hale budżeſch teje Smercże
wumrecż. Ha tón Kral k ṅim prajeſche: ka tón Muż wonladaſche, ha kaikei
Draßcże wón bėſche, kotréż wam napżecżo pżiſchow bė, ha te Swowa rétżaw
jo? ha woṅi prajachu: wón bė jedén koßmaté z dowhimi Woßami Muż, ha bė z
jeném kożaném Paßom wopaßané. Ha tón Kral prajeſche: to jo tón Elias
Thesbiter. Ha Ochozias tón Kral póßwa jenoho Wóſchoho z pecż Dżeßat
Mußkimi, ha wón k Eliaßei na Horu cżeṅeſche, ha dżeſche kṅomu. Té Mużo
Bohżi: tón Kral jo porutżiw: zo té dérbiſch dele pżiṅdż. Elias wotmoji
tomu Wóſchomu: ßémli ja jedén Muż Bohżi? tak ṅech tón Woheṅ z Ṅbeß
pżiṅdże, ha ṅech cże, ha téch petż Dżeßat

<pb n="201"/>

Mußkich zeżere! ha tón Woheṅ pżiṅdże z Ṅebeß, ha zeżra toho Wóſchoho, ha
téch petż Dżéßat Mußkich. Ha tón Kral jenoho druhowo Woſchoho z petż
Dżeßat Mußkimi po Eliaßa póßwa: ha tém ßo ruṅe tak zeṅdże, każ tém
predawſchim. Zaße póßwa tón Kral k tzecżom jenoho Wóſchoho z petż Dżeßat
Mußkimi: déż tón Wóſchi k Ṅomu na Horu pżiṅdże: padże na Kolena pżed
Eliaßom, proſcheſche joho, ha dżeſche: té Mużo Bohżi: té noczéw moju
Duſchu, ha te Duſche mojich Wotrocżkow zadſpe̓cż: hlei tón Woheṅ z Ṅebeß
jo tei dwei predawſchei Wóſchei z jich Muzkimi zeżraw; hale ja cże ṅet
proſchu: ßmėl ßo na mojei Duſchi. Ha tón Jandżel toho Kṅeza rétżeſche z
Eliaßom, ha dżeſche: dżi z ṅim dele, ha ṅebói ßo. Ha Elias pżiṅdże k
tomu Kralei: ha prajeſche: to praji tón Kṅez: tohodla zo ße Póßwó ßwaw,
toho Beelzebuba Pżiboha Akarona praſchecż: hako bó wo Iſraelu żaden Bóh
ṅebów, kotrohoż ßo mów praſchecż: tak te ṅedérbiſch z toho Woża ſtanécż,
kotrémż te leiżiſch: ha té dérbiſch teje Smercże wumrecż. Ha po téch
Swowach Eliaßa wumre tón Kral.

Wutżwa.

Wone bė Bohu tomu Kṅezei jara pżecżiwne zo Ochozias tón Kral bė póßwaw k
tomu Pżíbohwoi Beelzebubei; ha ṅitz k tomu Bohu Iſraela: ha tohodla Nadé
pola Boha ṅenamaka, hale dérbeſche wumrecż. Woṅi budża ṅetziſchich
Tżaßach też bez témi Kżeſczijanami taíczé namakaṅi; kotżiż wo ßwojich
Nuzach ha Ṅezbożach ṅicz pola Boha, hale pola Kuż-

<pb n="202"/>

warjow, Kodotow, ha Babow Pomócz pótaju; ha napoßletku jo ta Nuza ha
Ṅezbożo wetże hako predé; ha dokelż taiczé ṅezbóżṅi Ludżo Boha wopużcża,
tu prėṅu Kazṅu Bohżu wamaju, déż wot toho zwoho Ṅepżecżela Pomocz
pótaju; tak wumru teje wėcżneje Smercże.

♣LXVI.♠

Tón Profeta Elias jo wot Boha żiwó do Ṅebja hore zaté. ♣IV. R. C.♠ 2.

Wone ßo ſta, déż tón Kṅez Eliaßa k Ṅebju hore zacż czéſche; dżėſche
Elias z Elizeußom wot Galgala: prajeſche Elias Elizeußei: woſtaṅ tu:
pżetoż tón Kṅez jo me do Bethel póßwaw: Elizeus dżeſche: tak wėrno hacż
Bóh żiwó jo, ha twoja Duſcha: ja cże ṅewopużcżu. Ha wonai dżėſchtai do
Bethel: ha tam te Séhné téch Profetow k tomu Elizeußei prajachu: wėſch
te też: zo tón Kṅez budże dżencza twojoho Kṅeza wot tebe zacż? ha
Elizeus dżeſche; ja to też dere wėm: melcżcże. Elias prajeſche
Elizeußei: woſtaṅ tu: pżetoż tón Kṅez jo me do Jericho póßwaw. Ha
Elizeus dżeſche: za wėrno, ja cże ṅewopużcżu Ha déż wonai k Jėrichu
pżiṅdżeſchtai: prajachu cżi Sehne téch Profetow, kotziż wo Jėrichu bėchu
k tomu Elizeußei: wėſch té, zo tón Kṅez budże dżentza twojoho Kṅeza wot
tebe zacż? ha Elizeus dżeſche: ja je wėm: melcżcże. Elias prajeſche zaße
Elizeußei bódż tu! pżetoż tón Kṅez jo me k Jórdanei póßwaw: ha wón
dżeſche: tak wėrno hacż tón Kṅez żíwó jo, ha twoja Duſcha żiwa jo; ja
tebe ṅewopużcżu. Ha tak dżėſchtai wobai romadże. Ha pecż Dżeßat Mußkich

<pb n="203"/>

wot téch Sehnow téch Profetow; cżi ſtojachu nazdala; ha wonai wobai dwai
ſtojeſchtei pżi Jordaṅe. Ha Elias zawali ßwóí Mantl romadu, ha déri do
Wode: ha wona ßo rozdżeli na wobi Stroṅe, ha wonai wobai tón Jordan
poßuchim pżeṅdżeſchtai. Ha déż jón pżeſchwai bėſchtai: prajeſche Elias k
Elizeußei: żadai żtoż czeſch, zo bóch cżi tżiṅiw, predé hacż ja wot tebe
zaté budu. Ha Elizeus prajeſche: ja cże proſchu, zo bó twói Duch dwojaki
womṅi bów. Ha Elias prajeſche Elizeußei: te ßé jenu cżeżku Wėcz żadaw:
hale tola, budżeſchli me widżecż, déż ja budu wot tebe precż brané? da
dérbi ßo tebi ſtacż, żtoż ßebi żadaw ßé: jelizo pak me widżecż
ṅebudżeſch? tak to ṅebudże. Déż da wonai ducze beßobu rétżeſchtai: hlei
wón pżiṅdże jeden woheṅowo Wóz, ha woheṅowo Koṅe, te jeju rozdżėlichu,
ha Elias ßo wo Wichorju wezeſche hore k Ṅebju. Ha Elizeus to widżeſche,
ha za nim wowaſche: mói Nano! mói Nano! tón Wóz Iſraela, ha joho Wezṅik.
Ha potom joho jaczé ṅewidżeſche. Ha wón pżimné ßwoju Draſtu, ha
roztorżeju na dwai Telei. Ha Eliaßei wupadże ßwói Mantel, ha Elizeus jón
zbėné, ha ßo zaßé rócżi; ha deż wón k Jórdanei pżiṅdże, déri wón z tém
Eliaßowóm Mantelom do Wode, ha wona ßo ṅerózdżėli: ha wón dżeſche: dże
ha jo też ṅėt tón Bóh Eliaßa? ha wón deri do teje Wode, ha wona ßo na
wobi dwė Stroṅe rozdżeli, ha Elizeus pżeṅdże. Ha déż to cżi Séhné téch
Profetow widżechu, kotżi napżecżo Jericho ſtojachu, ha dżachu: tón Duch
Eliaßa wotpotżuje na Elizeußu, ha woṅi jomu napżecżo pżiṅdżechu, ha k
woṅachu ßo pżed ṅim hacż

<pb n="204"/>

k Zemi. Ha wón dżėſche do Mėſta Jericho; ha cżí Mużowe prajachu k
Elizeußei: hlei te Wobódleṅo toho Mėſta jo jara dobre, kaiż je té Kṅeże
ßam widżiſch; hale ta Woda jo jara zwa, ha tón Krai jo ṅepwódné. Elizeus
pak dżeſche: pżiṅeßcże mi jene nowo Sudowjo ßém, ha ßepcże Sele do ṅoho.
Ha woṅi jomu pżiṅeßechu, ha wón dżéſche k tei Studṅi won, ha cżißné tu
Sól nutz: ha prajeſche: to praji tón Kṅez: Ja ßém tu Wodu ſtrowu
żtżiṅiw: ha dale ṅedérbi aṅicz Smercż, aṅicz Ṅepwódnoßcż ṅi bódż. Ha ta
Woda bó ſtrowa, haż do dżentziſchoho Dṅa, po tém Swowe Elizeußa, kotreż
rétżaw jo. Elizeus pak dżėſche do Bethela: ha na Putżu pżiṅdżechu mawo
Hóltżata z toho Mėſta won, ha wużpotuwachu joho, ha wowachu: té
Plėchatżo pói hore, té Plėchatżo pói hore. Ha wón ßo k ṅim wobrocżi, ha
klejeſche jim wo tém Meṅe toho Kṅeza: na to wundżeſchtai dwai Medwedżei
z Lėßa, ha roztorhaſchtai wot téch Hóltżatow dweju ha żtérczécżoch.

♣LXVII.♠

Wot jeneje Kudeje Wudowó, ha Wolijowo Karana. ♣IV. R. C.♠ 4.

Jena kuda Wudowa wot téch Profetow wowaſche na Elizeußa, ha dżeſche: mói
Muż jo wumrew, ha tebi jo dere znajowne, zo jo Bóha bojazné bów: ha hlei
ṅėt tón Pożcżuwaṙ pżiṅdże, kotroho ja Dówżṅicza ßém, ha cze mi mojei
dwei Séhnow zacż, zo jomu dérbitai ßwużicż. Ha Elizeus dżeſche, żto
czeſch, zo bóch tebi tżiṅiw? pojez! żto maſch twojim Dome? ha wona
wotmóji: ja

<pb n="205"/>

nimam wo mojei Kėżi jaczé, hacż jeno ṅėkotre Kapki Wolija k mojei Nuzé.
Ha Elizeus k ṅi prajeſche: dżi, ha wupożcż ßebi pola twojich Sußodow
prózne Sudowja, ha téch ṅicz mawo. Ha dżi nucz, zawri te Dure, déż te z
twojimai Séhnomai nutzi budżeſch; da nalij z toho wolijowo Karana dów
ſchitkich Sudowjow, ha déż powne budża, zmi je precż. To żtżiṅi ta
Wudowa, zankné te Dure zaßobu; tai Séhnai pżinoſchuwaſchtai te Sudowja,
ha wona tón Wolij do ṅich lijeſche. Déż te Sudowja powne bėchu, dżeſche
wona k ßojom Séhnei: pżiṅeß mi hiżcże jene Sudowjo; ha wón prajeſche: Ja
żaneho jaczé ṅimam: ha tón Wolij pżėſta z toho Karana habo Sudowja
bėżecż. Na to dżėſche wona k tomu Mużei Bohżomu, ha prajeſche jomu to.
Ha wón ji kazaſche tón Wolij pżedacż, ha tomu ßwojomu Pożcżuwarei
zapwacżicż; ha wot toho zbótṅoho móże wona ze ßwojimai Séhnomai żiwa
bódż.

Na jedén Tżaß ßo ſta, zo Elizeus pżez te Mėſto Sunam dżėſche, wona pak
ram jena tżeßna Żónzka bėſche; ta joho k ßebi pżeproßé, zo bó wón pola
ṅeje Kléb jėd; ha dokelż wón tam tżaſto ṅimo kodżeſche; dżéſche wón kṅi
nucz tón Kleb jėzcz. Ha wona k ßwojom Mużei prajeſche: Ja widżu, zo jo
to jedén ßwjaté Muż Bohżi, kotréż tak tżaſto pola naß ṅimo kodżi. Mó
cżemó jomu jenu Stwicżku pżihotuwacż, jene Wóżko, Blitko, Stólcżk, ha
Swėcżeṅ nucz ſtajicż, zo bó tam bódliw, dėż wón k nam pżiṅdże. Ha na
jedén Dżeṅ déż wón tam pżiṅdże, ha do teje Stwicżki nucz dżėſche, ha ṅi
wotpotżuwaſche: prajeſche wón k ßwojomu

<pb n="206"/>

Swużowṅikei Giezi: wowai tu Sunamiczku ßém, ha praj ji: hlei! té ßé
namai z próczṅe wowſchitkim poßwużiwa! żto ßebi żadaſch, zo ja tebi
tżinicż dérbu? Ṅimaſch żaneje Wėczé, habó Nuzė? habó czeſch, zo bóch z
tém Kralom, habó z joho Wóſchim twojedla rétżaw? ha Giezi prajeſche:
ṅepraſchei ßo dowho? wona ṅima Séhna; ha jeje Muz jo ſtaré. Elizens da
ju pżed ßo pżiṅcż. Ha déż wona pżiṅdże, ha pola Duri ſtojeſche: dżeſche
wón k ṅi: za Lėto tei Studże budżeſch jenoho Séhna porodżicż. Ha wona
rekné: ja cże proſchu mói Kṅeze te Mużo Bohżi, ṅewżi té twojei
Swużowṅiczé. Wona podja, ha porodżi jenoho Sehna, za Lėto, wo tém ßamóm
Dṅu ha Stuṅdże, kaiż Elizeus prajiw bė. Ha tón Hóltz wulku wotrożcże. Na
jedén Dżeṅ dżėſche wón wó Żṅe k ßojomu Nanei na Polo, ha tam wón zkori,
ha prajeſche Nanei: moja Wowa me boli, moja Wowa me boli. Ha tón Nan
porutżi ßwojom Swużowṅikei: zmi joho, ha pżiṅeß joho k Macżeri. Ha déż
wón joho k Macżeri pżiṅeß bė, powożi wona joho do ßwojoho Klina, hacż do
pów Dṅa, ha wón ji tak wumre. Ha wona joho do toho Wóżka toho Muża
Bohżoho powożi, ha zawre te Dure. Ha proſcheſche ßwojoho Muża, zo bó ji
jenoho Swużowṅika dowoliw, zo bó wona na jenei Wóßliczé kwataiczé k tomu
Mużei Bohżomu cżanécż mówa, ha zkoro zaßé pżiṅicż. Ha tón Muż prajeſche:
żto ha tam czeſch? ſchak dżencz żadėn nowó Mėßacz ṅei, ha żana Sobotha!
ha wona dżeſche, ja czu tam tola cżanecż. Ha ßéże ßo na tu Wóßliczu, ha
prajeſche tomu Swużowṅikei: kwatai za ßobu zpėſchṅe, zo

<pb n="207"/>

me na tém Pucżu ṅekomdżiſch, ha tżiṅ to, żtoż ja tebi kazam. Ha tak wona
tam cżeṅeſche, ha pżiṅdże k tomu Mużei Bohżomu na tu Horu Karmel. Ha déż
ju tón Muż Bohżi napżecżo ha nazdala, wulada; prajeſche wón k ßwojom
Swużowṅikei: Giezi: hlei ta Sunamita tu jo; dżi ji napżecżo, ha
wopraſchei ßo: Jo hiżcże dere z tobu, z twojim Mużom, ha z twojim
Séhnom? ha wona wotmoji: hai dere! Deż pak wona k tomu Mużei Bohżomu na
tu Horu pżiṅdże: pżimné wona joho pola Nohow! ha Giezi pżiſtupi, żo bó
ju wotcżanew: ha, tón Muż Bohżi prajeſche: dai ji bócż: pżetoż jeje
Wutroba jo powna Boloßcżow; ha tón Kṅez mi toho ṅei prajiw. Ha wona jomu
prajeſche: Sémli ja jenoho Séhna wot toho Kṅeza żadawa? ṅeißém ja tebi
prajiwa: zo bó me ṅewużpotuwaw? Elizeus dżeſche k ßwojomu Swużowṅikei
Giezi: zmi mói Kij, ha dżi, ha powoż jon na toho Hóltza Wobletżo. Ha ta
Macż prajeſche: tak wėrṅe hacż Bóh żiwó jo, ja bez tebe ṅepondu. Ha
Elizens tu Sunamithu zczėhuwaſche. Giezi bė tam predé pżiſchow, bė tón
Kij na te Wobletżo toho Hóltza powożíw; hale tam ṅebė żadén Wóß, żane
Tżucżo. Ha wón ßo rócżi: ha praleſche: tón Hóltz ṅei wodżiwiw. Déż
Elizeus do toho Doma pżiṅdże, ha hlei tón Hóltz leiżeſche Mordwó tém
Wóżku. Ha wón do teje Stwicżki nutz dżėſche, ha zawre zaßobu te Dure. Ha
worewaſche toho Hóltza dwóiczé; ha wón ßédém Moli zéwaſche, ha wotżiṅi
tei Wotżi. Ha Elizeus wowaſche na ßwojoho Swużowṅika Giezi: ha dżeſche
jomu, zo bó tu Sunamitu wowaw: ha

<pb n="208"/>

wona k ṅomu nutz dżėſche; ha wón prajeſche: zmi ßebi twojoho Séhna; ha
wona padże ha zkili ßo hacż k Zemi, ha modleſche ßo; za ßwojoho Séhna,
ha dżėſche won. Ha Elizeus wobrocżi ßo, dżėſche zaßé do Galgala.

Wutżwa.

Bóh jo Elizeußei tu Mócz daw toho Mordwoho Hóltza z budżícż. Mó mamó też
wot Boha tu Nadu: déż naſcha Duſcha pżez tón Rėch wumre, zo ju zaßé pżez
prawu Pokutu zbudżicż móżemó.

♣LXVIII.♠

Wot toho Syrißkoho Naamana. ♣IV. R. C.♠ 5.

Naaman Wóſchi toho Syrißkoho Krala bė jedén widżené Muż pola ßwojoho
Kṅeza; pżetoż pżez ṅoho da tón Kṅez Zbożo wo Syrii; wón bėſche jedén
ßélné, ha bohaté Muż, hale Wußadné. Woṅi bėchu pak Róbeżṅiki ze Syrie
wuſchli, ha bėchu jenu mawu Holtżku z toho Iſraelskoho Kraja popaṅenu
wuwedli; ta Holtżka bė pola teje Naamanowoje Żoné wo Swużwe. Ta Holtżka
dżeſche k ßwojei Kṅeṅi: Bóh dai, zo bó mói Kṅez pola toho Profete bów,
kotréż wo Samariji jo? wón bó joho wėzcże wot toho Wußada wuſtrowiw.
Naaman dżėſche k ßwojom Kṅezei, ha prajeſche: tak ha tak jo ta Holtżka z
toho Iſraelskoho Kraja retżawa. Ha tón Kral teje Syrie dżeſche jomu:
cżeṅ tam; ha ja czu jedén Liſt na toho Iſraelskoho Krala póßwacż. Ha
Naaman cżeṅeſche, ha za ßobu dżeßacż Centnarjo Slėbóra, ha dżeßacż Taw-

<pb n="209"/>

ſént zwotéch; ha dżeßacż woßobnéch rjanéch Draſtow. Ha wón pżiṅeße tón
Liſt tomu Kralei Iſraela; ha to bė ṅim pißane: déż té tón Liſt
krédṅeſch; tak dérbiſch wedżecż, zo ja mojoho Wotrocżka Naamana k tebi
poßwaw ßém; zo bó te joho wot toho Wußada wuſtrowiw. Déż da tón
Iſraelski Kral tón Liſt pżeladaw bė: roſtorże wón z Merzaṅom ßwoju
Draſtu, ha prajeſche: ßém ja Bóh, zo ja moricż, ha żiwóch tżiṅicż móżu,
dokelż tón kemṅe póßcżele, zo ja toho Tżwojeka wot toho Wußada
wuſtrowicż dérbu? Mėrkuicże, ka wón Winu namṅi póta. Deż to Elizeus tón
Muż Bohżi ßwóſcheſche: póßwa wón k tomu Kralei, ha da jomu to prajicż:
tżohodla ßé té twoju Draſtu rózdrew? ṅech kemṅe pżiṅdże, zo bó wón
póznaw, zo wo Iſraelu Profeta jo. Tak pżiṅdże Naaman z Koṅimi, ha z
Wozami, ha zaſta pola téch Duri teje Kėże Elizeußa. Ha Elizeus póßwa
jenoho Swużowṅika k tomu Naamanei, ha da jomu prajicż: dżi tam, ha mói
ßo ßédém Moli tém Jórdaṅe; tak budże twoje Mjaßo zaßé wuſtrowene; ha té
budżeſch wuſchwarṅené. Ha Naaman bó ṅėwné, ha cżeṅeſche wot ṅoho precż.
Ha prajeſche: ja mėṅach, wón budże ßo k tomu Menu ßwojoho Boha wowacż;
ha budże ßo toho Wußada z Ruku dótkacż, ha me tak wuſtrowicż. Ṅeißu te
Wodé Abana ha Pharphar wo Damasku lėpſche, hacż ſchitke Wodé wo Iſraelu,
zo ßo ja téch ßamóch mócż, ha wuſchwarṅené bódż dérbu? ha déż wón ṅėwne
precż cżeṅeſche, pżiſtupichu joho Wotrocżki k ṅomu, ha prajachu: Wótcze:
débó tebi tón Profeta jenu cżeżku Wėcz kazaw, ha bėſche to zawėrno
tżiṅicż dėrbjaw? wele

<pb n="210"/>

jaczé pak: déż wón tebi praji: mói ßo, ha budżeſch wuſchwarṅené. Na to
cżeṅeſche wón k tomu Jórdanej, ha mójeſche ßo ßédém Moli tem Jórdaṅe; ha
joho Mjaßo bó zaßé ſtrowo, hako te Mjaßo jenoho modoho Dżėzcża. Ha wón
bo wuſchwarṅené. Ha wón ßo zaßé rócżi k tomu Muzei Bohżomu ze ßwojim
czewóm Towarſtwom. Ha Naaman pżiṅdże ha ſtojeſche pżed Elizeußom; ha
dżeſche: ja wem zawėrno, zo żaden Bóh tém czéwóm Swėcże ṅejo, hacż jeno
wo Iſraelu. Tohodla cże proſchu, té czéw wot twojoho Wotrocżka te Dare
zacż: Elizeus pak wotmoji: tak wėßcże hacż Bóh żiwó jo, pżed kotremż ja
ſtoju, ja je zacż nóczu. Ha bóruṅe wón joho ßelṅe nucżiw; wón ßo tola na
żane Waſchno ṅepodwoli. Ha Naaman dżeſche: kacż te czeſch: hale ja cże
proſchu, dowol mi, zo bóch ja tu wot teje Zemje tak wele ßobu zacż mów,
tak wele hacż dwai Wóßwai ṅeßcż móżetai: pżetoż ja twói Wotrocż ṅebudu
jaczé tém czuzém. Pżibowam palene Wopor tżiṅicż, hacż jeno tomu Kṅezei.
Ha Elizeus prajeſche tomu Naamanei: cżeṅ da wo Mėre; ha wón cżeṅeſche
wot ṅoho. Ha Gieze tón Swużowṅik toho Elizeußa prajeſche: mói Kṅez ṅitżo
ṅei wot Naamana zaw: Ja czu za ṅim bėżecż, ha ṅėżto wot ṅoho zacż. Ha
Naaman wulada, zo Giezi za nim bėżi, da wußkotżi wón z Woza won, ha
dżėſche jomu na pżecżo, ha praſcheſche, hacż ſcho praje ṅejo? Giezi
dżeſche, wone jo ſcho dere: mói Kṅez jo me za tobu póßwaw; ha da cżi
prajicż, zo ſtai dwai Modżeṅczai wot téch Profetow z teje Horé Ephraim
pżiſchwai; dai jimai jedén Centnaṙ Slėbora, ha dwoju Draſtu.

<pb n="211"/>

Ha Naaman prajeſche: wone jo lėpe, zo té dwai Centnerei wozmeſch. Ha
powożi te Schlėbóro, ha tu dwoju Draſtu na ßwojei dweju Swużowṅikow,
kotraiz je predé ṅoho ṅeßeſchtai, ha deż Giezi na Wetżor Dom pżiṅdże; za
wón je wot ṅich, ha powożi je do Doma, ha da jimai zaßé hicż. Ha wón
pżiṅdże k ßwojomu Kṅezei: ha Elizeus prajeſche: dże ße bów? ha Giezi
wotmoji: twói Wotrocżk ṅidże bów ṅejo. Ha wón dżeſche: Ṅebėſche moja
Wutroba pódla, déż Naaman z Woza wuſtupi, ha dżėſche tebi napżecżo? ha
hlei, te ßé Slėbóro zaw, ha też Draſté, zo bó ßebi Wolijowo Zarodé,
Wincze, Wowczé ha Hojadwa, Wotroczki, ha Dżówki kupiw. Hale tón Wußad
toho Naamana budże na tebi, ha na twojim Sémeṅu wėcżne woſtacż; ha Giezi
dżėſche wot Elizeußa wußané hako Sṅėi.

Wutżwa.

Ztóż cze wot toho ṅeſchwarnoho Wußada ßwojeje Duſche wuſchwarṅené bódż:
tón dérbi ßo k Bohu, k tém Profetam, k tei Czérkwi, ha k Mėſchṅikam
wobrocżicż; hako Naaman. Żtóż pak ṅėżto z Ṅeprawdu, z falſchom, ha
Zewżemi k Sebi cżeṅe: tón Wußad z nowoté na ßo cżeṅe. Hako tón Giezi.

♣LXIX.♠

Ta Sekera be̓ do Jórdana panéwa, ha na Wodże plówaſche. ♣IV. R. C.♠ 6.

Te Dżėcżi, habó Séhné téch Profetow prajachu k Elizeußei: te Mėſto wo
kotremż mó bódlimó, jo nam cżėßne; dopużcż nam, zo bóchmó ßebi

<pb n="212"/>

pola toho Jórdana ṅėżto Drewa porubali, ha nam tam jene Mėſto k
Wobódleṅu natwarili: ha Elizeus bė z Pokojom; ha déż woṅi tam te Drewo
rubachu, zpadże jenomu ta Sekera z Toporżcża do Wodé toho Jórdana: ha
wón wowaſche ah! ah! ah! ja ßem ßebi tu Sekeru zajaw, kotraż mi do
Jórdana wupanéwa jo. Ha Elizeus prajeſche: pokazai mi te Mėſto, dżeż jo
ta Sekera nutz panéwa; ha wón jomu je pokaza; ha Elizeus wotrubné jene
Drewo, ha cżißné je do teje Wodé; ha te Zelezo teje Sekeré plowaſche na
Wodże; ha tón Profetowó Séhn je z Ruku won wucżeże.

♣LXX.♠

Elizeus zheba toho Syrißkoho Krala Benadad. ♣IV. R. C.♠ 6.

Tón Syrißki Kral Benadad wojuwaſche napżecżo Iſraelei, ha wobzankné; zo
cze tam ha tam z Kradzu Poletżeṅa tżiṅicż, zo bó ṅewėdome toho Iſraela
napanew. Ha tón Muż Bohżi Elizeus póßwa k tomu Iſraelskomu Kralei, ha da
jomu to prajicż: Warnui ßo, zo bó te do toho Mėſta ṅecżanéw; pżetoż cżi
Syrizczé z Kradżu wakaju Ha tón Iſraelski Kral póßwa tam téch ßwojich na
te Mėſto, wot kotrohoż jomu tón Muż Bohżi bė prajicż daw, ha wobßéné je
predé téch Syrißkich. Tohodla bó ta Wutroba toho Syrißkoho Krala
zaſtróżena, ha wón k ßebi ßwojich Wotrocżkow zromadżi, ha jim prajeſche:
tżohodla wó mi toho Pżeradṅika ṅepojezcze, kotréż ſcho pola toho
Iſraelskoho Krala pżeradżi, żtoż ja meltżo wobzanknu? Ha na to wotmoji
jedén wot joho Radṅikow: ṅe-

<pb n="213"/>

wėr to mói Kṅeże Kralo, zo bó jeden wot naß bów: hale Elizeus tón
Profeta, kotreż wo Iſraelu jo, dawa Schitko to tomu Iſraelskomu Kralei k
Póznacżu, żtoż té twojei Stwė retżiſch. Ha tón Kral dżeſche wupótaicże,
dże ßo wón hore dżerżi; ha ja czu tam póßwacż, zo bó popaṅene bów. Ha
woṅi prajachu, zo jo tón Profeta Elizeus tém Mėßcże Dothan. Ha wón tam
póßwa ßwoje Wóiſtwo, ha pżiṅdżechu tam Noczé, ha wobdachu te Mėſto. Ha
déż tón Swużowṅik toho Muża Bohżoho Rano ztaże: wulada wón te Wóiſtwo,
ha pojedże to tom Elizeußei, ha prajeſche: Ach, ach, ach, mói Kṅeże! żto
budżemó mó tżiṅicż? ha wón wotmoji: ṅebói ßo! pżetoż pola naß jo jich
jaczé, hako pola ṅich. Ha Elizeus proſcheſche toho Kṅeza: Wotéṙ jomu
joho Wotżi: zo bó widżew. Ha tón Kṅez wußwoſcha joho Próſtwu; ha wotėri
tomu Swużowṅikei joho Wotżi; ha wón widżeſche koho wokoho teje Horé wele
woheṅowóch Koṅi, ha Wozow. Ha cżi Ṅepżecżelo pżiṅdżechu bliże k ṅomu; Ha
Elizeus proſcheſche toho Kṅeza, zo bó jich za ßlepiw, ha to ßo ſta. Ha
Elizeus dżeſche kṅim: to ṅei tón Pucż; ha też ṅicz te Mėſto: zczėhuicże
me: ja czu wam toho Muża pokazacż, kotrohoż wó pótacże. Ha wón jich tak
do Samarie wedżeſche. Ha déż woṅi wo Samarij bėchu: prajeſche Elizeus:
Kṅeże! woteṙ jim jich Wotżi, zo bóchu widżeli: ha to ßo też ſta; ha woṅi
widżachu, zo ßu ßredża teje Samarie. Déż da jich tón Iſraelski Kral
widżeſche: dżeſche won k Elizeußei: mói Wotcze: derbu ja jich zbicż? wón
pak prajeſche: te jich ṅederbiſch zbicż: pżetoż té jich ṅeißé z twojei
Brónu

<pb n="214"/>

popanéw: hale dai jim jėzcz ha picż, ha potom móża zaßé k ßwojom Kṅezei
cżanécż. Ha wone bó jim wele k Jėdżi ha k Picżu pżihotuwane, ha déż woṅi
pojėdli, ha ßo napili bėchu; ha wón jim da k jich Kṅezei cżanécż. Ha wot
toho Tżaßa ṅepżindżechu cżi Róbeżṅiczé z teje Syrie jaczé do toho
Iſraelskoho. Kraja.

♣LXXI.♠

Wo Samarii be̓ wulki Wod. ♣IV. R. C.♠ 6.

Po Tżaßu ßo ſta, déż tón Syrißki Kral Benadad ßebi jene wulke Wóiſtwo
zromadżiw bė: cżeṅeſche wón ze ßwojei czéwoi Moczu, ha wobßéné te Mėſto
Samaria. Ha wona bė wo Samarij jena wulka Drohota, ha te mėſto bė wot
toho Ṅepżecżela tak dowho wobßéṅene, zo bó talka Nuza, ha Wód tém
Mėßcże; zo za jenu wóßlaczu Wowu woßém dżeßat Slėbórnéch, ha za ztwórté
Tel jeneje Mėré Cabó Howbjaczoho Noja pecż Slėborné dawachu, ha
pwacżachu. Ha déż tón Kral na tei mėſtcżanßkei Muri kodżeſche; wowaſche
jena Żona za ṅim, ha prajeſche: pomhai mi mói Kṅeże Kralo! ha wón
wotmoji: déż tebi tón Kṅez ṅepomha, ka bóch ja tebi pomhacż mów? ha tón
Kral ßo jeje wopraſcha: żto ha czeſch? ha wona wotmoji, tulei ta Żona mi
prajeſche: dai twojoho Séhna ßém, zo bóch mói joho dżeṅcza zjėdwoi, ha
jutze czemói mojoho jėzcz. Ha tak ßmói mojoho Séhna zwariwói, ha
zjėdwoi. Ha na jedén druhi Dżeṅ ja prajach kṅi: dai mi twojoho Séhna
ßém, zo bóch mói joho jėdwoi: ha wona jo ßwojo-

<pb n="215"/>

ho Séhna zkowawa. Ha déż to tón Kral ßwóſcheſche, rózdre wón ßwoju
Draſtu, ha dżėſche po tei Muri ṅimo. Ha tón Kral ßo zarocżi, zo cze tomu
Profecże Elizeußei tu Wowu wocżecż dacż: tohodla zo wón ze ßwojimi
Modliwami, deż móżeſche, ṅejo toho Meſta wot toho Ṅepżecżela wumóżiw.
Elizeus ßedżeſche wo ßwojim Dome, ha cżi Stariſchi ßedżachu pżi ṅim. Ha
tón Kral póßwa predé jenoho Muża; ha predé hacż tón Poßow pżiṅdże:
prajeſche Elizeus tém Stariſchim: wėßcże wó; zo jo tón Kral ßem póßwaw,
zo mi moja Wowa dérbi wocżata bócż? tohodla ladaicże, déż tón Poßow
pżiṅdże, zawricże te Dure, ha nedaicże jomu nutz: pżetoż te Stupaṅo tech
Nohow joho Kṅeza jo za ṅim. Deż hiżcże wón retżeſche, pżiṅdże tón Poßow.
Ha wón prajeſche: hlei te wulke Ṅezbożo pżiṅdże wot toho Kṅeza: żto ha
dérbu ja jacze wot toho Kṅeza dotżakacż?

♣LXXII.♠

Ka jo ta wulka Nuza wo Samariji pżez tu Mócz Bożu najeno dobo pżeſtawa.
♣IV. R. C.♠ 7.

Wo taikei wulkei Nuzé toho Samaritanßkoho Mėſta prajeſche Elizeus:
Swóſchcże te Swowo toho Kṅeza: to praji tón Kṅez: Jutze budże tu wo tem
Tżaßu jeden Kórcz czawtowoje Muki za jeden Sikl, ha dwai Korczai
Jecżmeṅa też za jeden Sikl téch Rotach wo Samariji na pżedaṅ. Ha jeden
wot tech woßobṅiſchich Firżtow toho Krala prajeſche Elizeußei. Boruṅe
ton Kṅez na Ṅebju Wokna, ha Rota woteriw, zo bó hako

<pb n="216"/>

z Brózṅe Żito podawo: hacż to móże bócż, żtoż té rétżiſch? ha Elizeus
dżeſche: te budżeſch to z Wotżomai widżecż, hale ṅebudżeſch wot ṅoho
jėzcz. Woṅi pak bėchu żtérjo wußadṅi Mużowe pola téch Rotow Samarie, ha
woṅi beßobu tak rétżachu: tżohodla czemó mó tu tak dowho woſtacż, hacż
mó wodé wumremó? póndżemoli mó do Mėſta? ha mó tam ruṅe wumremó:
woſtaṅemó pak tu? tak dérbimó też wumrecż; póimó ratzi do toho Syrißkoho
Logera! jolizo woṅi naß ſcheſchonuju? tak zdżerżímó te naſche Żiweṅo:
zeczedża pak woṅi naß zkónczuwacż? mo bóchmó beztoho wumrecż dérbeli. Ha
woṅi ßo Wetżor na Pucż dachu, ha dżėchu do toho Syriskoho Logera. Ha déż
woṅi tam pżiṅdżechu, dżeż ßo tón Loger zapotża: tam woṅi ṅikoho
ṅenamakachu. Pżetoż tón Kṅez ha Bóh bė wo tém Syrißkim Logere ha Lėwe
wulki Ropot ßwóſchecż daw, hako bó ſchitko powno Wozow ha Koṅi pżiſchwo;
ha hako bó jene jara wulke Wóiſtwo pżicżanéwo. Ha jo jedén Syrißki k
tomu druhomu prajiw: Hleicże tón Iſraelski Kral jo ßebi dweju Kralow
toho Hethitherzkoho, ha toho Egypskoho pżecżiwo nam za Peṅezé najaw; cżi
na naß cżanu. Ha tohodla ßu cżi Syrißczé Noczé pócżme cżeknéli; ha ßu
Scho ſtojo ha leiżo woſtajili, Koṅe ha Wóßwó, ha Schitko druhe, jeno zo
bėchu ze Żiweṅom precż pżiſchli. Cżi żterjo Wußadṅi dżėchu do toho
Logera, ha do tech Hėtow habo Czeltow; tam woṅi Jėzcz ha Picż namakachu,
też Slėbóro, Zwote, ha Draſte; to ßebi zachu, ha ßebi zkowachu. Woṅi pak
beßobu retżecż potżachu: mó to ṅepraje tżiṅimó. Budżemóli mó hacż

<pb n="217"/>

do Raṅa tżakacż? tak budże nam to za jenu zwu Wėcz wukwaduwane: póicże,
czemó to tėm Kralowskim Dwore zjewicż. Déż woṅi k tém Ratam toho Mėſta
pżiṅdżechu: pojedachu; zo ßu tém Syrißkim Logere bóli; ha tam ṅeißu
żanoho Cżwojeka namakali, hacż jeno pżijazane Koṅe ha Wóßwó, ha te
Czelté. Cżi Rótṅiki dżėchu do toho Kralowßkoho Dwora, ha to pojedachu.
Na to tón Kral k ßwojim Wóſchim dżeſche: Cżi Syrißczé wedża, zo mó Wód
cżerpimó; tohodla ßu woṅi ztoho Logera wuſchli, ha ßu ßo ṅedże wo Polu
zkowali, tak déż mó z toho Mėſta won pżiṅdżemó, zo bóchu woṅi naß żiwóch
popanéli, ha tak do naſchoho Mėſta nutz cżaneli. Jedén pak wot téch
Wóſchich wotmoji: Wone jo pecż Koṅi tém czéwóm Mėßcże woſtawo, te druhe
ßu ſchitke zjėdżene; czemó na téch Koṅoch ṅėkotréch won póßwacż, zo
bóchmó zhoṅili, ka jo? ha tak pżiwedżechu dwei Koṅow, na témai póßwa tón
Kral do toho Syrißkoho Logera, ladacż. Ha wonai tam jėdżeſchtai; ha
widżeſchtai: zo bėſche tón czéwó Pucż powné Draſté, ha drujoho Sudowja,
kotreż cżi Syrißczé wot ßo rozmetali bėchu wulkich Stróżelow dla. Ha cżi
kíż poßwaṅi bėchu, ßo rócżichu; ha pojedachu to tomu Kralei. Ha tón Lud
dżėſche won, rozpopadaſche tón Syrißki Loger, da bėſche jedén Kórcz
bėwoje Muki za jedén Sikl, ha dwai Kórczai Jecżmeṅa też za jedén Sikl
pżedawané, każ tón Muż Bohżi Elizeus prajiw bė. Toho Firżtu, kotréż
bėſche tżora tomu Muzei Bohżomu prajiw: bórune Bóh te ṅebeßke Wokna ha
Rota woteriw, hacż mówo ßo to ſtacż? bė tón Kral k tém Rotam toho Mėſta
poſtajiw,

<pb n="218"/>

tón bó wot toho Luda zateptané, ha ṅejo wot teje tuṅeje Muki jėd, po tém
Swowe toho Profeté.

♣LXXIII.♠

Wot Wulkeje Drohoté ßédém Lėt dowho. ♣IV. R. C.♠ 8.

Elizeus tón Profeta rétżeſche z teju Sunamiczkei Żónzku, kotrejeż Sehna
bė wot Smercże zbudżiw, ha dżeſche: dżi té, ha ſchicze cżi twoji do
jenoho czuzoho Kraja, dżeż jene Mėſto namakaſch; pżetoż tón Kṅez budże
jenu wulku Drohotu tu na tón Krai póßwacż, kotraż budże ßédem Lėt za
ßobu tracż. Ha wona cżeṅeſche zewſchitkim ßwojim Domom do toho
Filiſteißkoho Kraja; ha déż te ßedem Lėt teje Drohote ṅimo bėchu, rócżi
ßo Wona zaßé z témi ßwojimi Domoi. Zatém bė jeje Kėża, ha jeje Rola do
druhich Rukow pżiſchwa. Ha wona dżėſche, zo czéſche za ßwoju Kėżu, ha za
ßwju Rolu pola toh Krala proßécż. Tón Kral pak rétżeſche ruṅe z tém
Swuzowṅikom Giezi toho Muza Bohżoho, ha żadaſche, zo bó jomu te Wulke
Zkutki pojedaw, kotreż jo Elizeus tżiṅiw. Ha déż wón tomu Kralei
pojedaſche: ka jo wón jenoho Mordwoho z budżiw; ha ta Żónßka ruṅe tem
Tżaßu pżiṅdże, kotreje Sehna wón żiwoho żtżiṅiw bė; ha wona wowaſche ßo
k tomu Kralei za ſtwoju Kėżu, ha za ßwoju Rolu. Ha Giezi prajejeſche:
moi Kṅeże Kralo: tu ta jo ta Żónßka, ha to jo tón jeje Séhn, kotrohoż jo
tón Elizeus wot Smercże zbudżiw. Ha tón Kral ßo też teje Żónßkeje
praſcheſche, ha wona jomu ſcho wupojeda. Ha ton Kral da ji jenoho
Komorṅika ßobu: ha pżikaza: dai ji ſchitko zaßé,

<pb n="219"/>

żtoż jeje jo; ha też ſchitkón tón Wużitk teje Role wot toho Dṅa, déż jo
wona z toho Kraja cżanéwa, hacż tu do toho Tżaßa.

♣LXXIV.♠

Wo teje Koroßcże, ha Smercże toho Syrißkoho Krala Benadad. ♣IV. R. C.♠
8.

Elizeus pżiṅdże też do Damaßka toho Mėſta, ha tón Syrißki Kral Benadad
bė koré; ha woṅi tomu Kralei pojedachu, zo jo tón Muż Bohżi Elizeus
pżiſchow. Ha tón Kral dżeſche k tomu Hazaelei; zmi z tobu Daré, ha dżi
tomu Mużei Bohżomu napżecżo; ha praſchei ßo joho, hacż ja wot koricż
budu? ha Hazaol cżeṅeſche z témi Darami; ha deż wón pżed ṅim ſtojeſche,
prajeſche k ṅomu: Twói Séhn Benadad tón Syrißki Kral jo me k tebi
póßwow, ha da ßo praſchecż: hacż budże wóm wotkoricż? Ha Elizeus
dżeſche: ta Mócz teje Koroßcże budże joho wopużcżicż; hale tón Kṅez jo
mi’ k Rozemeṅu daw: zo wón wumrecż budże. Wón pżi ṅim ſtojeſche, ha bė
joho Zrudobó na Wobletżu widżecż: ha tón Muż Bohżi pwakaſche. Ha tón
Hazael praſcheſche: tżohodla té mói Kṅeże pwakaſch? ha wón dżeſche:
tohodla: dokelż ja wėm, kaiku Zwóßcż té tém Iſraelskim Dżėcżom tżiṅicż
budżeſch. Jich ßélne Mėſta budżeſch zapalicż; jich modéch Mußkich
budżeſch z Metżemi ha z Teßakami moricż, jich mawo Dżėcżi budżeſch
rozbicż, jich Żoné budżeſch rozdżėlicz. Ha Hazael prajeſche: żto? ßem ja
jedén Poß, zo bóch taike zwo wulke Wėczé tżiṅicż dérbjaw? ha Elizeus
dżeſche: tón Kṅez jo mi zjewiw, zo té wo Syrißkei Kral

<pb n="220"/>

budżeſch. Ha tón Hazael cżeṅeſche wot Elizeußa precż, ha pżiṅdże k
ßwojom Kṅezei: wón ßo wopraſcha: żto jo tebi Elizeus prajiw? wón
wotmoji: wón jo kemṅe prajiw: te budżeſch zaße wotkoritż. Ha déż tón
druhi Dżeṅ pżiṅdże, pżikre Hazael toho Krala z jenem Woża Wodżewaṅom. Ha
déż Benadad tón Kral wumre; regiruwaſche tón Hazael, ha bó Kral. Ha tech
wulkich Rėchowdla tech Iſraelskich Dżėcżi da tón Kṅez Iſraela do tech
Rukow Hazaela Krala Syrißkoho, kotre Irael pocżiſchcża.

Wutżwa.

Steje Hiſtorie, ha dżiwnéch Czeichow, kotreż jo Bóh tón Kṅez pżez tei
dwei Profetow Eliaßa, ha Elizeußa beztémi Iſraelskimi Dżėcżimi tżiṅiw,
jo widżecż, ka jo ßo Bóh za téch ßwojich ſtaraw, kotziż joho Wolu
tżiṅili, ha joho Kazṅe dżerżeli ßu. Ka ßurowe pak jo Bóh tém ſtarém
Zakoṅu téch Pżeſtuperjow Joho Kazṅi, ha ṅepoßużnéch Rėſchnikow
żtrafuwaw. Ṅėt pak tém nowóm Zakoṅu teje Nadé nam Bóh tón Kṅez wele ha
wulke Dobroté wopokazuje, ha téch Rėſchṅikow mawo dé tak ßurowe
ztrafuje; hale da jich pżez téch Wutżerjow k prawoi Wėre, k Nadże, k
Luboßczi ha k nutnei Pokucże napominacż. Kotréż te ßwėrne Napominaṅo
hore bere, ha ßo nakaże: na tém ßo Bóh, mėſto teje zaßwużeneje Żtrafo,
ßmėli. Póznai tohodla mói Czwojetże tu Miwoßcż toho Kṅeza, wobrocż ßo
zkere lėpe ktomu Kṅezei; ha ṅewotlakui ßo dowho; hale bói ßo, zo bó ta
zaßwużena Żtrafa na Cżėwo,

<pb n="221"/>

ha na Duſchu ṅepżiſchwa, zo bó ßo pozdże kaiż ṅetrebaw.

♣LXXV.♠

Wot toho Bóhu poßuſchnoho Krala Ezechiaßa. ♣IV. R. C.♠ 18.

Po tei Smercżi Davida ßu naibóle ſchiczé Kralowe bezbóhżṅi bóli: ṅeißu
ßo czéle po Bohżei Woli zadżerżeli: ßu ßo k tém zwotém Cżelatam, kotreż
bė tón Kral Jeroboam lecż daw, modlili, ßu tém Pżibowam wuprowali, z
Wóruchom kadżili, nai bóle tomu Pżibowei Baalei, hako tón Kral Achab
etc. etc. tżiṅili ßu. Ton Kral Jehu, ha nai bóle tón Kral Ezechias ßu te
Pżibohwó, ha Pżibohwſtwa zanali. Wón da na téch Horach te zelené ha
cżmite Lėßa porubacż, dżeiż ßo tón zaßlepené Lud k tém Pżibowam
modleſche, wón te Stowpó, na kotréch te Pżibowó ſtojachu, ha toho
moßaznoho Hada, kotroho bė Moizes tżiṅicż daw; ha kotromu cżi Iſraelsczé
Wóruch kadżachu, rozbi. Hai tón Kral Ezechias mėjeſche ßwoju czéwu
Nadżiju k tomu Kṅezei, ha k Bohu toho Iſraela, ha wón dżerżeſche ſchitke
te Bohże Kazṅe, kotreż bė tón Kṅez pżez Moyzeßa daw; tak zo wón ßebi
żanoho ruṅa bez témi Kralemi mėw ṅejo. Wone ßo pak tola ſta, zo tón
Aßyriſ ki Kral Sennacherib z jeném wulkim Wóiſtwom k tomu Mėſtu
Jeruſalem pżicżeże, ha póßwa tzjóch Wóſchich z Menom Tharthan, Rabſaris,
ha Rabſaczen: cżí tzjo dachu toho Krala Ezechiaßa k ßebi wowacż; ha
Ezechias póßwa Eliaczima, Sobna, ha Joahe k ṅim: ha tón Aſyrißki Wóſchi
Rabſaczes potża rétżecż:

<pb n="222"/>

praicże wó tomu Ezechiaßei: to praji tón wulki Aßyrißki Kral
Sennacherib: Na koho ßo té zpuſchcżeſch? ha komu ßo dowėriſch? trebas
czeſch zomnu wojuwacż? habó dowėriſch ßo twojomu Bohu? hale Eliaczim
Sobna, ha Joahe prajachu tomu Rabſaczeßei: zo bó zṅimi ż teju Syrißkei
Rétżu rétżaw, ha ṅicz na tu Żidowßku Rétż; zo bóchu cżi Ludżo, kotżiż na
tei Muri ßu, to ṅerozemili. Ha Rabſaczes wotmoji; móí Kṅez ha Kral me
ṅejo jeno k twojomu Kṅezei, ha k tebi ßamom rétżecż póßwaw, hale wele
jaczé k tém Mußkim, kotziż na tei Muri ßedża. Ha Rabſaczes wowaſche
zczéwoi Schiju wo tei Żidowßkei Rétżi: Swóſchcże te Swowa toho wulkoho
Aßyriskoho Krala: to praji tón Kral: ṅedaicże ßo wot toho Ezechiaßa
zawezcz! pżetoż wón was ṅebudże mócz z mojich Rukow wumócz. Ha ṅedaicże
ßo też z tém waſchim Kṅezom ha z Bohom wot ṅoho tróztuwacż; ha prajicż:
ton Kṅez budże nam pomhacż! tón Aßyrißki Kral ṅebudże tu te Mėſto do
ßwojeje Moczé krédnecż. Ṅepoßuchaicże na Ezechiaßa. To wam tón Kral
praji: poßuchaicże me; ha ja czu wam jedén tak dobré ha pwódṅé Krai
dacż, dżeiż Klėb, Wino, ha Wolij roßcże: budżecże me ßwóſchecż? da
budżecże wó żiwi woſtacż, ha n̊ebudżecże z konczuwaṅi. Ṅepoßuchaicże
Ezechiaßa, kotreż waß z tém zhebacż cze: Bóh budże nam pomhacż. Ha na te
ha na druhe jaczé Rétże tón Lud ṅitżo n̊ewotmoji. Ha Eliaczim, Sobna, ha
Joahe pżin̊dżechu zrózdrenei Draſtu k tomu Krali Ezechiaßei, ha pojedachu
jomu ſchitke te Retże toho Rabßaczeßa.

<pb n="223"/>

♣LXXVI.♠

Tón Jandzel Bożi pobi te Wóiſtwo Senacheriba. ♣IV. R. C.♠ 19.

Déż to Ezechias ßwóſcheſche: roſtorże wón ßwoju Draſtu, woblecże ßo z
jeném Mėchom, ha dżėſche do toho Doma toho Kṅeza, ha poßwa Eliaczima,
Sobna, ha tech Stariſchich wot tech Mėſchṅikow k tomu Profecże Iſaiaßei,
ha prajachu kṅomu: Ezechias tón Kral da tebi prajicż: to jo tón Dżeṅ
teje Zrudobó, ha Boha Leſtruwaṅa; hacż jo twói Kṅez ha Bóh te Swowa toho
Rabſaczeßa ßwóſchaw, kotrohoż jo tón Aßyrißki Kral Sennacherib póßwaw,
ka wulczeſchn̊e ja wón tomu Kṅezei porokuwaw: tohodla proſch toho Kṅeza
za naß. Ha Iſaias prajeſche kn̊im: praicże to waſchom Kṅezei ha Kralei,
to praji Bóh ton Kn̊ez: ṅebói ßo tech Retżi, kotre té ßwóſchaw ße, pżez
kotreż me tżi Swużown̊iki toho Aßyrißkoho Krala leſtruwali ßu. Tón Kral
Sennacherib budże Nowizné zhon̊icż, ha budże ßo do ßwojoho Kraja rócżicż,
ha Ja czu joho wo ßwojim Kraju pżez tón Metż dele powożicż (hacż k
Smercżi). Ezechias pak wo tém Templu toho Kn̊eza proſcheſche: ha
prajeſche: o Kn̊eże té Bohżo toho Iſraela! té ßé jeno ßam lutki Bóh
wóſche ſchitkich Kralow na Zemi: té ßé Ṅebeßa ha Zemju ztworiw. Pokil
twojei Wuſchi, ha ßwóſch; woteṙ twojei Wotżi o Kṅeże, ha ladai; ßwóſch
tu Retż toho Sannacheriba, kotréż jo poßwaw tebe toho żiwoho Boho
zadſpecż ha han̊icż. Ton Kral jo wele Krajow puſtéch żtżin̊iw. Té pak
Kn̊eże naſch Boh, wumóż naß n̊et z joho Rukow, zo bó-

<pb n="224"/>

chu ſchitke Kraje póznali, zo té Kṅeże tón Samitki Bóh ße. Ha Iſaias tón
Profeta póßwa k tomu Kralei Ezechiaßei, ha da jomu prajicż: to praji tón
Bóh Iſraela: za tżoż té me proßéw ßé na toho Sennacheriba Krala
Aßyrißkoho, to ßem ja ßwóſchaw. Tohodla praji tón Kn̊ez wot toho
Aßyririßkoho Krala: wón ṅedérbi do toho Mėſta Jeruſalema nutz pżiṅdż,
też ṅedérbi żanoho Kwóka nutz tzėlicż. Wón ßo dérbi po tém Pucżu zaßé
rócżícż, po kotrémż jo pżiſchow. Ha Ja czu te Mėſto zakitacż, ha jomu
mojedla pomhacż, ha Davida mojoho Wotrocżka dla. Ha wone ßo ſta, zo wo
tei ßamoi Noczé tón Jandżel toho Kṅeza pżiṅdże: ha zabi wo tém Logere
téch Aßyrißkich Sto pecż ha woßém dżeßat Tauzéntow Mußkich. Ha déż tón
Kral Rano ſtaże ha wulada te mordwo Czėwa! da cżeṅeſche ßwói Pucż do
Ninive. Ha déż wón tón Kral Sennacherib ßo tém Templu k Neßrochei ßwojom
Pżibohei modleſche, tam joho Adramelech ha Saraſar joho dwai Sehnai z
kónczuwaſchtai.

♣LXXVII.♠

Bóh pżida Ezechiaßei pjatnacże Le̓t k Żiweṅu. ♣IV. R. C.♠ 20.

Ezechias tón Kral bė k Smercżi koré, ha Iſaias tón Profeta pżiṅdże k
ṅomu, ha dżeſche: rozkazui twojim Dome, ha hotui ßó, pżetoż té budżeſch
wumrecż, ha ṅebudżeſch dlėhe żiwó. Ha Ezechias wobrocżi ßwoje Wobletżo k
Sczėṅe, ha proſcheſche toho Kṅeza, ha prajeſche: Ja cże proſchu, o
Kṅeze! dopowṅ dżė ßo, ka ßém ja pżed tobu kodżiw, ha tżiṅiw, żtoż ßo
tebi lubiwo jo; ha Eze-

<pb n="225"/>

chias pwakaſche z wulkei Żawoßcżu. Ha tón Kṅez porutżi Iſaiaßei: rócż
ßo: ha praí Ezechiaßei: to praji tón Kṅez, tón Bóh toho Davida twojoho
Nana: Ja ßém twoju Próſtwu ßwoſchaw, ha twoje Selzé widżew. Hlei ja ßém
cże wuſtrowiw, ha ßém cżi pjatnacże Lėt k twojomu Żiweṅu pżidaw. Ha na
tzecżi Dżeṅ derbiſch te do toho Templa toho Kṅeza hore hicż.

Wutżwa.

Bóh wußwóſchi téch Pobożnéch Próſtwó; pomha jim z Nuze. Pobije jich
Ṅepżecżelow. Podlėji jich Żiweṅo: kaiż jo ßo to tomu Kralei Ezechiaßei
ſtawo.

♣LXXVIII.♠

Kral Nabuchodonozor pżewiné téch Iſralſkich Kralow; zpali Jeruzalem, ha
tón Templ. ♣IV. R. C.♠ 25.

Dokelż cżi Krale, ha Iſraelski Lud zaße pżecżiwo Bohu rėſchachu, Bohże
Kazṅe wamachu, ha tém Pzibowam ßwużachu; da dopużcżi tón rozṅewané Bóh
tón Kṅez; zo tón Babylónßki Kral Nabuchodonozor do Jeruſalema pżin̊dże,
wurobi tón Tempel etc. za ſchitke Slėbóro Żwote, ha druhe Schoczé;
wedżeſche toho Iſraelskoho Krala Joachina ha też tón Lud do Babylona do
Jaſtwa. Joachin poſtaji za Krala toho Sedecziaßa. Hale Sedeczias
tżineſche Zlė pżed tém Kṅezom, ruṅe kaiż Joakim tżin̊iw bė. Ha tón Bóh ha
Kṅez bó ṅėwné na Jeruſalem, ha na Juda: tak zo za dżewecż Lėt toho
Regiruwan̊a Krala Sedecziaßa Nabuchodonozor ze ßwojim Woiſtwom zaße k
Jeruſalemei

<pb n="226"/>

pżicżeże; dobó te Mėſto; Sedeczias bó popaṅené; ſchicze joho Séhne bóchu
pżed Joho Wotżomai moreṅi: Sedecziaßei bożtai Wotżi wukawanei, ha bó z
Recżazami zjazané do Babylona wedżené; Schitko żtoż tem Templu bėſche bó
wuróbene; tón Tempel, ha druhe Twareṅa bóchu do Popewa zpalene, te Mure
wokoho toho Mėſta roztorhane ha powalene; ha tón druhi Lud, kotreż ßo
ṅebė rozbėżaw, bó ßobu do toho Babylonßkoho Jaſtwa naté.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez jo dowho doßcż na tė wulke Rėchi téch Iſraelskich Kralow,
ha Luda pżez Porſté ladau, jo ßo też na ṅimi ßmėliw. Déż pak téch Rėchow
żadén Kóncz ṅebo; da bó Kóncz teje Bohżeje Miwoßcże: ha bó najene dobo
te Kraßne Mėſto Jeruſalem ha tón rjané Tempel do Popewa pżewobrocżené;
ha tón Lud z Kralom do Babylona do Jaſtwa wedżené. Żto pak té
Kżeßczianki Cżwojetże ßebi móßliſchi, déż té ṅepżeſtaṅeſch rėſchicż? Ha
té czéwó Krajo? na kotrém zkoro ṅejo znacż: hacż ßé Kżeßcżianßki? habo
Pohanßki? kaiki Kóncz budże z tobu? Tżiṅ z Tżaßom téch Rėchow Kóncz: tak
budże cżi Bóh popſchecż dobré Koncz.

♣LXXIX.♠

Nabuchodonozor jo tón Salomonſki Templ wurobiw, ha zpaliw; ha Cyrus zaßé
natwariw. ♣L. I Esdræ. C.♠ 1.

Tón Perßianßki Kral Eyrus pózna toho wėrnoho ha żiwoho Boha; ha
prajeſche: tón Kṅez

<pb n="227"/>

ha Bóh téch Ṅebeß jo mi porutżíw, kotréż mi ſchitke Kraleſtwa na Zewi
daw jo: zo ja Jomu jedén Dom wo Jeruzaleme twaricż derbu. (Dokelż bė
Nabuchodonozor tón Kraßné Salomonßki Tempel zpaliw, ha tón ßamó czéle
wurobiw, ha ſchitke Schoczé, Slėbóro ha Zwote do Babylona pżenezcż, ha
do Templa ßwojoho Pżibowa powożicż daw; ha bė też tón Iſraelski Lud do
toho Babylonßkoho Jaſtwa zanaw). Tohodlo tón Kral Cyrus pużcżi ſchitkich
Żidow, kotżiż Babyloṅe jecżi bėchu, z Jaſtwa; da jim tu Dowolnoßcż zaßé
do Jeruſalema cżanécż, ha też da ſchitke Zwote ha Slėbórne Sudowja z
toho Babylónßkoho Templa won k Twarenu k tomu Domoi wo Jeruſaleme, ha
dowoli, zo bó Jedén Kóżdé k Pomoczé daw po ßwojim Zamóżeṅu. Toho Sudowja
bė, kotreż jo Cyrus ze ßwojoho Templa daw, pecż Tawzént ha żtéri Sta.
Schitke tu te Sudowja doweze Saßabaſar po tém Porutżeṅu toho Krala
Cyrußa do Jeruſalema.

♣Cap.♠ 2. Téch Żidow pak bėſche, kotziż z toho Babylónßkoho Jaſtwa do
Żidowßkeje, ha do Jeruſalema cżeṅechu, dwai ha Żterczécżi Tawzéntow, tzi
Sta, ha Schėßcz Dżeßat, bez Wotrocżkow ha ßwużownéch Dżówkow, kotrechż
bėſche Sédém Tawzéntow tzi Sta ha ßédém ha tziczécżi. Koṅi,
Konßkich-Wóßwow, Camelow, ha Wóßwow ſchėch romadże: Woßém Tawzéntow jene
Sto, Schézcz ha tziczécżi. Ha ṅėkotzi wot téch Wóſchich Wótzczow dachu k
tomu Domoi k Twareṅu wo Jeruſaleme Schėzcz dżeßat ha jeden Tawzént
zwotech Gróſchow. Pecż Tawſent Puntow Slėbora; ha Sto Draſtow za tech
Mėſchṅikow.

<pb n="228"/>

♣Cap.♠ 4. Cżi Żidża zapótżnu zwulkei Weßowoßcżu ton Wowtar twaricż, Rano
ha Wetżor palené Wopor Wopruwacż; Tżiṅa też tón Grunt k tomn Templei. Na
to też k tém z toho Babylónßkoho Jaſtwa pżiṅdżeném Żidam pżiṅdżechu cżi
Samaritanarjo, ha czéchu też z ṅimi tón Tempel twaricż. Hale cżi Żidża
jich nóczéchu bezßobu mėcż; ha czéchu ßami zaßo twaricż, kaiż jo jim tón
Kral Cyrus porutżiw. Na to cżi Samaritanarjo pola toho Krala Artaxerxisa
tak wele wutżiṅichu, zo wón jim zakaza te Mėſto Jeruſalem, ha tón Templ
twaricż. Deż Darius kraluwacż potża, tak też cżi Żidża potżachu tón
Tempel wo Jeruſaleme twaricż. Hale tón Samaritanßki Lud, kotreż na Kraju
bódleſche, ßo zaßé tohodla pola toho Krala Dariußa wobczeżuwaſche, ha
czéſche zadżewacż. Hale cżi Stariſchi ha Wóſchi téch Żidow ßo k tomu
Kralei Dariußei wobrocżichu: ha prajachu: mó ßmó Swużowṅiki toho Boha
tech Ṅebeß ha Zeṁje, ha mó twarimo tu tón Tempel, kotréż jo pżed wele
Lėtami wot jenoho wulkoho Iſraelskoho Krala twarene bów. Deż pak naſchi
Wóczczé toho Boha tech Ṅebeß k Ṅėwoi wabili, ha nucżili ßu; jo Wón jich
do tech Rukow Nabuchodonozora toho Babylonßkoho Krala podaw, kotreż jo
tón Tempel zpaliw, ha tón naſch Lud do Babylonßkoho Jaſtwa wed. Tón Kral
Cyrus jo pak naß zaßé ßem pużcżiw, ha pżikazaw tón Tempel zaßé
natwaricż. Ha wón jo też ſchitke te ßlėbórne ha zwote Sudowja zaße daw,
kotreż bėſche tón Kral Nabuchodonozor ztoho Templa do Babylona dowezcż
daw. Ha deż to tón Kral

<pb n="229"/>

Darius ßwóſchaw bė: da wón te ſtare Pißma pżėpótacż, ha bó ſchitko
namakane, żtoż bė Cyrus pżikazaw; tohodla porutżi Darius, zo cżi Żidża
tón nowo Tempel twaricż móża. Ha débó ṅėchto pżecżiwo tu tei
Porucżnoßcżi ßo ſtajiw; z toho ßamoho Kėże dérbi jena Rjada zata bodż,
ha dérbi tón ßamo naṅu wowbeſchené bódz Ja Darius ßém to wobzanknéw, ha
czu, zo bó dopelṅene bówo. Ha cżi Stariſchi tech Żidow do twarichu tón
Tempel, ha woßwecżichu jon, ha wopruwachu tomu Kṅezei z Weßowoßcżu.

Wutżwa.

Bóh tón Kṅez téch ßwojich, kotréchż wón Iubuje, jich Rėchowdla żtrafuje;
ha déż woni ßwoje Rėchi póznaju, dadża ßebi z Wutrobó żel bócż, ha kaja
ßo, zo ßu Boha, kotréż jo ſcheje Luboßcże hódné, ze ßwojimi Rėchami
rozṅėwali! tak ßo Bóh zaßé na ṅimi ßmėlí. Tohodla moji lubi Kżeßczijeṅo!
dopomṅicże ßo; zo ßcże ſchitku tu Żtrafu, kotruż Boh na waß dopużcżiw
jo, wele moli pżez waſche Rėchi zaßwużili: Bóh tón Kṅez budże ßo na wami
ßmėlicż, wodacż, ha zewſcheje Nuzé wuweżcż: budżecżeli wo prawu Pokutu
cżinicż, ha ßo z czéwoi Wutrobu Kṅomu wobrocżicż.

♣LXXX.♠

Wot toho ſtaroho Tobißa. ♣Tob. C.♠ 1.

Tobias bė wot ßwojich modéch Dṅów Boha bojazné, ha Miwoßcziwó; wón bė
też zeßwojei Schlachtu jedén wot téch Popaṅenech, ha

<pb n="230"/>

Jatéch tón Tżaß toho Aßyrißkoho Krala Salmanaſara wo tém wulkim Mėßcże
Ninive. Wón Schitko żtoż mėcż móżeſche, ſchėdṅe ßwojim ßobu Jatém
Bratram rozdżėleſche. Ha deż druzé k tém zwotem Eżelatam, kotreż tón
bezbóhżné Kral Jeroboam żtżiṅiw bė, dżėchu! zdaluwaſche ßo wón ßam jich
Towaṙſtwa; wo tém Jaſtwe ṅejo wón wot teje pohanßkeje Jėdże jėd. Joho
Mandżelßka rėkaſche Anna. Zteju mėjeſche też jenoho luboho Séhna z Menom
Tobißa. Ha dokelż wón ßwojoho Boha ßwėrṅe wo Wutrobe mėjeſche! Tak da
jomu Bóh tu Nadu pżed tém Kralom Salmanaſarom; zo móżeſche Tobias hicż,
dżeiż czéſche, ha tżiṅicż żtoż cżéſche. Tón Aßyrißki Kral Salmanaſar
bėſche jomu ṅekotre Punté Slėbóra daruwaw. Wón pżiṅdże do toho Mėſta
Rages; tam ßo trechi z tém Gabelom, kotréż bė wot joho Schlachté habó
Swóibó, Gabel bė pak jara kudé, tomu poſchcżi wón té dżeßacż zbótne
Punté Slėbora na jene rucżne Pißmo. Ha deż tón Kral Salmanaſar wumrew
be, ha Sennacherib joho Sehn bó mėſto joho Kral, tón pak bėſche téch
Iſraelskich Dżėcżi wulki Ṅepżecżel: rohodla, zo bėſche tón Jandżel Bohżi
wot joho Wóiſtwa wo jenei Nocze Sto ha pecż ha woßém dżeßat Tauwzéntow
zabėw, joho Boha leſtruwaṅadla: ha wón z toho Żidowßkoho Kraja cżeknécż
dérbeſche! bė won jara ṅėwné, ha z Ṅėwom wele wot tech Iſraelskich
Dżecżi z kónczuwa; Tobias pak jich mordwo Cżėwa porebaſche. Deż to tomu
Kralei pojedżene bó: porutżi wón toho Tobiaßa zkonczuwacż; ha za jomu
ſchitko te joho precż. Tobias pak cżekne ze ßwojim Sehnom, ha ze Żonu,

<pb n="231"/>

ha zkowa ßo. Za pecż ha ztérczécżi Dṅów pak zkónczuwaſchtai toho Krala
Sennacheriba joho dwai Séhnai. Ha tak pżiṅdże Tobias zaßé do ßwojoho
Doma, ha dóſta ſchitke ßwoje Kubwo zaßé.

♣Cap.♠ 2. Na jeden Swaté Dżeṅ póßwa wón ßwojoho Sehna Tobißa ṅėkotrech
ßwojich Pżecżelow k Wobedu proßecż; ha déż ßo k Blidu ßénéli bėchu;
praji joho Sehn; zo jedén zabité Żid na Haßé leiżi. Tobias ſtaże natż
Wutrobó; za te Cżėwo meltżo, ha ṅeßéſche je do ßwojoho Doma, zo bó je
Noczé meltżo porebacż mów. Ha deż wón te Czėwo z kowaw bė, jedzėſche wón
zrudṅe ha żreſche. Ha deż bė te Swónczo zaſchwo, zareba wón te Cżėwo.
Hale joho bliſchi Pżecżelo joho napominachu, ha dżachu; wone jo hiżon
porutżene, zo te derbiſch teje Wėczé dla z kónczuwane bódż; ha te ße
lėdem tei Smercżi cżeknéw; ha te tola zaße tech Mordwóch porebaſch. Hale
Tobias bojeſche ßo wele jaczé Boha, hako toho Krala; ha bereſche te
Cżėwa, ha Nocze je kowaſche. Wone pak ßo ſta, zo bė Tobias na jeden Dżeṅ
jara mucżne wot toho wele Porebaṅa tech zabitech Cżėwow; wón ßo wonka
pżi Zczėṅe lené, ha wußne, ha wo tém Spaṅu padże jomu z Ṅėzda tech
Vaſtoiczow tón cżopwó Ṅerjad do Wotżow, zo wón wot toho woßlepi. To pak
Bóh tón Kṅez dopużcżi; zo bóchu cżi Potomṅiki na ṅim jedén Pżikwad mėli
teje Zcżerpnoßcże, hako na tém zcżerpnem Jobe. Tobias bė wot ßwojeje
Modoßcże Bohabojazné, ha dżerżeſche joho Kazṅe: ṅebó won teje Slepoßcże
dla pżecżiwo Bohu zrudne; hale wón woſta ſtain̊e Boha bojazné, ha dża-

<pb n="232"/>

kuwaſche ßo ſchėdṅe Bohu. Joho pżecżelo, ha druzé pak wußmėchuwachu ßo
joho Żiweṅu, ha prajachu: dżeha jo ṅėt twoja Nadżija, kotreheżdla ßé té
Jawmóżnu dawaw, ha tech Mordwóch kowaw? Ha Tobias prajeſche: ṅerécżcże
tak: pżetoż mó ßmó Dżėcżi tech Swjatech, ha tżakamó na te Żiweṅo, kotreż
Bóh tem dacż budże, kotziż ßwoju Wėru (ha Nadżiju) wot ṅoho
ṅewotwobrocża. Hanna pak joho Mandżelßka dżėſche ſchėdṅe na Tkaṅo; ha
żtoż ßebi wona zaßwużi, to wona ßobu Dom pżiṅeße. Ha wona be ßebi jonoho
Kózwicżka zaßwużiwa, toho wona Dom pżiṅeße. Ha déż joho Tobias mjakotacż
ßwoſcheſche, dżeſche wón, hladaicże, zo bó tón Kózwik trebas kraṅené
ṅebow, daicże joho zaßé ßwojom Kṅezei, wone ßo ṅehodżi, zo bóchmó ṅėżto
wot Paduſtwa jėdli, habó ßo joho pżimali. Na to bó joho Żona ṅėwna: ha
wo tmoji: to jo wėrno, zo jo twoja Nadżija poprózném. Te ha druhe tém
ruṅa Swowa wona Jomu prėtk metaſche.

♣Cap.♠ 3. Ha tón ſtaré Tobias zdéchuwaſche, ha potża ßo z Pwatżom
modlicż. Ha prajeſche: Kṅeże te ße zprawne, ha ſchitke twoje Pucze ha
twoje Skutki ßu Miwoßcż, ha Prawda. O Kṅeże Spómṅ ṅėt namṅe, ṅeżtrafui
me mojich Rėchow dla, ṅeſpominai też na moje ha na mojich Starſchich
Pżeſtupeṅa: pżetoz mó ṅeißmo twojim Kazṅam poßuſchṅi bóli; tohodla jo
ſchitke Ṅezbożo na naß pżiſchwo. Tżiṅ o Kṅeże ṅėt zomnu po twojei Woli;
ha porutż, zo bo mói Duch wo Mėre hore zaté bów, pżetoz wone jo mi lėpe
wumrecż, hako żiwó bócż.

<pb n="233"/>

♣Cap.♠ 4. Ha déż Tobias mėṅeſche, zo jo joho Próſtwa wußwóſchana, zo bó
wumrecz mów! da ßwojoho Sehna Tobißa k ßebi pżiṅdż Ha dżeſche jomu: mói
Sehno, ßwóſch moje Swowa, ha powoż je do twojeje Wutrobó. Déż Bóh moju
Duſchu k ßebi zacż budże: da porebai té moje Cżėwo, ha dżerż twoju Macż
Tżeßcżi tón czéwó Tżas jeje Żiweṅa. Pżetoż te dérbiſch roßpominacż, ka
wulke Ztrachi jo wona ztobu wuſtawa. Ha dėż też wona ton Tżaß ßwojoho
Żiweṅa dokonacż budże; tak porebai ju pżimṅi. Ha mėi tón czéwó Tżaß
twojoho Żiweṅa Boha wo Wutrobe; ha paß ßo, zo ṅidé ßo do Rėcha
ṅepodwoliſch; ha dżerż ſtaiṅe te Kazṅe toho Kṅeza, naſchoho Boha; dawai
Jawmóżnu wot twojoho Kubwa, ha ṅewotwobrocż twojei Wotżi wot téch
Kudéch: ha tak budże ßo ſtacż, zo też tón Kṅez ßwojei Wotżi wot tebe
ṅebudże wobrocżicż. Bódż Miwoßcżiwó. Maſch té wele, tak dawai ha dżėl
bohacże; maſchli mawo: tak ladai; zo bó też te mawo rad ßobu dżėliw.
Pżetoż té tebi zromadżiſch jene dobre Móto k Schoczei na tón Dżeṅ teje
Nuzé. Pżetoż taika Jawmóżna wumóże wot Rėcha, ha wot Smercże, to jo, zo
ta Jawmóżna pola Boha wele wutżiṅicż móżė, tak zo taika miwoßcżiwa
Duſcha do teje wėcżneje Cżmó ṅepżiṅdże. Pżetoż ta Jawmóżna tżiṅi jenu
wulku Dowėrnoßcż pżed tém naiwóſchim Bohom tém kotziż ju z Wutrobu
dawaju. Paß ßo też zpróczṅe ſchitkeje Ṅetżiſtoté mói Séhno; ha ṅedai
ṅide wot ßo ṅėkaike Ṅekmanſtwo ßwóſchecż. Ṅedai ßebi ṅidé ṅekaike
Pocharſtwo do Móßli ha do Wutrobó pżiṅicż, ha też ze Swo-

<pb n="234"/>

wami ṅerétż pochaṙſcże, habó hordże; pżetoż pżez te Pochaṙſtwo ha
Hordoßcż ma ſchitke Zwo ßwói Zapotżatk. Żtóż jo tebi ṅėżto dżėwaw? dai
jomu z Molom tu Zdu, ha ṅedżerż tomu najatomu Dżiwṅikei na żane Waſchn̊o
teje zaßwużeneje Zdé hore pżi ßebi. Hladai, zo bó té to żeṅi jenom
druhomu tżiṅiw, żtoż te nóczeſch, zo bó ßo tebi wot jenoho druhoho ſtacż
dérbjawo. Jėz twoi Klėb z temi Nuznemi, ha woblecż tech nahich z twojei
Draſtu. Pótai Radu pola tech Mudrech. Kwal Boha kóżde Tżaß, ha proſch
joho, zo bo wón tebe po ßwojich Putżach wed, ha zo bóchu ſchitke twoje
Radé po joho ſwjatei Woli bowó, ha woſtawó. Ṅeboi ßo mói Séhno; mó dre
jeno kude Żiweṅo wedżemó; hale mó budżemó wele dobroho mėcż, déż ßo Boha
bojecż budżemó, ha budżemóli ßo ſchitkich Rėchow zdaluwacż, ha praje
tżiṅicż.

♣LXXXI.♠

Jandżel Rafael wedże toho Modowo Tobiaßa do Rages. ♣C.♠ 5.

Dale też prajeſche tón ſtaré Nan Tobias ßwojom Sehnei Tobißei: Mói
Séhno: wo tem ßamóm Tżaßu, deż hiżcże té mawo Dżėcżo bėſche, ßém Gabelei
tém Mėßcże Rages dżeßacż Puntow Slėbora daw, na to ja mam Pißmo. Starai
ßo, ka bó k ṅomu pżiſchow, ha zo bó te dżeßacż Puntow Slėbóra wot ṅoho
zaßé doſtaw, ha zo bó jomu joho Pißmo zaße rócżiw. Ha tón Sehn Tobias
prajeſche: Nano ja czu Schitko tżiṅicz, żtoż té mi porutżiw ße: ka pak
ja te Pen̊eßé pótacż dérbu, to ja n̊ewem: Wón me ṅeznaje, ha ja

<pb n="235"/>

joho ṅewėm, ha ṅeznaju: kaike Znameṅo jomu dacż derbu? Ha k tomu ja toho
Pucża ṅewėm, po kotremż bóch tam cżanew. Na to jomu joho Nan wotmoji: ja
mam joho Pißmo pola me: déż té jomu te Pißmo pokazacż budżeſch, tak
budże wón tebi te Peṅezė ha Slėbóro zaße dacż. Té pak pótai ßebi ṅėt
jenoho ßwėrnoho Muża; kotréż bó z tobu ſchow, ßwoju Zdu derbi wón też
doſtacż; zo bó té te Peṅezé krédnéw hiżcże za moje Żiweṅo. Ha Tibias
dżėſche won, ha wulada jenoho pėknoho Modżencza, kotréz tam ſtojeſche,
ha bė woppaßané, hako bó na Pucż pżihotuwané bów. Ha Tobias joho
witaſche (wón pak n̊ewedżeſche zo bó to Jandżel Bohżi bów) ha joho
praſcheſche: zwotkel té ßé mói dobre Pżecżelo? Wón wotmoji: ja ßém wot
téch Iſraelskich Dżėcżi: ha Tobias k ṅomu dżeſche: wėſch té tón Pucż do
toho Kraja Meden? ha wón wotmoji: ja jón dere wėm; ja ßém po tém Pucżu
tżaſto kodżiw; ha ja ßem też pola naſchoho Bratra Gabela Hoſpoduwaw;
kotréż wo Rages tém Mėßcże téch Mederow bódli, kotre na tei Hore
Ekbatanis leiżi. Ha Tobias jomu prajeſche: mói Lubó: tżakai Kwilku
namṅe, hacż ja to mojom Nanei pojem. Ha Tobias dżėſche k ßwojam Nanei,
ha pojedaſche jomu Schitko; ha joho Nan ßo na to jara dżiwaſche, ha
żadaſche zo bó ton Modżencz k ṅomu nutz pżiſchow. Ha déż wón nucz
pżiṅdże, da dżeſche k tomu ſtaromu Tobiaßei: ṅech jo z tobu pżeczé
Weßowoßcż. Ha Tobias dżeſche: kaiku Weßowoßcż móżu ja mėcż, déż ja tu
ßlepó pó Eżme ßedżu, ha toho ṅebeßkoho Swėtwa n̊ewidżu? Ha tón Modżencz
prajeſche: bódż jeneje ßélneje Wu-

<pb n="236"/>

trobó: wone jo blißko, zo budżeſch wot Boha wuſtrowené. Na to prajeſche
Tobias k n̊omu; budżeſchli té mojoho Sehna k tomu Gabelei do Rages do
Mėſta tech Mederow doweßcz mócz? déż zaße pżin̊dżeſch, da czu cżi
zapwacżicż. Ha tón Jandżel dżeſche: Ja czu joho tam doweßcż, ha zaßé Dom
pżiweßcż. Ha Tobias ßo joho wopraſcha: ha prajeſche: ja cże proſchu:
prai dżė mi: z kaikeje ßé te Kėże, ha wot kotreje Swóibó té ßé? ha tón
Jandżel Rafael prajeſche: ja ßem Azarias toho wulkoho Ananiaßa Séhn.
Tobias prajeſche Jimai: cżen̊tai tam zbóżn̊e, Bóh tón Kn̊ez bódż z wamai na
tém Pucżu, ha Joho Jandżel n̊ech wai pżewodża. Ha déż Scho pżihotuwane
bė, żtoż ßebi na Pucż ßobu zacż mėjeſchtai: tak ßo tón modé Tobias
Nanei, ha Macżeri porutżi; ha dżėſchtai romadże ßwói Pucż. Ha déż wonai
precż bėſchtai, tak potża ta Macż pwakacż, ha prajicż: té ßé tón Kij ha
Padepren̊o naſcheje Starobó precż póßwaw. Bóh daw, zo bóchu te Pen̊ezé
żen̊i n̊ebówó, po kotre té joho pówaw ße; pżetoż mói bėchmói z Pokojom z
naſchei Kudobu, ha mėjachmói to za Bohatſtwo, déż mói naſchoho Sehna
widżachmói. Ha Tobias ji dżeſche: n̊epwakai: nai Séhn budże tam z bóhżṅe
pżin̊dż, ha budże zaße ſtrowó k nam pżin̊dż, ha twojei Wotżi budżerai joho
widżecż: Pżetoż ja wėrju, zo joho jedén dobré Jandżel Bohżi pżewodża; ha
ßo za n̊oho ſtara, tak zo wón z Weßowoßcżu zaße knam pżiṅdż budże. Na te
Rėtże pżeſta joho Macż pwakacż, ha meltżeſche.

♣Cap.♠ 6. Tobias cżen̊eſche, ha tón Poß bėżeſche za n̊im; ha wón woſta tu
prėṅu Nócż

<pb n="237"/>

pola teje Rėki Tigriß. Ha wón won dżėſche ßwojei Nozé mócż: ha wóna
pżiplowaſche jena wulka Réba, ha cżeſche joho póżrecż; ha Tobias ßo pżed
ṅeju ſtróżi, ha wowaſche z czéwoi Schiju, ha prajeſche: Kn̊eże: wona
namṅe pżiṅdże. Ha tón Jandżel k n̊omu dżeſche: pżim ju za Wuſchi, ha
wucżen̊ ju k ßebi won, ha wón ju na ßuchu Zemju wucżeże, ha wona potża
tżepotacż pola joho Nohow. Potom tón Jandżel dżeſche: wubeṙ tón Drob z
teje Rébó, ha z kowai ßebi tu Wutrobu, Żowdż, ha Jatra; pżetoż wone ßu
jara trėbne ha wużitne k Lėkarſtwu. Déż wón to żtżiṅiw bė; wopetże wón
te Mjaßo teje Rébó, ha zaſchtai je ßobu na Pucż, ha tón Zbótk
naßeliſchtai; ha mėjeſchtai Doßcż, hacż wonai do toho Mėſta Rages
pżiṅdżeſchtai. Tobias praſcheſche toho Jandżela, ha dżeſche: Azaria mói
Bratcze! ja cże proſchu, prai dżė mi: kaike Lėkarſtwo jo téch Wėczach,
kotre te mi pżikazaw ßé wot teje Rébó zkowacż? ha tón Jandżel dżeſche:
déż té Kußk wot teje Wutrobo na żeliwo Wulo powożiſch: tak tón Kad
zacżėri pżez tu Mócz Bohżu te zwo Duchi tak dere wot Mußkich, hako wot
Żónßkich, tak zo woṅi jacze k ṅim ṅepżiṅdu. Tón Żowdż jo dobré te Wotżi
z n̊im żawbuwacż téch Slepóch, kotziż maju tón Bėl, habó Kóżku na
Wotżomai; ha wonai budżetai wuſtrowenei. Tobias prajeſche: dże té
czeſch, zo bóchmói woſtawoi? ha tón Jandżel dżeſche: tu jo jedén Muż wot
twojeje Swóibo, kotréż Raguel rėka, ha jo wot twojoho Pżecżelſtwa, ha
ton ma jenu prawu Dżówku z Menom Sara, wón też żanéch druhich Séhnow, ha
Dżówkow n̊ima, hacż

<pb n="238"/>

jeno tu ßamu. Schitke joho Kubwo budże tebi, ha wón budże ju tebi za
Żonu dacż. Tobias wotmoji: Ja ßwóſchu: zo jo wona ze ßedém Mużemi
zwėruwana bówa, kotziż ſchicze wumreli ßu; ha ja ßem też to ßwóſchaw, zo
jo jich tón Tżert zkónczuwaw. Tohodla ßo ja też boju, zo bó ßo mi też to
ſtacż mówo. Ha dokelż ja ßam lutki jedén mojich Starſchich Séhn ßém, tak
ßo boju, zo bóſchtai ze Zrudnoßcżu wumrewoi. Tón Jandżel Raphael
prajeſche jomu: poßuchai me, ja czu tebi prajicż, kotzi cżi ßu, kotréch
tón Tżert pżewinécż móże: woßobṅe tech: kotżi do toho Mandżelſtwa tak
ſtupja, zo won̊i Boha wot ßo, ha z jich Wutrobow wuzanknu, ha po ßwojich
mjaßnéch Żadoßcżach du, hako Kón̊ ha Woßow, kotżi żanoho Rozoma ṅimaju,
na téch ma tón Tżert Mócz. Té pak, déż te ju ßebi bracż budżeſch, ha kṅi
pón̊dżeſch: da derbiſch ßo tzi Dne wot ṅeje zdżerżecż: ha ṅedérbiſch
n̊itżo druhe tżiṅicż, hacż jeno ßo z n̊eju modlicż Ha wo tei Nocze, déż té
Jatra teje Rébó zapalicż budżeſch: budże tón Tżert zanaté. Ha wo tei
druhei Noczé budżeſch bez tech ßwjatéch Patriarchow rachnuwané. Tei
tzecżei Noczé budżeſch te Żonuwan̊o doſtacż, zo budżetai ſtrowo Dżėcżi
plahuwacż. Ha déż ta tzecża Nócz n̊imo budże: tak zmi ßebi tu Kn̊eżnu wo
Bohżei Bojoßcżi k ßebi, wele jaczé z Luboßczu k Dżėcżom, hako k Mjaßnem
Lóżtam wedżené; zo bó wo tem Żonuwan̊u Abrahama Dżėcżi doſtaw.

♣Cap.♠ 7. Na to ſtupiſchtai wobai dwai do Doma toho Raguela, ha Raguel
jeju z Weßowoßcżu hore za. Ha déż Raguel na toho To-

<pb n="239"/>

biaßa ladaſche, dżeſche wón k Hann̊e ßwojei Żon̊e: ka jo tón Modżen̊cz na
mojeje Sotré Séhna czéle podomné. Ha déż wón to prajiw bė: praſcheſche:
wói Modżenczai naſchei Bratrei: z wotkel wói ſtai? ha wonai
wotmojiſchtai: mói ßmói z teje Swóibó (habó Schlachté) Nefthali wot téch
Jatech tém Mėßcże Ninive. Ha Raguel dżeſche: znajetai wói mojoho Bratra
Tobiaßa? wonai prajeſchtai: hai mói joho znajemói. Ha deż wón wele
dobroho wot ṅoho rétżeſche; dżeſche tón Jandżel k Raguelei: Tobias, za
kotremż ßo praſcheſch, jo tu toho Modżen̊cża Nan. Ha Raguel padże jomu
wokoho Schije, ha wokoſcha joho pwatżo. Ha prajeſche: bódż pożonuwané
mói Séhno; pżetoż te ßé jenoho dobroho, ha woßobnoho Muża Sehn. Ha ta
Hanna joho Mandżelßka, ha ta jich Dżówka Sara też pwakaſchtai. Ha déż ßo
rozretżeli bėchu; porutżi Raguel jenoho Borana zarėzacż, ha Hoſtcżnu
pżihotuwacż. Ha déż tón Raguel jimai kazaſche, zo bóżtai ßo k Wobjedu
ßénéwoi: prajeſche Tobias Ja tu dżentza nóczu jėßcz ha picż; kiba zo te
predé moju Próſtwu wußwóſchiſch, ha mi ßlubiſch, zo ezeſch mi Saru twoju
Dżówku dacż. Ha deż Raguel te Swowo ßwóſcheſche; poſtróżi ßo; pżetoż wón
dere wedżeſche, żto jo ßo tém ßedém Mużam ſtawo, kotżi kn̊i nucz ſchli
bėchu; ha wón ßo potża ſtaracż, zo mówo ßo tu tomu też tak ſtacż: ha deż
wón ßo tak ketzé n̊emóżeſche rozmóßlicż, ha na joho Żadan̊o n̊ewotmoji:
prajeſche tón Jandżel kn̊omu: n̊ebói ßo tu tomu twoju Dżówku dacż; pżetoż
tomu, kotreż ßo Boha bóji, ßwuſcha twoja Dżówka za Żonu: tohodla ju
żadén druhi nejo dóſtacż

<pb n="240"/>

mów. Na to dżeſche Raguel: zawėrno! Bóh jo moju Próſtwu, ha moje Selzé
pżed ßwoje Wobletżo pżiṅdż daw. Ja też wėrju, wón jo to tak czéw, zo wói
tohodla kemn̊e pżiſchwai ſtai, zo bó ta Sara po tem Zakon̊u Moyſeßowóm do
ßwojoho Pżecżelſtwa wudata bówa: ha n̊ėt czu ja ju tebi dacż: ha Raguel
za tu prawu Ruku ßwojeje Dżówki, ha da ju Tobiaßei do joho Prawicze, ha
dżeſche: tón Bóh Abrahama, tón Bóh Iſaaka, ha tón Bóh Jakuba bódż z
Wamai, ha dai wai romadu, ha dopelṅ ßwoje Żonuwaṅo wo Wamai; ha won̊i
Paperu zachu, ha żtżin̊ichu toho Mandżelſtwa Zapißaṅo. Ha potom
wobweduwachu, ha Boha kwalachu. Ha Raguel zawowa ßwoju Żonu Hannu, ha
porutżi jenu druhu Komoru pżiprawicż. Ha wón tu Saru ßwoju Dżowku nucz
wedżeſche, ha wona pwakaſche. Ha wón ji prajeſche: bódż ßélneje Moße
moja Dżówka; tón Kn̊ez téch Ṅebeß dai cżi tu Weßowoßcż za tu Woſtudwu,
kotruż te wuſtawa ßé.

♣Cap.♠ 8. Potom też toho Modżencza Tobiaßa k n̊i wedżechu do Komoré. Ha
tam ßo Tobias dopowmn̊i na tu Retż toho Jandżela, ha wucżeże ze ßwojeje
Tobowó habó z Miſchka Kuß wot tech rebjaczéch Jatrow, ha powożi je na
żeliwo Wulo. Ha tón Jandżel Raphael pżimné toho Tżerta, ha pżijaza joho
wo tei Pußcżiṅe teje horn̊eje Egypté. Ha Tobias napominaſche tu Kn̊eżnu,
ha prajeſche kn̊i: Sara ſtan̊ hore; mói czemói Dżen̊tz, Jutze, ha
zajutziſchim Boha proßecż, pżetoż te tzi Noczé budżemói z Bohom z
jenoßcżenai; ha deż ta tzecża Nócz ṅimo budże! czemói tém na-

<pb n="241"/>

ſchim Mandżelſtwe bódż. Pżetoż mói ßmói Dżėcżi tech Swjatéch, ha
ṅemóżemói tak romadu pżiǹicż hako cżi Pohaṅi, kotziż Boha ṅepóznaju.
Wonai pak wobai ſtanéſchtai, ha modleſchtai ßo romadże pżez jene z
Pobożnoßcżu, zo bó jimai Strowota data bówa. Ha tón Tobias prajeſche: o
Kṅeze Bohżo naſchich Wóczczow; tebe dérbja kwalicż Ṅebeßa, ha Zemja, ha
te Morjo, Studṅe, ha Rėki, ha ſchitke twoje Stworeṅa, kotreż wo ṅich ßu.
Té ßé Adama wot Prócha teje Zemje żtżiṅiw, ha ßé jomu tu Jėvu k Pomocze
daw. Ha Kṅeże te wėſch, zo ja tulei tu moju Sotru mjaßneje Ṅetżiſtoté
dla k Mandżelskei ṅeberu; hale jeno z Luboßcżu téch Potomṅikow; pżez
kotréch dérbi twoje Meno wowſchitkei Wėcżnoßcżi kwalene bódż. Tomu runa
dżeſche Sara: Smėl ßo na namai o Kṅeze, ßmėl ßo, zo bóchmói wobei wo
Strowocżi dere zeſtariwoi.

Ha tém Tżaßu déż te Honatże pėwaju, da Raguel ßwojich Wotrocżkow
powowacż, ha woṅi dżėchu zṅim jedén Rów récz; pżetoż wón prajeſche: wone
jo ßo trebas jomu ruṅe tak ſtawo, każ tém predawſchim ßedém Mużam,
kotziż kṅi (k Sare) nucz ſchli ßu. Ha déż woṅi tu Jamu żtżiṅili bėchu:
pżiṅdże Raguel zaße k ßwojei Żoṅe, ha prajeſche kṅi: poßcżew jemu wot
twojich Swużownéch Dżowkow, zo bo poladawa, hacż jo wón Mordwo, zo bóch
joho predé Switaṅa zarebaw. Tak wona jenu wot ßwojich Swużowṅiczow
póßwa; kotra do Komoré nucz dżėſche, ha namaka wobei dwei ſtrowei ha
tżerſtwei, ha romadże zpaſchtai. Ha wona pżiṅdże zaßé, ha pżiṅeße dobre
Pojeſtwo:

<pb n="242"/>

ha wonai kwaleſchtai toho Kṅeza, Raguel ha Hanna joho Żona: ha
prajeſchtai: mói cże kwalimói té Kṅeże, te Bóh Iſraela, zo ßo ṅejo tak
ſtawo, każ mói mėṅachmói. Pżetoż té ßé twoju Miwoßcż z namai tżiṅiw, ha
ßé toho Ṅepżecżela wot naß wuzanknéw, kotrėż naß pżezczehaſche. Témai
dwėmai jenaikimai ßé Nadu wopokazaw: dai Kṅeże zo wonai tebe doſtoiṅe
kwalitai, ha tebi tón Wopor twojeje Kwalwo, ha jeju Strowoté
woporujetai: zo bóchu ſchiczé Ludżo póznali; zo jeno té ßam Bóh ßé na
tei czéwoi Zemi. Ha na mėßcże porutżi tón Raguel ßwojim Wotrocżkam, zo
bóchu tu Jamu, kotruż bėchu wuréli, zaßé zametali predé Switaṅa. Swojei
Mandżelskei pak prajeſche; zo bó jenu Hoßcżinu pżihotuwawa. Wón da dwė
tucżnei Kruwe, ha żtéri Borané zarėzacż, ha zawſchich ßwojich Sußodow,
ha zawſchich Pżecżelow jenu weßowu Hoßcżinu pżihotuwacż. Ha Raguel
Tobiaßa nutṅe proſcheſche, zo bó dwai Tedżeṅei pżiṅim woſtaw, ha Raguel
da też tu Powoiczu ßwojoho czéwoho Zamożeṅa tomu Tobiaßei. Ha zapißa
też, zo poßwojei Smercżi ta druha Powoicza Tobiaßei bócż dérbi.

♣Cap.♠ 9. Na to Tobias toho Jandżela k ßebi powowa, (kotrohoż wón za
jenoho Tżwojeka dżerżeſche) ha dżeſche: Bratcze Azariaßo; ja cże
proſchu, ßwóſch moje Swowa. Boruṅe ßo ja tebi za Wotrocżka podaw; Ja cżi
tola nebóch doßcż wot ßwużicż mów za twoju Dobrotu: ja cże tola proſchu:
zmi ßebi Zkocżata, ha Swużowṅikow; ha cżeṅ k tomu Gabelei do toho Mėſta
Rages, ha dai jomu te Zapißmo zaßé, ha ṅech

<pb n="243"/>

wón tebi te Peṅezé (te dżeßacż Punté Slėbora, kotreż jo jomu mói ſtaré
Nan ṅėdé poſchcżiw) da; ha zmi je té wotṅoho; ha proſch joho, zo bó wón
na mói Kwaß pżiſchow. Pżeroż té je ßam wėſch, zo mói Nan te Dné
rachnuje: woſtanuli Ja jedén Dżeṅ dlėje wonka; da budże ßo joho Duſcha
rudżicż. Ha té też widżiſch, ka jo mi Raguel krucże pżikazaw (zo bóch
dwai Tėdżeṅei pżiṅim woſtaw) kotrohoż Porutżeṅu ja pżecżiwó bócż ṅeßme̓m.
Ha Raphael za żterjoch wot téch Swużowṅikow toho Raguela, ha dwei
Camelow, ha cżeṅeſche do Rages toho Mederskoho Mėſta. Ha deż wón toho
Gabela naṅdże: da wón jomu joho Pißmo zaßé, ha krédże ſchitke te Peṅezé
wot ṅoho. Ha Raphael wupojeda jomu ſchitko wot Tobiaßa Séhna toho
ſtaroho Tobiaßa, ka jo ßo zṅim zabėżawo: ha tżiṅeſche, zo Gabel z ṅim na
tón Kwaß pżiṅdże. Ha déż wón do toho Ragueloho Doma nucz pżiṅdże,
ßedżeſche Tobias pżi Blidże; ha Tobias zkotżi hore, ha wokoſcheſchtai ßo
beßobu; ha Gabel pwakaſche: ha prajeſche: tón Bóh Iſraela żonui cże:
pżetoż té ßé jenoho fromnoho, Spraunoho Muża Séhn, kotréż ßo Boha bóji,
ha Jawmóżnu dawa. Te Żonuwaṅo bódż też na twoju Mandżelßku, ha na
waſchich Starſchich; zo bóżtai wói waſche Dżėcżi widżewoi, ha waſchich
Dżėcżi Dżėcżi hacż do tzecżoho, ha do żtwórtoho Stawa; ha waſche Semjo
bódż żonuwane wot Boha Iſraela, kotréż dów ſchitkich Wėcżnoßcżow
regiruje. Ha deż Schiczé Amen prajachu, dżėchu k Jėdżi; woṅi pak tu
Kwaßnu Hoßcżinu wo Bojoßcżi toho Kṅeza dżerżachu.

<pb n="244"/>

♣Cap.♠ 10. Déż ßo tón Séhn Tobias ṅėżto dlėhe toho Kwaßa dla zakomdżiw
bė, ſtaraſche ßo joho Nan, ha prajeſche (k Hanṅe ßwojei Żoṅe) żto té
mėṅiſch, tżohodla woſtaṅe mói Sehn tak dowho wonka? habó tżohodla budże
wón tam hore dżerżané? nėzda ßo cżi, zo jo trebas Gabel wumrew? ha zo
jomu Ṅichtó te Peṅezé zaßé ṅeda? ha wón potża pżez Mėru zrudné bódż, ha
joho Manżelßka Hanna z ṅim. Ha wonai potżeſchtai wobai dwai romadże
pwakacż, dokelż jei Séhn na tón poſtajené Dżeṅ ha Tżaß ṅejo zaße k ṅimai
Dom pziſchow, naidóle roṅeſche joho Macż hórke Sélzé bez Tróżta: ha
prajeſche: ach ach mói Séhno! tżohodla ßmói mói tebe do czuzoho Kraja
póßwawoi, tu Swėtwoßcż naſchich Wotżi, te Podepreṅo naſcheje Starabó,
tón Tróżt naſchoho Żiweṅa, ha tu Nadżiju naſchoho Plahwa. Pżetoż mói
mėjachmói wo tebi Schitko romadże: tohodla ṅederbjachmói tebe wot naß
precż póßwacż. Ha Tobias dżeſche kṅi: jeno meltż, ha ṅerudż ßo: naſch
Séhn jo ſtrowó: tón Muż jo ßwėrne doßcż, z kotremż mói joho póßwawói
ßmói. Hale wona ṅebi na żane Waſchṅo k tróżtuwaṅu; hale bėżeſche ſchėdṅe
won, ha woladuwaſche ßo, ha kodżeſche nawſchich Pucżach wo koho, dżeż ßo
wona nadżijeſche, zo budże wón derbecż pżiṅdż, zo bó joho, tak wele hacż
móżno, nazdala widżecż mówa pżiṅdż. Raguel pak prajeſche k Tobiaßei
ßwojeje Dżówki Mużei: bódż tu, ha ja czu k Tobiaßei twojomu Nanei jenoho
Póßwa poßwacż, kotréż bo jomu k wedżeṅu daw, zo hiżcże ßo té dere maſch.
Ha Tobias jomu dżeſche: Ja wém, zo mói Nan ha moja Macż ṅėt te dné
rachnujetai,

<pb n="245"/>

ha zo jo jeju Duſcha powna Staroßcże. Ha déż da Raguel Tobiaßa z wele
Swowami proſcheſche, hale wón joho na żane Waſchṅo poßuchacż ṅocżéſche:
da wón jomu tu Saru, ha tu Powoiczu ſchitkoho ßwojoho Kubwa, Wotrocżki,
ßwużowne Dżówki, Wowczé, ha Camele, Kruwó, ha jenu wulku Samożnoßcż. Ha
da jomu ſtrowomu z Weßowoßcżu wot ßo cżanécż: ha prajeſche: tón Swjaté
Jandżel toho Kṅeza bódż z wamai na tém Pucżu, ha wedż wai ſtrowóch, zo
bożtai Schitko pola waſchei Starſchich dobrém Żtancże namakawoi; ha zo
bóſchtai mojei Wotżi waſche Dżėcżi widżewoi, predé hacż ja wumru. Na to
wokoſchuwaſchtai Nan, ha Macż ßwoju Dżówku, ha daſchtai ji precż
cżanecż. Prede pak ju napominaſchtai: zo bó wona ßwojich pżikodnéch
Starſchich Tżeßcżi mėwa, ßwojoho Muża Lubuwawa, tu Tżeledż dere wedwa,
za tón Dom ßo ſtarawa, ha zo bó ßo ßamu tżeßṅe ha ṅeżtrafṅe hore wedwa.

♣Cap.♠ 11. Deż wonai zaße Domoi cżeṅeſchtai, pżiṅdżeſchtai na ton
jėdnate Dzeṅ k tomu Mėſtel Charan, tam jo Pow Pucża do Ninive. Ha tón
Jandżel dżeſche: Bratcze Tobiaßo: té wėſch kaikoho ße twojoho Nana
woſtajiw. Tohodla jelizo ßo cżi lubi, tak czemói predé hicż; ha ṅech ta
Tżeledż z teju Saru, ha z tém Skorom za namai pomhawu cżeṅe, ha nai
zczėhuje. Ha to ßo Tobiaßei lubeſche: na to dżeſche tón Jandżel Raphael
k Tobiaßei: zmi ßobu wot toho Żowdża teje Rébó; mói budżemoi jón
potrebuważ, ha Tobias za wot toho Żowda, ha wonai dżėſchtai. Hanna ta
ſtara Macż Tobiaßa

<pb n="246"/>

ßedżeſche ſchėdṅe na tém Pucżu na tém Werchu teje Horé, z tam możeſche
daloko wokoho ladacż. Déż Wona joho tam tżakaſche: wulada wona joho z
daloka, ha pózna ßwojoho Séhna; ha wona bėżeſche k ßwojom Mużei, ha
pżiṅeße jomu te Poßowſtwo, ha prajeſche: hlei twói Séhn pżiṅdże. Ha
Raphael dżeſche k Tobiaßei: déż té do twojoho Doma zaṅdżeſch: Tak modli
ßo z Molom k twojomu Kṅezei ha Bohu, dżakui ßo Jomu, ha ſtup k twojom
Nanei, ha wokoſchei joho; ha potom maż ṅėſchto wot toho Żowdża teje Rébó
na te Wotżi twojoho ßlepoho Nana; pżetoż joho Wotżi budżetai wotewrenei,
ha twói Nan budze te Swėtwo téch Ṅebeß widżecż, ha budże ßo zweßelicż,
déż budże na tebe ladacż. Ha tón Pßzk, kotréż z ṅimai na tém Pucżu bów
bė, bėżeſche predé ṅei, hako jedén Poßow, ha wijeſche weßele z teju
ßwojeju Wopóſchu. Ha joho ßlepó Nan ſtaże, ha potża bėżecż, ha pótkné
ßo, ha da ßo wot jenoho Hólcżecza za Ruku wezcz, ha kwataſche ßwojomu
Séhnei napżecżo. Ha wón joho ẇitaſche, ha wokoſcha, ze ßwojei Żonu, ha
potzeſchtai wobai dwai z Weßowoßczu pwakacż. Ha déż ßo woṅi k Bohu
modlili bėchu, ha bėchu ßo dżakuwali: ßéżechu ßo dele. Na to za tón modé
Tobias wot toho Żowdża teje Rébó, ha pomaza ßwojoho Nana Wotżi z ṅim. Ha
wón potżaka ṅimale pow Żtunde, da potża jena bėwa Kóżka z joho Wotżow
won hicż, hako ta Kózka tém Jeju jo. Ha Tobias pżimné tu ßamu, ha
wucżeże ju z tei Wotżow, ha doſta kétzé ßwoje Widżeṅo zaßé. Ha wonai
Tobias ha Hanna kwaleſchtai Bo-

<pb n="247"/>

ha, ha Schiczé kotziż joho znajachu. Ha Tobias prajeſche: Ja tebi Tżeßcż
praju o Kṅeze té Bohżo Iſraela; zo ße te me Żtrafuwaw, ha té ßé me też z
hojiw, ha hlei, ja ṅetkoi mojoho Sehna Tobiaßa widżu. Ha za ßédem Dṅów
pżiṅoże też ta Sara joho Sehna Mandżelßka, ha ſchitka Tżeledż, tón Skót,
ha te wulke Peṅezé, kotreż ta Sara ßobu pżiṅeße, pódla też te Peṅezé,
kotreż wón wot toho Gabela zaße krednew bė. Ha tón modé Tobias
pojedaſche ßwojimai Starſchimai ſchitke te Boże Dobroté, kotre jomu Bóh
wopokazaw jo, pżez toho Cżwojeka, kotreż joho wodżiw jo. Achior ha
Nabath toho Tobiaßa Sotré Sehhai też pżiṅdżeſchrai, ha weßeleſchtai ßo z
Tobiaßom, ha wiṅtżuwaſchtai jomu Zbożo, ſchitkich Dobrotow dla, kotreż
jomu Bóh wopokazaw jo. Ha woṅi ßedém Dṅow Kwaß dżerżachu, ha zweßelichu
ßo Schicze z wulkei Weßowoßcżu.

♣Cap.♠ 12. Potém retżeſche Tobias ze ßwojim Séhnom, ha prajeſche k ṅomu:
żto bóchmó tomu Swjatomu Mużei dali, kotreż z robu pżiſchow jo? tón Sehn
Tobias wot moji ßwojom Nanei: Nano, kaike Móto bóchmó jomu dali, zo bó
jomu joho Dobrota mówa zapwacżena bódż? Wón jo me ſtrowoho won, ha zaßé
Domoi pżiwed: te Peṅezé jo wón ßam wot toho Gabela hóluwaw, ha doſtaw:
wón jo żtżiṅiw, zo ßém ja tu Żonu krednew: won jo toho Tżerta wot ṅeje
wunaw: jo jeje Starſchim wulku Weßowoßcż żtżiṅiw: me jo wumóziw, zo me
ta Rėba ṅejo póżrewa: ha jo żtżiṅiw, zo te te Swėtwo toho Ṅebja zaßé
widżiſch: ha mó ßmó ſchitke te Kubwa boha-

<pb n="248"/>

cże pżez ṅoho doſtali. Żto Hodnoho bóchmó jomu zawſcho to dacż móli?
hale mói Nano, ja cże proſchu, zo bó té czéw wot ṅoho żadacż: hacż bó
trebas ßo jomu Lubiwo, tu Powoiczu Schitkoho toho, żtoiż ßmói ßobu
pżiṅeßwoi, ßebi zacż? ha tón Nan ha Séhn wowaſchtai joho na Stronu: ha
potżeſchtai joho proßécż, zo bó czéw tu Powoiczu, wot ſchitkoho ßobu
Pżiṅeßenoho za lubo zacż. Na to prajeſche Raphael meltżo k ṅimai:
kwaltai toho Boha téch Ṅebeß, ha dżakuitai ßo pżedew ſchimi, koczicż te
Żiweṅo maju, pżetoż wón jo ßwoju Miwoßcż na wamai wopokazaw. Wone dre jo
dere te Pótainoßcże toho Krala zakowacż; hale te Bohże Skutki zjewicż,
ha wuznacż jo tżeßne. Ta Modlidwa jo dobra z tém Póſtom, ha z Jaw móżnu;
wone jo wele lėpe, hacż zwote Schoczé zromadżicż. Pżetoż ta Jawmózṅa wot
Smercże wumóże, ha wona jo, kotraż te Rėchi wuredżi, ha tżiṅi Miwoßcż,
ha te wėcżne Żiweṅo namakacż. Kotziż pak Rėchi ha Ṅepraudu woboṅdu! cżi
ßu Ṅepżecżelo ßwojich Duſchow. Tohodla czu ja wam tu Prawdu zjewicż, ha
nóczu wam tu zakowanu Rétz, ha Wėcz dlėje kowacż, ha waß hore dżerżecż.
Déż té ßo modleſche ze Sélzami, ha téch Mordwóch porebaſche, twoju Jėdż
ſtojo woſtajeche, ha téch Mordwóch wodṅo twojim Dome kowaſche, ha Noczé
jich zarebaſche: pżiṅeßech Ja twoju Modlitwu pżed toho Kṅeza. Dokelż té
Bohu Lubó bė! da bėſche trėbne, zo Zpótuwaṅo na tebe pżiṅdże (ta
Slepota). Ha ṅėt jo me tón Kṅez póßwaw tebe wuſtrowicż, ha tu Saru
twojoho Séhna Żonu wot Tżerta wumócz. Pżetoż ja ßém

<pb n="249"/>

tón Jandżel Raphael, jedén wot téch ßédémóch, kotżiż mó pżed tém Kṅezom
ſtójimȯ. Déż wonai to ßwóſcheſchtai, ſtróżiſchtai ßo, ha żreſchtai, ha
padżeſchtai z Wobletżom na Zemju. Ha tón Jandżel jimai prajeſche: tón
Mėr bódż zwamai! ṅebóitai ßo. Pżetoż déż ja pola was bėch; tak bėch ja z
Wolu Boha pola was: Toho ßamoho kwalcże, ha ſpėwaicze joho Tżeßcż. Wone
ßo wam dre zdaſche, hako bóch z Wami jėd, ha piw: hale ja potrebuju jenu
ṅewidżaczu Jėdż, ha Picż, kotraż wot Tżwojekow widżena bódż ṅemóże.
Ṅėtko jo tón Tżaß, zo ßo zaßé k tomu rócżu, Kotréż me póßwaw jo. Wó pak
kwalcże Boha, ha wupowedaicże ſchitke Joho Dżiwó.

♣Cap.♠ 13. Ha déż tón Jandzel to prajiw bė, bó wón wot ṅei precż zaté.
Na to potża Tobias wulczéſchṅe Boha kwalicż, Jomu ßo dżakuwacż; ha też
Schitkich druhich napominaſche, zo Bóchu Boha kwalili, joho ßo bojeli,
ha jomu ßamomu ßwużili.

♣Cap.♠ 14. Ha déż tón ſtaré Tobias to, ha druhe rétżaw bė, bėſche wón
hiżcże żiwó, potém hacż jo zaßé widżecż potżaw, dwė ha żtérczécżi Lėt,
ha jo ßwojich Dżėcżi Dżėcżi widżew. Ha jo Sto, ha dwė Lėt ſtaré bów. Ha
wedżeſche jene pobohżne Żiweṅo z Weßowoßcżu. Predé hacż wón wumre,
wowaſche wón k ßebi ßwojoho Séhna Tobiaßa, ha téch ßédén Hóltżatow
ßwojoho Séhna Dżėcżi: ha prajeſche jim: tón Kóncz toho Mėſta Ninive jo
blißko: pżetoż te Swoẇo Bohże ßo wėßcże ſtaṅe. Tohodla moje Dżėcżi:
poßuchaicże waſchoho Nana: ßwużcże tomu Kṅezei wo

<pb n="250"/>

Praudże, ha hladaicże, zo bóżcże to tżiṅili, żtoż ßo jomu dere lubi; ha
to też porucżcżé waſchim Dżėcżom. Ha dale jim dżeſche: moje Dżėcżi:
ṅewoſtaṅcże tu, hale déż wó waſchu Macż pódla me do jenoho Rowa powożili
zcże: tak cżeṅcże druhi Pucż, ha ṅewoſtaṅcże tu. Pżetoż ja widżu (toho
Mėſta) Zwóßcż budże z ṅim Koncz tżiṅicż. Ha wón wumre, ha bó tżeßṅe
porebané. Ha deż Tobiaßowa Macż wumrewa, ha porebana bė: wopuſchcżi
Tobias te Mėſto Ninive, ha cżeṅeſche ze ßwojeju Żonu Saru, ha Dżėcżimi k
ßwojomu Pżikodnomu Nanei Raguelei do Rages. Ha wón jich ſtrowóch namaka
wo jich Starobe, ha wón ßo za ßwojich Pżikodnech Starſchich ſtaraſche;
ha déż woṅi wumrechu, zawre wón jim jich Wotżi, ha doſta wón te czewo
Erbſtwo teje Ragueleje Kėże. Ha wón widżeſche te pjate Plachuwaṅo
ßwojich Dżėcżi Dżėcżi. Ha deż wón dżewecż dżeßat ha dżewecż Lėt wo
Bohzei Bojoßcżi dopelṅiw bė, tak też Tobias wumre ha bó z Weßowoßcżu
porebané. Te czéwo joho Pżecżelſtwo ha Zplahuwano wedżeſche jene dobre
Żiweṅo, ha ßwjate Woboṅdżeṅo, tak zo woṅi ßo Bohu, ha tém Cżwojekam
lubuwachu.

Wutżwa.

Tu z teje Hiſtorie toho pobożnoho ſtaroho Tobiaßa, ha joho Dżėcżi móże
jedén kóżdé Nan ha Macż nawuknécż, ka ßo woṅi dérbja na pżecżo Bohu, na
pżecżo ßwojim Dżėcżom, Bliſchim, Rudem, Żiwom ha Mordwóm zadżerżecż; ha
ka te Dżėcżi dérbja Bohu ßwużicż, joho kwalicż, ha ßo joho bojecż, ka
dérbja ßwojim Starſchim Poßuſchṅi bócż, Jich Tżezcżi mėcż,

<pb n="251"/>

jim ßwużicż; ßwojim Bliſchim ha Sußodam dobré Pżikwad dawacż, ha Schoho
Zwohowo ßo z daluwacż. Ach ka bó to dere, pėkṅe ha Bohu lubozne bówo, dé
bóchu ṅėt téch Tżaßach ſchiczé taiczé Starſchi bóli, kaikiż beſche
Tobias, ha Anna; ha ſchitke taike Dżėcżi bówo, kaiż tón modé Tobias, ha
Sara! Ach wėcżna Żkoda! zo jo Scho pżewobrocżene na tém Swėcże.

♣LXXXII.♠

Tón Kral Mabuchodonozor pżewiné wele Kralow. Ha cżéſche ßam Bóh bódż.
♣Judith C.♠ 1.

Tón Kral téch Mederow Arpharat bė wele Luda ha Krajow pod ßwoje Kṅeiztwo
pżiṅeß; tón natwari jene woßobṅe wulke ha twerde Mėſto Ecbatanis
menuwane; ha wón hordżeſche hako jedén jara Sélné wo ßwojim wulkim
Wóiſtwe; hale tón Aßyrißki Kral Nabuchodonozor, kotréż tém wulkim Mėßcże
Ninive regiruwaſche, wojuwaſche napżecżo Arpharatei, ha pżewiné joho. Ha
tak bó te Kraleſtwo Nabuchodonozora powóſchene; ha joho Wutroba ßo też
pozbėné. Ha wón póßwa ſchéroko ha daloko dowſchitkich Krajow, ha k
ſchitkom Ludei, zo bóchu z ṅim pżez jene bóli: hale woṅi ßo Schiczé
zpedżichu, ha póßwachu joho Póßwow próznéch, ha bez wopokazaneje Tżeßcże
wot ßo. Na to bó Nabuchodonozor jara rozmerzané napżecżo ſchitkim tém
Krajam ha Ludei, ha rocżeſche ßo pżez ßwói Thrón, ha pżez ßwoje
Kraleſtwo, zo cze Rachu na ṅimi pótacż. Ha wón powowa

<pb n="252"/>

ſchirkich Stariſchich ha Wóſchich toho Wóiſtwa: ha dżerżeſche z ṅimi
Radu. Ha prajeſche ßwoje Móßle, zo cze tón czéwo Krai pod. ßwoje
Kraleſtwo pżiṅeßcz; ha to ßo ſchitkim dere zdaſche; ha tón Kral
Nabuchodonozor da k ßebi pżiṅcż toho Wóſchoho na ßwoje Wóiſtwo
Holofernußa: ha prajeſche czėṅ won nawſchitke Kraleſtwa kotreż k
Zakadżeṅu Swóncza leiża, woßobṅe pżecżiwo tém, kotziż moje Kṅeiſtwo
zadzpėli ßu. Té ṅederbiſch żanobo Kraleſtwa pżeſchonuwacż; ha te
derbiſch ſchitke wobkrucżene Mėſta pod moju Poßuſchnoßcż pżiṅeßcz. Ha
Holofernes da Woißkich Wóſchich toho Aßyrißkoho Wóiſtwa k ßebi pżiṅcż,
ha zyachnuwa ſto ha dwaczécżi Tawzéntow Pėſchtow, ha dwanacże tawßéntow
na Koṅoch, kotziz z temi Kwokami tzėleju. Ha ßobu wele Camelow, wele
tżṙódow Hojadwow, ha Wowczow, zo ṅebė k Rachnuwaṅu.

♣Cap.♠ 3. Ha cżėneſche Holofernes ze ſwojim Wóiſtwom won, ha pżewine ha
dobó ſchikke Mėſta ſchiroko ha daloko: Ha podachu ßo jomu Firżté Krale,
ha Mėſta. Ha wona bė bewſchim Ludom wulka Bojoßcż, ha dżeiż Holofernes
pżiṅdże, dżėſche jomu tón Lud napżecżo, pocżißnéchu ßo jomu, jeno
proſchachu za ßwoje Żiweṅo, hale woṅi tola ṅemożachu joho twerdeje, ha
zwóbocżiwoje Wutrobó pżewinecż: pżetoż tón Kral Nabuchodonozor bėſche
jomu porutżiw, ſchitkich Pżibohwow téch Krajach wumetacż, dokelż wón
czéſche ßam Bóh na Zemi rėkané bócż wot ſchitkich Ludżi, kotżi pżez tu
Mócz toho Holofernußa bóchu Nabuchodonozorei pocżißṅeṅi bóli. Ha
Holofernes cżeṅeſche ze ßwojim Wóiſtwom pżewſchitke Kraje, ha Mėſta, ha
kredże je do ßwojeje Moczé.

<pb n="253"/>

♣Cap.♠ 4. Déż to te Iſraelske Dżėcżi ßwóſchachu, bojachu ßo jara, ha
ſtarachu ßo; Holofernes budże trebas z tem Mėſtom Jeruſaleme ha z tem
Templom toho Kṅeza tak tżiṅicż, każ jo wón tém druhim Mėſtam, ha Templam
tżiṅiw. Tohodla ſchitke te Horé wobßénechu, te Mėſta z Muṙemi wobdachu,
zromadżichu Żito, ha pżihotuwachu ßo k Ztrétei. Ha tón Lud z témi
Mėſchṅikami jara nutṅe Boha za Miwoßcż proſcheſche, ßo poßcżeſche, ha
woßane ha pokutne Draſte ſo woblekaſche, ha zo bó tón Tempél
ṅewotßwecżené bów, jich Dżėcżi ha Żoné ṅezawedżeṅi ha tém Pohanam k
Haimbe poſtajeṅi bóli. Ha tón Wóſchi Mėſchnik Eliacim dżėſche pżez tón
czewo Iſrael, ha napominaſche ton Lud k Pokucże; ha tón Lud toho
Wóſchoho Mėſchṅika poßuchaſche, ha bė ſtainé wo Modlidwach, ha wo
Pokucże. Wone pak bė tómu Aßyrißkomu Wóiſtwa Wóſchomu Holofernußei
dopowedżene, zo ßo tón Iſraelski Lud k Żtrérei hotuje, ha zo jo ſchitke
te wußke Pucże daw wobwarnuwacż, zo bó Holofernes tak lóchczé na te Horé
k ṅim pżiṅcż ṅemów; dżeiż te Iſraelke Dżėżci bódla.

♣Cap.♠ 5. Na to bó Holofernes jara ṅėwné, ha praſcheſche ßo: kaiki jo
tón Lud zo cze ßo napżecżo jomu, ha joho Wóiſtwu wobaracż? Ha Achior
jedén Ammonitzki Wóſchi wotmoji: mói Kṅeże, czeſchli na moje Swowa
poßuchacż: ja czu cżi tu Prawdu wot toho Luda pojedżecż. Tón Lud pżiṅdże
wot téch Chaldeerjow ßém, ha jo za ſtare Tżaßé wo Meſopotamie bódliw.
Dokelż pak tón Lud nóczéſche téch Pżibohow ßwojich ſtaréch Wócz-

<pb n="254"/>

czow tżeßcżuwacż; kotżiż téch Pżibohow jara wele mėjachu; hale ßwużachu
tomu jenitkomu Bohu téch Ṅebeß, kotreż też jim pżikaza, zo z tam precż
cżanecż dérbja, ha dérbja wo Charaṅe bódlicż. Deż pak na tón czewó Krai
jena wulka Drohota, ha Wód pżiṅdże: cżeṅeſche tón Lud do Egypskeje, tam
wón bódleſche Żteri Sta Lėt. Déż pak woṅi tam jara pżiroßcżechu, ha
pżibėrachu: da kwadżechu cżi Egypsczé jara cżeſchke Dżėwo, ha Roboté na
ṅich, zo dérbjachu Czéhle dżėwacż ha palicż. Ha woṅi ßo k ßwojomu Bohu
za Wumożeṅo wowachu. Jich Bóh jich wußwóſcha, ha póßwa na toho Egypskoho
Krala Faraona, ha na tón czewó Egypßki Krai wele cżeſchkich Żtraſow; na
to da Farao jim z Egypskeje cżanécż; ha déż wucżanéli bėchu; tak czéſche
Jich Farao zaßé nucżicż, zo bóchu ßo tócżili; tohodla cżeṅeſche wón
kwataiczé ze ßwojim Wóiſtwom za ṅimi. Jich Bóh pak jim rożdżėli tu Wodu
toho Tżerwenoho Morja, zo wona ſtojeſche na wobimai Stronomai kaiz dwė
Muri, zo Woṅi te Morjo zeßuchimi Nohami pżeṅż móżachu. Te Faraonßke
Wóiſtwo czėreſche z wulkim Kwataṅom zaṅimi; ha ta ſtojacza Woda toho
Morja ßo zaßé romadu zbėża, ha potopi te czéwo Egyipske Wóiſtwo, tak zo
ṅicz jedén wóſche żiwó ṅewóſta; zo bó to ßwojim Potomṅikam powedżecż
mów. Déż te Dżėcżi Iſrael te Tżerwene Morjo na taike dżiwne Waſchṅo
pżeſchli bėchu; ßu woṅi tei Pußcżiṅe pola teje Hore Sinai ßo hore
dżerżeli, tam ßu te hórke Wodé do ßwókich pżewobrocżene. Ha woṅi ßu
Żtérczécżi Lėt tei Pußcżiṅe z Nebeß Klėb doſtali. Woṅi ßu

<pb n="255"/>

bewſcheje Bróṅe bóli, ha dżeiż ßu pżiſchli, jo jich Boh za ṅich
żtrétuwaw. Ha wón jo ßo Ṅichtó ważicż ßmėw jim ṅėżto napżecżo tżiṅicż;
kiba tedém, déż ßu ßo pżerėichili, ha ßwojom Bohu praje ṅeßwużili, ha
Bohże Kazṅe pżeſtupili. Ha déż ßu jenom druhomu Pżibohwėi ßwużili, tedém
ßu wot téch Ṅepżecżelow pżewineṅi bóli; déż pak ßu ßo zaße k ßwojomu
Bohu wobrocżili, Pokutu tżiṅili; jo jim jich Bóh Mócz daw, zo ßu ßo móli
Ṅepżecżelam pżecżiwo ſtajicż. Ha potom ßu Wóṅi wele Kralow ha Mócznéch
zabili, ha jich Krai zaße wobßeneli, ha jich Mėſta ßebi zdżerżeli. Ha
tak dowho, hacż ṅeißu rėſchili, jo dere z ṅimi bówo; pżetoż jich Bóh
hrami tu Ṅezprawnoßcż. Pżed Lėtami bėchu woṅi tu Zprawnoßcż pżeztupili,
ßwojom Bohu bėchu ṅepoßuſchṅi, tohodla bėchu też z toho Kraja wunacżi,
wot ßwojich Wóißkich Ṅepżecżelow pżewiṅeṅi, ha do Jaſtwow zanacżi.
Ṅedawno ßu ßo te Iſraelske Dżėcżi zaße k ßwojom Bohu wobrocżili, ha ßu z
tech Krajow, wo kotréchż woṅi rozperſcheṅi bėchu, ßo zaßé zromadżili, ha
na te Horßke Mėſta cżaneli, ha Jeruſalem zaßé wobßeneli, dżeiz jich
Swjatoßcż jo. Tohodla prajeſche dale tón Achior: mói Kṅez Holofernes
czéw ßo zpróczṅe dacż dopraſchecż, hacż jo tón Iſraelski Lud ṅekaiku
Zwoßcż pżecżiwo ßwojom Bohu woboſchow, ha żtżiṅiw? tak móżeſch króble na
ṅich cżanécż; pżetoż jich Bóh budże jich tebi wėßcże podacż; ṅebudżeli
pak na tém Ludu żana Zwóßcż namakana pżed jich Bohom? tak mó jich
ṅebudżemó pżewiṅécż: pżetoż jich Bóh budże jich zakitacż; ha mó budżemó
czéwom Krajei k Haimbe pżiṅdż.

<pb n="256"/>

♣Cap.♠ 6. Ha déż to tón Achior tak wurétżaw bé, bóchu ſchiczé cżi wulczé
Kṅeża toho Holofernéßa na toho Achiora rozṅėwaṅi, ha czéchu joho na
Mėßcże zkónczuwacż, ha prajachu jedén k tomu druhomu; żtó jo tón, zo
prajicż ßmė, zo te Iſraelske Dżėcżi, kotre ßu bez Bróṅe, bez Moczé, móża
pżecżiwo tomu Kralei Nabuchodonozorei, Holoferneßei, ha napżecżo joho
Wóiſtwu Żtrétuwacż? Ha Holoferneßa też te Swowa Achiora rozmerzachu; ha
wón k Achiorei dżeſche: dokelż té prajiſch, zo budże tón Bóh tón
Iſraelski Lud wobaracż; zo bóch ja tebi dopokazaw, zo żaden druhi Bóh
ṅejo, hacż jeno tón Kral Nabuchodonozor. Tak té dérbiſch z témi
Iſraelitermi ßobu zakwóte bódż. Na to Holofernes porutżi ßwojim
Wotrocżkam, zo bóchu Achiora pżimuéli, ha joho k tém Iſraelskim do toho
Mėſta Bethulia dowedli, zo bó z ṅimi z kónczuwané bów. Cżi Wotrocżczé
toho Holoferneßa pżimnéchu toho Achiora, ha wedżechu joho pżez Polo hacż
k tém Horam; da wuſtupichu ṅekotżi, kotżiż z teju Prótzawu meracż
móżachu; ha cżi Wotrocżcżé dżėchu na Stronu teje Horé: ha pżijazachu
toho Achiora na jedén Żtom za Ruczé, ha za Nozé; ha tak pżijazanoho
wopużcżichu joho, ha dżėchu zaßé ßwói Pucz k ßwojom Kṅezei Holoferneßei.
Hale te Iſraelske Dżėcżi pżiṅdżechu z toho Mėſta Bethulia k ṅomu, ha
wotjazachu joho, wedżechu joho do Bethulia, ſtajichu joho ßredża toho
Luda, ha praſchachu joho: żto to bódż dérbi, zo ßu cżi Aßiverjo joho tak
jazali? ha wopużcżili? ha Achior powedaſche ſchitke te Rétże, kotreż jo
wón tomu Holo-

<pb n="257"/>

fernéßei prajiw; ha zo ßu joho czéli téch Rétżi dla moricż; ha zo jo ßo
Holofernes jara na to rozwóbiw, zo ßém jomu prajiw, zo budże Bóh tón
Iſraelski Lud zakitacż, ha za ṅón żtretuwacż; ha tohodla jo me
Holofernes wam podaw, zo, déż budże won tón Iſrael pżewinécż, bó me na
ſchelake Waſchṅo martruwaw. Déż da tón Achior to ſchitko wupowedaw bė:
padże ton czéwo Lud na Woblecża, ha modlachu ßo k tomu Kṅezei,
żawoßcżachu, ha pwakachu: ha proſchachu toho Kṅeza: o Kṅeże téch Ṅebeß
ha Zemje! poladai na jich Pocharſtwo habó Hordoßcż, ha hlei naſchu
Poṅiżnoßcż! dopokaż, zo te tech ṅewopużcżeſch, kotziż ßo Tebi dowėrja;
ha zo té téch poṅiżujech, kotziż ßo ßami na ßo zpużcżeju, ha ßo wo
ßwojei Moczé kwala. Ha déż ta Żawoßcż, Pwakaṅo, ha Modleṅo pżeſta,
kotreż tón czewó Dżeṅ trajeſche: tróżtuwaſche Jich tón Achior, ha
dżeſche: tón Bóh naſchich Wóczczow, kotrohoż Mócz wó ṅėt kwalili zcże,
tón budże wam pomhacż, zo wó budżecże waſchich Ṅepżecżelow Zahiṅeṅo
widżecż. Potem za ton Ozias toho Achiora ßobu k Jėdżi, ha pżeproßé też
ſchitkich téch Stariſchich; ha na to bó ton czéwo Lud romadu powowane;
ha woṅi ßo tu czéwu Nócz modlachu, ha proſchachu toho Iſraelskoho Boha
za Pomocz.

Wutżwa.

Żtóż ßo na ßwoju ßamotnu Mócz zpuſchcża: tón wėſtcże pżėraje. Żtóż pak
ßo k Bohu dowėri tón ma Nadżiju, zo ßwojich Ṅepżecżelow pżewiṅe.

<pb n="258"/>

♣LXXXIII.♠

Tón Kral Nabuchodonozor póßwa ßwojoho Wóſchoho toho Wóiſtwa na téch
Żidow, k tomu Me̓ſtu Bethulia. Ha ka jo ta Wudowa Judith toho Wóſchoho
Holoferneßa pżewinewa. ♣C.♠ 7.

Holofernes wobßéné te Mėſto Bethulia: téch Wojuwarßkich Pėſchtow bė Sto
ha dwaczécżi Tawzéntow; na Koṅach Jėzdżerjow dwai ha dwaczécżi
Tawzéntow, nerachnuwaṅi cżi modżi Mußcze, kotziż bėchu ztéch pżewiṅenech
Mėſtow na Wóinu ßobu zacżi: cżi ſchicze romadże ßo k Wojuwaṅu napżecżo
tém Iſraelskim Dżėcżom pżihotuwachu. Déz pak te Dżėcżi Iſraela tu wulku
Mnohoßcż téch Ṅepżecżelow widżechu: padżechu na Wobletża, z Popewom ßo
wobßepuwachu, ha Boha proſchachu za Miwoßcż. Ha woṅi zachu wóißku Bróṅ,
ha wobwachuwachu te wußke Pucże ßredż tech Horow. Holofernes za Jim tu
Wodu, kotraż pżez te Rore do Mėſta Bethulia bėżeſche; k tem Studṅam, z
kotrechz woṅi Wodu cżirachu, poſtaji Holofernes wojerzku Wachu. Ha deż
tem Mėßcże ſchitka Woda precż bė: pżiṅdżechu k tomu Oziaßei Muzczé,
Żónske, ha mawo Dżėcżi, wowachu, ha żawoßcżachu, ha żadachu, zo bó wón
te Mėſto tomu Holoferneßei podaw, ha prajachu: wone jo lėpe, zo mó do
Jaſtwa wedżeṅi budżemó, hako zo bóchmó z Dowhim Picża-Tradaṅom dowho
mrėli, ha na naſchich Dżecżoch tu ßmertnu Żawoßcż widżeli, wone jo też
lėpe, zo mó ketzé zkonczuwaṅi ßmó, hacż zo wo

<pb n="259"/>

dowhim Hubenſtwe mremo. Te Pwakaṅo, Żawoßcżeṅo ha Wowaṅo trajeſche dowhi
Tżaß. Proſchachu Boha, ha dżachu: mó ßmó z naſchimi Wóczczami rėſchili,
ha zlė tżiṅili: té pak naſch Bohżo ße Miwoßcżiwó: ßmėl ßo nadnami!
ṅepodai naß tomu Ludei, kotréz tebe ṅepóznaje; zo bóchu bez témi
Pohanami ṅeprajili: dże jo jich Bóh? Ha déż woṅi wot toho Żawoßcżena ha
Wowaṅa mucżṅi meltżachu: dżeſche Ozias z wele Selzami: Lubi Bratzja!
tżakaimó hiżcże pecż Dṅow na tu Miwoßcż toho Kṅeza! trebas budże Wón
ßwói Ṅėw wobkrótzicż! jelizo pak po tech vecż Dṅach Pomocz ṅepżiṅdże?
tak czemó to tżiṅicż, żtoż wo prajeli ßcze.

♣Cap.♠ 8. Déż to ta Wudowa Judith ßwóſchawa bė, kotreje Muż Manaßes
wumrew bė, ha wona bėſche wo ßwojim wudowcztwe tżi Lėta ha Schėzcz
Mėßaczow, ha bódleſche ßwojei Kėżi Horeka jenei woßobnei Komore ze
ßwojimi Swużowṅiczami zawrena, wona ßo ſchėvṅe poſtcżeſche, kiba te
rócżne Tżaßé ṅicz. Wona też jenu woßanu Draſtu na ßwojim Żiwocże
noſcheſche. Wona bė też jara rjana bez Wobletżom, ha też jara bohata.
Bėſche tez pżedewſchimi tżeßna, ha Boha bojazna, ha ṅichtó ṅebė, zo bó
wot ṅeje żto Zwo rétżaw. Déż da Wona ßwoſchawa bė, zo cze Ozias za pecż
Dṅów te Mėſto Bethulia tomu Holoferneßei podacż; póßwa Wona po tei
Stariſchich Chabri, ha Charmi: ha prajeſche k ṅimai; żto jo to, do
tżohoż jo tón Ozias zwoliw? zo cze wón te Mėſto tém Aßyrißkim podacż:
jelizo za pecż Dṅów żana Pomocz ṅepżiṅdże? ha żtó ha wó

<pb n="260"/>

ßcze, zo wó toho Kṅeza zpótujecże? To żana Rétż ṅejo, kotraż bó Boha k
Miwoßcżi pżemowa; hale wele jacze k Ṅėwoi, ha k Żtrafe. Wó ßcze Bohu
Tżaß poſtajili. Tohodla tżiṅcże Pokutu? ha czemó za Joho Nadu ze Sélzami
proßécż. Wona ßo z wele nutnémi Modlidwami k Bohu modleſche, ha tón Lud
k Pokucże napominaſche: zo bó ßo ßmėliw, ha jich do Rukow toho
Ṅepżecżela ṅepodaw. Ha Ozias dżeſche: té maſch praje. Tohodla proſch za
naß: pżetoż te ßé jena ßwjata Żónßka, ha bójiſch ßo Boha. Ha Judith
dżeſche: kaiż wó póznajecże: zo to jo wod Boha, żtoż ßém ja rétżecż
mówa; tak też rozpomcże, hacż jo to wod Boha, żtoż ja ßebi tżiṅicż prėtk
zawa ßem? ha proſchcże Boha, zo bó moje Prėtkzacżo wobkrucżiw. Wó
derbicże tu Dżeṅtziſchu Nócż pola Ratow toho Mėſta ſtacż: ha Ja czu z
mojei Swużowṅiczu won hicż; ha wó dérbicże proßecż: zo bó tón Kṅez wo
tech pecżich Dṅach (kaiż wó to prede retżeli ßcze) na ßwói Iſraelski Lud
z Nadu poladaw. Ṅepraſcheicże ßo me za tem, żto Ja prėtk mam, hacż ja
wam ṅezto k Wedżeṅu dam: ha wo ṅederbicże ṅitżo druhe tżiṅicż hacż jeno
Boha zamṅe proßecż Ha Ozias tón Firżta Juda dżeſche kṅi: dżi wo Mėre, ha
tón Kṅez bódż z tobu, k Żtrafe naſchim Ṅepżecżelam. Ha woṅi ßo rócżichu.

♣Cap.♠ 9. Na to dżėſche Judith do ßwojeje Komore, wobletże ßo z jenei
woßanei Draſtu; poßepa ßwoju Wowu z Popewom; ha modleſche ßo k Bohu z
jenei jara nutnei Modliwu, ha proſcheſche Boha, zo bó wón tu Mócz
Holoferneßa pżez ßwoju Bóißku Mocż pżewinew, ha

<pb n="261"/>

k ṅitżom żtżiṅiw, ha Ji hako jenei ßwaboi Żónßczé tu Nadu daw, zo bó
Wona Holoferneßa pżewinécż mówa; ha zo bó Bóh pżez to dopokazaw, zo wón
ßam jo tón jednitki Bóh, ha żadén druhi.

♣Cap,♠ 10. Ha déż bė Judith pżeſtawa ßo k tomu Kṅezei modlicż, ſtaże
Wona wot Zemje hore, dżeż bė Wona ßwojich Modliwach pżed tem Kṅezon
leiżawa, ha dżėſche ze ßwojeje Komore dele do Kėże, wußlėka ßo tu woßanu
Draſtu, wumó ßo, ha żawbuwaſche ßo z teju nailėbſchei Żawbu; roztżeßa
ßwoje Woße, ſtaji ßebi na Wowu rjanu Mėczu, wobletże ßo tu ßwatocżnu
Draſtu, ha rjane Tżrije, Perſtżeṅe, ha druhe Debenſtwa. Bóh tón Kṅez da
ji też jenu woßobnu Rjanoßcż ha Swėtliwoßcż; dokelż ſchitke te Debeṅo ßo
ṅeſta ṅekaikich ṅeprawóch mjaßnéch Lóżtow dla, hale jeje Poczcziwoßcże
dla: tohodla jo tón Kṅez tu Rjanoßcż na ṅei womnohoßcżaw, tak, zo wona
pżez Mėru rjana pżedewſchim Ludom bėſche. Juditha da ßwojei Swużowṅiczé
jenu kożanu Kobel, habó Sudowjo z Winom, jene Sudowicżko z Wolijom,
Jecżnu Muku, Fiki, Klėb ha Sédér: ha dżėſche. Ha déż k tém Rotam tohó
Mėſta pżiṅdżeſchtai ta Judith, ha jeje Swużowṅicza; namakaſchtai wonei
Oziaßa, ha téch Stariſchich, kotziż na tu Judith tżakachu; ha déż ẇoṅi
tu Judith wuladachu; ſtróżichu ßo, ha dżiwachu ßo na jeje Rjanoßcżi.
Hale woṅi ßo jeje ṅepraſchachu, dachu ji won hicż, ha prajachu: tón Bóh
naſchich Wóczczow dai tebi Nadu, ha wobkrucż pżeßwoju Mócz twojeje
Wutrobó czéwo Prėtkzacżo; zo bó ßo Jeruſalem na tebi zweßeliwo, ha

<pb n="262"/>

twoje Meno bódż bez témi Swatémi, ha Sprawnémi; ha kotziż tam bėchu
prajachu, ṅech ßo to ſtaṅe Judith pak proſcheſche toho Kṅeza, ha dżėſche
z Rotow won ze ßwojei Swużowniczu. Na Raṅo, déż Wona z teje Horé dele
dżėſche: zetkachu Ju cżi Aßyrißczé Dopótuwarjo, ha dżerżachu Ju hore, ha
dżachu: z wotkel té ßém pżiṅdżeſch? ha dżeha czeſch? Ha wona wotmoji: ja
ßém jena Dżówka téch Hebreerjow, ha ßém tohodla wot ṅich cżekwa, dokelż
ja wėm, zo woṅi do waſcheje Moczé pżiṅdż budża, tohodla dokelż woṅi was
zadſpėli ßu, ha nóczedża ßo wam z dobrei Wolu podacż, zo bóchu Nadu pżed
wami namakali. Tohodla móßlach ja ßama pżißebi: Ja czu tomu Firżcze
Holoferneßei napżecżo hicż, ha Jomu téch Hebreerjow z kradne Prėtkzacżo
zjewicż: na kotrém Mėßcże bó wón k ṅim pżiṅdż, ha jich pżewinécż mów, ha
tak, zo bó wón wot ßwojeho Wóiſtwa żanoho Muża ṅezubiw. Déż cżi Mußczé
jeje Swowa ßwóſcheli bėchu, ha jeje rjane Wobletżo wobladali, ha
dżiwachu ßo pżez Mėru jeje Rjanoßcże dla. Ho woṅi ju kwalachu, ha ji
ßlubichu, zo budże Nadu pżed Holoferneßom namakacż. Ha woṅi Ju do toho
Hlėwa Holoferneßowo wedżechu, ha pojedżechu to Holoferneßei. Ha tak
kécze hacż wona k ṅomu nucz pżiṅdże, bó Holofernes wo ßwojimai Wotżomai
popaṅené. Ha cżi Joho Swużowṅiki prajachu: żtó bó mów tón Hebreißki Lud
zadſpėcż, kotré taike rjane Żónßke ma? hacż mó ṅedérbeli jich dla z ṅimi
wojuwacż. Ha déż Judith Holoferneßa widżeſche ßedżaczoho wo ßwojim
purpurowóm, ha wot Zwotoho tkaném, ha

<pb n="263"/>

z drohimi Kameṅemi wobßadżeném Sedżenu; padże wona pżedṅim na Zemju; ha
Holofernes porutżi, zo ju derbja z bėnecż.

♣Cap.♠ 11. Nato dżeſche Holofernes k ṅi: ṅeſtrachui ßo, Ja żeṅi żanoho
Cżwojeka do Żkodé ṅeißém pżiṅeß, kotreż jo czéw tomu Kralei
Nabuchodonozorei ßwużicż. Débėſche me tez twói Lud ṅezadſpėw! ṅebėch ja
też na ṅich moju Ledżbju z bėnew. Ṅėt pak mi prai, kaikeje Winedla ße te
wot ṅich wuſtupiwa? ha tżohodla jo ßo cżi lubiwo kemṅe pżiṅicż? Ha
Judith k ṅomu prajeſche: Swóſch te Swowa twojeje Swużowṅiczé: pżetoż
budżeſchli té po téch Swowach twojeje Swuzawṅicze tżiṅicż? da budże tón
Kṅez jenu wulku Wėcz z tobu dokonacż. Pżetoż tak wėrno hacż
Nabuchodonozor tón Kral na Zemi żiwó jo, ha tak Wėrno hacż joho Mócz na
Swėcże jo, kotruż té pod tebi maſch k Żtrafe téch Zabudżenéch Duſchow;
pżetoż Jomu pżez tebe zwuża ṅicz jeno cżi Czwojeki, hale też te Zwėrjata
na tém Polu ßu Jomu poßuſchne. Pżetoż pola ſchitkich Ludżi budże wo
twojoho Rozoma rétżane, ha tón czéwó Swėt praji, zo jeno té ßam dobré ha
Móczné ßé, ha twoje Regiruwaṅo budże ſchitkich Krajach kwalene. Wone jo
mi też znajowme, żtoż jo Achior retżaw, ha żtoż té porutżiw ße, zo ßo
jomu ſtacż derbi. Pżetoż wone jo znajowne, zo naſch Bóh pżez te Rėchi
tak rozṅėwané jo, zo jo Wón pżez toho Prophetu tomu Ludei prajicż daw,
zo cze jich téch jich Rėchow dla podacż. Ha dokelż te Iſraelske Dżėcżi
wedża, zo ßu ßwojoho Boha rozṅėwali; tak jo ta Bojoßcż na ṅich pżiſchwa.
Wón

<pb n="264"/>

jo też tón Wód na ṅich pżiſchow, ha dokelż jo jim ſchitka Woda wußkwa:
tohodla budża Woṅi hiżon bez téch Mordwóch rachnuwaṅi. Hai woṅi tón Skót
zarezaju, ha tu Krei piju. Ha to, żto jo tomu Kṅezei ßwjecżene, ha
kotrohoż ßo z Ruku dótknécż ṅeßmėdza, hako Żito, Wino, Wolij, czedża
woṅi wużiwacż; ha dokelż to tżiṅa, ta jo wėſto, zo budża do Hubenſtwa
podacżi. Ha déż Ja twoja Swuzowṅicza to zrozemiwa ßém; ßém Ja wot Ṅich
cżekwa. Ha zo bóch to tebi pojedżewa. Pżetoż Ja ßwuzu Bohu też tu pżi
tebi, ha Ja twoja Swużowṅicza póndu won, ha budu Bohu ßwużicż. Ha wón
budże mi prajicż, dé wón Jich tech Rėchow dla Żtrafuwacż zecze, ha ja
czu k tebi pżiṅcż, te ßamßne zjewicż; ha czu cże tak ßredż Jeruſalem
weßcz, ha na te Waſchṅo budżeſch té tón czéwo Iſraelski Lud mėcż, kaiż
te Wowczé bez Paſtérja ßu; ha wón też żaden Poß na tebe żcżówkacż
nebudże. Ha dokelż jo ßo Bóh na ṅich rozṅėwaw, ßém Ja pżiſchwa to tebi
pojedżecż. Ha ſchitke tu te Swowa ßo Holoferneßei lubjachu, ha ſchitkim
joho Swużowṅikam. Ha woṅi ßo na tei jeje Mudroßcżi jara dżiwachu, ha
prajachu beßobu: tu tei Żoṅe ṅejo ruṅa na Zemi, na Wobletżu, na tei
Rjanoßcżi, ha na Rozome wo Rétżach. Ha Holofernes dżeſche: Boh jo praje
tżiṅiw, zo jo tebe predé toho Luda póßwaw, zo bó té tón Lud do naſchich
Rukow podawa. Ha dokelż twoje Slubeṅo dobṙe jo: budżeli mi to twói Bóh
dżerżecż? tak wón też dérbi moi Bóh bócż: té pak budżeſch wo tém Dome
toho Krala Nabuchodonozora wulka, ha twoje Meno budze na czéwoi Zemi
tżeßcżuwane.

<pb n="265"/>

♣Cap.♠ 12. Holofernes porutżi tu Judith tam nucz wezcz, dżeiż joho
Schoczé ha Bohatztwo bėſche, zo tam woſtacz dérbi, ha też pżikaza, żto
Ji k Jėdżi date bódż dérbi. Na to prajeſche Judith: Ja tón Mól ṅebudu
mócz wot teje Jėdże jėſcż, żtoż te mi dacż porutżiw ße, zo bó tón Ṅėw
toho Kṅeza namṅe ṅepżiſchow. Ja pak czu wot toho jėßcz, żtoż ßem za ßo
ßobu pżiṅeßwa. Ha Holofernes dżeſche: déż to ßamo żtoż ßé ßobu pżiṅeßwa,
z jėdżene budże: żto ha dérbimó tedém tżiṅicż? Ha Judith prajeſche: tak
wėrṅo hacż mói Kṅez żiwó jo! twoja Swużowṅicza nebudże toho ſchitkoho
trebacż, hacż ja z mojei Ruku to dokonam, żtoż ßebi prėtk zawa ßém. Ha
nato wedżeſche Ju tón Swużownik do teje Hėté, do kotreje bė Holofernes
porutżiw Ju nucz weßcz. Ha déż Wona nucz dżėſche, proſcheſche, zo bo ji
dowolene bówo, Noczé ha na Naṅo won hicż ßo k Bohu modlicż; ha wón
pżikaza ßwojomu Komorṅikei, zo bó ji tżi Dné dowolene bówo po jeje Woli
won ha nucz kodżicż ßo ßwojomu Bohu modlicż. Ha tak dżėſche wona Noczé
do toho Dowa pola Bethulie, ha tam ßo Wona tei Studṅi mójeſche. Ha déż
Wona won pżiṅdże, proſcheſche Wona toho Kṅeza, toho Boha Iſraela, zo bó
wón Ji tón Pucż k Wumóżeṅu ßwojoho Luda pżihotuwaw. Ha na Wetżor za tu
Jėdż k ßebi. Na tón żtwórté Dżėṅ da Holofernes ßwojim Wóſchim
Swużowṅikam Wetżernu Hoſtcżinu pżihotuwncż, wón prajeſche k ßwojomu
Komorṅikei Bagao: dżi tam., ha narétż tu Hebreißku Żónßku, zo bó z
dobrei Wolu ßo podwoliwa pola me wetżerecż ha bódlicż. Ba-

<pb n="266"/>

gao dżėſche k tei Judithe: ha dżeſche; Ṅebói ßo té dobra Holcza k mojom
Kṅezei hicż, zo bó tżeßcżena pżed joho Woblecżom bówa, ha z ṅim jėdwa,
ha Wino piwa wo Weßowoßcżi. Judith jomu wotmoji: żtó ja ßém, zo bóch
derbjawa mojom Kṅezei napżecżo rétżecż: ha tżiṅicż? Ha wona ßo ze
ßwojeju Draſtu débeſche, dżėſche nucz, ha ſtojeſche pżedṅim. Ha ta
Holoferneßowa Wutroba bó hnuta, pżetoż wón hoṙeſche ze Żadoßcżu k ṅi.
Holofernes prajeſche: ßéṅ ßo, ha pij z Weßowoßcżu, pżetoż té ßé Nadu
pżedomnu namakawa. Ha Judith ożeſche: ja czu picż: pżetoż moja Duſcha jo
dżeṅtziſchi Dżeṅ wulka żtżiṅena, jaczé hacż ſchitke Dné mojoho Żiweṅa;
ha wona pżedṅim jėdżeſche ha pijeſche, żtoż ji jeje Swużowṅicza
pżihotuwawa bė. Ha Holofernes bė jeje dla weßowó, ha pijeſche pżez Mėru
wele Wina, tak wele zo żeṅi tón Tżaß ßwojeho Żiweṅa pżi Wobwedże habó
pżi Wetżeri piw ṅebė.

♣LXXXIV.♠

Ta Wudowa Judith wotrubné Holofernéßei joho Wowu. ♣C.♠ 13.

Déż Noczé pozdże bė: kwatachu ſchiczé Swużowṅiki pjeṅi do ßwojich
Hoſpodow. Holoferneßa Komorṅik Bagao pak zawre tu Komoru, kotreż
Holofernes, ha Judith bėſchtai; ha Judith bėſche jeno ßama tei Komore,
Holofernes pak leiżeſche na tém Wożu; ha bė z wulkei Pjanoßcżu wußnéw.
Ha Judith pżikaza ßwojei Swużowṅiczé, zo bó wona pżed Duremi ſtawa, ha
tżakawa, ha kedżbuwawa. Judith ſtojeſche podla

<pb n="267"/>

toho Woża, ha proſcheſche Boha meltżo: ha prajeſche: poßelṅ me o Kṅeże
Bohzo toho Iſraela, ha hladai wo tei Żtundże na te Skutki mojich Rukow,
zo bó té twoje Mėſto Jeruſalem pozbėnéw, kaiż té ßlubiw ßé: ha zo bóch
ja toßamo dokonacż mówa, żtoż ja wėriwa, ha móßliwa ßém, zo pżez tebe (o
Kneże) móże dokonane bódż. Ha potom ſtupi Wona k tomu Stowpei, kotréż
pola Wowó toho Wóżka bė; z toho za wona tón Metż toho Holoferneßa, wona
jón z Nóżnow wucżecże: ha prajeſche: Kṅeże Bohżo, poßelṅ me wo tei
Żtudże; pżimné Holoferneßa za Woßé: ha rubné dwóicze do joho Schije, ha
wotcża jomu Wowu, ha cżißné te mordwo Cżewo na Zemju. Ha po Kwili
dżėſche Judith z teje Komoré won, da tu wotcżatu Wowu ßwojei ßwuzownei
Dżówczé, ha ji kazaſche, zo bó tu Holoferneßowu Wowu do toho Mécha
tekwa, wo kotrémż bėſche tu Jėdż predé mėwa, ha noßéwa. Ha wonei wobi
dwė won dżėſchtei, hako bóſchtei ßo modlicż ſchwei. Ha dżeſchtei pżez
tón wojerßki Lėw habó Loger, ha wobrocżiſchtei ßo pola toho Dowa, ha
pżiṅdżeſchtei k tém Ratam toho Mėſta Bethulia. Ha Judith wowaſche
nazdala na téch Wachuwarjow, kotzi na téch Murjach bėchu: ha prajeſche:
woterwcże te Rota; pżetoż Bóh jo z namai, kotréż jo wo Iſraelu ßwoju
Mócz wopokazaw. Ha deż cżi Mußczé ha Wachuwarjo jeje Wóß ßwóſchachu,
zawowachu woṅi téch Stariſchich toho Mėſta, ha woṅi ſchiczé Mawi, ha
Wulczé k ṅi bėżachu; pżetoż woni ßo predé bojachu, zo Wona jaczé pżiṅdż
ṅebudże jeje dowhowo Wonkawoſtacża dla. Ha wo-

<pb n="268"/>

ṅi Swėczé ha Fakule zaßwėcżachu, ha Schiczé wokoho ṅeje ſtojachu. Wona
pak na jene trochu wóſche Mėſto ſtupi, ha prajeſche: zo bóchu meltżeli.
Ha déż woṅi ſchiczé meltżachu, prajeſche ta Judith: Kwalcże toho Kṅeza
naſchoho Boha, kotréż tu ßamßnu ṅei wopuſchcżiw, kotraż jo ßo Jomu
dowėriwa: ha wón jo pżezemṅe pżez ßwoju Swużowṅiczu ßwoju Miwoßcz
dokoṅaw, kotruż jo wón tomu Iſraelskomu Domoi ßlubiw, ha jo wo tei Noczé
toho Ṅepżecżela ßwojoho Luda pżez moju Ruku z kónczuwaw. Ha wona wucżeże
tu Wowu Holoferneßa z toho Mėcha, ha pokaza jim tu ßamßnu: ha dżeſche:
to jo ta Wowa toho Holofernßa toho Woſchowo na tém Aßyrißkim Wóiſtwe; ha
to jo te Wobweſcheṅo joho Woża (do kotrohoż Wobwėſcheṅa bė wona tu wowu
zawaliwa) na kotremż Wożu wón wo ßwojei Pjanoßcżi leiżeſche, dżeiż jo
joho tón Kṅez pżeſtu Ruku jeneje Żoné zabiw. Hale tak wėrno zo tón Kṅez
ßam żiwo jo, tak wėrno jo me Joho Jandżel zwarnuwaw, tak dere, déż ja tu
wot waß precż ſchwa ßem, ha déż ßém ßo tam horedżerżawa, hako też déż
ßém zaßé ßém pżiſchwa, ṅei me tón Kṅez daw, ßwoju Swużowṅiczu
zaṅeſchwarṅicż, hale jo me ṅewoblakuwanu bez Rėcha wo Weßowoßczi k wam
powowaw; zo ja jim cżekwa ßém, ha wó ßcże wumózeṅi. Ha ṅėt kwalcże Joho
ſchicze, pżetoż wón jo dobré, ha joho Miwoßcż woſtaṅe Wėcżṅe. Ha woṅi ßo
ſchiczé romadże modlachu k tomu Kṅezei. Ha prajachu k ṅi: tón Kṅez jo
tebe żonuwaw wo ßwojei Moczé, pżetoż wón jo pżez tebe naſchich
Ṅepżecżelow k ṅitżom żtżiṅiw. Ha

<pb n="269"/>

Ozias tón Firżta toho Luda Iſraelskoho dżeſche k ṅi: żonuwana ßé té
Dżówka wot toho Kṅeza wulkoho Boha bewſchimi Żonami na tei Zemi: Kwalené
bódż tón Kṅez, kotreż re Ṅebeßa ha Zemju ztworėw jo, ha jo tebe wed, zo
ßé té tu wowu toho Wóſchoho naſchich Ṅepżecżelow raṅiwa. Pżetoż wón jo
Dżendza twoje Meno tak wulke żtżiṅiw. Zo twoja Kwalwa bez temi
Cżwojekami żeṅi zabóta ṅebudże. Ha tón czéwó Lud prajeſche, ṅech ßo
ſtaṅe! ṅech ßo ſtaṅe. Ha deż też tón Achior (kotremż Holofernes predé
rozéw bė, zo cze Joho zakwócż, deż wón téch Hebreerjo tém Mėßcże
Bethulia do ßwojeje Moczé dóſtacż budże) tu wowu Holoferneßa wulada, ßo
nai prede jara ſtróżi, tak, zo na Zemju padże; déż pak zaße k ßebi
pżiṅdże, padże tei Judithcże k Noham, ha Boha, ha ju żonuwaſche.

♣Cap.♠ 14. Judith prajeſche, zo dérbja toho Holoferneßa Wowu na tu Murju
toho Mėſta poißécż, ha déż ßwitacż budże, da dérbi jedén kóżdé ßwoju
Bróṅ zacż, ha z toho Mėſta z Kwataṅom won cżanecż, ha tżiṅicż, hako
bóchu czéli téch Aßyrißkich z Moczu napanecż. Tak budża cżi Kotziż na
Waſche ßu Kedżbuwarjo, k ßwojom Woſchomu bėżecż, ha joho k Wojuwaṅu z
budżicż; ha deż cżi Wojerßcze Heitmaṅi ßwojoho Wóſchoho Holoferneßa
mordwoho namakacż budża, da budża ßo ſtróżicż: ha deż wó widżecż
budżecże, zo woṅi cżėkaju, tak cżeṅeże z króble za ṅimi, pżetoż tón Kṅez
budże jich pod waſchimi Nohami poteptacż. Ha wone ßo ſchitko ſta: ta
Holofernéßa Wowa bó natu Murju to-

<pb n="270"/>

ho Mėſta wowbeſchena, tón Lud wubėża Rano déż te Swónczo z kadżeſche z
toho Mėſta won z wulkei Haru, Wowaṅom, ha z Kżitżeṅom. Deż to cżi
Kedżbuwarjo pótnéchu: bėżachu woṅi k tei Hėcże toho Holoferneßa, ha
kotziż tam bėchu, dżėchu k tei Komore, dżeiż Holofernes leiżeſche; ha
tżiṅachu pola tėch Duri teje Komoré ṅekaike Rumpluwaṅo, zo bó wotucziw:
pżetoż Nichtó ṅeßmejeſche k wapacż, habó nucz hicż. Woṅi pak bėchu cżi
Fėrżte, ha Wóſchi ßo tam zeſchli, prajachu k tomu Komorṅikei: Dżi nucz,
te Móſche (Żidża) ßu ze ßwojich Dżėrow wulċzwó, ha ßu tak Króbwo, zo
czedża naß k Żtrétei wabicż. Ha tón Komorṅik Bagao dżėſche nucz, ha
kwapaſche; pżetoż wón mėṅeſche, zo hiżcże Holofernes z teju Judithu ſpi:
deż pak ṅitżo ßwóſchecż ṅebė; pżiſtupi wón k tomu Zaweſchtei bliże, ha
bozbėne wón tón Zaweſchk, wulada wón te mordwo Cżėw toho Holoferneßa bez
Wowó ßwojei Krwi wuwalanoho na Zemi leiżo; Wowaſche wón z cżewoi Schiju,
rwakaſche, ha rózdre ßwoju Draſtu; ha wón też dżėſche do teje Hėte teje
Judithe; ha deż wón ju ṅenamaka, wußkotżi wón won k tomu Ludei, ha
prajeſche: Jena Hebreißka Żona jo tém Dome toho Krala Nabuchodonozora
Haṅbu żtżiṅiwa; pżetoż Holofernes Leiżi na Zemi bez Wowó.

♣Cap.♠ 15. Déż to cżi Wóſchi toho Aßyrißkoho Wóiſtwa ßwóſchachu:
rózdrechu ſchiczé ßwoje Draſté; ha wona pżiṅdże jena wulka ṅeznoſcheṅita
Bojoßcż ha Tżepotaṅo na ṅich, ha ßo ſchiczé jara naſtróżachu, ha tém
Hlėwe bė jene zawoßne Wowaṅo. Ha déż cżi Aßyrißczé ßwo-

<pb n="271"/>

ſchachu, zo cżi Hebreerjo za ṅimi cżanu: cżėkachu po Pucżach, po
Żcżeſchkach, ha po Hórkach; déż te Iſraelske Dżėcżi widżachu te jich
Cżėkaṅo, kwatachu za ṅimi, ha pobichu ſchitko żtoż namakachu; tón Lud z
toho Mėſta Bethulia bėżeſche do toho Aßyrißkoho Logera, ha bėchu lėdém
za tziczécżi Dné tón Hlėw wuprózṅili, ha wón bó jeden Kożde bohaté. Tón
Wóſchi Mėſchṅik Joakim pżiṅdże zeßwojimi Mėſchṅikami wot Jeruſalema tu
Judithu woladacż; ha déż Wona k ṅomu won pżiṅdże: kwalachu ſchiczé tu
Judith z jeném Woßom: ha prajachu: te ßé ta Tżeßcż Jeruſalema, té ßé ta
Weßowoßcż Iſraela, té ße ta Kwalwa naſchoho Luda. Té ßé po mußku
tżiṅiwa, ha twojeje Tżiſtoté dla jo tebe tón Kṅez poßélṅiw; ha té
budżeſch tohodla do wėcżnech Tżaßow żonuwana. Ha tón czéwó Lud, Żónßke,
Kṅeżné, ha Modżenczé ßo weßolachu, dżėwachu Mußiku. Ha ſchitko to, żtoż
bė Holoferneßowo, Zwote, Slėbóro, drohe Kameṅe, ha Draſte pżiṅeßechu, ha
dawachu tei Judithcże. Ha te Żone pżin̓eßechu Zelowo Wėnczé, ha
krónuwachu tu Judith, ha jeje Swużowṅiczu.

Wutżwa.

Mó Rżeßcżijeṅo wo téch ṅėtziſchich Tżaßach ṅėkaike żkuli Nezboża, ha
Wóinė zhonimó, kotreż naß jara cziſchcża. na tém pak ßu też naſche
cżeſchke Rėchi Wina; débóchmó też prawu Pokutu tżiṅili, ha ßo k Bohu
ßwėrṅe wobrocżili; tak bó ßo tón Kṅez ha Bóh biżon dawno ßmėliw. Déż pak
mó Mėſto teje Pokuté tei Zwóßcżi pżibėramó, Noczé ha Wodṅo

<pb n="272"/>

ßo téch Rėchach wokoho walamó, tak zo mawo tżiſtéch ha pobożnéch
Judithow jo k Namakaṅu! ha tohodla ßmó mó ßami na naſchim dowhim (Bóh
dai zo ṅicz na tém Wėcżnėm) Horju Wina. Ṅech jo nam to k Rózwe, ha k
Polėpſcheṅu prajene.

♣LXXXV.♠

Wot toho Krala Aßwerußa, Eſteré, ha Amana. Z teje Kṅie Eſter. ♣C.♠ 1.

Tón Kral Aßwerus Kṅeżeſche na Sto ha Sédém ha dwaczécżi Krajach, déż wón
na tém Throṅe ßwojoho Kraleſrwa tem Mėßcże Suſan ßedżeſche. Wo tem
tzecżim Lėcże ßwojoho Kraleṅa tżiṅeſche wón jenu wulku Hoſtżinu ßwojim
Firżtam, Swużowṅikam, ha Móczném tech Perßow, ha tem Bowotam tech
Mederow, ha tem Krajam Prėtkſtajeném; zo bo wón te Bohatſtwo ßwojoho
Kraja, ha tu wulku Hordoßcż ßwojeje Moczé pokazaw. Ha ta Hoſtżina
trajeſche zaßobu ſto ha woßém dżeßat Dṅów. Po tem wón też ſchitkich
Wobódlerjow toho Mėſta Suſan pówowacż da, wulkich, ha mawóch, ztaréch ha
Modech, ha tżiṅeſche jim też jenu Hoſtżinu ßedem Dṅew zaßobu na tem
Dwore pola ßwojeje Zarodé. Wone ſchitko żtoż móżeſche te nai reṅſche, ha
droſche bódż, bė tam widżecż. Cżi Pżeproſcheṅi pijachu ze zwotoho
Sudowja, Wina bė doßcż, tola nichtó nebó nucżené jaczé picż, hacż ßo
jomu lubeſche. Pola kózdoho Blida bė jedén Firżta poſtajené, zo bó
pżiladuwaw, zo bóchu cżi Hoſtżo praje wobſtaraṅi bóli. Ta Kralowna
Baſthi mėjeſche te Żón-

<pb n="273"/>

ßke pżißebi na Hoſtcżiṅe. Na tón Sédémó Dżeṅ teje Hoſtcżiné bė tón Kral
ṅėżto weßelſchi, póßwa wón ßedém Komorṅikow k tei Kralowṅe, zo bóchu ji
tu Krónu na Wowu ſtajili, ha ju k ṅomu pżiwedli, zo bó ju tém Hoſtcżom
pokazaw, pżetoż wona bė jara rjana. Ha wona ta Kralowna zadſvi tu
Porutżnoßcż toho Krala Aßwerußa. Ha tohodla bó tón Kral jara ṅėwné! ha
praſcheſche ßo ßwojich Radżicżerjow, korziż ſtaiṅe pżi tém Kralu bėchu;
kaike Sudżeṅo woṅi budża na tu Kralownn Baſthi prajicż, kotraż ṅejo
Czéwa tomu Kralei poßuſchna bódż? Ha jedén wot ṅich Mamuchan z Menom
prajeſche: ta Kralowna Baſthi ṅejo jeno napżecżo tomu Kralei ṅepraje
tżiṅiwa, hale też napżecżo ſchitkim Ludżom, ha Firżtam, kotziż ſchitkich
téch Krajach toho Krala Aßwerußa bódla, pżetoż to budża ſchitke Żoné
zhoṅicż, ha budża ßwojim Mużam ṅepoßuſchne, ha budża jich zadſpėcż, ha
budża prajicż: tón Kral Aßwerus jo tei Kralownei Baſthi porutżiw, zo bó
k ṅomu pżiſchwa; ha wona jo nóczéwa. Ha po tém Eremplu budża ſchitke te
Firżcżiṅßke Żoné ßwojim Mużam ṅepoßuſchne, ha budża jich Pżikazṅe za
ṅitżo mėcż: tohodla jo tón Kralowo Ṅėw prawó. Lubili ßo tebi, zo bó
taika Porutżnoßcż wot tebe do twojich Krajow wupißana bówa, kotraż wot
téch Mederow, ha Perßow pzeſtupena ṅeßmė bódż, zo ta Kralowna Baſthi
jaczé k Kralei pżiṅdż ṅeßme; hale zo jena druha, kotraż lėpſchi jo, te
Kraleſtwo doſtaṅe; ha to dérbi ſchitkich twojich Krajach wuwowane bódż,
zo bóchu ſchitke Wóßoke ha Ṅißke Żoné ßwojich Mużow Tżeßcżi méwó. Ha tu

<pb n="274"/>

toho Radṅika Roda ßo tomu Kralei lubeſche, ha też tém druhim Firżtam; ha
tón Kral to żtiṅi, żtoż Mamuchan radżiw bė. Ha wón póßwa Liſte
ſchelakich Retżach do ßwojich Krajow, ha porutżi: zo cżi Mußcze Kṅeza,
ha Woſchi ßwojich Kėżach bódż dérbja.

♣Cap.♠ 2. Nato bó porutżene dówſchich Krajow, zo dérbja ſchitke rjane
Kṅeżne do toho Mėſta Suſan romadu zwedżene bódż, ha derbja do teje
Kṅeżṅaczeje Ztwó romadu pżiṅdż, do toho Wobſtaraṅa toho Egeußa; zo bóchu
wot ṅoho te Kralowßke Kṅeżné te Żonßke Débeṅſtwo ha Draſtu doſtawó. Ha
kotraż bó ßo bewſchimi tomu Kralei naibóle lubiwa, zo bó ta ßamßna mėſto
teje Baſthé Kralowna bówa. Tem Mėſtże Suſan pak bėſche jedén Ż dowßki
Muż z Menom Mardocheus, kotreż beſche wot tech jatéch Żidow, kotrechz bė
tón Babylonßki Kral Nabuchodonozor z tem Żidowßkim Kralom Jechoniaßom
wot Jeruſalema do Jaſtwa wezcż daw. Tón ßamßné bėſche Kubuwar ßwojoho
Bratra Dżówki Ediße, kotraż bė też z druhim Menom Eſter menuwana; wona
bė Nana ha Matż zhubiwa, tu bėſche Mardocheus za ßwoju Dżówku hore zaw:
Wona pak bėſche jara rjana. Bez témi romadu zwedżenémi rjanémi Kṅeżnami
bė też ta Eſter. Ha Eſter ßo tomu Kralei lubeſche, ha wona namaka pżed
joho Wotżomai Nadu; ha wón tomu Egeußei porutżi; zo ju dérbi debicż ze
Żonßkimi Draſtami, ha dérbi ji ßédém naireṅſchich Holczow pżidacż, ha je
też debicż kotreż bóchu za ṅei kodżiwó. Wona pak ßo nóczeſche wuznacż,
kaika Krajowṅicza jo, pżetoż

<pb n="275"/>

Mardocheus jeje Kubuwaṙr bė ji porutżiw, zo wot ßwojoho Sémpżiṅdżeṅa
ṅitżo rétżecż ṅederbi. Ha Mardocheus kodżeſche ſchėdṅe tam ha ßém wokoho
toho Wobódleṅa, kotrémż te wuzwolene Kṅeżné bėchu, ha ſtaraſche ßo za tu
Eſter, ha za jeje Zbożo; ha czéſche wedżecż, żto ßo z ṅeju ſtaṅe. Te
wuzwolene Kṅeżné bėchu dwanacże Mėßaczow predé hacż wone k tomu Kralei
Aßwerußei pżiṅdżechu, debene, ſchėßcz Mėßaczow bóchu z Woliom wot Maré
woliwane, ſchėßcz Mėßaczow pak z woṅatém drobim Zelom żawbuwane, ha
kotraż wot ṅich k tomu Kralei pżiṅdż dérbeſche, tei dérbeſche tón jich
Komorṅik Egeus taike Débenſtwo dacż, kaikeż wona ßebi żadaſche, ha tak
pżihotuwana dżėſche k tei Komore toho Krala. Ha déż tón Tżaß, Dżeṅ, ha
Rjad na tu Eſter pżiṅdże, zo wona k tomu Kralei hicż dérbeſche; da wona
żanoho woßobnoho Débenſtwa ṅeżadaſche, hale tón Komorṅik Egeus da ji te
Débenſtwo kaikeż wón ßam czéſche. Pżetoż wona bėſche jara rjana, ha pżez
Mėru pėkna, ha ſchitkim Lubozna k Widżenu. Ha tak bė wona tem dżeßatém
Mėßaczu k tomu Kralei wedżena. Ha tón Kral ju pżedewſchimi druhimi
Żónßkimi ha Kṅeżnami lubuwaſche, ha mėjeſche pżed ṅim Nadu, zo ji tón
Kral tu kralowßku Krónu na jeje Wowu ſtaji, ha żtżiṅi ju k Kralownei
mėſto teje Baſthi. Wón też porutżi wulku Hoſtżinu za téch Firżtow ha
Swużowṅikow pżihotuwacż k Kwaßei teje Eſter; ha zpuſchcżi te Dawki tomu
Ludei, ha dżėleſche kralowßke Daré won. Mardocheus tón Kubuwaṙ teje
Eſter ßo naibóle pola téch Rotow toho Krala hore dżerżeſche. Wo-

<pb n="276"/>

ne pak ßo ſta, zo ßo dwai tai nai prėṅei kralowßkei Rótṅikai
rozṅewaſchtai; ha czéſchtai toho Krala wot Żiweṅo pżiṅeßcz: to bėſche
Mardocheußei wėdomne; ha wón to z molon tei Kralownei Eſter k Wedżeṅu
da; ha woṅa pak to tomu Kralei wo Meṅe toho Mordocheußa powje; ha to bó
pżepótane, ha bó tak namakane; ha wonai bėſchtai wobai dwai na
Schibeṅczu wowbeſchenai Ha to bó do tech Kṅihow tech Hiſtoriow, ha
Lėtnech Kṅihow pżed tém Kralom napißane.

♣Cap.♠ 3. Tón Kral Aßwerus powóſchi toho Amana, Sehna toho Amadathi
wóſche ſchitkich téch druhich Firżtow. Ha ſchiczé Swużowṅiki toho Krala,
kotziż wokoho tech Duri ha Rotow toho kralowßkoho Roda, ha Wobódleṅa
kodżachu, zibuwachu ßwoje Kolena, ha modlachu ßo k Amanei: pżetoż tón
Kral bė Jim to pżikazaw. Hale Mardocheus ṅezibuwaſche pżed ṅim ßwoje
Kolena, ha ṅemodleſche ßo k ṅomu. Cżi druzé Woßobṅiſchi Swużowṅiki,
kotziż też pola tech kralowßkich Duri bėchu, dżachu Mordocheußei:
tżohodla tu kralowßku Kazṅu ṅedżerżiſch, kaiz druze? ha déż Woṅi jomu to
ṅėkotre Mole prajili bėchu, ha Mardocheus pak na Jich Retże
ṅekedżbuwaſche; prajachu woṅi to Amanei; ha woṅi mėjachu tu Żadoßcż
zhoṅicż, hacż wón pżi ßwojim Mėṅeṅu woſtacż budże: pżetoż wón bėſche jim
prajiw: zo jo wón jeden Żid. Deż to Aman ßwóſcheſche, ha też ßam
widżeſche, zo Mordocheus pżed ṅim te Kolena ṅezibuje, ha ßo k ṅomu
ṅemodli! bó wón jara ṅėwné. Ha to za ṅitżo dżerżeſche, zo bó ze ßwojimai
Rukomai Rachu na nim pótaw: do-

<pb n="277"/>

kelż pak Aman ßwóſchaw bė, zo jo tón Mardocheus wot toho Żidowßkoho
Luda: tak mėjeſche tón Aman tu Wolu, ha Móßle, Schitkich Żidow
zkónczuwacż, kotziż tém Kraju toho Krala Aßwerußa bėchu. Ha deż to Aman
ßam wobzanknew bė: prajeſche wón tomu Kralei Aßwerußei: Wón jo téch
twojich Krajach ṅėkaiki rozbėżané, ha rozperſchené Lud, kotréż nowo
Waſchna, ha Ceremonie wużiwa ha pódla te Kralowßke Kazṅe zadſpi. Te też
dere wėſch, zo to twojomu Kraleſtwu żkódne jo, zo tón Lud na
ṅedopużcżene Waſchṅo żiwó jo. Jelizo ßo cżi lubi: dai Porutżnoßcż, zo bó
tón Lud zkónczuwané bów; tak czu Ja tém Prėtkſtajeném twojich Schoczow
dżeßacż Tawſent Puntow pwacżicż. Ha nato zcżeże tón Kral ßwói Perſtcżeṅ
z Porſta, z kotremż wón te Pißma zegluwaſche, ha da jón tomu Amanei,
tomu Nėpżecżelei téch Żidow; ha dżeſche Jomu: te Slėbóro, kotreż te
ßlubiſch, ṅech jo tebi; ha tżiṅ z tem Ludon, żtoż ßo tebi zda. Na to bó
tón Pißaṙ toho Krala zawowané: ha wone bė wo tém Meṅe toho Krala
Aßwerußa pißane, kaiż Aman porutżi, nawſchitkich Bohotow toho Krala, ha
na tech Sudṅikow téch Krajow, na ſchelaki Lud, ha na jich Retż, zo bóchu
to lazuwacż ha rozemicż móli; ha te Liſté z tém Kralowßkim Perſtcżeṅom
zazégluwane bóchu pżez tech bėhaczech Peßwow dowſchitkich Krajow
doṅeßene; ha bė ṅich ta Porucżnoßcż: zo woṅi na jeden, na tón tzinaté
Dżen toho dwanatoho Mėßacza, z Menom Adar ſchitkich Żidow, Modech ha
Staréch, Dżėcżi, ha Żone derbja zkónczuwacż, ha zadajicz, ha jich Kubwa
k ßebi cżanecż. Cżi Póßwó

<pb n="278"/>

kwatachu toho Krala Porucżnoßcż dopelṅicż. Ha ta Porucżnoßcż bó bez
Dlėheṅa tém Mėßcże won poiſchena; za tém pak dżerżeſche tón Kral z tem
Amanom Hoſtcżinu; cżi Żidża pak, kotziż tém Mėſtcże bėchu, żawoßcżachu,
ha pwakachu.

♣Cap.♠ 4. Déż pak to tón Mardochaͤus ßwóſcheſche; rózdre wón ßwaju
Draſtu, ha wobletże ßo jedén Mėch, ha poßépa ßwoju Wowu z Popewom, ha
wowaſche zczewoi Schiju na téch Haßach toho Mėſta, ha da tu Hórkoßcż
ßwojeje Moße ha Wutrobó póznacż. Ha wo tei Żawoßcżi dżėſche wón hacż k
tém Rotam toho Kralowßkoho Roda. Pżetoż wone ṅebė dowolene, zo bó ṅėchtó
do toho Roda toho Krala ßméw nucz hicż, kotreż jo z jeném Mėchom
wobletżené. Ha wone bė ſchitkich Krajach, ha Mėſtach, dżeż ta ßurowa
Kralowßka Kazṅa pżiſchwa bė, jena wulka Żawoßcż, Poſtcżeṅo, Zkiwleno, ha
Pwakaṅo pola téch Żidow, ha wele wot ṅich na Mėchach Popewe lėhachu.
Hale te ßwużowne Holczé ha Dżówki, ha czi Komorṅiki teje Kralowneje
Eſteré dżėchu k ṅi nucz; ha Ji to zjewichu. Ha déż Wona to ßwóſcheſche:
naſtróża ßo jara. Ha póßwa Wona tomu Mordochaͤußei jenu Draſtu, zo bó wón
ßo tón Mėch ßlek, ha tu Draſtu woblek: hale wón ju nóczéſche zacż. Ha ta
Kralowna wowaſche k ßebi toho Komorṅika Athach, kotrohoż ji tón Kral k
Swużwam daw bė, ha porutżi jomu, zo bó k Mardochaͤußei ſchow, zo bó
powedżew: tżohodla wón to tak tżiṅi. Tón Athach pżiṅdze k Mardochaͤußei,
kotréż z wonka na haßé pola téch Rotow toho Roda ſtojeſche. Ha Mar-

<pb n="279"/>

dochaͤus zjewi ha prajeſche jomu ſchitko, żtoż ßo ſtawo jo: zo jo tón
Aman ßlubiw Slėbóro do téch Schoczow toho Krala pżiṅeßcż, jeno zo bóchu
cżi Żidża ſchiczé z kónczuwaṅi bóli. Wón też tomu Komorṅikei tón Wotpiß
toho Porutżeṅa da, kotréż tem Mėßcże Sußan zjawṅe wißé, zo bó jón tei
Kralownei pokazaw, ha zo bó Ju napominaw, zo bó Wona k tomu Kralei nucz
ſchwa, ha za ßwói Lud jenu Proſtwu pola toho Krala żtżiṅiwa. Ha déż
Athach zaße pżiṅdże, wupojeda wón tei Kralownei Eſter Schitko, żtoż
Mordochaͤus prajiw bėſche: ha wona tomu Komorṅikei porutżi, zo dérbi tomu
Mardochaͤußei prajicż: zo ſchitkim Swużowṅikam toho Krala znajomne jo:
zo, żtóż ṅewowané do toho nutziſchoho Wobódleṅa toho Krala nucz dże,
ṅech jo Muż habó Żona, bez Tżakaṅa z molom morené budże: kiba zo tón
Kral tón zwoté Prut naṅoho pżėztre: k Znamju teje Nadé, zo bó wón na
taike Waſchṅo pżi Żiweṅu zdżerżané bów. Kaha bóch Ja k tomu Kralei ßmėwa
nucz hicż; déż Ja hiżon na te tziczécżi Dné ṅeißém k Ṅomu powowana bówa?
Deż to Mardochaͤus ßwóſcheſche: da Ji wón prajicż: ṅedżerż té za to, zo
té twoju ßamotnu Duſchu wumócz budżeſch, dokelż té zawſchitkich Żidow
tém Dome toho Krala ßé. Budżeſchli ṅėt meltżecż; tak budża cżi Żidża na
druhe Waſchṅo wumóżeṅi: hale té budżeſch, ha tón Dom twojoho Nana Kóncz
zacż. Ha żtó wė, hacż té tohodla ṅeiße k tomu Kraleſtwu pżiſchwa, zo bó
té na taiki Tżaß nam k Pomoczé hotowa bówa? ha ta Eſter da tomu
Mardochaͤußei porutżicż tu te Swowa: Dżi, ha zromadż ſchitkich Żidow,

<pb n="280"/>

kotrechz té wo tem Mėßcże Suſan namakacż budżeſch, ha proſch zamṅe. Wó
ṅederbicże tzi Dné ha Nocze ṅitżo jėßcz, ha picż. Ha Ja czu z Mojimi
Dżówkami też to tżiṅicż, ha czu ßo poſtcżicż; ha potom czu Ja pżecżiwo
tei Kazṅi toho Krala tżiṅicż, ha czu ṅewowana k tomu Kralei nucz hicż,
ha czu ßo tei Smerczi, ha Strachei podacż. Ha Mardochaͤus żtżiṅi, żtoż
jomu Eſter pżikazawa bė.

♣Cap.♠ 5. Ha tón tzecżi Dżeṅ wobletże ßo Eſter Kralowßke Draſté, ha
ſtojeſche tém Pżidwore teje kralowßkeje Ke̓że, napżecżo tomu Wobódleṅu
toho Krala: Wón pak ßedżeſche na jenem Troṅe napżecżo tém Durjam teje
Kėże. Ha déż Wona tu Kralowßku Majeſtoßcż, ha te ßurowo Wobletżo toho
Krala wulada; tak Wona woblėdné z Bojoßczu, ha powożi ßwoju Wowu ze
Swaboßcżu na tu ßwoju Swużowṅiczu. Tón Kral tu Kralownu wulada, ha wona
ßo joho Wotżomai lubeſche, ha wón tón zwote Prut k ṅi wobrocżi ha
pokili, kotréż wón ßwojei Ruczé dżerżeſche, ha wona pżiſtupi, ha
wokoſcha tón Kóncz toho Pruta. Ha tón Kral prajeſche k ṅi: żto czeſch té
Eſter Kralowna? kaiku maſch té Próſtwu? bóruṅe też té tu Powoiczu toho
Kraleſtwa żadawa, ha budże tebi date. Wona pak wotmoji: débó ßo tomu
Kralei lubiwo, tak bódż proſchené, zo bó té Dżentz kemṅe na tu Hoſtżinu
pżiṅcz czew, kotruż ja pżihotuwawa ßém, ha Aman też ztobu. Ha tón Kral
na Mėßcże porutżi Amana powowacż, zo bó wón tei Eſteri poßuſchné bów. Ha
tón Kral ha tón Aman pżiṅdzeſchtai na tu Hoſtżinu, kotruż jimai ta

<pb n="281"/>

Kralowna pżihotuwawa bė. Ha tón Kral dżeſche k ṅi, déż bėſche ßo wele
Wina napiw: żto té żadaż, zo bó ßo cżi ſtawo? ha za tżo té proßéſch?
bóruṅe té też tu Powoiczu mojoho Kraleſtwa żadawa! tak te je dóſtacż
dérbiſch. Ha ta Eſter wotmoji jomu: moja Próſtwa, ha Żadoßcż jo ta:
Semli ja pżed tém Wobletżom toho Krala Nadu namakawa, ha lubili ßo tomu
Kralei mi to dacż żtoż ja żadam: tak pżiṅdż tón Kral jutze, ha Aman na
tu Hoſtżinu, kotruż ja pżihotuwawa ßem, ha Jutze czu Ja moju Wolu
wotewricż, ha prajicż. Nato dżėſche Aman tón Dżeṅ weßowó won. Deż pak
wón toho Mardocha̔ußa pżed témi Duremi toho Kralowßkoho Roda ßedżaczoho
widżeſche, zo wón pżed ṅim aṅicz ṅeſtaże, hale też ßo z toho Mėſta, na
kotremz wón ßedżeſche, ṅehibné, bo wón jara ṅėwné: hale wón ṅeda ßwojoho
Ṅėwa rozemicż ha mėrkuwacż Ha deż wón Dom pżiṅdże, zwowa wón ßwojich
Pżecżelow, ha ßwoju Żonu Zares romadu, ha powedaſche Jim, ka wulke
Bohatſtwo wón ma, ha wele Sehnow; ha do kaikeje Wulkeje Tżeßcże joho tón
Kral wóſche ſchitkich druhich Firżtow ha Swużowṅikow powóſchiw jo. Ha
potom won dżeſche: ha też ta Kralowna Eſter ṅikoho druhowo z tém Kralom
na Hoſtżinu ṅejo powowawa hacż jeno me: ha Ja budu też Jutze z tém
Kralom pola ṅeje Wobweduwacż. Boruṅe Ja ſchitko to mėw, tak ßo mi tola
zda, zo ja ṅitżo ṅimam, tak dowho, hacż ja budu toho Żida Mardocha̓ußa
pżed témi Rotami toho Krala ßedżaczoho widżecż. Náto jomu Zares joho
Żona wotmoji, ha cżi druze Pżecżelo: dai jenu wóßoku-

<pb n="282"/>

Rjadu (habo Schibeṅczu) pów ſta Wóchcżi wóßoku ſtajicż, ha prai jutze
tomu Kralei, zo bó Mardocha̔us naṅu wowbeßené bów: tak budżeſch té z tém
Kralom weßowó k tei Hoſtżiṅe pżiṅdż. Ta Rada ßo jomu lubeſche, ha wón da
jenu wóßoku Schibeṅczu pżihotuwacż.

♣Cap.♠ 6. Tú ßamßnu Nócz ṅeſpaſche tón Kral; tohodla da wón ßebi
Hiſtorie ha Lėtne Kṅihe wot ſtaréch Tżaßow pżiṅeßcz. Kotreż déż pżed ṅim
lazuwane bėchu: pżiṅdże na te Mėſto, Dżeż wopißane bė, ka jo Mardocha̔us
te Hletżeṅo tei Komorṅikom Bagathan ha Thares, kotraż toho Krala
Aßwerußa z kónczuwacż czéſchtai, pżeradżiw, ha bojedżew. Deż to tón Kral
ßwóſcheſche, dżeſche wón: kaiku Tżeßcż, ha Móto jo Mardocha̔us za tu
Swėrnoßcż Dóſtaw? Cżi Wotrocżczé ha Swużowṅiki prajachu k tomu Kralei:
Wón żanoho Mota dóſtaw ṅejo. Namėzcże prajeſche tón Kral; żtó jo wonka
Pżidwore? (Aman pak bė ruṅe do teje bliſcheje Stwó nucz ſtupiw, zo
czéſche tomu Kralei prajicż, zo bó porutżiw toho Mardocha̔ußa na tu
Schibeṅczu wowbeßecż, kotraż jomu pżihotuwana bėſche) Cżi Swużowṅiki
prajachu: Aman ſtóji wonka tém Pżidwore. Ha tón Kral dżeſche: ṅech nucz
pżiṅdże. Ha déż wón nucz pżiſchow bė: prajeſche k ṅomu tóu Kral: żto
dérbimó tómu Mużei tżiṅicż, kotrohoż tón Kral tżeſtcżuwacż żada? Aman
pak móßleſche wo ßwojei Wutrobe, ha za to dżerżeſche, zo tón Kral ṅikoho
druhowo, hacż joho tżeſtżuwacż zecze: prajeſche: toho Tżwojeka; kotrohoż
tón Kral tżeſtuwacż żada, dérbimó z Kralowßkei Draſtu wobletz, ha joho
na

<pb n="283"/>

Kralowßkoho Koṅa ßadżicż; ha dérbi jomu Kralowßka Króna na Wowu ſtajena
bódż; ha tón nai woßobṅiſchi ha móczṅiſchi Firżta toho Krala dérbi joho
Koṅa dżerżecż, ha pżez te Haße toho Mėſta hicż, ha wowacż, ha prajicż:
tak dérbi tżeſtcżuwané bócż, kohoż tón Kral tżeſtcżuwacż cże! Ha tón
Kral prajeſche Amanei: kwatai, zmi tu Draſtu, ha toho Koṅa, ha tżiṅ to
tomu Żidei Mardocha̔ußei, kotréż pżed témi Rotami toho Kralowßkoho Roda
ßedżi, kaiż té rétżaw ßé; ha hladai zo bó ṅitżo wonka ṅewoſtajiw; Tak za
Aman tu Draſtu, ha toho Koṅa, ha tak wobletżenoho ha na Kòṅu ßedżaczoho
dżėſche po téch Haßach predé toho Mardocha̔ußa, ha wowaſche: taikeje
Tżeſtcże jo tón hódné, kotrohoż tón Kral tżeſtcżuwacż cze. Ha Mardocha̔us
pżiṅdże zaßé k tém Rotam toho Roda: Aman pak kwataſche Domoi, ha dżėſche
zrudné z pżikrėtei Wowu. Ha wón pojedaſche ßwojei Żoṅe Zares, ha ßwojim
Pżecżelam Schitko, żtoiż ßo jomu ſtawo jo. Cżi joho rozomṅi ha Mudri
Radżicżerjo, ha joho Żona jomu wotmojichu: Joli Mardocha̔us wot toho
żidowßkoho Sémeṅa, pżed kotrém ßé té potżaw padacż, té ßo jomu pżecżiwo
ſtajicż ṅebudżeſch mócz, hale budżeſch pżed joho Wobletżom panécż. Deż
woṅi hiżcże téch Rétżach bėchu: pżiṅdżechu toho Krala Komorṅiki, ha
wedżechu joho z Kwatom na tu Hoſtcżin u, kotruż bė ta Kralowna
pżihotuwawa.

♣Cap.♠ 7. Tón Kral ha Aman dżėſchtai ktei Kralownei na tu Hoſtcżinu; ha
tón Kral dżeſche tón druhi Dżeṅ, déż wón ßo wot toho Wina picża zrėw bė:
żto jo twoja Próſtwa Eſter; zo

<pb n="284"/>

bó ßo tebi ſtawo? ha żto czeſch, zo bó ßo ſtawo? budzeſchli te też
Powoiczu mojoho Kraleſtwa żadácż, tak je te doſtanecż dérbiſch. Wona
jomu wotmoji: ßémli ja Nadu pżed tojimai Wotzomai, o Kralo namakawa, ha
lubili ßo tebi, da darui habó ſchenkui mi moju Duſchu (Żiweṅo) za kotruż
cże proſchu, ha mói Lud, za kotroho tebe wobnutnoßcżam. Pżetoż ja ha mói
Lud ßmó podacżi, zo bóchmó rozteptaṅi, z kónczuwaṅi boli, ha Kóncz zali:
ha Bóh czéw! zo bóchmó k Swużowném Wotrocżkam ha Dżówkam pżedacżi bóli;
to bó hiżcże k Pżeṅeßeṅu Nezbożo bówo, ha Ja czewa z Dechuwaṅom
meltżecż: hale ṅet jo naſch Ṅepżecżel taiki, kotrohoż ßurowa Ṅeßmėlmoßcż
też na Krala pżiṅdże. Ha tón Kral Aßwerus prajeſche: żtó jo tón? habó
kaiku Mócz wón ma, zo to tżiṅicż ßmė? ha Eſter dżeſche: naſch naihórſchi
Nepżecżel jo tulei tón Aman. Ha déż Aman to ßwóſcheſche, bó wón czéle
zaſtróżené; ha ṅemóżeſche toho Krala ha Kralowṅeje Wobletżo pżeṅeßcz.
Tón Kral pak bó ṅėwné; ſtaże, ha dżėſche z toho Mėſta teje Hoſtcżine do
jeneje Zarodé, kotraż bėſche ze Żtomami wußadżena. Ha tak też Aman
ſtaże, zo bó tu Kralownu za ßwoju Duſchu (ziweṅo) proßew: pżetoż wón
dere rozemeſche, zo jo jomu wot toho Krala Ṅezbożo pżihotuwane. Ha deż
tón Kral zaße z teje Żtomowoje Zarodé pżiſchow bė, ha do toho Mėſta teje
Hoſtcżiné nuez dżėſche, ha wulada, zo jo Aman na te Wożo panéw, na
kotrémż ta Eſter Leiżeſche; ha prajeſche tón Kral: tak hiżcże cze wón tu
Kralownu pżegwawtuwacż pżed mojimai Wotżomai! ha wo mojim Dome? Lėdém bė

<pb n="285"/>

te Swowo z toho Kralowoho Horta wuſchwo! tak bo ketże joho Wobletżo
pżikréte. Na to prajeſche Harbona jeden wot tech Kralowßkich Komorṅikow.
Hlei te Drewo, kotreż jo wón tomu Marducha̔ußei pżihotuwaw, kotreż jo za
toho Krala retżaw, deż jo jomu te Hletżeṅo tei dweju Komorṅikow
pżeradżiw; te Drewo habó Schibeṅcza ſtoji tei Amanowoi Kėżi, ha jo pecż
dżeßat Wóchcżi wóßoka: tón Kral jomu porutżi: wowbeſchcże joho naṅu. Ha
tak bó Aman na tu Schibeṅczu wowbeſchené, kotruż won bė tomu
Mardocha̔ußei pżihotuwaw. Ha tón Kralowó Ṅėw pżeſta.

♣Cap.♠ 8. Déż Aman tón ßurowó Ṅepżecżel téch Żidow na tu Porucżnoßcż
toho Krala Aßwerußa wowbeſchené bė: bó Mardocha̔us ton Żid na te Mėſto
toho Amana poſtajene, tón Kral jomu ßwói Perßcżeṅ hako tomu prėṅomu
Miniſtrei da, Mardocha̔us bė taikei hako Kralowßkei Draßcże wobletżenė,
ha noſcheſche jenu zwotu Crónu na Wowe. Tón Kral da tei Kralownei tu
Amanowu Kėżu. Na to padże ta Kralowna Eſter k Nohomai toho Krala, ha
pwatżo proſcheſche, zo bó czéw druhe Liſte pżeßwoje Sto ha Sédém dżeßat
Kraje pißacż dacż, zo bóchu te Amanowo napżecżo tom czéwomu żidowßkom
Ludei do téch Krajow pißane Liſte woßpjat powowane bówó, kotreż bėchu wo
tem Meṅe toho Krala pißane: zo dérbja ſchiczé Żidża na jene dobo téch
Krajach z kónczuwaṅi bodż. Ha tón Kral nakili tón zwoté Prut k tei
Kralownei Eſter. Ha porutżi, zo bóchu te Amanowo zwo Liſté woßpjat
powowane bówó; ha hiżcże porutżi tón Kral, zo bóchu cżi Żidża ſchit-

<pb n="286"/>

kich téch Krajach ßwojich Ṅepżecżelow zkónczuwali. Tak bóchu te nowo
Liſté pżez téch Póßwow z Kwatom dowſchich Krajow doṅeßene; Kotreż tém
Żidam pżez Mėru wulku Weßowoßcż pżiṅeßechu. Cżi Żidża ßo też
zromadżichu, ha zabichu ſchitkich téch ßwojich Ṅepżecżelow, ha téch
dżeßacż Sehnow toho Amana wowbeßéchu. Tem ßamom Mėßcże Suſan z
kónczuwachu woßémſtów Mußkich, ha tech druhich Krajach pecż ha
ßedemdżeßat tawzentow; kotżí tech Żidow Ṅepżecżelo bėchu. Ha nato Eſter,
Mardochaus, ha cżi Żidża ßo jara zweßelichu.

Wutżwa.

Żtóż ßo poṅiżuje, hako ta Eſter, tón budże powóſchené. Żtóż ßo powóſchi,
hako tón Aman, tón budże poṅiżené. Poṅiżui ßo tohodla móṅ Kżeßcżianßki
Cżwojetże pżed tém Ṅebeßkim Kralom, zo bó wot ṅoho tém wėcżṅe z bóżném
Kraleſtwe bewſchimi powóſchenémi Swjatémi ſtaiṅe powóſchené bów.

♣LXXXVI.♠

Wot toho zcżerpnoho Joba ♣Cap.♠ 1.

Wón bėſche jedén Muż tém Kraju Huß z Menom Job; ha tón ßamßné bė jenaiki
ha zprawne Muż, wón ßo Boha bojeſche, ha zdaluwaſche ßo wot toho Zwoho.
Wón mėjėſche ſedém Séhnow, ha tzi Dżówki. Wón bė jara bohaté, mėjeſche
Sédém Tawzént Wowczow, tzi Tawzénté Camelow, też pecż Stów Pżahow Wowow.
Pecż Stów Wóßliczow, ha też jara wulku Tżeedż. Ha wón be woßobné
bewſchimi druhimi. Jo-

<pb n="287"/>

ho ßédém Séhné tżiṅachu po Rjadu Hoſtcżinu, ha pżeproſchuwachu te ßwoje
tzi Sotré, zo bóchu z ṅimi jėdwó, ha piwó; ha po téch Hoßcżinach
żonuwaſche Job ßwoje Dżėcżi, ha na Zaitra wopruwaſche palené Wopor za
ṅe, ha prajeſche: moji Sehné ßu trebaz pżed tém Kṅezom zrėſchili wo
ßwojich Wutrobach. Na jedén Dżeṅ pak ßo ſta; déż te Dżecżi bohże habo
cżi Bohżi Jandżele pżed toho Kṅeza pżiṅdżechu; bėſche też tón Satan
bezṅimi: kotromuż tón Kṅez dżeſche: (tón Satan pak toho Kṅeza
ṅewidżeſche) dżeha té ßem pżiṅdżeſch! won wotmoji: ja ßem na tei Zemi
wokoho cżanéw, ha ßem ju pżeſchow. Tón Kṅez dżeſche k ṅomu: ṅeiße te na
mojoho Wotrocżka Joba kedżbuwaw, zo jomu Ṅichtó na Zemi ruṅa ṅejo, wón
jo Jenaiki ha Zprawne Muż, kotreż ßo Boha boji, ha Zwohowo ßo zdaluje!
tón Satan dżeſche: Job ßo darmo Boha ṅeboji! pżetoż Te ße joho Kėżu, ha
joho Zamóżeno z twojim Żonuwaṅom wobdaw: hale roſchėſtri jeno tróżku
twoju Ruku nawſchitko joho Zamóżeṅo, ha dótkṅi ßo ſchoho, żtoż wón ma!
hacż cże wón klecż ṅebudże? ha tón Kṅez dżeſche k tomu Satanei: hlei
ſchitko żtoż wón ma dam cżi do twojeje Ruki, hale na ṅoho te ṅedérbiſch
twoju Ruku roſchėſtrecż. Ha tón Satan dżėſche ßwói Pucż. Na jedén Dżeṅ
bėchu cżi Sehné ha Dżówki toho Joba romadże tém Dome toho ſtarſchoho
Bratra, tam jėdżachu, ha Wino pijachu: da pżiṅdże jedén Poßow k Jobei,
ha prajeſche: cżi Sabeerjo ßu ſchitke twoje Wówó ha Wóßliczé precż zali
ha wotenali, ha téch Wotrocżkow ßu zarubali, ha ja ßam lutki ßém
cżeknéw. Ha déż hiżcże wón rétże-

<pb n="288"/>

ſche: pżibėża jedén druhi Poßow, ha pojedaſche: zo jo tón Woheṅ z Ṅebja
panéw, ha jo ſchitke Wowczé z Wowtżereṅu zpaliw. Tón Poßow hiżcże
rétżeſche, da tón tzecżi pżibėża, ha pojedaſche, zo ßu cżi Chaldeerjo
ſchitke te Kamele wotenali, ha téch Wotrocżkow zabili. Tón hiżcże ṅebė
wurétżaw: da pżiṅdże jedén druhi, ha pżiṅeße te zrudne Poßowſtwo, ha
prajeſche: twoji Séhné ha Dżówki bėchu tém Dome toho ſtariſchoho Bratra,
ha wón ßo jeden ßélné Wėtr z bėné, powali tón Dom do Romadé, ha bóchu
ſchitke twoje Dżėcżi zabite. Na to ſtaże tón Job, roztorże ßwoju Draſtu,
padże na Zemju, ha modleſche ßo, ha prajeſche: Ja ßém nahi na Swėt
pżiſchow, ha póndu zaßé nahi ze Swėta: tón Kṅez jo je daw, tón Kṅez jo
je zaw, kaiż jo ßo tomu Kṅezei lubiwo, tak jo ßo ſtawo, te Meno toho
Kṅeza bódż kwalene, ha żonuwane.

♣Cap.♠ 2. Na jedén druhi Dżeṅ ſtojachu te Dżėcżi habo Jandżele Bohżi
pżed tem Kṅezom, ha tón Satan też pżiṅdże (tola Boha ṅewidżeſche) tón
Kṅez dżeſche k ṅomu: dże ße té ßém pżiſchow? ha wón wotmoji: ja ßém po
tém Swėcże wokoho kodżiw: ha tón Kṅez dżeſche: ṅeiße té na mojoho
Wotrocżka Joba kedżbuwaw, zo jomu ṅichtó na Zemi ruṅa ṅejo: zo jo wón
Jenaiki, ha zprawné Muż, kotréż ßo Boha bóji, paße ßo ſchoho Zwoho, ha
dżerżi ßwoju Ṅewinuwatoßcż; té pak joho bez Wine pżezcżehaſch. Ha tón
Satan dżeſche: jeno roſchėſtri twoju Ruku na joho Cżėwo, ha budżeſch
widżecż, zo wón tebe klecż budże. Ha tón Kṅez prajeſche; hlei wón jo
twojei Moczé, hale

<pb n="289"/>

na Duſchi ha na Żiweṅu jomu ṅeżkodż. Ha tón Satan woteṅdże, ha z bi toho
Joba ze zwómi Brjodami wot Póduſchow tei Nohow hacż do Wercha teje Wowó.
Ha Job ßedżeſche na nóinei Romadże, ha zdrapaſche tón Nói z téch Brjodow
z Cżrjópom. Ha joho Żona k ṅomu dżeſche: woſtaṅeſch te hiżcże twojei
Jenaikoßcżi? Klei Boha, ha wumri Ha Job ji wotmoji: té rétżiſch hako te
wupo Żone: deż mó te Dobre z teje Ruki toho Kṅeza doſtali ßmó, tżobodla
bóchmó też te Zwo horezacż nóczéli? wo tem Schitkim ṅejo Job ze ßwojim
Hortom z rėſchiw.

Deż cżi tzjo Pżecżelo te Hubenſtwo toho Joba ßwóſcheli bėchu, Eliphaz,
Baldad, ha Sophar pżiṅdżechu romadże joho doma pótacż, ha joho
tróżtuwacż. Ha deż woṅi joho nazdala wuladachu, ha joho jaczé
ṅeznajachu, tak żawoßcżachu pwakachu, ha ßwoje Draſté roztorhachu, ha
ßwoje Wowo z Popewom wobßépuwachu k Ṅebeßam; ha woṅi ßédem Dṅów ha ßédém
Noczow pżiṅim ßedżachu; ha żadén Swowa k ṅomu ṅeretżeſche, pżetoż woṅi
widżachu, zo jo Joho Boloßcż jara wulka.

♣Cap. 4. &c.♠ Ha Job potża żawoßcżicż, ha tón Dżeṅ zaklecż nakotreż jo
wón narodżené. Eliphaz tón joho Pżecżel pożtrafuwa Joba teje
Ṅezcżerpnoßcże dla, ha prajeſche: zo jo to pżez ßwoje Rėchi zaßwużiw. Ha
Job prajeſche: Ach débóchu jeno moje Réchi z mojim Hubenſtwom na tu Wahu
powożene bówo! da bó te Hubenſtwo moje Rėchi tak wele moli pżeważiwo,
tak wele hacż Pėßka na tem Brohzé toho Morja jo. Tżi tzjo Pżecżelo toho
Joba mėſto toho Trożta joho na

<pb n="290"/>

ſchelake Waſchṅo ßudżachu, ſchelake Rėchi jomu prėtk metachu, kotrechż
dla joho Bóh tak ßurowe żtrafuje, ha napominachu joho, zo bó Pokutu
tżiṅiw. Job pak zpużcżeſche ßo na ßwoje dobre Swėdomjo, ha na ßwoju
Ṅewinwatoßcż; ha mėjeſche za to, zo Bóh téch Ṅewinwatéch zkere z
Hubenſtwom Doma póta, hako téch Rėſchṅikow, kotréchż won tém druhim
Żiweṅu wėcżne żtrafuje. Na Poßletku wuzna ßo Jod pżed tém Kṅezom, zo jo
wele ṅepraje rétżaw, ha wotproßé Jomu. Bóh pak kwaleſche Joba,
żtrafuwaſche pak téch joho tzjóch Pżecżelow, zo ßu ṅemudre rétżeli, ha
ṙėſchili; ha każaſche jim, zo bóchu k Joboi ſchli, palené Wopor
wopruwali; ha tón Kṅez dale dżeſche: Job mói Wotrocżk budże za waß
proßécż; ha joho Próſtwu czu horezacż, zo bó wam waſcha Retż k Ṅerozomoi
rachnuwana ṅebówa; pżetoż wó ṅeißcże kemṅe praje retzeli, kaiż mói
Wotrocżk Job. Ha Eliphaz, Baldad, ha Sophar dżėchu k Joboi, każ jim tón
Kṅez porutżiw bė; ha tón Kṅez wußwóſcha tu Jobowu Próſtwu. Ha tón Kṅez
ßo k tei Pokucże Jobowoi wobrocżi, déż wón za téch Pżecżelow
proſcheſche.

♣Cap.♠ 42. Ha tón Kṅez da Jobei Schitko, żtoż wón predé mėw jo dwóiczé
tak wele. Ha joho Bratzja ha Sotré, ha Schiczé kotżiż joho predé
znajachu, pżiṅdżechu k ṅomu; jedżachu ha pijachu z ṅim wo joho Dome,
dżiwachu ßo, ha tróztuwachu joho toho wulkoho Hubenſtwa dla, kotreż na
Ṅoho tón Kṅez dopuſchcżiw bė. Ha ton Kṅez żonuwaſche joho; pżetoż wón
mėjeſche zternacże Tawzéntow Wowczow, Schėßcż Tawzéntow Ka-

<pb n="291"/>

melow. Tawzént Pżahow Wowow, ha tawzént Wóßliczow. Won też Dóſta ßédém
Séhnow, ha tzi jara rjane Dżówki; ha Job jim da jene Erbſtwo bez témi
Bratrami. Ha potom bėſche Job hiżcże Sto ha ztérczécżi Lėt żiwó. Ha jo
ßwojich Dżėcżi Dżėcżi Dżėcżi widżew, hacż do żtwórtoho Stawa.

Wutżwa.

Te Sudé Bohże ßu jena bezkoncżṅiwa Wubokoßcż, kotruż ṅichtó pżepótacż
ṅemóże. Pżetoż Bóh po ßwojei bózkei Radże tżaſto, ṅicz jeno na téch
Zwóch ha Rėſchṅikow, hale też na tėch Pobożnéch dopußcżi ṅėkaikeżkuli
Horja, ha Hubenſtwa, też tomu Satanei Mócz da toho Cżwojeka czwėluwacż.
To pak ßo ſtaṅe ṅicz k Zkodże teji Duſchi; Hale zo bó tón Rėſchṅik ßwoje
Zwóßcże póznaw, do ßo ſchow, ßo nakazaw, ha Pokutu tżiṅiw. Tón Pobożné
pak, zo bó ßo Bohu podaw, ßwojei Nuzé zcżerpṅiwó bów, zo bó ßwoje
Hubenſtwo Kréſtußowom Cżerpeṅu k Tżeſtcżi rad z ṅeß, ha zo bó na taike
Waſchṅo ßebi pola Boha tu, ha tam te Móto tém Wécżném Żiweṅu zaßwużiw,
pżez Kréſtußa JEſußa naſchoho Kṅeza.

♣LXXXVII.♠

Wot toho Propheté Daniela. Ananiaßa, Miſaela, ha Azariaßa. ♣Cap.♠ 1.

Déż na jedén Tżaß tón Babylónßki Kral Nabuchodonozor te Mėſto Jeruſalem
wobßéné; ha tón Kṅez poda toho żidowßkoho Krala Joakima, ha téch Żidow
do joho Moczé; Nabuchodonozor

<pb n="292"/>

wedżeſche Joakima, ha téch popaṅenéch Żidow do ßwojoho Kraja Sennaar,
wón też jedén Tel wot toho Sudowja z toho Bohżoho Dama wo Jeruſaleme
ßobu za, ha powożí te Sudowjo do Schotzkomoré ßwojoho Pżiboha Bel.
Nabuchodonozor porutżi tomu Aßphanazei tomu Wóſchomu Komorṅikei; zo bó
ṅekotréch wot téch Iſraelskich Dżėcżi nucz wed, kotziż ßu wot
Kralowßkeje ha Fėrżcżinßkeje Krwė, kotziż ßu bewſchoho Blaka, ṙeṅi na
Żtawtnoßcżi, wutżeṅi, rozomṅi - - - zo bochu pżed Kralom ſtacż ha
ßwużicż móli. Ha tón Kral porutżi, zo bo jim ta Jėdż ha Wino, wot
kotrohoż wón ßam pijeſche ha jėdzeſche, ſchėdṅe date bówo, ha to tzi
Lėta za ßobu; zo bóchu potom pżed tém Kralom ſtacż móli: bez temi bėchu
Daniel, Ananias, Miſael, ha Azarias. Ha tón Woſchi Komorṅik jich hinak
menuwaſche; Balthaſar, Sidrach, Miſach, ha Abdenago Daniel bė ßebi wo
Wutrobe prėtk zaw: zo ßo wón nócze z teju Kralowßkei Jėdżu ha Winom
woblakuwacż. Wón ton Daniel proſcheſche toho Woſchoho Komorṅika, pola
kotroho bė wón Nadu namakaw, zo bó ṅetrebaw wot toho Kralskoho Blida
jėzcż ha picż. Ha tón Wóſchi Komorṅik dżeſche: Ja ßo mojoho Kṅeza Krala
boju, kotreż wam jėzcż ha picż poſtajiw jo; débó wón widżew, zo waſche
Wobletża ßuchiſche ßu, hako téch druhich Hólczow? da bózcże wó me pola
toho Krala wot moju Wowu pżiṅeßli. Ha Daniel prajeſche tomu Malaſarei,
kotrohoż bė tón Wóſchi Komorṅik tomu Danielei, Ananiaßei, Miſaelei, ha
Azariaßei prėtk ſtajiw: Lubó; zpótai dżeßacż Dṅów z nami z twojimi Wo-

<pb n="293"/>

trocżkami, ha dai nam jeno Wareṅo k Jėdżi, ha Wodu k Picżu: ha wobladai
potom naſche Wobletża, ha téch druhich Hólczow Wobletża, kotziż wot toho
Kralowßkoho Blida jėdża, ha piju, ha kaiż té potom widżecż budżeſch, tak
tżiṅ znami. Déż wón tu Rétż ßwóſcheſche: zpóta wón te dżeßacż Dné z
ṅimi. Ha déż te Dné ṅimo bėchu: widżeſche, zo ßu jich Wobletża reṅſche,
ha powṅiſche, hako téch druhich Hólczow, kotziż wot Kralowo Blida
jédżachu. Ha Malaſar za ßebi tu Jėdż ha Wino, ha dawaſche Jim Wareṅo, ha
Wodu. Hale Bóh da tém Hólczam z molom Rozom ſchitkich Kṅihow; ha
Danielei pak da pódla tón Dar, zo wón też te Sone habo Dżecża
wukwaduwacż wedżeſche. Ha déż te tzi Lėta ṅimo bėchu, wėdżeſche Jich tón
Wóſchi Komorṅik pżed toho Krala Nabuchodonozora. Ha deż tón Kral z ṅimí
rétżeſche: tak ṅeißu żaṅi bewſchimi taiczé namakaṅi, hako Daniel,
Ananias, Miſael, ha Azarias. Ha tón Kral namaka pola ṅich dżeßacż moli
jaczé Rozoma, ha Mudroßcże, hacż pola ſchitkich Wėßcżakow, ha
Mudrowczow, kotżi joho czéwóm Kralowſtwe bėchu.

♣LXXXVIII.♠

Wot toho Nabuchodonozorowo Dżecża. ♣Cap.♠ 2.

Tón Kral Nabuchodonozor mėjeſche jene Dżeczo, wo kotrémż ßo joho Duch
naſtróżaw bė, ha déż bė wotucziw, jo zabów, żto ßo jomu dżawo bė.
Tohodla porutżi tón Kral, zo bóchu ſchiczé Wėſtcżerjo, Mudrowczé,
Kużwarjo, ha Kaldeer-

<pb n="294"/>

jo powowaṅi bóli, zo bóchu woṅi tomu Kralei joho Dżecżo wupojedali. Ha
woṅi pżiṅdżechu, ha ſtojachu pżed tém Kralom. Tón Kral prajeſche Jim: mi
jo ßo ṅėſchto dżawo, na kotrémż jo ßo moja Wutroba ſtróżiwa, ha jaczé
ṅewėm, żto ßo mi dżawo jo. Ha cżi Kaldeerjo prajachu: o Kralo bódż
wėcżṅe żiwo! pojez twojim Wotrocżkam twoje Dżecżo; ha mó czemó tebi je
wukwaduwacż. Ha tón Kral prajeſche: ja ßém na ṅe zabów: ṅebudżecżeli wo
mi te Dżecżo, ha joho Wukwaduwaṅo zjewicz, da wó dérbicże wumrecż, ha
waſche Kėże k Ṅitżom żtżiṅene bódż. Budżecżeli pak mi te Dżecżo, ha joho
Wukwaduwaṅa prajicż, da dérbicże wó Móto, Daré, ha Tżeßcż dóſtacż. Ha
woṅi prajachu: wón żadén Tżwojek na Zemi ṅejo, zo bó to dokomacż mów,
żtoż té Kralo wot naß żadaſch. Wón też ṅichtó ṅebudże namakané; kiba cżi
Pżibohwó, kotziż pak ztémi Cżwojekami ṅerétża. Na to ßo tón Kral
rozwóbi, ha tém Ṅėwe porutżi ſchitkich Mudréch wo tém Méſtcże Babyloṅe
zkónczuwacż; ha tu te Kralowo ßudne Swowo bó tém Mėſtcże wozjawnoßcżene,
zo hiżo ṅėkotzi wot téch Mudréch zkónczuwaṅi bóchu. Ha dokelż tón Daniel
ßwojeje Mudroßcże-dla z najowné bė; tak też joho, ha też téch joho
Towarſchow pótachu Moricż. Daniel ßo toho Wóſchoho toho Wóiſtwa Ariocha
praſcheſche, za tu Wiṅu toho Kónczuwaṅa téch Mudréch? pżetoż tón Arioch
mėjeſche tu Kralowßku Porutżnoßcż téch Mudréch zkónczuwacż. Ha déż jomu
tón Arioch tu Winu wupojedaw bė: dżėſche Daniel k tomu Kralei, ha
proſcheſche joho: zo bó jomu Tżaßa popſchaw, zo

<pb n="295"/>

bó jomu toho Dżecża Wukwaduwaṅo wupojedecż mów. Ha Daniel dżėſche do
ßwojoho Doma, ha pojedaſche ßwojim Towarſcham Ananiaßei Miſaelei, ha
Azariaßei te Kralowßke Prėtkmėcżo; ha dżeſche: zo bóchu Boha téch Ṅebeß
za tu Miwoßcż proßéli, zo bó jomu Bóh tu Pótainoßcż póznacż daw, zo
bóchu cżi Mudri wo Babyloṅe z kónczuwoṅi ṅebóli. Ha ta Pótainoßcż bó
Danielei wot Boha Nocże zjewena; tohodla kwaleſche Daniel toho Kṅeza
téch Ṅebeß: ha dżeſche: te Meno toho Kṅeza bódż tżeſtcżuwane wot
Wėcżnoßcże hacż do Wėcżnoßcże - - Té ße mi to ṅėt póznacż daw, za tżoż
cże proßéli ßmó; wot tżohoż tón Kral rétżaw jo. Na to dżėſche tón Daniel
k tomu Ariochei, kotré téch Mudréch wo Babyloṅe zkónczuwacż Porutżnoßcż
mėjeſche, ha prajeſche jomu: ṅemordui téch Mudréch; hale wedż me k tomu
Kralei, ha ja czu tomu Kralei, te Wukwaduwaṅo pojedżecż. Tak Arioch
wedżeſche Daniela kwataicze k tomu Kralei, ha prajeſche k ṅomu: Ja ßém
jenoho Cżwojeka bez témi jatémi Żidami namakaw, kotreż tomu Kralei te
Wukwaduwaṅo prajicż budże. Tón Kral prajeſche tomu Danielei, kotréż też
Baltaßar rėkaſche: Mėṅiſch té, zo te mi moje Dżecżo wo Prawdże powedżecż
móz? żtoż ßo mi dżawo jo? ha też te Wukwaduwaṅo? Ha Daniel wotmoji tomu
Kralei: tu Pótainoßcż, za kotruż ßo tón Kral praſcha, ṅemóża cżi Mudri,
Wutżeṅi, ha Wėżcżerjo tomu Kralei pojedżecż. Hale wón jo jedén Bóh téch
Ṅebeßach, kotréż te Pótainoßcże zjewi; Kotréż tebi o Kralo
Nabuchodonozore dopokazaw jo to, żtoż téch po-

<pb n="296"/>

ßleṅich Tżaßach ßo ſtacż dérbi; twoje Dżecżo ha te Widżeṅo, kotreż té
twojim Wożu zpicze widżew ßé: bėſche taike: té ßebi leiżo moßleſche: żto
ßo te pżikodne Tżaßé ſtacż budże? ha tón ßamßné, kotréż te potane Wėczé
zjewja, tón jo tebi pokazaw, żtoż ßo ſtacż budże. Tak jo mi też zjewena
ta Potainoßcż, ṅicż pżez Moju Mudroßcż, ha zo bó wona wetża bówa, hacż
téch druhich; hale zo bó tomu Kralei te Wukwaduwaṅo znajowne bówo: - - -
Té Kralo widżeſche Woßṅe hako jene wulke Znamjo, kotreż napżecżo tebi
ſtojeſche; wone bėſche kladaṅu jara traſchne. Toho Znamja Wowa bėſche
wot toho nailėpſchoho Zwota, hale joho Wutrobno ha Ramena wot Slėbóra;
joho Brjuch ha Sczena bėchu wot Moßaza. Te Viżdżele pak bėchu Zelezne;
tei Nozé bėſchtai ṅėżto zeleznei, ha ṅeżto liṅanei. To té tak widżeſche;
hacż jedén Kameṅ ßam wot ßebe ßo wot teje Horé wottorże, ha dérne te
Znamjo na tei Nozé, kotreż wot Zeleza, ha wot Liné bėſchtai, ha rozbi
tei Nozé; tak padże ſchitko do Romadé, ha bó Lina, Zelezo, Slėbóro, ha
Zwote k Próchei, kotreż tón Wėtr rozdu, zo ṅitżo na tém Mėſtcże ṅe
woſta. Tón Kameṅ pak, kotréż te Znamjo rozbi, bó jena wulka Hora, ha
napelṅi tón czewó Swėt. To jo te Dżecżo: Ṅėt ßwóſch też té Kralo te
Wukwaduwaṅo. Té ßé tón Kral ſchitkich Kralow; ha tón Bóh téch Ṅebeßach
jo tebi te Kralowſtwo tu Selnoßcż, tu Mócz, ha tu Tżeßcż daw. Tak ßé té
ta zwota Wowa. Ha po tebi budże jene druhe Kralowſtwo pżiṅdż, ha budże
meṅſche hacż te twoje, ha budże Slėbórne; ha potém pżiṅdże te tzecże
moßazne Kra-

<pb n="297"/>

lowſtwo, zo budże po tém czéwóm Swėcże Kṅeżicż. Te żtwórte budże jene
Zelezne Kralowſtwo; pżetoż każ te Zelezo Schitko k próchei żtiṅi, ha
pżewiṅe, tak też budże te Kralowſtwo ſcho roztowcz, ha pżewinécż. Dale
ßé widżew zo toho Znameṅa Nozé ha te Porſté na Nohach bėchu ṅeżto wot
Zeleza, ha tel wot Liné, to budże ṅeſtaine Kralowſtwo; kaiż Zelezo, ha
Lina ßo romadu ṅedżerzitai, tak też tedém ṅebudże te Kralowſtwo
pżezjene. Ha budże Zwote, Slėbóro, Moßacz, Zelezo, ha Lina romadu
rożmėſchane, ha rozperſchene: ha tech ßamóch Dṅach taikich rozmėſchanéch
Kralowſtwow budże Bóh téch Ṅebeß jene Kraleſtwo wuzwolicż, kotreż do
Wėcżnoßcże roßperſchene ṅebudże, ha wone budże ſchitke te druhe
Kralowſtwa k Kónczei pżiṅeßcż: ßamo pak budże hacż do Wėcżnoßcże
wobſtacż. Ha kaiż té widżew ßé zo tón Kameṅ ßam wotßebe z teje Horé
pżiſchow, ha jo te wulke Znamjo do Prócha rozbiw: pżez to jo tebi Boh
téch Ṅebeß k Wedżeṅu daw, żto ßo potom ſtacż budże. Ha to jo te twoje
prawo Dżecżo, ha joho Wukwaduwaṅo. Ha ton Kral Nabuchodonozor padże na
ßwoje Wobletżo, ha modleſche ßo k Danielei, ha porutżi, zo jomu
zarėzané, ha Palené Wopor wopruwané bódż dérbi. Ha Nabuchodonozor
prajeſche k tomu Danielei: Waſch Bóh jo woprawdu jedén Bóh wóſche
ſchitkich Bohow, ha jedén Kṅez ſchitkich Kralow; kotréż te Pótainoßcże
zjewi, dokelż té ßé to zjewicż mów. Ha tón Kral powóſchi Daniela, da
jomu wulke ha wele Dare; ha wón joho pozbené, ha żtżiṅi joho k Fėrżcże
nawſche Babylonßke Kraje, ha

<pb n="298"/>

bo Schitkim prėtkſtajené. Hale Daniel żadaſche wot Krala, zo bóchu na
joho Mėſto Siorach, (Ananias) Mízach (Miſael) ha Abdenago (Azarias) tém
Babylóßkim Krajan prėtkſtajeṅi bóli. Daniel pak woſta pola téch Rotow ha
Duri toho Kralowßkoho Roda.

Wutżwa.

Déż tón Kathólßki Kżeſtcżian tu Czérkwínßku Kazṅu toho Póſta dżerżi, ha
żdżerżuje ßo toho Mjaßa Jėdżeṅa ṅekotre Tżaßé; ha tżiṅili to Zluboßcżu?
tak wón ṅebudże ßuſchiſchi; hale reṅſchi na Cżėle ha na Duſchi, ha budże
pżed Bohom, ha pżed Swėtom powóſchené; hako druhi Daniel ha joho tzjo
Towarſchowe Ananias, Miſael ha Azarias.

♣LXXXIX.♠

Wot teje wulkeje Statuwe, habó Znameṅa toho Krala Nabuchodonozora. ♣C.♠
3.

Tón Kral Nabuchodonozor żtżiṅi jene zwote Znamjo, habó Statuwu ſchėſtcż
dżeßat Wóchcżi Wóßoku, ha ſchėſtcż Wóchcżi ſchėroku, ha ſtaji ju na jene
Polo z Menom Dura wo tém Kraju Babylon. Ha tón Kral póßwa ßwojich
Zaſtóiṅikow ſchitkich téch Wóſchich, Fėrżtow, ha téch nai Woßobṅiſchich
tém Kralowſtwe zromadżicż, zo bóchu ßo zeſchli k Nucz-Swecżeṅu toho
Znameṅa habó Statuwe. Na to ßo Schiczé Wóſchi, Fėrżté ha Kṅeza
zromadżichu k Nucz-Swecżeṅu teje Statuwó, kotruż tón Kral Nabuchodonozor
horeſtajiw bė; ha déż Schiczé pżed tei Statuwe ſto-

<pb n="299"/>

jachu; tak jedén Wuwowaṙ wowaſche z wulkim Woßom: wam ſchitkim Ludżom
budże prajene: wo kotreż Żtundże wo ſchelaku Muziku ßwóſchecż budżecże;
derbicże delepanécż, ha dérbicże ßo k tomu zwotomu Znameṅu habo k tei
Statuwe modlicż. Joli pak Ṅėchtó, koréż dele ṅepaṅe, ha ßo ṅemodli? tón
dérbi wo tei ßamoi Żtundże do teje za póreneje Peczé cżißṅené bódż. Tak
kéczé hacż ſchiczé cżi Ludzo tón Wóß teje Muziki ßwóſchachu; padżechu
dele, ha modlachu ßo k tomu Znameṅu. Ha ruṅe na tón Tżaß pżiſtupichu
ṅėkotzi Chaldeerjo, ha wobſkorżichu téch Zidow; ha prajachu k tomu
Kralei Nabuchodonozorei: o Kṅeze! bódż wėczṅe żiwó! té Kralo ßé jenu
Kazṅu ſtajiw, zo jedén kóżde Cżwojek, kotreż tón Zénk ſchelakeje Muziki
ßwóſchecż budże, dérbi delepanécż, ha ßo k tomu Znamju modlicż: débó pak
ṅėchtó bów, zo bó dele ṅepanew, ha nepoklaknéw, ha ßo k ṅomu ṅemodliw?
tón dérbi do teje zatepeneje ha żeliwoje Peczé cżißṅené bódż. Woṅi pak
ßu cżi Żidowßczé Mußczé Sidrach, Miſach ha Abdenago, kotrechż té na te
Skutki ha Dżėwo toho Babylónßkoho Kraja poſtajiw ßé: cżi ßu twoju
Pżikazṅu zadſpėli, woṅi twojich Pżibohow ṅetżeßcżuju, ha ṅemodla ßo ktei
zwotei Statuwe. Ha Nabuchodonozor wo ßwojim wulkim Ṅėwe porutżi: zo
bóchu Sidrach, Miſach ha Abdenago k ṅomu pżiwedżeṅi bóli; kotziż bez
Tżakaṅa k tomu Kralei pżiwedżeṅi bóchu. Da prajeſche tón Kral
Nabuchodonozor k ṅim: jo to wėrno, zo wó Sidrach, Miſach, ha Abdenago
mojich Bohow ṅetżeßcżujecże, ha ßo k tomu zwotomu Znamju, kotreż Ja
ſtajim ßem, ṅemodlicże?

<pb n="300"/>

Ṅėt tohodla ßczeli hotowi; tak keczé hacż wó tón Wóß ſchelakeje Muziki
ßwóſchecż budżecże, tak padaicże dele, ha modlicże ßo k tei Statuwe;
ṅebudżecże ßo pak modlicż? tak dérbicże wó wo tei ßamoi Żtuṅdże do teje
zaporeneje Peczé cżißṅeṅi bódż: ha żro jo tón Bóh, kotreż waß może z
mojei Rukow wumożecż? na to prajachu Sidrach, Miſach, ha Abdenago: wone
ṅeijo treba tebi na to wotmojicż: hlei naſch Bóh, kotrohoż mo
tżeßcżujemó, móże Naß z teje zaporeneje wóheṅoweje ha żeliwoje Peczé
wumóżecż; ha z twojei Rukow pomhacż. Ha bóruṅe wón też to tżiṅicż
nóczew! tak dérbiſch te Kralo wedżecż, zo mó twojich Pżibohow
tżeßcżuwacż, ha k twojei Statuwe ßo modlicż ṅebudżemó! tak bó
Nabuchodonozor ze Zwóboßcżu rozpelṅené, ha joho Wobletżo ßo pżewobrocżi
na pżecżo Sidrachei, Miſachei, ha Abdenagei: ha wón porutżi, zo bó ta
Pėcz ßédém moli bóle, hako johak, zatepena bówa. Ha wón też tém
naißélṅiſchim Mużam porutżi, zo bóchu Sidrachei, Miſachei, ha Abdenagei
Nohi zjazali, ha jich do teje żeliwoje Peczé cżißneli. Na to bóchu woṅi
bez Tżakaṅa z Kolowami, z Kwobókami, z Cżṙijemi, ha z Draſtami z jazanṙ
ßredża do teje zapaleneje ha żeliwoje Peczé cżßṅeṅi, pżetoż toho Krala
Porutżnoßcż cżėreſche. Cżi Muzczé pak, kotziż toho Sidracha, Miſacha, ha
Abdenaga do teje Peczé cżißnéli béchu, bóchu wot toho Woheṅa z teje
Peczé moreṅi. Hale cżi tzjo Muzczé Sidrach, Miſach, ha Abdenago kodżachu
ßredża toho Woheṅa, ha kwalachu Boha. Cżi Kralowßcze Swużowṅiki
ṅepżeſtawachu do teje Peczé ha Woheṅa Żiwiczu, Dzewo, Smohu, ha ßuche

<pb n="301"/>

Drewo ha Walcżki nucz metacż; ha tón Woheṅ ßapaſche z teje Pecżé dżewecż
ha żtérczécżi Wóchcżi wóßoko: ha tón Woheṅ wuſtupi ha wurazé z Moczu z
teje Peczé, ha zpali téch Chaldeerjow, kotżiż pżitei Peczé bėchu. Tón
Jandżel pak toho Kṅeza ſtupi k ṅim do teje Peczé, ẇuhna tón Woheṅ, ha
woṅi tei Peczé kodżachu, hako bó jedén kwodné Wėtr duw. Ha tón Woheṅ ßo
jich ṅedotkné, ha jim ṅeżkodżeſche. Na to ßo tón Nabuchodonozor ze
Stróżeṅom dżiwaſche; ha dżeſche k ßwojim Wóſchim, ṅeißmó mó tzjóch z
jazanéch Mußkich ßredża do toho Wohṅa cżißnéli? woṅi jomu prajachu:
zawėrno, Kṅeże Kralo! ha tón Kral dżeſche: hleicże, Ja żtérjoch
ṅezjazanéch ßredża toho Wohṅa kodżaczéch widżu; ha tón ztwórté bė tei
Żtawtnoßcżi, hako bó wón jedén Séhn Bohżi bow. Na to ſtupi
Nabuchodonozor k Dżėre teje Peczé, ha prajeſche: Sidrach, Mizach, ha
Abdenago, wo Swużowṅiki toho naiwóſchoho Boha! Dżicże won, ha póicże
ßém. Ha Sidrach, Miſach, ha Abdenago dżėchu na Mėſtcże z toho Woheṅa
won. Ha cżi Zaſtoiṅiki, Wóſchi, Sudṅiki, ha Móczṅi toho Krala ßo
zromadżichu, wobladachu téch Mußkich, ha widżachu, zo tón Woheṅ żaneje
Moczé ṅejo naṅimi mėw, ha ṅejo jim żanoho Woßa, ha Draſté zeßmaliw. Ha
tón Nabuchodonozor zawowa: bódż żonuwané tón Bóh Sidracha, Miſacha, ha
Abdenaga, kotréż jo ßwojeho Jandżela póßwaw, ha jo ßwojich Swuzwowṅikow
wumóżiw, kotziż ßu do Ṅoho wėrili, ha ṅeißu po tém Swowe toho Krala
tżiṅili, ha ṅeißu druhomu Bohu ßwużili, ha ßo k ṅomu modlili, hacż jeno

<pb n="302"/>

k ßwojomu Bohu. Tohodla dawam Ja tu Kazṅu; zo, żtóżkuli wot ſchitkich
Ludżi, ha Swóibow budże toho Boho Sidracha, Miſacha, ha Abdenaga
leſtruwacż, tón dérbi Kóncz zacż, ha joho Kėża dérbi puſta tżiṅena bódż:
pżetoż żadén druhi Bóh ṅejo, kotreż tak pomhacż móże. Ha tón Kral
Nabuchodonozor powóſchi Sidracha, Miſacha, ha Abdenaga k wulkei tżeßcżi
tém Kraju Babylona; ha wón też jara wulczéſchṅe Boha kwaleſche, ha
cżeßcżuwaſche.

Wutżwa.

Tón ṅeßwėrné Swėt, te rebelßke Mjaßo, ha tón zwó Ṅepżecżel czedża też na
nami kṅeżicż, ha kwadu nam ṅėkaikeżkuli Pżibohwo prėtk, zo bóchmó ßo k
ṅim modlili, ha jich tżeßcżili. Tón Swėt nam poſtaji te zwote Znamjo, te
Peṅezé, Bohatſtwa, Pocharſtwa, ha druhe ßwėne Wėczé, zo bóchmó ßo k ṅim
modlili. Te Mjaßo nam prėtk ſtaji toho ßmerdżaczoho Aßmoda̔ußa, te
ṅeſchwarne Żadoßcże, ha Lóżté, ha zapala tei Peczé naſcheje Wutrobó tón
Ṅetżiſté Woheṅ: zo bóchmó ṅėkaikeżkuli Pżibohwki, ha Pżibowó
tżeßcżuwali. Tón zwó Ṅepżecżel nam tam ha ßém ztraſchne Paßle letże, nas
do ßwojeje Moczé popanecż. Ha tón Swėt, Mjaßo, ha tón Satan żaneje
druheje żeliwoje Peczé ṅetrebaju naß k tém Pżibowam zaweßcż, hacż jeno
naſchu Wutrobu. Ach! bódż Bohu ßkorżene, zo ßo naſchei Wutrobe tón Woheṅ
téch Żadoßcżow k tém Bohatſtwam, Pochorſtwam, Hordoßcżam, ha k

<pb n="303"/>

druhim ßwėtném rėſchném Wėczam pali; ach! kaiku Żkodu tón ṅeſchwarne
Mjaßné Woheṅ tei Wutrobe pżiṅeße, déż tón zwó Ṅepżeczel ze ßwojimi
zwjaßkamí tém ṅekedżbném Cżwojekam jich duſche zweże, ha je do toho
ßmerdżaczoho Woheṅa teje Ṅetżiſtoté, kotréż jo tei Pecżé teje Wutrobó
zapalene, cżißṅe. Ha na taike zwo Waſchṅo budże ṅėkotra Duſcha wo taikim
Wohṅu ṅicz jeno wobßmalena, hale czéle zpalena. Toho jo ta Wina: zo
taiczé Ludżo bóle tomu Swėtei, Mjaßu, ha zwomu Ṅepżecżelei ßo dowėrja,
hako Bóhu. Téch taikich Pżibohow tżeßcżuju, k ṅim ßo Modla. Débóchu po
tém Pżikwadom Sidracha, Miſaela, ha Abdenaga (kotziż jeno tomu Lutkomu
ßamomu Bohu wėrjachu, ha ßo jomu czéle dowėrjachu) dżerżeli; tak ṅebochu
taike z tém Woheṅom téch Rėchow zeßmalene Duſche bówó. Tohodla ßo moja
luba Duſcha paß pżed tém Swétom, Mjaßóm ha zwóm Ṅepżecżelom, pżed
taikimi Pżibohami ha Woheṅom: jelizo nóczeſch do teje wėczneje Helßkeje
Peczé cżißṅené bódż; z kotreje ṅidé żane Wumóżeṅo ṅebudże.

♣LXXXX.♠

Wot toho Druhowo Nabuchodonozoro wo Dżecża, ha wulkoho Żtoma. ♣Cap.♠ 4.

Tomu Kralei Nabuchodonozorei ßo zaßé dżijeſche: ha wón ßwoi Són
pojedaſche: Ja Nabuchodonozor widżach Woßṅe jedén wulki Żtom, kotréż
hacż do Ṅebja doßahaſche, wón bė jara tow-

<pb n="304"/>

ſté, ha wón bó pżez tu czéwu Zemju widżené, joho Wopena bėchu jara
rjane, wón noſcheſche pżez Mėru wele Pwoda; jedén kóżde mėjeſche ßwoju
Jėdż wot ṅoho; te Zkocżata, ha Zwėrjata bodlachu pod ṅim, ha Ptaki toho
Ṅebja bódlachu na joho Hawzach, ha ſchitke Mjaßo ßo wot ṅoho żiweſche.
Ha na to ja widżach jenoho ßwjatoho Wachwarja z Ṅebeß dele pżiṅdż, tón z
jeném wulkim Woßom wowaſche; porubaicże tón Żtóm, ha wotrubaicże te
Hawzé, wodcżepcże joho Wopena, ha rozmetaicże joho Pwodé; zo bóchu
ſchitke Zkocżata, ha Zwėrjata ßo rozbėżawó, ha ſchitke Ptaki rozlecżewó.
Tola ṅech te Roßcżeṅo joho Koreṅow tei Zemi ſtojacze woſtaṅe. Wón dérbi
zezeleznémi ha Moßacznémi Zwjaßkami ha Recżazami zwjazané bódż; ha wón
dérbi wonka na Trawe kodżicż, ha z teju ṅebeßkeju Roßu dérbi womatżané
bodż, ha żtémi Zwėrjatami dérbi wón wot tei Trawe ßwói Tel mėcż. Tón
Cżwojetżi Rozom dérbi jomu zaté bódż, ha budże jomu jena Zwėrjacza
Wutroba data. Ha ßédém Tżaße habo Lėta tak ṅimo poṅdu. Tulei te Dżecżo
ha Són pojedaſche Nabuchodonozor ßwojim Chaldeißkim Mudrem ha
Wėżcżerjam, zo bóchu woṅi jón wukwaduwali; hale woṅi to ṅemóżachu, ha
ṅerozemjachu, zo bóchu tón ßamßné wukwaduwali. Na to prajeſche tón Kral
Nabuchodonozor k tomu Danielei, kotréż też Baltaßar rėkaſche: powez ha
prai mi ṅet bez Tżakaṅa: żto tón mói Són rėkacż dérbi, pżetoż ſchiczé
cżi Mudri toho Kraja mi tón Són ṅemóża wukwaduwacż; té pak to móż,
pżetoż té maſch tón Duch téch ßwjatéch Bohow. Na to tón Daniel potża

<pb n="305"/>

ßo meltżo roßmóßlicż, ṅimale jenu Żtundu dowho; ha bó ßwojich Móßlach
zrudné. Tón Kral prajeſche: ṅerudż ßo toho Sóna ha twojich Móßli dla:
Baltaßar habó Daniel dżeſche: mói Kṅeze Kralo: tón Són bódż tém kotziż
tebi hramja, ha te Wukwaduwaṅo twojim Ṅepżecżelam. Tón Żtom kotrohoż té
widżew ßé, zo do Ṅebja doßahaſche, ha ſchitkich Krajach widżené bėſche,
ha te rjane Hawzé ha Pwodé mėjeſche, wot kotrohoż jedén Kóżdé jėßcz
móżeſche, pod kotrémż te Zwėrjata, ha na téch Hawzach te Ptaki toho
Ṅebja bodlachu, ßé té, o Kralo! Té ßé tak wulki pod Ṅebju, zo ßo twoja
Mócz hacż k Kónczei teje Zemje rozcżeṅe. Zo pak tón Kral jenoho
Wachwarja ha Swjatoho widżew jo, kotréż z Ṅebeß dele pżiṅdże, ha
prajeſche: porubaicże tón Żtom; hale woſtaicże tola te Roßcżeṅo téch
Koreṅow

<pb n="306"/>

tei Zemi ſtacż. Ha won dérbi ze Zeleznémi ha Moßaznémi Recżazami zjazané
wonka na Trawe bódż, ta Roßa derbi joho wobkrepicż, ha dérbi bez témi
Dżijimi Zwėrjatami ßwoju Jėdż mėcż, tak dowho, hacż ßédém Tżaßé, habó
Lėta zaṅdu. To jo te Wukwaduwaṅo toho Wobzankṅeṅa toho Schoho Mócznoho
Boha, kotreż na mojoho Kṅeza ha Krala wobkrucżene jo. Woṅi budża tebe
wot téch Cżwojekow wumetacż; ha zaſtortżicż, ha budżeſch bez tém
ṅerozomném Zkotom bódlicż, ha budżeſch Trawu żracż, hako jedén Wów, ha
ta Roßa toho Ṅebja budże tebe mokroho tżiṅicż; ha to budże ßédém Tżaßow
habó ßédém Lét tracż, hacż té póznajech, zo tón Naiwóſchi na tém Kraju
kṅeżi, ha da je, komuż cze. Zo pak jo pżikazane, zo bó te Roßczeṅo téch
Koreṅow tei Zemi wo toho Żtoma woſtawo; to jo: twoje Kraleſtwo dérbi
tebi woſtacż, hacż té póznacż budżeſch, zo ta Mócz Boża tech Ṅebeßach
jo. Tohodla Kṅcże Kralo: ṅech ßo cżi moja Rada lubi; wumóż twoje Rėchi,
ha Żtrafó z Jawmóżnu, ha twoje Ṅezprawnoßcże z teju Miwoßcżu k tém
Kudém. Schitko to jo ßo tomu Kralei Nabuchodonozorei ſtawo. Déż ßo
dwanacże Mėßaczé minéli bėchu, kodżeſche tón Kral na ßwojim Kralßkim
Rodże wo Babyloṅe, ha prajeſche: ṅejo to wulke Mėſto Babylon, kotreż ja
k mojomu Kralowſtwu natwariw ßém pżez tu Zamóżnoßcż mojeje Moczé, ha
pżez tu Hordoßcż mojeje Kraßnoßcże? Ha déż wón lėdém tu te Swowa
wurétża, padże jeden Wóß z Ṅebes dele: wone budże tebi o Kralo
Nabuchodonozore prajene: twoje Kralowſtwo budże wot tebe zate; ha woṅi
budża tebe wot téch Cżwojekow wuſtorkacż. Ha twoje Wobódleṅo budże bez
témi ṅerozomnémi Zwėrjatami, ha té budżeſch Trawu żracż hako jedén Wów,
ha ßédém Tżaßé budża ßo na tebi pżewobrocżicż, hacż te póznajeſch, zo
tón Naiwóſchi na tém Kraleſtwe tech Cżwojekow kṅeżi, ha da je komuż cze.
Wo tei ßamoi Żtundże bó ſchitko na tem Nabuchodonozore dokonane; wón bó
wot téch Cżwojekow zaſtortżené, ha żereſche Trawu hako Wów, ha ta Roßa
joho womatża, zo jomu Koßmó hako Hodlerei roßcżechu, ha joho Nóchcże
bėchu, hako te Pazoré téch Ptakow. Déż te Dné téch ßedém Tżaßow k
Kónczei dżėchu: pozbėnéch Ja Nabuchodonozor mojei Wotżi k Nebeßam hore,
ha mói Rozom bó mi zaßé daté: tak prajach Ja Tżeßcż, ha Kwolwu Tomu
Naiwó-

<pb n="307"/>

ſchomu, kotréz wo Wėcżnoßcżi żiwó jo; pżetoż Joho Mócz jo jena Wėcżna
Mócz, ha Joho Kraleleſtwo traje wot Plahwaṅa hacż do Plahwaṅa. Ha
Schiczé kiż na Zemi bódla, ßu pżed ṅim hako Ṅitżo: pżetoż wón tżíni po
ßwojei Woli tak dere z témi Ṅebeskimi Moczami, hako z témi, kiż na Zemi
bódla: wón ṅichtó ṅejo, zo bó ßo Joho Rutzé pżecżiwo ſtajicż mów: ha k
ṅomu prajicż: tżohodla ßé té to tżiṅiw? Wo tém ßamóm Tżaßu pżiṅdże mi
mói Rozom zaßé; Ja ßém też k tomu Kṅeiſtwu mojoho Kraja, ha do Tżeßcże
zaße pżiſchow. Ha Ja ßém moju predawſchu Żtawtnoßcż zaßé dóſtach. Ha
moji Móczṅi ha Wóſchi me pótachu, ha wona bė mi wele wetżi Wulkoßcż
pżidata. Tohodla kwalu ja Nabuchodonozor ṅėt z wulkei Tżeßcżu toho Krala
téch Ṅebeß. Pżetoż ſchitke joho Zkutki ßu zprawne, ha Joho Pucże ßu
prawo. Ha téch Hofartnéch ha Pocharßkich móże wón poṅizecż.

Wutżwa.

Bóh jo tém Hofartném Pżecżiwné. Tém Poṅiżném pak da ßwoju Nadu.

♣LXXXXI.♠

Wot teje zrudneje Hoſtcżiné toho Krala Baltaßara. ♣Cap.♠ 5.

Baltaßar pżihotuwa jenu wulku Hoſtcżínu ßwojim Woſchim, wone jich
Tawzént bėſche: déż pak wón napite bė: porutżi wón te zwote ha ßlėbórne
Sudowja pżiṅeßez, kotreż bė joho Nan

<pb n="308"/>

(habó Dżėd) Nabuchodonozor z toho Templa wo Jeruzaleme precż zaw, zo bó
tón Kral, cżi Wóſchi, ha joho Żoné z ṅich pili. Woṅi ſchiczé z ṅich
pijachu, ha kwalachu ßwojich zwotéch, ßlėbórnéch, Moßaznéch, zeleznéch,
drejanéch, ha kameṅtéch Pżibohow. Wo tei ßamoi Żtundże bėchu Porſté
widżecż hako jeneje Cżwojetżeje Ruki; wone na tu Sczėnu toho Kralowßkoho
Wobódleṅa pißachu; ha tón Kral widżeſche te Porſté teje pißaczeje Ruki,
Na to joho Wobletżo woblėdné, ha wón bó ſchón zamóßlené, ha wón na
czéwóm Cżėwe żreſche, tżepotaſche, ha z Kolenami romadu cżepeſche: Ha
ton Kral z wulkim Woßom wowaſche, zo bóchu ſchiczé Chaldaͤißczé Mudri,
Wukwaduwarjo, ha Wėſchcżerjo pżiſchli, te Pißmo na tei Sczéṅe lazuwacż,
ha je wukwaduwacż, ha kotréż to lazuwacż, ha wukwaduwacż budże, tón
dérbi z Pórpórom wobletżené bódż, ha zwoté Recz̄az na Schiji noßécż; ha
derbi tón tzecżí tém Kraleſtwe bódż. Na to pżindżechu ſchicze cżi Mudri
k tomu Kralei nucz, ha żaden bez ṅimi ṅemóżeſché toho Pißma lazuwacż,
wele meṅe wukwaduwacż. Na to ßo tón Kral zaßé jara ſtróżi, ha ſchiczé
joho Wóſchi bóchu też zaſtróżeṅi. Na to pżiṅdże ta Kralowa Macż, ha
ſtupi do teje Stwó teje Hoßcżiné: ha dżeſche: te Kralo bódż pżeczé żiwó;
ṅedai ßo wot twojich Móßlow naſtróżecż. Pżetoż wón jo jedén Muż tem
twojim Kraju, kotréż ma tón Duch téch ßwjatéch Bohow; ha wo téch Dṅach
twojoho Dżėda Nabuchodonozora bė Mudroßcż ha Wėdomnoßcż wo ṅim namakana;
ha Nabuchodonozor jo Joho pżed ſchitkimi Mudrémi

<pb n="309"/>

powóſchiw. Wón móże te Sone, ha Pótainoßcże wukwaduwacż; ha ton Jo
Daniel, kotromuż jo tón Kral Nabuchodonozor te Meno Baltaßar daw.
Tohodla dai toho Daniela ßém wowacż, tón budże te Pißmo wukwaduwacż. Tak
bo Daniel pżed toho Krala nucz wedżene. Ha ton Kral ßo joho praſcheſche:
ße té Daniel wo téch Jatéch Dżėcżi Juda, kotrohoż mói Nan (habó Dżėd) z
toho Żidowßkoho Kraja ßém pżiwed jo? Ja ßém ßwóſchaw, zo te toho Ducha
téch Bohow maſch; ha wo tebi wulke Póznacżo, Rozom, ha Mudroßcż k
Namakaṅu jo. Ha cżi Mudri ßu ßém pżiſchli tu te Pißmo lazuwacż, ha je mi
wukwaduwacż; hale ṅeißu to zrozemicż mólí. Ja pak ßem wot tebe ßmóſchaw,
zo te móż cżėmne Wėczé wukwaduwacż. Tohodla, móżeſchli te te Pißmo
lazuwacż, ha wukwaduwacż? tak budżeſch z Pórpórom wobletżene, ha
budżeſch jeden Zwoté Recżaz na Schiji noßecż, ha budżeſch tón tzecżí
Fėrżta mojim Kraju. Na to wotmoji Daniel tomu Kralei: twoje Daré z
dżerſch ßebi, habó dai je jenom druhom. Te Pißmo pak czu ja tebi
lazuwacż o Kralo! ha czu je tebi wukwaduwacż. Tón Naiwóſchi Bóh jo
twojomu Dżėdei (Nanei) ha Kralei Nabuchodonozorei te Kraleſtwo, wulku
Mócz, Tżeßcż, ha Kṅeiſtwo daw. Ha joho wulkoho Kṅeiſtwadla żrjachu
ſchicże Ludżo, ha bojachu ßo joho; wón z konczuwaſche, ha zabi, kohoż
ezéſche, wón powoſchi, kohoż czeſche, wón poṅiżuwaſche, kohoż czéſche.
Déż pak ßo joho Wutroba pozbėné; ha joho Duch te Pocharſtwo na ßo za; bó
wón z toho Kralskoho Thróna ha Stowa wotßadżené, wot Cżwojekow

<pb n="310"/>

zaſtortżené, bó tem Zwėrjatam runé, bódleſche bezṅimi; żereſche Trawu
hako Wów: tak dowho, hacż wón pózna, zo tón Naiwóſchi Bóh ma te Kṅeiſtwo
na tém Kraju téch Cżwojekow; ha da je, Komuż cze. Ha té Baltaßaro ße
joho Séhn, bóruṅe tebi to Schitko znajowne ha wėdomne bówo, té tola
ṅeiße twojeje Wutrobó poṅiżiw: hale ßé ßo pżecżiwo tomu Kṅezei téch
Ṅebeß powóſchiw; ha te Sudowja joho Doma (kotreż jo Nabuchodonozor
Jeruſaleme z toho Templa precż zaw) pżed ßo pżiṅeßcz daw, ha ße té z
twojimi Wóſchimi, Żonami, ha z twojimi Pżileiżawkami z téch Sudowjow
Wino piw, ha ßé te Slėbórne Zwote, zelezne drejane, ha Kameṅte Bóhi
tżeßcżuwaw, kotżiż tola ṅewidża, ṅeßwóſcha, ha ṅetżuju: hale toho Boha,
kotréż ma twói Duch, ha Żiweṅo, ha twoje Pucże ßwojei Ruczé, ṅeißé
tżeßcżuwaw. Tohodla jo ta Ruka póßwana, kotraż jo pißawa, żtoż (na tei
Sczėṅe) pißane ſtóji. To jo pak te napißane pißmo: Mane, Thecel, Phares.
Ha tolei jo te Wukwaduwaṅo téch Swowow. Mane: Bóh jo twoje Kraleſtwo
zrachnuwaw, ha dokonaw. Thecel: te ßé na tu Wahu powożené: ha te ßé
lóchki namakané. Phares: twoje Kraleſtwo jo rozdżėlene, ha jo tem Meden
ha Perßen date. Po tem bó Daniel, na tu Porutżnoßcż toho Krala, z
Porpórom wobletżené, ha bó jomu wokoho Schije jedén zwoté Recżaz
powożené; ha bó wuwowané, zo ma tu Mocż tém Kraleſtwe tón Tzecżi. Wo tei
ßamoi Noczé bó tón Baltaßar Chaldeißki Kral zkónczuwané. Ha Darius z
Meden pżiṅdże za ṅim do toho Kraleſtwa.

<pb n="311"/>

Wutżwa.

Ṅícz jeno téch Żtrafuje Bóh, kotziż ßo pz̄ez ßwoje Pocharſtwo pżezbėnu,
ha Bohu Tżeßcże ṅedawaju; hale też téch, kotziż te Czérkwinßke Wėczé
ṅetżecżuju.

♣LXXXXII.♠

Wot Daniela do Lawoje Jano cżißnenoho. ♣Cap.♠ 6.

Tón Kral Darius poſtaji Sto ha dwaczécżí Zaſtoiṅikow na ßwói Krai. Na
tech pak poſtaji wón tzjóch druhich Fėrżtow, bez ṅimi bėſche też tón
Daniel jeden, zo bochu cżi ſto ha dwaczecżi Zaſtóiṅiki tem tzjóm Fėrżtam
Rachnuwaṅo dawali, zo bó tón Kral żaneje Wobcżeżnoßcże ṅemėw. Daniel pak
pżedobówaſche ſchitkich Fėrżtow, ha Zaſtoiṅikow, dokelż tón Duch Bożi wo
ṅim bėſche. Ha tón Kral móßleſche joho na tón czéwó Krai poſtajicż:
tohodla cżi Fėrżté, ha Zaſtoiṅiki Winu pótachu, zo bóchu na ṅim ṅėżto
namakali, żtoż bė napżeczo tomu Kralei bówo; hale woṅi ṅitżo na ṅim
ṅenamakachu, dokelż wón ßwėrne bė. Tohodla radżachu cżi Fėrżté, ha
Zaſtoiṅiki tomu Kralei, zo bó wón jenu Kazṅu daw; zo bó tón ßamón
Cżwojek, kotréż budże za tzíczecżi Dne wotṅėkaikoho Boha, habó Cżwojeka
ṅėżto proßecż, habó żadacż, hacż jeno wot toho Krala Dariußa: tón ßamßne
derbi do teje Lawoje Jamó cżißṅené bódż: ha woṅi prajachu tomu Kralei:
Wobkrucz té, o Kṅeże Kralo tu Kazṅu, zo bó Ṅichtó to pżeſtupiw, żtoż wot
tech Medow ha Perßow wob-

<pb n="312"/>

zankṅene jo; Na to wobkrucżi Darius tón Kral tu Kazṅu, ha da ju pżez
ßwoje Kraleſtwo won pißacż. Déż Daniel tu wondatu Kazṅu zhoṅi: dżėſche
wón do ßwojoho Doma, ha woteri te Wokna ßwojeje Ztwó napżecżo
Jeruſalemei, ha modleſche ßo kletżo tżi krócż za Dżeṅ, ha kwaleſche
ßwojoho Boha, każ wón też predé tżiṅiw jo. Cżi Mußczé pak zpróczṅe na
ṅoho kedżbuwachu, ha wakachu; ha pótnéchu, zo Daniel ßo modleſche, ha ßo
k ßwojomu Bohu nutṅe wowaſche. Ha dżėchu k tomu Kralei: ha dżachu jomu:
Ṅeißé té o Kralo tu Kazṅu daw; zo tón Cżwojek, kotréż wo tziczécżi Dṅach
budże wot ṅėkaikoho Boha, habó Cżwojeka ṅėżto żadacż, kiba jeno wot tebe
o Kralo, tón ßamßné dérbi do teje Jamó téch Lawow cżißṅené bódż? Tón
Kral jim wotmoji: hai tojo wėrna Rétż po tém Medenßkim Wobzankṅeṅu,
kotreż ṅeßmė pżeſtupene bódż. Ha woṅi prajachu tomu Kralei: Daniel jedén
wot téch jatéch Dżėcżi z Juda ṅejo na twoju Kazṅu kedżbuwaw, hale modlí
ßo ſchėdṅe tzi krócż ßwoje Modliwó. Déż tón Kral to ßwóſcheſche: bó wón
jara zrudné, ha da ßebi jara k Wutrobe hicż, zo bó Daniela wumóżiw: ha
próczuwaſche ßo, hacż k Zaṅdżeṅu Swóncza. Ha deż to cżi Mußczé, toho
Krala zrozemichu: prajachu: té o Kralo dérbiſch wedżecż, zo téch Medow
ha Perßow Prawo zamóże, zo żana Kazṅa toho Krala ṅeßmė pżeſtupena bódż.
Nato tón Kral to porutżi; ha Daniel: (ſtaré woßém dżeßat ha dwė Lėcże)
bó pżiwedżené, ha bó do teje Jamó tech Lawow cżißṅené. Ha tón Kral
dżeſche k Danielei: twoi Bóh, kotromuż té pżeczé

<pb n="313"/>

ßwużiſch, tón budże tebe wumócz. Ha wón bó jedén Kameṅ na tu Dżėru teje
Jamó powożené, kotrohoż tón Kral ze ßwojim Perſtcżeṅom zazégluwa, ha z
témi Perſtcżeṅemi téch woßobṅiſchich Kṅezich, zo bó ßo ṅitżo na pżecżo
Danielei ſtawo. Ha tón Kral dżėſche do ßwojoho Doma, ha dżėſche bez
Wetżere lenecż, ha hiżcże k tomu ṅemóżeſche wón wußnécż. Ha na Naṅo pżi
Switaṅu ſtaże tón Kral, ha dżėſche kwataiczé k tei Jame téch Lawow. Ha
déż wón blißko k tei Jame pżiṅdże, wowaſche wón że zrudném Woßom k ṅomu.
Danielo te Wotrocżko toho Żiwoho Boha! żto mėniſch? jo tebe twói Bóh,
kotromuż té pżeczé ßwuziſch, mów wot tech Lawow wumócz? ha Daniel
wotmoji tomu Kralei: Kṅeże Kralo bódż wėcżṅe żiwó. Mói Bóh jo ßwojoho
Jandżela póßwaw, kotréż jo tém Lawam jich Hort zanknéw, zo mi ṅeißu
żkodżili: pżetoż wona jo prawda pżed joho Wotżomai namṅi namakana, ha
też pżed tobu, o Kralo, ṅeißém ṅepraje tżiṅiw. Ha tón Kral ßo na to jara
zweßeli; ha porutżi toho Daniela z teje Jamó wucżanécż: wona też żana
Rana nanim ṅebėſche, dokelż wón na ßwojoho Boha wėreſche, ha Jomu ßo
dowėreſche. Cżi Mußczé pak, kotziż Daniela wobßkorżili bėchu, bóchu na
te Kralowo Porutżeṅo tam pżiwedżeṅi, ha do teje Jamó téch Lawow cżißṅeṅi
z Dżėcżimi, ha ze Żonami, ha te Lawo jich, prede hacż k Zemi teje Jamó
pżiṅdżechu, popadżechu, ha jich Koßcże rozdrebichu, ha rożmecżechu. Na
to tón Kral Darius pißaſche nawſchitkich ßwojich Ludżi ßwojich Krajach
bódlaczéch: Tón Mėr bódż z wami womnohoßcżené.

<pb n="314"/>

Wona jo jena Kazna wot temṅe poſtajena; zo tém czewóm mojim Kraleſtwe,
ha ſchitkich Krajach pżed tem Bohom Daniela Schicze żrecż, ha ßo Joho
bojecż dérbja. Pżetoż wón jo tón Żiwó Boh, kotreż do Wėcżnoßcże woſtaṅe.
Ha Joho Kraleſtwo ṅebudze rozmetane, ha Joho Kṅeiſtwo woſtaṅe Wėcżṅe.
Wón jo jeden Wumóżṅik, ha Zbóżṅik, kiż Czeichi ha Dżiwó tżiṅi wo
Ṅebeßach, ha na Zemi; kotreż jo toho Daniela z teje Lawoweje Jamó
wumużwo. Daniel pak jo wo ßwojei Doſtoinoßcżi woſtaw tak dowho, hacż jo
Darius, ha Cyrus tón Perski Krai, ha Kraleſtwo regiruwaw.

Wutżwa.

Żtoż Jėnomu druhomu Ṅewinuwatomu jenu Jamu réje, ha rebe. tón naizkere
ßam do ṅeje paṅe. Hako to te Pojedaṅo dopokazuje.

♣LXXXXII.♠

Wot teje Tżiſtotneje Suzanne. ♣Cap.♠ 13.

Wón bėſche jeden Muż, kotréż wo Babyloṅe bódleſche z Menom Joakim; tón
ßebi za Żonu za, kotraż Suzanna rėkaſche, jena Dzówka toho Helcziaßa,
wona bėſche jara rjana, ha Bohabojazṅa. Jeje zprawṅi Starſchi wutżachu
Ju tón Zakoni dżerżecż. Joakim pak bė jedén bohaté Muż, tón mėjeſche
jenu Wiṅiczu, kotraż bėſche blißko pola joho Doma: ha cżi Żidża
pżiṅdżechu pola ṅoho romadu, dokelż wón tón tżeßṅiſchi bez ṅimi bė. Wo
tem ßamóm Lėcże bėſchtai dwai Stariſchei z toho Luda poſtajenai; wot
kotrei tón Kṅez prajiw bė: ta Zwóßcż jo wo Baby-

<pb n="315"/>

loṅe wot téch ſtarſchich Sudṅikow wuſchwa; kotziż ßo zdachu ton Lud
regiruwacż. Tai pżiṅdżeſchtai tżaſto do Doma toho Joakima; ha Schiczé,
kotziż ṅėkaike Zkórżwó mėjamu, pżiṅdżechu k ṅimai. Déż pak tón Lud
wotteſchow bė wokoho pówdṅa, tak dżėſche Suzanna do Zarodé ßwojoho Muża.
Ha tai Stariſchei widżeſchtai ju ſchėdṅe do teje Zarodé nucz hicż, ha
tam ha ßém kodżicż. Ha jeju Wutrobe bėżtai ßo zapaliwoi ze zwojei
Pożadoßczu. Ha wonai bėſchtai ßwoje Zmóßwó pżewobrocżiwai, ha ladaſchtai
dele, zo bóżtai te Ṅebeßa ṅewidżewai; ha też ṅezpominaſchtai na te
zprawne Sudżeṅa. Ha żadaſchtai teje Suzanne Wolu. Na jedén Dżeṅ dżėſche
Suzanna z dwėmai Holczomai, habó z Dżówkomai, zo bó ßo tam mówa, habó
wukwódṅiwa, pżetoż wone bė horczo. Ha wón tam Ṅichtó jaczé ṅebėſche,
hacż jeno tai dwai Starai, kotraiż ßo zkowawai bėſchtai, ha na ṅu
ladaſchtai. Ha Wona dżeſche k temai Dżówkomai; pżiṅeſtai mi Wolij: ha
Módwo, ha zawritai te Dure teje Zarodé, zo bóch ßo mówa. Tei Dżówczé tak
żtżiṅiſchtei, kaz jimai pżikazane bė; ha zanknėſchtei te Zarodne Dure;
ha dżêſchtei pżez te zadne Dure won po To, żtoż kazane mėjeſchtei. Wonei
ṅewedżeſchtei, zo bóſchtai tai Starai tam ßo zkowawai. Déż tei Dżówczé
wón bėſchtei; beżeſchtai tai dwai Starai k Suzanṅe: ha prajeſchtai: hlei
te Dure teje Zarodé ßu zankṅene, ha Ṅichto naß ṅewidżi, ha mói ßmói ßo
do tebe zalubuwawoi; tohodla tżiṅ namai naſchu Wolu. Ṅezeczeſchli to
tżiṅicż; tak czemói mói na tebe ßwėtzicż, zo jo jedén Modżencż pola tebe
bów,

<pb n="316"/>

ha zo ßé tohodla twojei Dżówczé precż póßwawa. Na to z déchuwaſche
Suzanna, ha dżeſche: mi jo nawſchich Stronach ſteßkno; pżetȯż żtżiṅuli
ja to? tak to budże moja Smercż! jelizo pak toho ṅeżtżiṅu? tak waſchimai
Rukomai tola ṅecżeknu? Hale wone jo mi lèpe bez toho Skutka do wai Rukow
panécż, hacż pżed tém Wobletżom toho Kṅeza rėſchicż. Ha Suzanna wowaſche
z czewom Woßom; ha tai Starai też wowaſchtai na pżecżo ṅi. Ha jedén
bėżeſche k tem Zarodnem Durjam, ha je wotzankne. Deż pak cżi Wutrożki te
Wowaṅo tei Zarodże ßwoſchachu, bėżachu woni pżez te zadne Dure do
Zarode, zo bóchu widżeli, żto to jo? Déż tai Starai wurétżawoi bėſchtai:
Haiṅbuwachu ßo cżi Wotrocżki jara: pżetoż wona ṅebė żeṅi taika Retż wot
Suzanne ßwóſchana bówa. Na tón druhi Dżeṅ, deż tón Lud k Joakimoi
pżiſchow bė: pżiñdżeſchtai też tai dwai Stariſchei pownai téch zwóch
Móßli napżecżo tei Suzanṅe zo bó zkonczuwana bówa. Ha wonai prajeſchtai
pżed tém Ludom; póßcżelcże po tu Suzannu! toho Helcziaßa Dżówku, ha
Joakima Żonu. Ha woṅi na mėſtcże tam póßwachu. Ha wona pżiṅdże ze
ßwojimi Starſchimi, Dżėcżimi, ha zczewom ßwojim Pżecżelſtwom. Suzanna bè
jara rjana, ha bė pżikréta, hale tón zwóbocżiwo Lud pżikaza, zo bó wot
pżikreta bówa, zo bóchu jeje Rjanoßcż widżecż móli. Jeie Pżecżelo
pwakachu, ha ſchicżé kiż Ju znajachu. Hale tai dwai Stariſchei
ſtażeſchtai ßredża toho Luda, ha powożiſchtai ßwojei Ruczé na jeje Wowu:
ha wona ladaſche k Ṅebeßam zpwacżitémai Wotżomai. Pżetoż jeje Wutroba
mėje-

<pb n="317"/>

ſche ßwoju Dowėrnoßcż k tomu Kṅezei. Ha tai Stariſchei prajeſchtai: Déż
mói tei Zarodże tam ha ßem kodżachmoi; pżiṅdże tu ta z dwėmai Dżowkomai
nucz, ha zankne te Zarodne Dure, ha póßwa tei Dżówczé wot ßo. Ha wón
pżiṅdże jedén Modżeṅcz k ṅi, kotreż ßo zkowaw bė, ha pózna Ju. Ha deż
mói jenem Kucże tei Zarodże to widżachmói, bėżachmói dre, hale joho
ṅemożachmoi pżimnécż, pżetoż wón bė ßélné, wón woteri te Dure, ha
wußkotżi. Tu pak, deż Ju pżimnéchmói praſchachmói ßo jeje; żtó tón
Modżencz bė? ha wona namai to nóczéſche pojedżecż. Teje Wėczé ßmói mói
Swėtkai. Ha tón Lud jimai wėreſche, hako témai ſtarſchimai Sudṅikomai
toho Luda, ha zatamachu Ju k Mercżi. Na to Wowaſche Suzanna z wulkim
Woßom: ha prajeſche: té Wėcżné Bohżo! kotréż té jedén Znajer ßé téch
zkowanéch ha ṅewėdżaczéch Wėczow, kotromuż Schitko znajowne jo, predé,
hacż ßo ſtaṅe. Te wėſch, zo Wonai jene ṅeprawo Swėtzeṅo na pżecżo mi
prajiwoi ſtai; ha hlei Ja wumru, deż ja tola ṅitżo taike woboſchwa
ṅeíßém, żtoż wonai ze Zwóboßcżu ßebi namṅe wumóßliwai ſtai. Ha tón Kṅez
wußwóſcha tón jeje Wóß. Deż Wona k Smercżi wedżena bė: tak zbudżi tón
Kṅez toho Swjatoho Ducha jenoho modowo Hóltżecża dwanacże Lėt ſtaroho,
kotrohoż Meno bė Daniel. Tón wowaſche z czéwóm Woßom: Ja ßém ṅewinwaté
na jeje Krwi. Ha tón czéwó Lud ßo k ṅomu wobrocżi: ha prajeſche: Kaike
jo to Swowo, kotreż té rétżaw ßé? ha wón ßredża ṅich ſtojeſche ha
prajeſche: ßcże wo tak ṅerozomṅi wó Dżėcżi Iſrael, zo wo bez Ra-

<pb n="318"/>

dé, ha bez Prawdé Póznacża tu Dżówku Iſrael zatamacże? Rócżcże ßo zaßé
do Radé, pżetoż wonai ſtai ṅeprawo Swėtzeṅo na pżecżo ṅi rėtżawoi. Ha
tón Lud ßo nédén zaßé rócżi. Ha cżi Stari prajachu Jomu: pói! ßéṅ ßo
ßredża naß; ha dopojes nam to: dokelż jo tebi Bóh tu Tżeßcż teje Starobó
daw. Ha Daniel dżeſche k ṅim: rozdżėlcże tei dweju ſtarei Sudṅikow
daloko rózno: Ja czu jeju pżeßwóſchecż. Ha déż da jedén wot toho druhowo
rozdżėlené bė: wowaſche wón jenoho wot ṅei k ßebi: ha prajeſche: té
zaſtaroßcżené téch zwóch Dṅach? ṅėt ßu twoje Rėchi k Póznacżu pżiſchwó,
kotreż té predé woboſchow ße, déż té ṅeprawdże ßudżiw ßé, déż ßé téch
Ṅewinewatech pocżiſchcżaw, ha téch Winewatéch loß puſchcżaw. Deż tola
tón Kṅez praji: jenoho Ṅewinwatoho, ha Zprawnoho nedérbiſch zkónezuwacż.
Sé da te ju widżew? tak prai: pod kótrém Żtomom ße tei ßamoi widżew
romadu rétżecż? wón prajeſche: pod Maſtikßowóm Żtomom. Ha Daniel
wotmoji: tu ßé té praje na twoju wowu zewvaw; hlei! tón Jandżel Bohżi,
kotréż jo wot ṅoho te Sudne Swowo doſtaw, budże tebe ßredża pżerubacż
(rozrubacż). Wón da toho wotwezcż, ha porutżi toho druhowo k ßebi
pżiṅdż: ha prajeſche jomu: té Sémjo Chanaan, ha ṅicz Juda! ta rjana
Żtawtnoßcż jo tebe zawedwa ha zhebawa, ha ta zwa Pożadoßcż jo twoju
Wutrobu pżewobrocżiwa. Tak ſtai wói z témi Iſraelskimi Dżówkami
tżiṅiwoi, ha wone ßu z Bojoßcżu z wamai rétżawó, hale ta Dżówka Juda (ta
Suzanna) ṅejo ßo waſchei Zwóßcżi podwoliwa. Tohodla mi ṅėt prai:

<pb n="319"/>

pod kotrém Żtomom ßé té jeju pżimnew, zo ſtai romadu rétżawoi? ha wón
dżeſche: pod Slówtżiṅe. Ha Daniel prajeſche jomu; te ße też praje zewvaw
na twoju Wowu. Pżetoż tón Jandżel toho Kṅeza na tebe tżaka, ha ma jeden
Metż, zo wón cże pżezrubṅe, ha wai mori. Na to wowaſche tón czéwó Lud z
wulkim Woßom, ha kwaleſche Boha, kotreż téch wumóże, kotzi ßo jomu
dowėrja. Ha woṅi ſtażechu napżecżo témai Starémai; pżetoż Daniel bėſche
jeju po jich ßamotnéch Swowach pżepokazaw toho ṅeßprawnoho Swėtzeṅa, ha
tżiṅachu Jimai, kaiż wonai na pżecżo ßwojomu Bliſchomu tżiṅiwai
bėſchtai; zo bóchu po tém Moyzeßowóm Zakoṅu tżiṅili, ha Jeju
zkónczuwali. Ha tak jo na tón ßamßné Dżeṅ ta ṅewinwata Krei zdżerżana
bówa. Nan, Macż ha tón Muż teje Suzanne kwalachu Boha, zo nejo ṅitżo zẇo
Ṅetżiſte na ṅei namakane bówo.

Wutżwa.

Déż ta Schwarnoßcż ha Tżiſtota taikich Ṅepżecżelow ma: tak dérbjawa ta
ßélna Wobſtainoßcż teje tżiſteje Suzanné Schitkim k jenom Pz̄ikwadei
bódż. Bóh dai, zo bó ṅėtziſchim Tżaßu ſchitke taike Suzanne bówó.

♣LXXXXIII.♠

Ka jo Daniel te Hebaṅo téch Belskich Pópow tomu Kralei pźeradżiw, ha
dopokazaw. ♣Cap.♠ 14.

Daniel ßédaſche ßo k Blidu toho Krala Cyrußa; ha bėſche wetżei Tżeßcżi,
hako ſchiczé druzé

<pb n="320"/>

Pżecżelo toho Krala. Wón pak bėſche pola téch Babylónßkich jeden Pżibów
z Menom Bel. Na toho Pżiboha bóchu ſchėdṅe dwanacże Bremeṅ bėwoje Muki k
Czawtam, żtérczéczi Wowczé, ha ſchėßcz Karané Wina date. Tón Kral
Tżeßcżuwaſche też toho Bela, ha dżėſche ſchėdṅe ßo k ṅomu modlicż. Hale
Daniel modleſche ßo k ßwojomu Bohu; ha tón Kral prajeſche jomu: tżohodla
ßo té k tomu Belei ṅemodliſch? Ha Daniel wotmoji: tohodla, zo ja żanéch
Pżibohow ṅetżeßcżuju, kotziż z cżwojetżemi Rukami tżiṅeṅi ßu; hale ja
tżeßcżuju toho żiwoho Boha, kotréż jo Ṅebeßa ha Zemju ztoriw, ha jo
Schoho Móczné. Tón Kral dżeſche: ṅezda ßo tebi: zo jo tón Bel jedén Żiwó
Bóh! hacż té ṅewidżiſch, wele wón ſchėdṅe jė, ha pije? ha Daniel
prajeſche ßmėſchṅe: ṅewėr tomu o Kralo! pżetoż wón jo znuczka Lina, ha
zwonka Moßaz; ha wón ṅidé ṅejė. Na to ßo tón Kral rozṅėwa, ha wowaſche
téch Pópow k ßebi, ha prajeſche jim: ṅebudżecżeli mi to prajicż, żtó te
Wėczé, tu Muku, Wowczé, zjė, ha te Wino wupije? tak wó dérbicże wumrecż.
Budżecżeli pak wó dopokazacż, zo tón Pżibohw Bel to zjė? tak dérbi
Daniel wumrecż, tohodla zo wón tomu Belei Kżiwdu ha Ṅeprawdu tżiṅi. Na
to prajeſche Daniel tomu Kralei: ṅech ßo da po twojim Swowe ſtaṅe. Téch
Pópow pak bė ßédem dżeßat bez Żonow, ha beż Dżėcżi mawóch ha wulkich; ha
tón Kral pżiṅdże z Danielom do toho Templa toho Bela Cżi Pópja prajachu:
hlei mó czemó ßami won hicż, té Kṅeże Kralo ſtai te ßam tu Jėdż, ha
Wino, ha Zankṅi te Dure, ha zazéglui je z two-

<pb n="321"/>

jim Perßcżeṅom. Déż té Rano budżeſch nucz pżiṅcż, ha budżeſchli widżecż,
zo tón Pżibohw Bel ṅejo Schitko zjėd? tak czemó mó teje Smercże wumrecż;
habó Daniel dérbi wumrecż, kotreż jo na naß vaw. Woṅi pak ßo toho
Ṅezboża ṅebojachu, pżetoż woṅi bėchu ßebi z podé Blida jene zakowane
habó z kradżne nucz-Hicżo żtżiṅili, pżez kotreż woṅi pżeczé nucz
pżiṅdżechu, ha Schitko zeżrachu. Wone ßo też tak ſta, zo ton Kral (deż
cżi Pópja wuſchli bėchu) tu Jėdż pżed tém Ḃelom ſtaji. Ha Daniel porutżi
ßwojim Swużowṅikam, zo bóchu Popew pżiṅeßli; tón wón pżez jenu Kżidu tém
czéwóm Templu rozßa, pżed tém Kralom. Potom dżėchu woṅi won, zanknéchu
te Dure, ha tón Kral je zazégluwa ze ßwojim Perßcżeṅom, ha dżėchu precż.
Hale cżi Pópja pżiṅdżechu Noczé nucz, kaiż johak tżiṅili bėchu, ze
Żonami, ha z Dżėcżimi, ha Schitko zeżrachu, ha wupichu. Tón Kral pak
Rano ſtaże, déż ßwitaſche, ha Daniel z ṅim. Ha tón Kral dżeſche; jo tón
Zégel czéwó? Daniel prajeſche, hai Kṅeże Kralo wón jo czéwó. Tak kétzé
hacż tón Kral pola téch wotewrenéch Duri te Blido wulada, ha z wulkim
Woßom wowaſche: o Belo! té ßé Wulki; ha pola tebe żane z hebaṅo ṅejo. Ha
Daniel ßo ßmėjeſche; ha dżerżeſche toho Krala, zo bó nucz ṅeſchow, ha
prajeſche: poladai na tón Zpótk na Zemju, ha kedżbui kaike to Stupó ßu.
Ha tón Kral dżeſche: ja tu Mußke, Żonßke, ha dżėcżacze Stupó widżu. Ha
wón bó jara ṅewné. Ha tón Kral da téch Pópow, Żoné, ha Dżecżi pżimnecż:
ha woṅi jomu te zkowane Duricżka pokazachu, pżez kotreż woṅi

<pb n="322"/>

nucz pżiſchli, ha Schitko z jėdli ßu, żtoż na tém Blidże bėſche. Ha tón
Kral jich zkónczuwa, ha da Danielei toho Bela do joho Moczé, kotréż joho
ha tón Tempel k Ṅitżom żtżiṅi, ha roſtorha.

Wón bėſche tam też tém Mėſtcże jedén wulki Zmij, ha cżi Babylonßcze joho
też tżeßcżuwachu. Ha tón Kral dżeſche k Danielei: hlei ṅėt te prajicż
ṅemóż, zo bó tón Zmij żadén żiwo Boh ṅebow: tohodla modli ßo k ṅomu. Ha
Daniel prajeſche: ja ßo k tomu Kṅezei mojomu Bohu modlu; pżeroż wón jo
tón żiwó Bóh, tón Zmij pak nejo tón żiwo Bóh. Hale dai mi tu Mócz Kṅeże
Kralo; tak czu ja toho Zmija bez Metża ha bez Żerdże habo bez Kija z
kónczuwacż. Ha tón Kral dżeſche: ja cżi tu Mócz dam. Ha Daniel za Smohu
habó Żíwiczu, Tuk habó Sadwo, ha Woßé, ha wareſche je romadże, ha
tżiṅeſche Tekanczé wot ṅich, ha da je tomu Zmíjei do Horta: ha tón Zmij
ßo wot ṅich rozpukne. Ha Daniel dżeſche: hleicże toho ßcze wó za
waſchoho Boho dżerżeli. Deż to cżi Babylonßczé ßwóſchaſchu, bóchu woṅi
jara ṅėwṅi; ha woṅi ßo napżecżo tomu Kralei zromadżichu, ha prajachu:
tón Kral jo Żid: pżetoż wón jo toho Pżiboha Bela rozbiw: toho Zmija
zkónczuwaw, ha tech Pópow zabiw. Ha deż k tomu Kralei pżiṅdżechu,
prajachu: dai nam toho Daniela! johak czemó mó tebe ha tón twói Dom
zkónczuwacż. Deż pak tón Kral widżeſche: zo woṅi z Moczu na ṅoho dżėchu!
poda won jim toho Daniela teje Nuze dla. Ha woṅi joho do teje Jamó tech
Lawow cżißnechu, ha wón be tam ſchėßcz Dṅow dowho. Tei Jame pak bėchu
ßedem Lawó; tem ßamóm

<pb n="323"/>

dawachu ſchėdṅe dwė Cżėwe, ha dwė Wowczé: hale za te Dné jim ṅeißu date,
jeno zo bóchu toho Daniela zeżrali. Wón pak bė wo tém Żidowßkim Kraju
jedén Propheta z Menom Habakuk; tón bėſche jedén Wóßmóż zwariw, ha Klėb
do jeneje wubokeje Żklė nadrebiw; ha wón dżėſche na Polo won tu Jėdz tém
Dżėwacżerjam pżiṅeßcż. Ha ton Jandżel toho Kṅeza dżeſche k Habakukei: tu
Jėdż doṅeß do Babylona k tomu Danielei, kotreż tei Jame téch Lawow jo.
Ha Habakuk dżeſche: Kṅeże, ja Babylona widżew ṅeißem; ha też ṅewėm, dże
ta Jama jo. Na to pżimné joho tón Jandzel pola Wercha teje Wowó, ha
ṅeßéſche joho za Woße, ha doṅeße joho ſpėſchṅe wo ßwojim Duchu do
Babylona, ha ßadżi joho k tei Jame tech Lawow. Ha Habakuk zawowa: ha
prajeſche: Danielo tė Bożi Wotrocżko! zmi ßebi tu Jėdż, habó Wobjed,
kotréż tebi Bóh póßwaw jo. Ha Daniel dżeſche: o Bohżo te ßé namṅe
zpómṅiw; ha ṅeiße tech wopużcżiw, kotziż tebe lubuju. Ha Daniel ſtaże,
ha jėdżeſche. Ha tón Jandżel toho Kṅeza pżiṅeße keczé toho Habakuka na
ßwoje predawſche Mėſto. Ha tón Kral pżiṅdże na tón ßédémó Dżeṅ toho
Daniela żaruwacż: ha wón pżiṅdże k tei Jame, ha nucz polada: ha hlei:
tón Daniel ßedżeſche ßredża bez témi Lawami. Ha tón Kral wowaſche z
wulkim Woßom: ha prajeſche: te ße Wulki o Kṅeże, té Bohżo Daniela. Ha
wón joho z teje Lawow-Jamó wucżeże. Hale téch ßamóch, kotziż Wina na
joho Ṅezbożu bėchu, cżißné jich do teje Jamó, ha woṅi bóchu hako
Wokomikṅeṅu pżed ṅim zeżraṅi. Ha tón Kral prajeſche, woṅi ßo Schiczé tém

<pb n="324"/>

czéwóm Kraju bódlaczé bojecż derbja toho Boha Daniela: pżetoż wón jo
jedén Pomóczṅik, kotréż Czeichi ha Dżiwó na Zemi tżiṅi: kotréż Daniela z
teje Lawow-Jamó wumoziw jo.

Wutżwa.

Bóh téch ßwojich ßredża téch Strachow, kotżiż ßo jomu praje Dowėrja, ha
jomu ßwėrṅe ßwuza, ṅewopużcżi. Ha jich dżiwṅe z téch Rukow téch
Ṅepżecżelow wumóże.

♣LXXXXIV.♠

Wot toho Propheté Jonaßa. Ha toho Me̓ſta Ninive. ♣Cap.♠ 1.

Bóh tón Kṅez porutżi tomu Prophecże Jonaßei: ſtaṅ, ha dżi do toho
wulkoho Mėſta Ninive; ha prai jim prėtk toho Mėſta Kóncżeṅo: pżetoż jich
Zwóßcż jo pżedemṅe pżiſchwa. Jonas pak dżėſche, ha cżekne do Tharſis wot
toho Wobletża toho Kṅeza; ha won pżiṅdże do Joppen, ha tam wón wulada
jedén Tżowm, ha zapwacżi tu Zdu, ha dżėſche do toho Tżowma, zó bó ßo
ßobu do Tharßis weßcz mów. Boh tón Kṅez póßwa jedén ßelné Wėtr na te
Morjo, ha bó jene wulke Ṅewedro, tak zo bė ton Tżowm Straſche toho
Rozwamaṅa; ha cżi Tżowmicżerjo ßo bojachu, ha jeden kózde ßo k ßwojomu
Bohu wowaſche, ha metachu te Sudowja, Woré, ha druhe cżeſchke Wėczé do
Morja, zo bó tón Tżowm lóſchi bów. Ha Jonas bė dele do toho Tżowma zlėz,
ha tam jara krucże ſpaſche; ha tón Kṅez toho Tżowma ſtupi k ṅomu, ha
dżeſche: ka té tak krucże ſpiſch? ſtaṅ hore, ha wo-

<pb n="325"/>

wai, ßo k twojomu Bohu, trebaz budze Bóh na nas zpómṅicż, zo mó Kóncz
ṅewozmemó. Woṅi jedén k tomu druhomu prajachu: czemó Loßuwacż, zo bóchmó
wedżeli, tżohodla taike Ṅezbożo na nas pżiṅdże? ha woṅi loßuwachu, ha
tón Lóß padże na Jonaßa. Ha woṅi jomu dżachu: prai nam: tżohodla taike
ṅezbożo na. nas pżiṅdże? żtó té ßé, zwotkel? dże czeſch? wot kaikoho ßé
té Luda? ha wón dżeſche: ja ßém jedén Hebreer, ha ja ßo toho Kṅeza bóju,
toho Boha téch Ṅebes: kotréż te Morjo, ha tu ßuchu Zemju z tworiw jo. Ha
cżi Mußczé ßo jara bojachu, ha jomu prajachu: tżohodla ßé té to tżiṅiw
(pżetoż wón bėſche ßo jim wuznaw, zo wón pżed tem Wobletżom toho Kṅeza
cżėka) ha woṅi dale jomu prajachu: żto ha mó z tobu tżiṅicż dérbimó? zo
bó te Morjo z mėrne bówo? pżetoż te Morjo wóſche ha wóſche bó. Ha wón
dżeſche: cżißcże me do Morja, tak budże te ṅemėrne Morjo pżeſtacż:
pżetoż ja wėm, zo jo tón wulki Wichor mojedla na was pżiſchow: ha woṅi
toho Prophetu do Morja cżißnéchu, ha wone bó zmérom. Ha woṅi ßo jara
Boha bojachu.

♣Cap.♠ 2. Ha deż woṅi Jonaßa do toho Morja cżißnéchu: da póßwa Bóh jenu
wulku Moṙßku Rebu, ha wona Jonaßa póżre; ha wón bė tzi Dné, ha tzi Noczé
tém Brjuſche teje Rébo? Jonas proſcheſche nutṅe Boha tém Brjuſche teje
Rébó, zo bó z ṅeje zaßé won pżiṅdż mow; ha Bóh ßo naṅim ßmėli, ha ta
Réba joho na Zemju wublwa.

♣Cap.♠ 3. Te Swowo toho Kṅeza ſta ßo k druhom molei k tomu Jonaßei, ha
dże-

<pb n="326"/>

ſche, ſtaṅ ha dżi do toho wulkoho Mėſta Ninive, ha prai jim żtoż ja tebi
rėtżecż budu. Ha Jonas dżėſche po tei Porucżnoßcżi toho Kṅeza do toho
Mėſta Ninive (wone bė tak wulke hako tzjóch Dṅów Pucża) ha Jonas dżėſche
tón prėṅi Dżen, ha wowaſche: wone hiżcże ßu ztércżécżi Dné, ha potom
budże Ninive do ṅitżoho pżewobrocżene. Ha cżi Niniviterjo wėrjachu do
Boha, ha wowachu Pokutu ha Póſt won, ha wobletż echu ßo Mėchi, ha
ßénéchu ßo do Popewa tak Dere Mawi hako wulcżé. Ha te Swowo pżiṅdże pżez
toho Ninivißkoho Krala. Ha wón wot ßwojoho Throna ſtané, wotcżißné ßwoju
Draſtu, ha wobletże ßo z Mėchom, ha ßéże ßo też do Popewa; ha da
wuwowacż tém Mėßcże Ninive: z témi Swowami: Cżwojeki, ha Skót, Wowó ha
Wowcze ṅitżo jėßcż ha picż ṅedrébja, hale Cżwojeki, ha Skocżata derbja z
Mėchami pżikrécżi bódż, ha dérbja ßelṅe k tomu Kṅezei wowacż, ha jeden
kóżdé dérbi ßo wot ßwojoho zwoho Pucża, ha wot ßwojeje Ṅezprawnoßcże wot
wobrocżicż: żtó wė; hacż ßo Bóh ṅewobrocżi ha Nadu wopokaże, ha ßo wot
ßwojoho wulkoho Ṅėwa wot wobrocżi, zo mó kóncz ṅewozmemó? ha Bóh ton
Kṅez widżeſche jich pokutne Skutki, zo ßo pżewobrocza wot ßwojich zwóch
Pucżow: ha wón ßo na ṅimi ßmėli ha neżtżiṅi jim te Zwo, żtoż jim tżiṅicż
czéſche.

♣Cap.♠ 4. Nato ßo Jonas z Neßcżerpnoßcżu rozṅėwa; ha modleſche ßo k tomu
Kṅezei: ha prajeſche: o Kṅeze ja cże proſchu: ṅejoli to te Swowo, kotreż
ja rétżaw ßém: déż hiżcże ja mojim Kraju bėch? tohodla czéch predé
pżiṅdż,

<pb n="327"/>

ha czéch do Tharßis cżeknécz: pżetoż ja wėm, zo té jedén dobrocżiwó, ha
miwoßcżiwó Bóh ßé, zo té tem, kotziż Pokutu tżiṅa, jich Zwóßcż wodaſch.
Ha ṅėt o Kṅeze, ja cże proſchu, zmi moju Duſchu wot temṅe: pżetoż ta
Smercż jo mi lėpſcha, hako te Ziweṅo. Ha tón Kṅez dżeſche: Mėṅiſch te zo
té praje tżiṅiſch, zo ßo ṅėwaſch? ha Jonas dżėſche z Mėſta won; ha ßeże
ßo k Raṅu, habó Swóncza Zkadżeṅu pola toho Mėſta dele; tam ßebi żtżiṅi
jenu Hėtku Kwótkei. Ha ßedżeſche podṅei tem Kwótku, hacż bó widżew: żto
ßo z tém Mėſtom zabeṅe. Ha Bóh tón Kṅez da jedén wulki Kórkowó habó
Kirbßowo Kerk wuroßcż, zo bó Jonaßei Kwotk na joho Wowu tżiṅiw, ha
pżikrėw (pżetoż wone jomu Dere ṅebė) ha Jonas ßo jara na tém Kirbßu
zweßeli. Na druhi Dżeṅ dopuſchcżi Bóh, zo jedén Tżerw tón Kirbis
potkußa, zo bó zjadnéw, ha zeßknew; ha déż te Swónczo zkadżawo bė,
dopuſchcżi Bóh, zo jedén horjaczé ha horczé Wetr pżiṅdże, ha te horcze
Swónczo paleſche, ha kawaſche Jonaßa na Wowu, ha wón bó wotoho ṅemóczné:
ha wón żadaſche ßwojei Duſchi zo bó wumrecż mów: ha dżeſche: wone jo mi
lėpe wumrecż, hako żiwom bódż. Ha tón Kṅez prajeſche k Jonaßei: mėṅiſch
te, zo jo to praje, zo ßo toho Kirbßa dla ṅėwaſch: ha wón dżeſche: hai
praje ßo ja ṅėwam, ha też hacż do Smercże. Ha tón Kṅez prajeſche: té ßo
toho Kirbßa dla ṅėwaſch, na kotrémż té tola ṅitżo dżewaw, ha tżiṅiw
ṅeiße, zo jo wón wo jenei Noczé wuroſt, ha wo jenei Noczé zaſchow. Ha Ja
ṅederbjaw te wulke Mėſto Ninive pżeſchonuwacż, wo kotremż jacze hacż ſto

<pb n="328"/>

ha dwaczécżi Tawzént Cżwojekow jo, kotziż ṅewedża, żto prawa habó liwa
Ruka (to jo: żtoż praje habó ṅepraje) jo; ha jo też tém Mėſtcże jara
wele Zkota. Dokelż pak cżi Ninivitérjo ßu zaßé do predawſchich Rėchow
panéli, tak jim tón Propheta Nahum te Zahiṅeṅo habó Zkażeṅo wėżcżi ha
prėtk praji.

Wutżwa.

Bóh tón Schoho Móczné Kṅez nam naſchich Rėchow dla rozé, z Wóinu, z
Wodom, z Morom, ha z druhimi Żtrafami, kaiż tém Ninivitam: tohodla mamo
Tżaß Pokutu tżiṅicż, ha ßo ßwėrṅe nakazacz̄, ha Boha nutṅe za Smėlnoßcz
proßécż: trebaz ßo da naproßécż, zo z miwoßcżimai Wotżomai na naß
polada. Mó pak dérbimó ſtaiṅi wo Pokucże ha wo prawoi Luboßcżi Bohzei,
ha toho Bliſchoho woſtacż. Johak ßo mówa ta nam pżißudżena, ha wulczé
zaßwużena Żtrafa lóchczé na naß rócżicż: kaiż ßo tém Ninivitam, ha wele
druhim ſtawo jo.

♣LXXXXV.♠

Wot téch Machabeißkich Bratrow.

Tón ṅezbóżne pohanßki Kral Antiochus bė wele Krajow, ha Kralow pżewinéw,
téch Żidow do ßwojeje Moczé pżiṅeß. Tón Jeruſalemßki Tempel wurobiw; ha
tech Żidow nucżiw jich Wėru woſtajicż, ha joho Pohanſtwo na ßo Żacż. Ha
kotżiż joho poßuchacż nóczéchu! téch wón żawoßṅe kónczuwaſche.
Mathathias pak ze ßwojimi pecż Séhnami, kotziż rėkachu Johannes, Simon,

<pb n="329"/>

Judas, Machaba̔us, Eleazar, ha Jonathan, tón ßo nóczéſche jomu podacż, ha
toho Bożoho Zakoṅa wopużcżicż. Mathathias, joho Séhné, joho Bratzja, ha
kotżiż z ṅim dżerzachu, wedżechu z tém Antiochom ha z druhimi
Ṅepżecżelemi, wulke, dowhe, ha cżeżke Wóiné.

Wutżwa.

Débóchu cżi ṅėtżiſchi Kz̄eßczijeṅo wo ßwojei prawoi Wėre też tak krucżi
boli! hako cz̄i Machabeißczé ßwojei! hale dże ha ßu?

♣LXXXXVI.♠

Ka jo ßo Heliodorei zeſchwo, déż wón tón Tempel wo Jeruzaleme
wurobeſche. ♣Lib. II. Machab. C.♠ 2.

Tón Zwóbocżiwó Simon bėſche tomu Jeroſolimitanßkom Templei prėtk
ſtajene. Tón ßamó doṅeße tomu Fėrżtei Apolloniußei, zo jo tém Templu wo
Jeruzaleme wele z kowanéch Peṅez. Tohodla póßwa tón Kral Selevkus
ßwojoho Zaztóinika Heliodora do Jeruſalema po te Peṅezé. Heliodorus ßo
ṅekomdżeſche: deż wón do toho Mėſta Jeruſalema pżiṅdże: żadaſche wón te
Peṅezé wot toho Wóſchoho Mėſchṅika; wón wotmoji; zo ßu te Peṅezé téch
kudéch Wudowow, ha Zerotow k jich Nuzé k Kowaṅu date do toho Bohżoho
Doma; taike Peṅezé precż dacż, to bódż ṅemoże. Heliodorus pak prajeſche
tón Kral Selevkus jo to krucże pżikazaw, wone dérbja Jomu bez
Wurétżuwaṅa date bódż. Na poſtajené Dżeṅ dżėſche Heliodorus k tomu
Templei. To bó Wina wulkeje Żawoßcże pola téch Mėſchṅikow, Mußkich, ha

<pb n="330"/>

Żónßkich, ſtarech ha modéch. Woṅi ßo Schiczé k Bohu wowachu. Heliodorus
na to nekedżbuwaſche, dżėſche ze ßwojimi Trabantami k tomu Mėſtu toho
Templa, kotrémż te czuze Peṅeze do Kowaṅa powożene bėchu, czéſche je z
Moczu zacż. Hale tón Duch toho Schoho Mócznoho Boha wopokaza ßwoju Mócz
zjawṅe; tak ſchiczé Pomoczṅiki toho Heliodora na Zemju padżechu, ha ze
Stróżelemi ßo jim zeczné. Pżetoż wón ßo jim jedén Koṅ zjewi, z tém
naireṅſchim Pżikrėṅom zdébené; na ṅim ßedżeſché jedén jara ztraſchné
Sedżer, kotrez ßo zdaſche, zo ma zwotu Bróṅ. Ha tón Kóṅ bėżeſche z Moczu
na toho Heliodora, ha potepta joho z témai prėṅimai Nohomai: wonai ßo
też dwai rjanai, ßelnai, ha Kṅeizkai Modżeṅczai daſchtai widżecż, jenei
ſchikwanei Draßcże wobletżenai; tai ſtojeſchtai pola Heliodora na
wobimai Stronomai, ha ſchwikaſchtai joho bez Pżeſtacża, ha nabiſchtai
jomu wele Ranow. Ha Heliodorus padże Nahle na Zemju, ha bó zwele
Cżėmnoßcżu wobdaté; ha woṅi joho z Moczu zachu ßadzichu joho na jenu
Noſcheṅczu, ha wuṅeßechu, habó wucżißnechu joho won. Tak bó tón, kotréż
bė z wele Pomócznikami, ha Trabantami do teje Schozowoje Komoré nucz
ſchow, wuṅeßené, kotromuż ṅichto ṅepomaſche. Ha ta Mȯcz Bóhża bó wot
Schitkich póznata. Ha wón dre leiżeſche pżeż tu Mócz Bohzu bez Rétże,
bez Nadżije, ha bez Pomocze Cżi Żidża pak kwalachu toho Kṅeza, zo jo wón
ßwói Tempel ha Mėſto wot Zrudobó k Weßowoßcżi pżiṅeß. Ṅėkotzi pak wot
téch Pżecżelow toho Heliodora proſchachu toho Wó-

<pb n="331"/>

ſchoho Mėſchṅika Oniaßa: zo bó wón czéw toho Schoho Mócznoho ha
naiwóſchoho Boha Kṅeza proßecż: zo bó Heliodorei te Żiweṅo daruwaw,
kotreż hiżoṅ tém Mrėcżu bė. Ha Onias mėṅeſche, tón Kral Selevkus mów
ßebi móßlicż, zo ßu cżi Z̄idża ṅekaiku Zwóboßcż pżecżiwo Heliodorei
dokonali; jo wón za toho Muża jedén Wopor za joho Strowotu wopruwaw. Ha
déż tón Wóſchi Mėſchṅik tu Modliwu Bohu wopruwaſche; pżiſtupiſchtai tai
dwai Modżenczai téch predawſchich Draſtach wobletżenai k Heliodorei, ha
prajeſchtai: dżakui ßo tomu Mėſchṅikei Oniaßei, pżetoż tón Kṅez jo tebi
johodla te Żiweṅo daruwaw. Te pak, kiż ßé wot Boha ſchwikané, dopojedai
jenomu kóżdomu tu wulku Mócz Bożu. Ha déż bėſchtai to wurétżawoi,
ṅebėſchtai jaczé k Widżenu. Heliodorus déż wón pżez toho Mėſchṅika Bohu
wopruwaw, ha wulke Slubo żtżiṅiw bė, kotréż jo jomu te Żiweṅo daruwaw,
ha bė ßo też tomu Wóſchomu Mėſchṅikei podżakuwaw: cżeṅeſche wón ze
ßwojim Wóiſtwom zaßé k ßwojomu Kralei. Ha wupojedaſche Schitkim Ludżom
te wulke Dżiwó Bohże, kotreż wón z Wotżomai widżew bė. Déż pak tón Kral
toho Heliodora praſcheſche: żtó bó ßo nailėpe k tomu hodżiw, zo bó
hiżcże jedén Mól do Jeruzalema mów póßwané bódż? ha Heliodorus
prajeſche: maſchli té Kralo ṅekoho, kotréż jo twói Ṅepżecżel, habó z
Kradżu za twojim Kraleſtwom ſtóji, ha hlada? toho tam póſtcżel: wón
budże cżi dere naſchwikané zaßé Dom pżiṅdż; jelizo hiżcże te Żiweṅo z
dżerżi. Pżetoż tam na tém Mėſtcże jo zawėrno jena Mócz Bohża. Pżetoż

<pb n="332"/>

tón ßamó, kotréż téch Ṅebeßach bódli, pomha tomu Mėſtu, ha cżepe téch,
kotżiż tam pżiṅdu ṅėżto zwo tżiṅicż.

Wutżwa.

Taikich Róbeżṅikow jo ṅėt dozcż, kotziż te Domó Boże, ha te hubene
Wudowó, Séroté, ha téch Kudéch wurobja. Débó tón Jandżel Bohzi na
taikich pz̄iſchow! żto bó to ſchwikanéch Róbeżṅikow Widżecż bówo.

♣LXXXXVII.♠

Ka jo Antiochus z témi Żidami zakadżaw. Ha jich Moriw. ♣II. Machab. C.♠
5.

Wone ṅejo k wuprajeṅu, kak ṅeßmėlṅe, ha zawoſrṅe jo tón Kral Antiochus z
temi Żidami zapotżaw; za tzi Dné jo wón wo Jeruzaleme daw zkónczuwacż
Mußkich, Żónßkich Modżenczow, ha Kńeżnow woßem dżeßat Tauzéntow
Cżwojekow. Żtérczécżi Tawzéntow jo Jatéch wotwed, ha tak wele jo jich
pżedaw; wurobi ſchitko z toho Swjatoho Templa. Na jedén Tżaß póßwa tón
Kral jenoho ſtaroho Radṅika, zo bó wón téch Żidow nucżiw, zo bóchu te
Żidowßke Waſchṅo ha tón Zakoṅ Bożi wopuſtcżili; Woṅi bóchu z Moczu
nucżeṅi tém Pżibóham wopruwacż. Dwė Żoṅe bėſchtei ßwojei mawoi Séhnow po
Żidowßkim Waſchṅu wobrėzawei; témai porutżi te Dżėcżi na Schiju poißécż,
ha bėſchtei tak po tém Mėßcże woko wedżenei, ha potom z Muṙe tżißṅenei.
Wone ṅei móżno Schitko wopißacż teje Ṅeßmėlnoßcże, ha Żawoßcże, ka jo
tón Antiochus z témi Żidami zakadżaw.

<pb n="333"/>

♣LXXXXVIII.♠

Wot toho ſtaroho Eleazara. ♣Cap.♠ 6.

Tón Eleazar bėſche tón nai woßobṅiſchi bez témi Pißma Wutżenémi, ha bė
dżewecż dżeßat Lėt ſtaré. Tomu ßamomu woterichu tón Hort ha Hubu z
Moczu, zo derbi Swiṅacze Mjaßo jėßcz (pżetoż cżi Żidża maju to ßwojim
Zakoṅu, zo Swiṅaczoho Mjaßa jėßcz ṅeßmėdża) wón pak ßebi radczi wuzwoli
jenu tżeßnu Smercż; hacż jene rėſchne Żiweṅo, dé bó tu Kazṅu pżezſtupiw;
dżėſche wón dobrowolṅe k tei Martre, ha k Smercżi. Ha za ßebi prėtk, zo
ṅitżo ṅepraje tżiṅicż nócze k Luboßcżi toho tżaßnoho Żiweṅadla. Cżi
pódla ſtojaczé bóchu z jenei ṅeßprawnei Miwoßcżu nucżi, toho ſtaroho
Pżecżelſtwa dla, kotreż woṅi dowhi Tżaß z ṅim mėli bėchu; ha zachu joho
meltżo na Stronu, ha proſchachu joho, zo bó ßebi taike Mjaßo pżiṅeßcz
daw, kotreż jomu jo dowolene jėßcz, ha bó tak tżiṅiw, hako bó po tei
Porutżnoßcżi toho Krala te wopruwane Swiṅacze Mjaßo jėd: zo bó tak wot
teje Smercże wumóżené bów. Wón pak potża ßwoje Lėta, ha wulku ha tżeſtnu
Ztarobu roſpominacż, ßwói Żtant, ßwoje ſchedżiwo Woßé, ha ßwoje Tżeßne
Woboṅdżeṅo wo téch dżėcżaczéch Dṅow kiz wón wed bė wo Dżerzenu téch
Kaznich Bohżich: ha prajeſche: zo cze ratzi do Rowa, habó wumrecż.
Pżetoż wone naſchei Starobe ṅepżiſtoji, taiku Wėcz na Zdacżo tżiṅicż, ha
zo bóchu wele téch modéch Ludżi za to dżerżeli: zo jo Eleazar Muż
dżewecż dżeßat Lėt ſtaré k Pohanßkomu Żiweṅu ſtupiw, jenoho krótkoho
Żiwe-

<pb n="334"/>

ṅa dla, ha bóchu na taike Waſchṅo z hebaṅi bóli, ha ja bóch namṅe Haṅbu
ha Klecżo cżanéw. Pżetoż bóruṅe ja wo tém ṅėtziſchim Tżaßu wot teje
Martré téch Cżwojekow wutorṅené bow; tak bóch tola tei Ruczé toho Schoho
Mócznoho aṅicz żiwo, aṅicz Mordwó cżeknėcż ṅemów. Tohodla czu ja ze
ßelnei Wutrobu tu te tżaßne Żiweṅo wopuſchcżicż, ha czu tżiṅicż, żtoż ßo
mojei Starobe naleiżi. Tei Modoßcżi, (habó modem Ludżom) budu ja jedén
ßélné Exempl ha Pżikwad pomṅi woſtajicż, déż ja ßelṅe ha z dobrei Wolu
téch naißwecżiſchich Kazṅich Bohżich dla jeneje tżeßneje Schmercże
wumru. Deż Eleazar to wurétżaw bė, bó wón namėſtcże k tei Martre
cżeṅene; cżi pak, kotziż joho wedżechu, ha prede ṅėżto lėpſchi bėchu,
bóchu ṅėwṅi joho Rétżi dla, pżetoż, woṅi je za Hofartne dżerżachu. Ha
déż joho woṅi zabijachu, prajeſche wón: Kṅeże Bohżo, te wėſch, zo ja
móżach wot teje Smercże wumóżené bódż, zo ja cżeżku Martru na mojim
Cżėle cżerpju; hale to ja rad cżerpju twojeje Bojoßcze dla. Ha tak jo
tón Muż Eleazar z toho Żiweṅa ſchow, ha ṅicz jeno tomu modomu Ludei,
hale też Schitkim toho Rozpomeṅa ßwojeje Smercże k jenom Pżikwadei teje
Poczcziwoßcże ha Sélnoßcże po ßebi woſtajiw.

♣LXXXXIX.♠

Wot Martré ßédém Bratrow. ♣Cap.♠ 7.

Wone ßo ſta, zo też ßédém Bratzja z jich Maczerju popaṅeṅi, z Kżudami,
ha z Remeṅemi ſchwikaṅi bóchu, wot toho Krala Antiocha nucżeṅi Swiṅacze
Mjaßo jėßcz. Woṅi pak Schiczé

<pb n="335"/>

romadże prajachu: mó ßmó Schiczé hotowi radczi wumrecż, hacż te
Poſtajeṅa naſchich Wóczczow, ha Kazṅe Bohże pżeſtupicż. Ha na to ßo tón
Kral rozṅėwa, ha porutżi Pónoje ha Moßazne Hornéczé rożelicż; ha tomu
prėṅomu, kotréż nai predé rétżaw bė, joho Jazék wotrėzacż, ha tu Kożu z
Wowó zcżanécż ha zedrėcż. Noze ha Ruczé wotrubacż; ta Macż ha joho
Bratzja pżiladuwachu; ha déż hiżon wón czéle k ṅitżom bė, porutżi tón
Kral, zo bóchu joho, dokelż wón hiżcże żiwó bė, do teje żeliwoje Pónoje
cżißneli, ha joho prażili; wo kotreż Pónóji deż wón dowho k żiżuwané bė,
cżi Bratzja z Macżerju ßo beßobu napominachu, zo czedża ßelṅe wumrecż.
Deż tón prėṅi na taike Waſchṅo wumrew bėſche. Pżiwedżechu toho druhowo,
ha joho ſpótuwachu, wódrechu jomu tu Kożu z Woßami z Wowó, ha praſchachu
ßo joho, hacż cze te Swiṅacze Mjaßo jėßcz, predé hacż joho czéwo Cżėwo
nawſchitkich Stawach czweluwane ha kżiżuwane budże? ha wón wot moji: Ja
to tżiṅicż ṅebudu. Tohodla bó tón też kaiż tón prėni martruwané. Ha déż
wón wumrecż czéſche: dżeſche wón k tomu Kralei: té zwóboßcżiwó
Cżwojetże! té dre naß wot te tżaßne Żiweṅo pżiṅeßeſch: hale tón Kral
toho Swėta, budże naß, kotziż mó za Joho Zakon wumremó, wo tém Zbudżeṅu
k wėcżnomu Żiweṅu zaßé z budżicż. Po tém bó tón tzecżi wuhaṅené: ha deż
tón Jazék żadané bė, wußuné wón jón kéczé, ruṅe też roſchėſtre wón
ßwojei Ruczé ha dżeſche: ja ßém tu te Stawó z Ṅebes wot Boha doſtaw:
hale ja ṅėt wotṅe ṅerodżu téch bohżich Każṅow dla: ja pak mam tu

<pb n="336"/>

Nadżiju, zo je zaßé wot Boha dóſtacż budu. Ha tón Kral zewſchimi, kiż
pódla bėchu, dżiwachu ßo na tém Hólczu, zo wón tu Matru za ṅitżo
dżerżeſche. Ha déż też tón wumrew bė, Matruwachu woṅi toho żtwórtoho też
tak; ha déż bėſche blißki k Smercżi, prajeſche wón tak: to jo te
nailėpſche, ßwoju Nadżiju k Bohu mėcż, déż mó wot téch Cżwojekow moreṅi
budżemó, pżetoż mó mamo tón Tróżt, zo budżemó zaßé z budżeṅi. Tebi pak
(dżeſche wón tomu Aothiochei) te Horeſtacżo k Żiweṅu nebudże. Tón pjaté
bó pżiwedżené, ha martruwachu joho; ha wón ladaſche na toho Krala, ha
dżeſche: dokelż té bez témi Cżwojekami tu Mócz maſch; tak tżiniſch, żtóż
czeſch, Bóruṅe też té ßmertné bów: té pak tola mėṅicż ṅedérbiſch, zo mó
wot Boha wopużcżeṅi ßmó. Té pak jeno tżakai z Zcżerpnoßcżu, da budżeſch
tu wulku Mócz Bohżu widżecż; ka wón tebe, ha twoje Semjo żtrafuwacż
budże. Tón Schėſté blißki k Mercżi, prajeſche: mó ßmó to z naſchimi
Rėchami zaßwużili. Té pak bez Żtraffó ṅewoſtaṅeſch, dokelż ßé pżecżiwo
Bohu żtrétuwaw.

♣C.♠

Wot teje Wobſtainoßcże teje Macżere téch Se̓hnow.

Ta jich Macż pak jo Hódna, zo bó ſchón Lud na ṅu zpominaw. Kotraż
ßwojich ßédém Séhnow na jedén Dżen z kónczuwacż widżeſche, ha to z jenei
ßélnei Wutrobu z ṅeße, teje Nadżije dla, kotruż wona k Bohu mėjeſche.
Wona Schitkich napominaſche z wulkim Rozomom, ha prajeſche:

<pb n="337"/>

tón Kṅez, kotréż wam toho Ducha daw jo, tón budże wam Zmiwoßcżu te
Żiweṅo zaßé dacż, dokelż wó ṅėt joho Zakoṅa dla waſche Żiweṅo dacże.
Antiochus ju zadßpi. Ha dokelż tón nai mótzi Hóltżecz hiżcże żiwó bė:
napominaſche joho tón Antiochus ṅicz jeno ze Swowami, hale ßo jomu też
rocżeſche, zo cze joho bohatoho ha zbóżnoho żtżiṅicż, ha budżeli wón wot
téch Pżikazṅow ßwojich Wóczczow wotſtupicż? cze joho za ßwojoho Pżecżela
mėcż, ha Scho jomu trėbne dacż. Déż pak ßo tón Modżencz na żane Waſchṅo
nóczéſche dacż narétżecż; da tón Kral tu Macż k ßebi pżiṅcż, ha
radżeſche ji, zo bó ßwojoho Séhna narétżawa, zo bó pżi Żiweṅu z dżerżane
bów. Ha deż wón ju z wele Swowami napominaſche: ßlubi jomu wona; zo cze
joho narétżecż: Wona ßo k ṅȯmu zkili, wużpotuwaſche toho żawoßnoho
Tyranna, ha retżeſche ßwojomu Séhnei ze ßwojei Retzu: mói Lubó Séhno;
ßmėl ßo namṅi, hlei ja ßem cże dżewecż Mėßaczow pod mojei Wutrobe
noßéwa, tzi Lėta ßém cże cżėſchiwa, zeżiwiwa, ha hacż do toho
dżentziſchoho Dṅa hore cżanéwa. Ja cże proſchu moje Dżėcżo; hladai na
Ṅebeßa, na Zemju, ha nawſcho żtoż woṅich jo, hlei Bóh tón Kṅez jo
ſchitke Wėczé ha téch Cżwojekow Ztworiw. Tohodla ßo té toho Dratża habó
Wowbeſcherja bojecż ṅebudżeſch; hale budżeſch hódné, zo budżeſch z
twojimi Bratrami też twói Tel mėcż. Zmi tohodla tu Smercż hore: zo bóch
ja tebe wo tém Miwoßcżiwom Dṅu teje Wėcżnoßcże zaße dóſtawa. Ha deż wona
hiżcże rétżeſche: prajeſche tón Modżencz: na koho wó tżakacże? ja nóczu
tei Porucż-

<pb n="338"/>

noßcżi toho Krala poßuſchné bócż, hale tei Kazṅi toho bohżoho Zakoṅa,
kotréz nam pżez Moyzeßa daté jo. Té pak, kotréż té jedén Namakar ßé
ſchitkeje Zwóßcże napżecżo tém Hebreerjam, ṅebudżeſch tei Ruczé Bohżei
cżeknécż. Pżetoż mó to naſchich Rėchow dla cżerpimó. Ha bóruṅe naß tón
Kṅez naſch Bóh ze Żtrafu, (naß lėpſchich tżiṅicż) Doma pótaw, ha ßo na
naß trochu rozṅėwaw: wón budże tola ßwojim Swużowṅikam zaße miwoßcżiwó,
ha Nadné. Té pak ṅekmané, ha naizwóbocżíwſchi bewſchimi Cżwojekami,
ṅepozbėṅ ßo poprónem z twojei k ṅitźom Nadżiju, z kotreż te pżecżiwo tém
Bohżim Swużowṅikam rożelene ße: pżetoż te hiżcże ṅeíßé, tomu Sudei toho
Schoho-Mócznoho Boha, kotréż Scho widżi, wucżeknéw. Ja pak czu moju
Duſchu ha Cżėwo za ton Zakoṅ mojich Wóczczow ßem dacż, kaiż moji Bratzja
tżiṅili ßu; ha czu Boha proßécż, zo bó naſchomu Ludei zkoro nadné bów;
ha zo bó té pżez Czwėluwaṅo ha Puki nucżené, póznacż dérbjaw; zo wón tón
jedén lutki ßam Bóh jo. Na te ha druhe jaczé Retże horeſche tón Kral z
Ṅėwom, ha zakhadżeſche z tem poßleṅim Modżenczom bóle ṅeßmėlṅe, ha
ßurowe, hacż z témi predawſchimi; pżetoż woṅe joho merzaſche, zo bó
wotṅoho tak wużpotuwané. Ha tak też tón poßleṅi tżiſtcże ha ßwjecże
wumre, ha ßo wowſchitkim tomu Kṅezei dowėri. Napoßlenim bó też ta Macż
za ßwojimi Sehnami zkónczuwana.

Wutżwa.

Dz̄e ßu ṅėt taiczé ſtari Eleazaré, taike Macżere ha Dcżėcżi bez témi
ṅėtziſchim Kżeßcziana-

<pb n="339"/>

mi, kotziż ßo bóchu radtzi dali martruwacż ha zkónczuwacz! hacż te Bohże
Kazṅe wamacż, ha pżeſtupicż? Eleazarei, ha tém druhim czéchu z Moczu tu
Hubu wotewrecż, zo bóchu te ßwiṅacze Mjaßo jėdli, hale wón ßo żadén ṅeda
wot ṅich pżewínécż, ha Schiczé radtzi wulku Martru ha Smercż zcżerpṅe
pżeṅeßechu, hako zo bóchu te Kazṅe Bohże pzeſtupili. Ṅėt pola wele
Kżeßczianow ṅejo treba jim z Moczu te Hubó wotżiṅecż, zo bóchu te
pżikazane Póſtné Dné bez Nuze te Mjaßo jėdli: Wone budże jich wele
namakanéch, kotziż z Kwózcżeṅom, ha z Haṅbu tu Hubu ßami wotżina; ha bez
Nuze, k Pohórżkei, te Póſtne Dné z tém Mjaßom Cżėwo, ha Duſchu
wopanczaju, ha jaczé na tón rėſchné Swėt, hacż na Boha, ha na Joho Kazṅe
kedżbuju.

♣CI.♠

Smercż toho Krala Antiocha. ♣II. Machab. Cap.♠ 9.

Tón Kral Antiochus tón Hofartné Boha Leſtraṙ, kotreż z témi Żidami tak
żawoßṅe wokoho kodżiw bė, ha hiżcże na Poßletku ßwojoho Żiweṅa czéſche
te Mėſto Jeruzalem do kamenteje Romadé żtżiṅicz ha powalicż, ha téch
Żidow tam zkónczuwanéch porebacż; padże z Woza, roſtowtże ßwoje Stawó;
Bóh joho żtrafuwaſche z jenei cżeſchkei Koroßcżu; te Tżerwe joho
rozkußachu, zo Kruchi Mjaßa wot ṅoho podachu. Ha ṅichtó joho Smerdżena
pżeṅeßcz ṅemóżeſche. Ha tak won Czuzwe hubeṅe wumre.

<pb n="340"/>

♣A. M. D. Gl.♠

Wot toho Nowoho Zakoṅa, habó Teſtamenta.

Wone jo jenomu kóżdomu praje wėriwomu Kżeſtczijanei znajowne, z teje
preṅeje Kṅihe Moyzeßa: zo, déż Bóh tón Schoho Móczné Ztworicżel, Ṅebeßa
ha Zemju, ha Schitko żtoż wo ṅimai jo, ztworiw bė; bė też Adama ha Evu
po ßwojim Bóhizkim Wobletżon ztworiw, ha beſche jeju do teje weßowoje
rjaneje Zarodé toho Paradiza nucz ßadżiw. Ha da Jimai tu Wolu; zo bóżtai
wot ſchitkich Żtomow te naiwuzwoleṅiſche Pwodé jėzcz mówai; jeno wot
toho Żtoma toho Żiweṅa, kotréż ßredża toho Paradiza ſtojeſche,
ṅedérbitai jėzcz: z témi Swowami: Wot ſchitkoho Drewa (to jo Pwoda) wo
tém Paradizu budżeſch (prajeſche Bóh tomu Adamoi) jėzcz; wot toho Drewa
pak toho Żiweṅa, kotreż jo ßredża toho Paradiza, té ṅedérbiſch jėzcz:
kotrékuli Dżéṅ pak té wot ṅoho jėzcz budżeſch! budżeſch té teje Smercże
wumrecż. Tón zwó Ṅepżecżel pak za na ßo tu Żtawtnoßcż jenoho Hada; ha
potża tu Evu wabicż: zo bó wona wot toho Drewa, habó Żtoma toho Żiweṅa
tón Pwód jėdwa. Ha dokelż ßo Ji tón Pwód na tém Żtome jara rjané, ha
dobré zdaſche bódż. da ßo wona wot toho Hada ha zwoho Ṅepżecżela
narétżecż: za tón Pwód, habó Jabóko, ha jėdżeſche wot ṅoho; ha da też
Adamoi wot ṅoho jėzcz; wón ßo da wot teje Evo na-

<pb n="341"/>

rétżecż: pżez to tón Adam tu Kazṅu Bohzu pżeſtupi, zrėſchi; tu
Ṅewinuwatoßcż ha Bohżu Nadu zhubi; bó z toho Paradiza wunate, ha naß
ſchitkich, ßwoje Dżėcżi, do toho Rėcha ßobu zcżeże, tak mó wot Adama
naſchoho prėṅoho Wóczcza tón Erbßki Rėch erbuwachmó: ha pżez Ṅon bó nam
tón Ṅebeßki Paradiz zankṅené: Kaiż to tón Swjaté Pawow k tém Romßkim na
pjatém Stale piſche: Kaiż jo pżez jenoho Cżwojeka (Adama) tón Rėch na
tón Swėt pżiſchow, ha pżez tón Rėch ta (wėcżna) Smercż; ha tak jo ta
Smercż nawſchitkich Cżwojekow pżiſchwa, dokelż Schiczé wo ṅim (wo Adame)
rėſchili ßu.

Dokelż da pżez tón Adamowó Pad do toho Rėcha jedén kóżdé Cżwojek tem
Erbskim Rėſche podjaté ha narodżene jo; tohodla też ṅemóże do toho
Ṅebeskoho Paradiza pżiṅdż. Kaiż to tón Swaté Jan wo ßwojim Potainém
Zjeweṅu na 21 Stale, ha na 27 Rjatku piſche: Wone Ṅítżo do toho
Ṅebeßkoho Mėſta Jeruzaleme nutz ṅepondże, żtoiż z Rėchom woblakuwane jo.
Tu pak z toho żawoßnoho Ṅezboża, ha Nuze toho Cżwojeka aṅicz żadén
Jandżel aṅicz zadén Cżwojek wumojecż ṅemożeſche, ha téch Rėſchṅikow z
Bohom tém Kṅezom zhednacż: hacż jeno tón ßamó, ha jedén lutki Séhn
Bohżi: Tón ßo na nami Rėſchṅikami ßmėli: Wón z Ṅebes dele ſtupi, za tu
Cżwojetżu Naturu na ßo: bó pżez tu Bóiżku Mocz toho Swjatoho Ducha wo
tém tżiſtem Żiwocże teje Kṅeżne Marije podjaté, Bóh, ha Cżwojek wor Ṅeje
narodżené: Kajż to tón Prophet Iſaias tém 7 Stale prophecżiw jo, pżed
Chreſtußowóm Naro-

<pb n="342"/>

dom ßédém Stów ha dẁai ha żtérczécżimi Lėtami: toho Propheté Swowa ßu:
Hlei Jena Kṅeżna budże podjecż, ha Séhna porodżicż, ha toho Ṁeno budże
Emanuel rėkacż.

To ha druhe wot Kréſtußowo Podjecża, ha Joho Kṅeżné Macżere Marie
wopißuju cżi Swjecżi Zczeṅiki, woßobṅe pak Mathaͤus ha Lukaſch na 1
Stale.

Ka pak jo tón Wėcżné Séhn Bohżi podjaté: dé, ha dże jo wón narodżené:
żto jo ßo pola Joho Naroda ſtawo: ka jo ta Mnohoßcż téch Bożich
Jandżelow z Weßowoßcżu tón Kréſtußowó Narod tém Paſtérjam zjewiwa: ta
nowa Vėzda téch tzióch Kralow do Betlehema dowedwa: ka ßu ßo cżi tzjo
Kralowe k tomu Nowo-Narodżenomu Dżėcżatku modlili, Jomu Woporé
wopruwali: ka jo Herodes toho nowoho Krala, ha Sehna Bohżoho k Smercżi,
ha moricż pótaw: ha tak wele tauzént ṅewinéwatech Dżėcżatkow żawoſtṅe
zkónczuwacż daw: ka jo Kréſtus pżed Herodeßom do Egypßkeje ze ßwojei
Kṅeżnu Macżerju, ha ze ßwojim Kubuwarjom Jozephom cżeknéw. Ha ka jo wón
tém dwanatem Lėcże ßwojeje Starobó wo tém Templu Jeruzaleme ßredża tech
Żidżowßkich Wutżerjow ßedżew, jich wutżiw, jich praſchaw, jim wotmojaw.
Ka jo wón wo Kana Galileißkei tón prėṅi dżiwné Czeich tziṅiw, deż jo
Wodu do Wina pżewobrocżiw. Ka jo ßwoju Wutzwu toho Nowoho Zakoṅa
zapotżaw. Dwanacże Japożtowow powowaw, ha wuzwoliw: dżiwne Czeichi
tżiṅiw. Korech wuſtrowiw; Mordwoch zaße k Żiweṅu zbudżiw: téch zwóch
Ṅepżecżelow wot tech

<pb n="343"/>

Wobßéṅenéch wumóżiw: wele tawzént Cżwojekow z pecżimi Klėbami naßécżiw.
etc. etc.

Ha déż wón to ha Schitko druhe wo tei Żidowßkei Zemi tém Żidam k
lėpſchomu, ha k Bóżnoßcżi tżiṅiw bė: ßu Joho tola cżi ṅedżakṅi Żidża na
ſchelake Waſchna k Smercżi pótali; ha tak daloko jo pżiſchwo, zo jo Joho
Wutżowṅik Judas za tziczecżi Slėborné tém Żidam pżedaw, pżeradżiw, ha
podaw. Cżi Żidża ßu Joho popanéli, zwjazali, wuhaṅili: ṅepraje
wobßkorżili; bili, ſchwikali, z Cżerṅemi Krónuwali; k Smercżi toho Kżiża
pżißudżili, ha żawoßṅe na Kżiż z Hozdżemi pżibili: ha Joho tak morili.
Ha tak jo Kréſtus tón Séhn Bohżi za naß cżerpew, Wumrew, porebané; ha jo
na tzecżi Dżeṅ pże ßwoju Bóizku Mócz zaßé wot Smercże hore ſtanéw. Ha jo
nas tak wot teje Wėcżneje Smercże wumóżiw. Swojomu Ṅebeßkomu Wóczczei
naſche Winé ha Rėchi zapwacżiw; pżetoż Kréſtus jo te Jeṅo Boże, kotreż
te Rėchi toho Swėta ṅeße. Ha deż Kréſtus to Schitko dokonaw bė; tak jo
wón po żterczecżi Dṅach po ßwojim Hordem wot Smercże Horeſtacżu do Ṅebeß
zpėw, ha jo nam zaßé tón zankṅene Ṅebeßki Paradiz wotériw. Tak móżemó,
(czemóli) Schiczé żbóżṅi bódż; budżemóli wo tei prawoi Wėre ßo ſchitkich
Rėchow zdaluwacż, te Boże Kazṅe dżerżecż; Jomu z wulkim Dżakom ßwużicż:
Boha ż czéwoi Wutrobu, ha naſchoho Bliſchoho, hako ßamóch ßo lubuwacż.

Dokelż pak ſchitke te ṅėt horeka zpominane Hiſtorie, ha Kréſtußowo
Zkutki ßu téch Zcżeṅßkich Kṅihach wot téch żtérjoch Swjatéch Zczeṅi-

<pb n="344"/>

kow Matthaͤußa, Marka, Lukaſcha, ha Jana wopißane; tak móże tón pobóżné
Lazuwaṙ ßo k tém Zczeṅßkim Kṅiham wobrocżicż, tam budże wón to namakacż:
żtoż tudé ṅejo. Ha móże to ſchitko tém Dome Bohżim ßwóſchecż.

Wona budże tu tola jena habó druha Hiſtoria z toho Nowoho Zakoṅa
pżiſtajena. Woßobṅe kotraż tech Zczeṅßkich Kṅihach na te Ṅedżelßke ha
Swjate Dné lazuwana ṅebudże.

1.

Kreſtus rétżi z jenei Samaritanßkei Żonu. ♣Joan.♠ 4.

Na jedén Tżaß dżėſche JEzuß ze Żidowßkeje do Galileißkeje pżez tu
Samaritanßku Zemju. Ha pżiṅdże k tomu Mėſtu Sichar, ha k Nukṅiczé,
kotruż tón Jakob ßwojomu Séhnei Joſephei daw bė. Tam bėſche też ta
Studṅa Jakubowa. JEzuß wot Pucża Mucżné ßéné ßo na tu Studṅu; wone pak
bė wokoho teje Schėſteje Żtunde; tam pżiṅdże jena Samaritanßka Żona Wodu
tżėracż. Jėzuß ji dżeſche: dai mi picż! (Joho Wutżowṅiki pak bėchu do
toho Mėſta zaſchli, Jėdż kupicż) ta Samaritanßka Żónßka pak dżeſche: ka
ha té wotemṅe picż żadaż, déż té jeden Żid ße; ha ja pak ßém jena
Samaritanßka Żona? pżetoż cżí Żídża z temi Samaritanami ṅitżo tżiṅicż
ṅimaju. JEzuß ji wotmoji, ha prajeſche: debó té wedżewa, ha póznawa tón
Dar bożi, ha rozemiwa, żtó tón jo, kotreż tebi praji: dai mi picż: té bȯ
trebaz joho proßewa: ha bó wón tebi tu żiwu Wodu (tu Nadu Bohzu) daw. Ta
Żónßka jomu dżeſche: Kṅe-

<pb n="345"/>

że, té ṅimaſch z tżim bó tżėraw, ha ta Studṅa jo wuboka: dżeha maſch tu
żiwu Wodu? Sé da té wetżi hacż naſch Wóczez Jakob, kotreż jo nam tu
Studṅu daw, ha wón jo z ṅeje piw, ha joho Dżėcżi, ha joho Skót? JEzuß ji
wotmoji, ha dżeſche ji: Jedén kóżdé, korréż wot teje Wodé pije, tomu ßo
zaße picż zecze: kotréż pak wot teje Wodé picż budże, kotruż Ja jomu
dacż budu; tomu ßo do Wėcżnoßcże picż ṅezecze: hale ta Woda kotruż Ja
jomu dacż czu, budże wo ṅim ta Studṅa teje Wode, kotraż ßkatże do toho
wėcżnoho Żiweṅa. Ta Żónßka Jomu prajeſche: Kṅeże dai mi tu Wodu, zo bó
ßo mi jaczé picż nóczéwo, ha jaczé netrebowa ßém kodżicż Wodu tzėracż.
JEzuß ji dżeſche: dżi tam, ha wowai twojoho Muża, ha pżiṅdż ßém. Ta Żona
wotmoji; ja żanoho Muża ṅimam. JEzuß ji dżeſche: té ßé praje, ha wėrṅe
prajiwa: ja Muża nimam: té ßé peeż Mużow mėwa; ha kotrohoż té ṅėt maſch,
tón ṅejo twói Muż: na tém ßé té tu Prawdu rétżaẃa. Ta Żona jomu na to
prajeſche: Kṅeże, ja widżu: zo te jedén Propheta ßé. Naſchi Woczczowe ßu
ßo tu na tei Hore modlili; ha wó prajicże: zo jo wo tém Jeruzaleme te
Mėſto, dżeż ßo modlicż dérbi. JEzuß ji prajeſche: Żónßka wėr mi té to:
zo ta Żtunda pżiṅdże, zo ßo aṅicz tu na tei Hore, aṅicz wo Jeruzaleme k
tomu Wóczczei modlicż ṅebudżecże. Wó newėßcże, k tżomu ßo modlicże: mó
pak wėmó, k tżomu ßo modlimó; pżetoż ta Zbóżnoßcż pżiṅdże z téch Żidow
(to jo Kréſtus) hale ta Żtunda pżiṅdże, ha ṅet jo: zo cżi prawi Modlerjo
ßo k tomu Wóczczei wo tém Duchu ha wo Wėrnoß-

<pb n="346"/>

cżi modlicż budża: pżetoż tón Wóczcz cze taikich mėcż, kotziż ßo k ṅomu
modla. Bóh jó jeden Duch; ha Kotziż ßo k ṅomu modla, cżi ßo dérbja k
ṅomu wo tém Duchu, ha wo Wėrnoßcżi modlicż. Ta Żona dżeſche k ṅomu: Ja
wėm, zo tón Meßias pżiṅdże (kotréż rėka Kréſtus) deż da wón pżiṅdż
budże, budże wón nam Schitko zjewicż. JEzus ji prajeſche: Ja ßém, kiż z
tobu retżu. Ha na to pżiṅdzechu joho Wutżowṅiki, ha dżiwachu ßo, zo wón
z jenei Żonu ßam rétżi: wón pak ṅichtó ṅeprajeſche: żto ßo jeje
praſcheſch, habó żto z ṅeju retżiſch? ta Żónßka pak woſtaji ßwói Karan
ſtojo, ha dżèſche do toho Mėſta, ha prajeſche tém Ludżom: póieże, ha
ladaicże jenoho Cżwojeka, kotré mi Schitko prajiw jo, żtoż ßém ja
żtżiṅiwa, hacż wón Chréſtus ṅejo? na to woṅi z toho Mėſta won dżėchu, ha
pżiṅdżechu k ṅomu. Za tém pak Joho cżi Wutżowṅiki proſchachu, ha dżachu:
Rabbi jėz: wón pak jim prajeſche: Ja mam jenu Jėdż jėzcz, kotruż wo
ṅewėßcże. Cżi Wutżowṅiki pak ßami beßobu prajachu: hacż jo Jomu ṅėchtó
jėßcz pżiṅeß? JEzus jim dżeſche: moja Jėdż jo: zo bóch tu Wolu toho
tżiṅiw, Kotréż me póßwaw jo, zo bóch Joho Wėcz (tu Zbóżnoßcż téch
Cżwojekow) dokoṅaw. etć. Z toho Mėſta pak Wele Luda do Ṅoho wėrjáchu wo
tech Samaritanarjow teje Żoné Rétże dla, zo wona Swėtzeṅo wot Ṅoho
dawaſche: zo jo wón mi Schitko prajiw, żtoż ßém ja żtżiṅiwa. Déż cżi
Samaritanarjo k ṅomu pżiṅdżechu, proſchachu joho, zo bó tam woſtaw: ha
wón tam dwai Dnai woſta. Ha wone jich wele jaczé do Ṅoho wėreſche Joho
Retżi ha Wucżwó

<pb n="347"/>

dla: ha prajachu tei Żoṅe: mó ṅėt jaczé twojeje Rétże dla ṅewėrimó:
pżetoż mó ßmó to ßami ßwóſcheli ha zpóznali, zo tón zawėrno tón Wumóżṅik
toho Swėta jo.

2.

Chréſtus wuhoṅi wele zwóch Duchow z Jenoho Wobßéṅenoho. ♣Marci♠ 5.

Na jedén Dżeṅ pżiṅdże Jėzuß na te Gerazenßke Mezé, zetka Joho jedén
dżiji wot téch zwóch Ṅepżecżelow wobßeṅené Cżwojek, kotré téch Rowach,
ha Skawach bódleſche; wón bė tak ßelné, zo joho Ṅichtó z Recżazami z
jazacż nͤemóżeſche, pżetoż wón bó wele Moli do Putow tżißṅéné, ha z
Recżazami zjazané, wón pak te Recżazé roſtorha, ha te Pute rozwama; ha
Nichtó joho ṅemóżeſche zkludicż, ha pżewinécż. Wón bėſche ſchecze téch
Rowach, Skawach, ha na Horach; wón wowaſche k ſchitżeſche, ha ßo ßam z
Kameṅemi cżepeſche. Deż wón Jėzußa na zdala wulada: beżeſche, ha
modleſche ßo k ṅomu. Ha wowaſche z wulkim Woßom, ha dżeſche: żto jo mi z
tobu o Jėzußo té Séhno toho naiwóſchoho Boha: ja tebe proſchu ha
wobnutnoſcżam, pżez Boha, zo bó té me ṅeczwėluwaw: pżetoż Jėzus
prajeſche: wuſtup z toho Cżwojeka té ṅetżiſte Ducho. Ha wón ßo toho
zwoho Ducha praſcheſche: ka cżi rėkaju? Ha wón dżeſche: ja rėkam Legio,
pżetoż naß jo wele. Ha wón Jėzußa jara proſcheſche, zo bó joho z toho
Kraja newunaw. Wona pak bėſche wokoho teje Horé jena wulka Cżrjóda Swiṅi
na Paſtwe, cżi zwi Duchi proſchachu, ha prajachu: póßcżel naß

<pb n="348"/>

do téch Swiṅi, zo bóchmó do ṅich ſtupicż móli. Ha Jėzuß jim to dowoli:
ha na to wuſtupichu cżi ṅetżißcżi Duchi z toho Cżwojeka, ha wobßénéchu
te Swiṅe, ha wone z wulkim Napadom ſchitke do toho Morja Genezaret
zkotżichu, ha ſchitke ßo potepichu: tech Swiṅi be na dwai Tawzéntow. Cżi
Paſtérjo pak cżeknechu, ha powedachu to tém Mėßcże, ha naw Sach. Cżi
Ludżo pżiṅdżechu won hladacż, żto ßo ſtawo jo: ha pżiṅdżechu k Jėzußei;
ha widżachu toho, kotréż bė wot toho zwoho Ducha czwėluwané, zo tam
wobletżené ßedżi, (pżetoż prede żaneje Draſté na ßebi ṅecżerpeſche) ha
mėjeſche ßwói Rozom; ha woṅi ßo bojachu. Ha pojedachu żto jo ßo ztém
Wobßeṅeném, ha z témi Swiṅemi ſtawo. Ha woṅi potżachu Jėzußa proßécż, zo
bó wot jich Mezow precż ſchow. Ha deż Jėzuß zaße do Cżwówmika ſtupi,
proſcheſche tón kotréż bė bów wot toho zwoho Ṅepżecżela czwėluwané, zo
bó pola Joho woſtacż mów; hale Jėzus to ṅedowoli: hale prajeſche jomu:
dżi dom k tém twojim: ha pojez jim, żto jo tebi tón Kṅez tżiṅiw, ha jo
ßo na tebi ßmėliw. Ha won woteṅdże, ha pojedaſche Schitko to, tech
Dżeßacżich Mėſtach: kaike Wulke Wėczé jo jomu Jėzuß tżiṅiw: ha woṅi ßo
Schiczé jara dżiwachu.

Wutżwa.

Wone mówo ßo tu praſchecż, hacż hiżcże beznami Cathólskimi Kżeßcżijanami
ßu ṅėkotzi k namakaṅu, z tém zwóm Duchom wobßéṅeṅi? Na to wot moji tón
Swjaté Wóczcz ♣Auguſtinus: quodlibet peccatum mortale eſt voluntarius
dæmon:♠ Jedén kóżdé ßmertné Rėch jo

<pb n="349"/>

dobrowohlne Tżert: Joli to tomu tak? ha wone też hinak ṅejo, tak jo tón
Kżeßcżian z tak wele Tżertami wobßéṅené, tak wele wón ßmertnéch Rėchow
na ßebi ma. Jėzuß wuna téch zwóch Ṅepſchecżelow z toho horeka wopißanoho
hubenoho Cżwojeka, ha da jim tu Wolu do téch Swiṅi ſtupicż, tón Cżwojek
pak bó wuſtrowene, ha weßowó, kwaleſche Jėzußa, ha ßo Jomu nutṅe
dżakuwaſche, ha czéſche ſtaiṅe pżi Jėzußu woſtacż. Wóne ṅejo jeno jedén
bez nami Kżeßczijanami, hale jara wele z témi ßmertnémi Rėchami ha z
wele zwómi Duchami wobßéṅeṅéch: Kréſtus Jėzuß taikim Wobßéṅeném ze
ßwojei Boizkei Nadu wo tém Swjatem Sacramencże teje Pokuté napżecżo
pżiṅdże; ha jelizo ßo jedén taiki wobßeṅeṅé Rėſchṅik wutrobṅe z bohzei
Luboßczu kaje, ha da ßebi praje żel bódż, zo jo ze ßwojimi Rėchami Boha
tu naiwetżu Dobrotu rozṅéwaw, ha ßo ſchitke ßwoje Rėchi z Poṅiżnoßcżu
pokutṅe wußpojeda, da ßebi je praje żel bódż, bere ßebi krucże prėtk ßo
nakazacż, ha ſchėch Rėchow ßo zdaluwacż, ha tżiṅi pobozṅe tu wot toho
Mėſchṅika ha Spojedṅika hore powożenu Pokotu. Na taike Waſchṅo wucżėri
Jėzus pżez ßwoju bóizku Mócz te Rėchi ha zwo Duchi wot toho Cżwojeka.

Hale Bóh nam pomhai! wo ṅėtziſchím Tżaßu jo wele taikich Kżeßczianow z
Rėchami habó ze Zwómi Duchami wobßéṅenéch, kotziż mawo wo to rodża; woṅí
dre Waſchṅa dla k Jezußei, habó k Spojedżi kodża, hale z ma-

<pb n="350"/>

woi Pobożnoßcżu, ſpojedaju ßo ṅėżto mawo; te wulke cżeżki Rėchi
zameltża, habó ṅedadża ßebi z Luboßcżu Bohżei żel bódż. Taiczé du
Hórſchi wot teje Spojedże domoi z dwėmai nowómai Rėchomai habó Tżertomai
jaczé, teje Neprawoje Spojedże, ha ṅedoſtoinoho Woprajena dla. Pola
taikich netrebaju cżi zwi Duchi Jėzußa proßécż: zo bóchu do téch Swiṅi
ſtupicż móli: dokelż woṅí wulkim Mėri wo téch ṅepokutnéch Rėſchṅikach
woſtanu; pżetoż taiczé Rėſchṅíczé ßo téch Rėchach noczé ha Wodṅo wokoho
waleju, hóre, hako te Swiṅe. Ach zo bó to wėrno ṅebówo!

3.

Wot Swatoho Jana Kcżeṅika. Ha ka jo Jomu ta Wowa wotcżata. ♣Marci♠ 6.

Tón Kral Herodes jo toho S. Jana Kcżeṅika daw do Jaſtwa cżißnécż teje
Herodiané dla, kotraż bėſche Żona toho Philippa Bratra toho Herodeßa; tu
ßamnu Philippowu Żonu Herodianu bėſche ßebi Herodes za ßwoju Żonu zaw.
Pżetoż Jan tomu Herodeßei dżeſche: te Kralo, wone tebi ṅepżißwuſcha, ha
cżi nejo dowolene, zo bó té ßmėw twojoho Bratra Żonu mėcż. Tohodla bė ta
Herodias jara zwa na Jana: ha bėſche joho rada z kónczuwawa, dé
bóſcheſche mówa. Pżetoż tón Herodes ßo Jana ſtrachuwaſche, dokelż wón
wedżeſche, zo jo Jan jedén z prawné hȧ Swjaté Muż; ha wón joho
wobwarnuwa, ha wele Wėczach joho Radu poßuchaſche, ha też tżiṅeſche,
żtoż Jan napominaſche. Wón pak tei Żoṅe Herodia-

<pb n="351"/>

ßei jedén pżíprawné Dżeṅ pżiṅdże, na kotréż tón Kral Herodes ßwojoho
Naroda jenu wulku Wetżer ha Hoßcżinu tém Fėrżtam ha druhím Wulkím teje
Galileißkeje pżihotuwaw be. Pżi tei Wetżeri ſtupi ta Dżówka teje
Herodiadé nutz, ha reiwaſche pżed Ṅimi, ha to ßo tomu Kralei Herodeßei
jara lubo zdaſche bócż, ha też Schitkim za Blidom ßedżaczém. Tohodla
dżeſche tón Kral tei Holczé: żadai wot temṅe żtoż czeſch, ha Ja je tebi
dam: ha ßo pódla zarocżi; pżetoż żtozkuli té żadacż budżeſch, to cżi ja
dam, boruṅe też ta Powoicża mojoha Kralowſtwa bówa. Ta Reiwarka dżėſche
k ßwojeji Macżeri won, ha praſcheſche ßo jeje: żto dérbu ja żadacż? ha
ta Macż Herodias dżeſche: ṅeżadai ßebi nitżo druhe, hacż jeno tu Wowu
Jana toho Kcżeṅika. Ha déż ta Holcza zaße kwataiczé k tomu Krale nutz
ſtupi; ha prajeſche: ha żadaſche: Ja czu: zo bó té mi ṅėt tu Wowu Jana
toho Kcżeṅika na jenu Żklu powożenu daw. Ha tón Kral ßo zrudżi; hale
teje Pżißahi, ha téch, kiż ßobu za Blidom ßedżachu dla, nóczéſche ju
zrudżicż; hale póßwa wón jenoho Kata habo Wowbeſcherja, ha porutżi jomu,
zo bó wón tu Janowu Wowu na jenei Żkli pżiṅeß; ha tón Wowbeſcher wotcża
Janei tu Wowu wot tém Jaſtwe; ha pżiṅeße tu Wowu wo jenei Żkli powożenu,
ha da ju tei Holczé; ta Holcza pak da ju ßwojei Macżeri. Ha déż to cżi
Janowi Wutżowṅiki z hoṅichu; zachu woṅi te Cżėwo, ha porebachu je do
Rowa.

Wutżwa.

Wón ßo ṅichtó ṅedérbi dacż wotraſchicż tu

<pb n="352"/>

Prawdu rétżecż, ha prėduwacż też pżed Wulkimi Kralemi ha Kṅeżimi, ṅech
ßo jomu wedże każ cze, boruṅe pżeßczehané bów kaiż tón Swjaté Jan. Wón
dérbi też póznacż tu Zwóßcż ṅėkotroho Żónßkoho Luda; toho ßo wón też
dérbi paßcz. Te Hoßcżiné, Kwaßé ha druhe taike Romadu-Pżiṅdżeṅa ßu też
tón Pucż k wulkim Rėcham, k Swareṅu, ha k poprózném Rocżeṅu, ha k
Pżißahaṅu, k tomu pżiṅdu te Reje, Skakaṅo, ha ṅemdre Wercżeṅo,
Wowó-Zawercżeṅo, zwo Móßle, ṅeſchwarne Rétże, ha zwo Skutki. To jo
zhoṅíw tón zprawné Predaṙ tón Swaté Jan, pżetoż Joho ſwjata wotcżata
Wowa bėſche te Móto za te Reje tei Holczé data.

4.

Ka jo JEſus ha Pe̓ter po Morju, ha na Wodże kodżiw. ♣Matthæi♠ 14.

Déż bėſche JEzus z Pecżíní Klėbami, ha z dwėmai Rebómai Pecż Tawzént
Mußkich (te Żónßke, ha Mawi ṅeißu bezṅich rachnuwaṅí) naßécżiw: porutżi
wón ßwojim Wutżowṅikam, zo bóchu do Tżówṅika ſtupili, ha ßo na druhu
Stronu toho Morja pżewezli predé Ṅoho; wón pak da tomu Ludei wot ßo
hicż; ha dżėſche ßam na Horu ßo Modlicż. Déż pak Wetżor bė: bėſche wón
ßam na tei Hore. Tón Tżowmik pak bó tam ha ßém ßredża toho Morja hoṅené;
pżetoż tón Wėtr bė jim pżecżiwné. Wokoho tèje żtwórteje nóczneje Wachi
kodżeſche JEzus na Morju, ha ßo k Ṅim pżibliżuwaſche; ha déż woṅi joho
na Morju ko-

<pb n="353"/>

dżaczoho widżachu, ztróżichu ßo, ha prajachu: zo jo to Schereṅo; ha z
Bojoßcżu wowachu. Ha Jezus namėßcże k ṅim rétżeſche: mėicże Nadżiju! Ja
ßém, ṅebóicże ßo. Pėtér pak dżeſche: Kṅeże: ßeli Te; da każ mi k tebi po
Wodże pżiṅdż; ha wón dżeſche: poi! ha Pėtér z toho Tżowmika ſtupi; ha
dżėſche powodże k JEzußei: deż pak Pėtér widżeſche, zo jara wulki Wėtr
duje: bojeſche ßo, ha déż ßo potża pomuricż; wowaſche ha prajeſche:
Kṅeże: pomhai mi. Ha Jėzus roſchėſtre z molom ßwoju Ruku, ha pżimné
joho; ha dżeſche jomu: té mawoje Wėre! tżohodla ßé zwóvluwaw? ha déż
wonai do toho Tzówmika ſtupiſchtai, pżeſta tón Wėtr. Kotziż pak tem
Tżówmiku bėchu, pżiſtupichu k Ṅomu, ha modlachu ßo k ṅomu, ha dżachu:
zawėrno, té ßé tón Séhn Bohżi.

Wutżwa.

Mó ßmó wo tém Tżowmiku teje Katólßkeje Czérkwe, ha plówamó na tém Morju
toho Swėta: te Wėtré ſchelakich Spótuwaṅow naß tam ha ßém hoṅa; Jėzus ßo
nam na tém Morju k Pomoczé pokazuje, zo bóchmó pżeſtu prawu Wėru naſchu
ßélnu Nadżiju k Nomu mėlí, zo bóchmó ßo pżeſte Kazṅe Boże, ha pżez te S.
Sakramenté k Ṅomu pżiblizuwali: Hale to ßo ṅėkotrém ṅepobohżném, liwkím,
ha Mawowėriwóm zda bódż, hako bóchu lute Schereṅa bówó. Woṅí ßo wo téch
Wėtrach téch Spotuwaṅow pótżnu pomuricż. k Jėzußei ßo ṅewowaju, joho
ṅepoßuchaju, ha tak zahinu. Tżeja jo ta Wina? JEzußowa ṅicz. Ṅech ßo ṅėt
jedén kóżdé z Tżaßom lada, zo Kóncz ṅewozme.

<pb n="354"/>

5.

Wot teje Kananeißkeje Żoné, ha jeje wobßéṅeneje Dżówki. ♣Matthæi♠ 15.

Na jedén Tżaß pżiṅdże JEzus k Tyrußei ha k Sidonußei, ha hlei wona za
ṅim jena Kananeißka Żona pżiṅdże. Wowaſche, ha dżeſche: Smėl ßo namṅi te
Séhno Davidowó: pżetoż moja Dżówka budże jara wot toho Tżerta
czwėluwana. JEzus ji pak Swowa ṅewotmoji: ha joho Wutżowṅiki pżiſtupíchu
k Ṅomu, ha proſchachu Joho, ha prajachu: pużcż ju wot ßo: pżetoż wona za
nami wowa. Wón pak wotmoji: Ja ṅeißem póßwané, haż jeno k tém zhubeném
Wowczam toho Doma Izrahel. Wona pak pżiṅdże, ha modleſche ßo k Ṅomu, ha
prajeſche: Kṅeże pomhai mi! Wón ji dżeſche: wone ṅei dere, tón Klėb tem
Dżecżom zacż, ha tém Pßam jón metacż. Hale wona dżeſche: hai Kṅeże:
pżetoż te Pßécżki jėdża też te Srótki, kotreż z toho Blida ßwojich
Kṅezow podaju. Na to ji Jėzus wotmoji, ha prajeſche: O Żónßko! Wulka jo
twoja Wėra: ṅech ßo tebi ſtaṅe, kaiż te czeſch. Ha jeje Dżówka bó tu
ßamßnu Żtundu wuſtrowena:

Wutżwa.

Boruṅe tón Rėſchṅik hódné teje Nade Bohżejt ṅebów, zo bó Jézus joho
Próſtwu wußwóſchaw; déż pak wón ſtaíné wo Próſtwe, ha wo Wėrnei Nadżiji
woſtaṅe; tak da ßo Jézus naproßécż, zo ßo wón na tém Rėſchṅiku ßmėli

<pb n="355"/>

6.

Wot jenoho Me̓ßacznoho, wot Tżerta Wobßéṅenoho. ♣Marci♠ 9.

Na jedén Dżeṅ wuſtupi jedén Muż z toho Luda k Kréſtußei, ha dżeſche:
Miżtre: ja ßem k Tebi mojoho Sehna pżiṅeß, kotréż jo z jenem ṅėmóm
Duchom wobßéṅene: dżeiżkuli wón joho pżimṅe, joho roſtorka, zo wón ze
Slėnami jeżcżi, ha ze Zubami kcżipi: ha ßkṅe. Też mecze joho tón Tżert
huſto do Wóhṅa, ha do Wode, zo bó joho zkónczuwaw. Ja ßém to twojim
Wutzowṅikam prajiw, zo bóchu toho zwoho Ducha wunali, ha woṅi ṅemóżachu.
Jėzus dżeſche: pżiweßcze joho kemṅe; deż joho pżiwedżechu, ha Jėzus joho
wulada; namėßcże potża joho tón Duch pżeßczehacż, ha cżißné joho na
Zemju, ha wón ßo wokoho waleſche, ha jeżcżeſche. Jėzus ßo toho Nana
wopraſcha: ka dowho jo, zo jo ßo to tomu Sehnei ſtawo? ha wón dżeſche:
wot Modoßcże. Tohodla dżeſche tón Nan k Jėzußei: Móżeſchli ṅėżto! da
pomhai namai, ha ßmėl ßo na namai. Jėzus pak jomu prajeſche: Móżeſchli
wėricż; pżetoż żtóż wėri: tomu jo Scho móżno. Ha tón Nan toho
Wobßeṅenoho Séhna namėßcże z Pwatżom wowaſche, ha prajeſche: Ja wėrju,
pomhai mojei Ṅewėre. Ha deż ßo wele Luda zeſchwo bė: rożeſche Jėzus tomu
ṅetżiſtomu Duchei, ha dżeſche: té wuchi ha ṅėmó Ducho, Ja tebi porutżu:
wuſtuṗ z ṅoho, ha ṅeſtuṗ jacze do ṅoho. Ha wón zakżitża, ha joho jara
torhaſche, ha wopuſchcżi joho; ha wón tón Séhn bó hako mordwó, ha tón
Lud joho też za

<pb n="356"/>

Mordwoho mėjeſche. Jėzus pak dżerżeſche joho za Ruku, ha pozbėné joho,
ha wón ſtaże. Ha déż Dom pżiſchli bėchu, praſchachu Joho cżi Wutżowṅiki
meltżo: ka tak, zo mó ṅeißmó móli toho zwoho Ducha wunacż? Ha Jėzus
wotmoji: taiki Duch ṅemóże hinak wuhoṅené bódż, kiba pżez Modlidwu, ha
pżez Poßcżeṅo.

Wutżwa.

Tżoho jo ta Wina, zo jo tón Séhn toho Nana wot Modoßcże z tém Wuchim ha
Ṅėmóm ṅetżiſtém Duchom wobßéṅené bów; toho te Swjate Pißmo Winé
ṅewopiſche. Bez Winé ßo tola ſtawo ṅejo. Tżohodla pak wo ṅėtziſchim
Tżaßu bez témi Kżeſtcżijanami wele Séhnow, ha Dżówkow, na duchowne
Waſchṅo Wuchich, ha Ṅėmóch k namakaṅu jo! zo woṅi téch Starſchich,
Wutżerjow, Prėdarjow, Spojedṅikow, ha druhich k Dobrom-Napominarjow
ṅeßwóſcha? to móże ta Wina bódż: dokelż taiczé Séhné, taike Dżówki wot
Modoſcże mawo Dobroho ßwóſcha, aṅicz wot Starſchich, aṅícz wot
Towarſtwa; k Schuli, k bohżim Swużwam ṅebudża napominaṅi; ha tak ßo też
ſtaṅe, zo ßu Ṅėmi ha Lėṅi wo téch Modliwach, ha móża lėdém tón Wotze
Naſch praje z Pobożnoßcżu ßo Modlicż, ha wuſpėwacż. Déż do Spojednoho
Stowa pżiṅdu; ßu Ṅėmí ßo ßwoje Rėchi wuſpojedacż, ha prawu Pokutu
tżiṅícż ṅeißu nawuknéli. Ṅepżiṅdżeli Jėzus ze ßwojei mócznei Nadu? tak
pżi taikiḿi Séhnami ha Dżówkami tón Wuchi, Ṅėmó, ha ṅetżiſté Duch
woſtaṅe: jich tam ha

<pb n="357"/>

ßém do toho Wohṅa teje ṅetżiſteje Luboßcże ha do teje ṅeſchwarneje Wodé
(Wuże) ṅėkaikich żkuli wulkich Rėchow cżeṅe ha mecze. Tohodla wó
Starſchi ſtaraicże ßo lėpe za waſche Séhné, ha Dżówki wot Modoßcże, zo
bó jich tón Ṅėmó, Wuchi, ha ṅetżiſté Duch do ßwojeje Moczé ṅekrédnéw; ha
dżerſchcże jich k Schomu Dobromu.

7.

JEzus wuſtrowi Jenoho wot naroda Slepowo. ♣Joan.♠ 9.

Na jedén Dżeṅ wulada Jėzus jenoho wot naroda Slepowo; ha Jėzus wupluné
na Zemju, ha żtżiṅi wot téch Slėnow Bóto, ha namaza z tém Bótom tei
Wótżi toho Slepowo Czwojeka, ha prajeſche jomu: dżi, ha wumói ßebi
twojei Wotżi tém Hacże Siloe: wón tam dżėſche, ha wumó ßo, ha pżiṅdże
zaßé, ha widżeſche. Cżi Bliſchi, kotziſch joho predé widzeli ßu, zo jo
to tón Slepó Proſcher, prajachu: ṅejo to tón, kotréż ßedżeſche ha
proſcheſche? Ṅėkotzi dżachu: zo jo tón, druzé pak prajachu: zo ṅejo,
hale zo jo na toho ßlepowo Proſcherja podomné. Wón pak ßam prajeſche: Ja
je ßém. Ha cżi Ludżo ßo joho praſchachu: ka ha ße te Widżeṅo doſtaw? wón
wotmoji: tón Cżwojek, kotrėż Jėzus rėka, jo jene Bóto żtżiniw, ha jo je
namojei Wotżi mazaw, ha jomi pżikazaw; dżi, ha mói ßo tém Hacże Siloe;
ha ja ßem ſchow, ßém ßo mów; ha ṅėt widżu. Ha cżi Żidża joho praſchachu:
dżeha jo tón Cżwojek, kotréż jo cże wuſtrowiw? wón dżeſche: ja ṅe-

<pb n="358"/>

wėm. Woṅi joho kiż bėſche Slepó bów, k tém Pharizeerjam dowedżechu. Wona
pak bėſche jena Sobota (Sabath) déż bėſche Jėzus te Bóto tżiṅiw, ha joho
Wotżi wotewriw. Cżi Pharizeerjo pak joho zaßé praſchachu: nakaike
Waſchṅo jo wón te Widżeṅo doſtaw? wón pak jim prajeſche: Wón jo mi jene
Bóto na mojei Wotżi powożiw, ha ja ßém ßo mów, ha ṅėt widżu? Wo téch
Pharizeerjow ṅėkotzi prajachu: tón Cżwojek ṅejo wot Boha, kotréż toho
Sabbata ṅedżerżi. Druzé pak prajachu: ka pak móże jedén rėſchné Cżwojek
taike Czeichi tżiṅicż? ha ṅebėchu jeneje Radé, ha Móßle. Zaßé pak
prajachu tomu Slepomu: żto té wot ṅoho prajiſch: kotréż jo tebi twojei
Wotżi woterwriw? ha wón dżeſche: wón jo jedén Propheta, ha Swjaté Muż.
Ha cżi Żidża ṅewėrjachu, zo bó wón Slepó bów, ha ṅėt widżew, hacż woṅi
joho Starſchei k ßebi powowachu: ha woṅi jeju praſchachu, jo to tón wai
Séhn, kotrohoż wói prajitai, zo jo ßlepó narodżené? ka ha wón ṅėt widżi?
tai Starſchei, prajeſchtai: to mói wėmói, zo jo tón nai Séhn, ha zo jo
Slepó narodżené: ka pak wón ṅėt widżi: to mói ṅewėmói; ha żtó jo jomu
tei Wotżi wotewriw? ṅewemoi; wopraſcheicże ßo joho, wón jo ſtaré doßcż,
ṅech wón ßam wot ßo rétżi. To joho Starſchei tohodla prajeſchtai, dokelż
ßo wonai téch Żidow bojeſchtai: pżetoż cżi Żidża bėchu beßobu
wobzanknéli, zo dérbi tón, kotréż budże joho za Kréſtußa póznacż, z teje
jich Synagogi wuſtortżené bódż: tohodla ſtai tai joho Starſchei
prajiwai: wón ma ßwoju Starobu, ha Lėta: praſcheicże ßo joho. Woṅi zaßé
toho Cżwojeka k ßebi

<pb n="359"/>

wowachu, kotréż bė ßlepó bów, ha prajachu jomu: dai té Bohu tu Tżeßcż,
mó wėmó zo tón Cżwojek Rėſchṅik jo. Ha wón pak jim dżeſche; hacż jo wón
Rėſchṅik, to ja ṅewėm: to jene ja wėm: zo ßém ßlepó bów, ha ṅė twidżu.
Ha woṅi pak prajachu: żto jo wón tebi tżiṅiw? ha ka jo wón tebi twojei
Wotżi wotewriw? ha wón jim wotmoji: ha hiżon ßém wam prajiw, ha zcże
ßwóſcheli; tżohodla czecże to zaßé ßwóſchecż? czecżeli wó też joho
Wutżowniki bódż? ha woṅi joho klachu, ha dżachu: bódż té joho Wutżowṅik,
mó pak ßmó Moyzeßa Wutżowṅiki. Mó wėmó zo jo Bóh Moyzeßei retżaw; toho
pak mó ṅewėmó, zwotkel jo. Tón Cżwojek dżeſche: to jo dżiwno; zo wó
ṅewėßcże, zwotkel jo, ha wón jo mojei Wotżi wotewriw. Mó pak wėmó: zo
Bóh téch Rėſchṅikow ṅewußwóſchi, hale żtóż jo prawó Tżeßcżuwaṙ Bohżi, ha
tżiṅi Bohzu wolu, toho wón wußwóſchi. Wot Zpotżatka toho Swėta ṅejo
ßwóſchane, zo bó ṅėchtó jenom ßlepomu narodżenomu te Wotżi wotżiṅiw:
débo tón wot Boha ṅebów; da ṅebėſche ṅitżo taike tżiṅicż mów. Cżi Żidża
jomu wotmojichu, ha prajachu: té ßé czéle téch Rėchach narodżené; ha te
czeſch naß wutżicz? ha wuſtortżichu joho z teje Synagogi. Jėzus bė
ßwóſchaw, zo ßu tóho Cżwojeka z teje Synagogi wuſtorkali, ha déż joho
Jėzus namaka; dżeſche jomu: Wėriſch té do toho Sehna Bohżoho? ha wón
dżeſche: żtó ha tón jo Kṅeże, zo bóch do Ṅoho wėriw? Ha Jėzus jomu
prajeſche: té ßé joho widżew, ha kotreż z tobu retżi, tón ßamßne jo. Ha
wón dżeſche: Kṅeże! Ja wėrju; ha padże na Kolena, ha modleſche ßo k
ṅomu.

<pb n="360"/>

Wutżwa.

Kaiż żadén Cżwojek na Swėcże ṅejo, zo bó jenoho wot Naroda Slepowo
widżaczoho żtżiṅícż mów, hacż jeno ßam Bóh tón Kṅez. Tak też ṅichtó
ṅemóże jenoho na Duſchi ßlepowo Rėſchṅika, habó Keczarja widżaczowo
tżiṅicż, kotréż jo tei prawoi Wėre wot modoßcże ßlepó, kiba Jėzus tón
Séhn toho Ṅebeßkoho Wóczcza; tón ßamó pżeßwoju Bóißku Nadu te Bóto téch
Rėchow tomu ßlepomu Rėſchṅikei pżed Wotżi teje zaßlepeneje Wutrobo
powożi, zo tón Rėſchṅik tu Ṅeſchwarnoßcż, ha Slepotu ßwojeje Duſche
póznacż móże; wone jeno na toho Rėſchṅika pżiṅdże; zo wón k tomu Hatei
toho Hórkoho Cżerpeṅa Jėzußa bez Tżakaṅa dże; ha zo ßo z teju droheju
Krwju wo tém S. Sakramėṅcże teje prawoje Pokuté wumoje, ßo ſchitke ßwoje
Rėchi praje wuſpojeda, da ßebi wutrobṅe Żėl bódż, zo jo z témi ßlepómi
Rėchami toho nailubſchoho Boha tu naiwetżu Dobrotu rozṅėwaw; ha bere
ßebi krucże ha ßwėrṅe prėtk, zo cze ßo wėßcże nakazacż. Ha tak Jėzus wo
taikoho Rėſchṅika tu wulku ha ſtaru Slepotu precż wozme; zo wón z teju
Nadu Bohżeju widżi tón Pucż k tei wėcżnei Zbóżnoßcżí; ha bėżi
Bezpſcheſtacża tón Pucż téch Kazṅich Bohzich k tom wėcżnomu Żiweṅu.

8.

Lazarus wumre, ha Je̓zus joho z budzi. ♣Joan.♠ 11.

Lazarus tón Bratr Marie Madlené, ha Marthé

<pb n="361"/>

bė koré, tei dwė Sotze póßwaſchtai k Jėzußei, ha daſchtai Jomu prajicż:
Kṅeże hlei kotrohoż té lubujeſch, tón jo koré. Déż to Jėzus ßwóſcheſche,
daſche jimai prajicż: ta Koroßcż ṅejo k Mercżí; hale k Bożei Tżeßcżi, zo
bó pżez tu ßamu tón Sehn Bohżi tżeßcżuwané bów. Jėzus pak lubuwaſche
Mariju, Marthu, ha Lazarußa. Wón hiżcże dwai Dnai tém ßamóm Mėßcże
woſta. Po tém wón ßwojim Wutżowṅikam dżeſche: Lazarus naſch Pżecżel ſpi,
ha Ja tam du, zo bóch joho wot Spaṅa z budżiw. Joho Wutżowṅiki prajachu:
Kṅeże! jelizo wón ſpi; ha budże wón ſtrowó. Jėzus pak bė to wot joho
Smercże prajiw; woṅi pak mėṅachu, zo wón wo toho naturßkoho Spaṅa rétżi.
Na to jim dżeſche Jėzus zjawṅe: Lazarus jo wumrew. Ha ja ßo zweßelu, zo
tam ṅeißem bów; hale póimó tam. Ha déż tam Jėzus do Bethanie pżiṅdże:
zhoṅi wón, zo hiżon Lazarus żtéri Dné Rowe Leiżi. Wone pak bėſche wele
Żidow k Marii ha k Marcże pżiſchwo jeju tróżtuwacż. Deż Martha
ßwóſcheſche: zo Jėzus pżiſchow jo, jo wona Jomu napżecżo bėżawa: Maria
pak Doma ßedżeſche. Martha pak prajeſche k Jėzußei: Kṅeże débėſche té tu
bów, da ṅebėſche mói Bratr wumrew. Hale ja tola wėm, zo budże cżi Bóh
dacż, żtoż té wotṅóho żadacż budżeſch. Jėzus ji dżeſche: twói Bratr
budże zaße żiwó hore ſtanécż: Martha jomu prajeſche: ja wėm, zo budże
wón na tón Sudné Dżeṅ ſtanécz, déz ſchiczé Mordwi ſtanécż budża. Jėzus
ji dżeſche: Ja ßém te Horeſtacżo ha te Żiweṅo, żtóż domṅe wėri, bóruṅe
wón też wumrew, budże tola żiwó; ha jedén kóżdé, kotréż

<pb n="362"/>

jo żiwó, ha domṅe wėri, ṅebudże wumrecż do Wėcżnoßcże. Wėriſch té to? ha
wona jomu prajeſche: hai Kṅeże, ja ßém to wėriwa; pżetoż té ßé tón Séhn
toho żiwoho Boha, kotréż té tu na tón Swėt pżiſchow ßé. Ha déż wona to
prajiwa bė: woteṅdże, ha wowaſche Mariju ßwoju Sotru meltżo, ha dżeſche:
tón Miżtér tu jo, ha wowa cże. Deż wona to ßwóſcheſche, ztaże wona
kwataiczé, ha pżiṅdże k ṅomu. Cżi Żidża pak, kotziż pola ṅėje wo Dome
bėchu, ha ju tróżtuwachu, déż Mariju widżechu, zo tak kwataiczé won dże,
dżėchu woṅi za ṅei, ha prajachu: wona dże k Rowoi, zo bó tam pwakawa.
Déż Maria tam pżiṅdże, dżeż Jėzus bė, ha Joho widżeſche: padże Jomu k
Nohomai, ha dżeſche: Kṅėże; débėſche te tu bów, da ṅebėſche mói Bratr
wumrew. Deż pak Jėzus ju widżeſche pwakacż, ha też téch Żidow, ko tziż z
ṅeju pżiſchli bėchu, zo pwakaju; bó wón nuté wo ßwojim Duchu, ha
rudżeſche ßo ßam. Ha dżeſche: dżeha zcze joho powożili? Woṅi Jomu
dżachu: pói, ha ladai! ha Jėzus pwakaſche. Cżi Żidża pak prajachu: hlei,
ka joho wón lubuwaſche! Ṅėkotzi pak bezṅimi dżachu: ṅemóżeſche tón, kiż
jo toho wot Modoßcże Slepowo widżaczoho żtżiṅiw, dokonacż, zo bė tón
Lazarus ṅewumrew? Jėzus bó zaßé ßam woßebi nuté: ha pżiṅdże k tomu
Rowoi: wona pak bėſche ṅėkaika Jama, ha naṅu bė jedén Kameṅ powożené. Ha
Jėzus dżeſche: wotwalcże tón Kameṅ. Martha ta Lazarowa Sotra prajeſche
Jėzußei: Kṅeże, wón hiżon ßmerdżi; pżeroż wón jo żtéri Dné mordwó. Jėzus
ji dżeſche: ṅeißém Ja cżi prajiw, budżeſchli

<pb n="363"/>

wėricż, da budżeſch tu bożu Hordoſcż widżecż. Na to wot walichu woṅi tón
Kameṅ wot toho Rowa. Jėzus pak pozbėné ßwojei Wotżi hore: ha prajeſche:
Wotcze: Ja ßo tebi dżakuju: zo ßé me wußwóſchaw. Ja dere wedżach, zo me
té ſcheczé wußwóſchiſch; ha tech wokoho ſtajaczéch Ludżi dla, ßém Ja to
prajiw, zo bóchu wėrili; zo té me póßwaw ßé. Deż wón to prajiw bė:
zawowa wón z wulkim Woßom: Lazarußo pói won. Ha namėßcże pżiṅdże won,
kotréż bėſche wumrew, ha bėſche z témi ßmertnémi Rubami na Nohomai ha na
Rukomai z jazané, ha joho Wobletżo bė też z Rubiſchkom wobjazane. Jėzus
jim prajeſche: wotjazaicże joho, ha daicże jomu hicż. Wele wo téch
Żidow, kotziż bėchu k Marii ha k Marcże pżiſchli, ha bėchu widżeli, żto
bė JEzus żtżiṅiw, ßu do Ṅoho wėrili.

Wutżwa.

Pżez toho wumretoho, Rowe porebanoho, ha ßmerdżatoho Lazarußa budże
jedén kożdé wulki Rėſchṅik woznamoßcżené, ha k Rozemeṅu daté. Pżetoż
pżez tón wulki, cżeſchki, ha ßmertné Rėch budże ta Duſcha toho Cżwojeka
na Duchowne Waſchṅo morena, wona z hubi tu Bozu Nadu, kotraż jo te
Żiweṅo teje Duſche; ha jo taika z Rėchami morena Ducha tém rėſchném
Cżewe, hako Rowe porebana, ha pżed Bohom ßmerdżi. Jėzus jo tola tak
Miwoßcżíwó, Kotréż nócze teje Smercże toho Rėſchṅika, hale zo bó ßo
pżewobrocżiw, ha Żiwó bów; zo taikomu mordwomu Rėſchṅikei cze te Żiweṅo,
to jo tu ßwoju Nadu tei Du-

<pb n="364"/>

ſchi zaßé dacż; hale tón Kameṅ dérbi predé wot toho Rowa wot walené
bódż; to jo: tón Rėſchṅik dérbi predé tu cżeſchku ha zwu Wolu wot ßo
cżíßnécż, prawu Pokutut żiṅícż: ha tak jomu Jėzus zaßé te predawſche
Żíweṅo teje Duſche, to jo tu Nadu bożu da.

9.

Déż bė Kréſtus wot Smercże hore ſtanéw, jo ßo tém Póßwam, Wutżowṅikam
etc. zjewiw. ♣Joan.♠ 21.

Tón Séhn Bożi da ßo z wulkei Luboßcżu za naß Rėſchṅikow wot téch Żidow
kżiżuwacż, moricż, ha porebacż. Ha deż wón na tón tzecżi Dzeṅ pżez ßwoju
Bóizku Mócz wot Smercże ſtanéw bė: jo ßo wón na ſchelake Waſchṅo zjewiw.
Mariji Madleṅe ßo zjewi hako jedén Zarodnik; témai dwėmai Wutzowṅikomai,
kotrai do Mėſtacżka Emaus dżėſchtai, hako jedén Czuzowṅik, ßo k ṅimai
pżitowarſchi: na druhi Tżaß ſtupi wón pżez zawrent Dure do teje Stwó,
kotreiż cżi Wutżowniki, ha Japożtowi z Bojoßcżu pżed témi Żidami z
romadżeṅi bėchu. Zaße ßo JEzus zjewi na tém Brjoze toho Morja Tiberias:
wón ßo pak tak zjewi: woṅi bėchu z romadżeṅi, Sémon Peter, Tomas,
Nathanael, ha tai Séhnai toho Zebedeußa; ha dwai druhai wot téch
Wutżomṅikow. Da dżeſche Sémon Petér k tém druhim: Ja du Rébo wojicż: cżi
druzé prajachu: mó czemó też z tobu hicż. Ha woṅi dżėchu, ha ſtupichu
hore do toho Tżowma: ha woṅi tei ßamoi Noczé Ṅitżo ṅepopadżechu. Ramo
pak ſtojeſche JEzus na Brjóhzé; cżi Wu-

<pb n="365"/>

tżowṅiki pak ṅepóznachu, zo bó to Jėzus bów. Jėzus pak jim prajeſche: wó
Séhné! ṅimacże ṅitżo k Jėdżi? woṅi wotmojichu: ṅė! wón Jim dżeſche:
cżißcże tu Sécż na tu prawu Stronu toho Tżówma, ha tam budżecże
namakacż. Ha woṅi tu Sécż tam cżißnéchu; (ha popadżechu tak wele Rébow)
zo ṅemóżachu teje Sécże cżanécż téch wele popaṅenéch Rebow dla. Na to
dżeſche tón Wutżowṅik, kotrohoż Jėzus lubuwaſche, Pėtrei: to jo tón
Kṅez. Déż to Sémon Pėtér ßwóſcheſche, zo to tón Kṅez jo; wobletże ßo ze
ßwojei Draſtu; ha puſchcżi ßo do Morja; Cżi druzé Wutżowṅiki pak
pżiṅdżechu na tém Tzowme (dokelż woṅi ṅebėchu daloko wot Zeme, ṅimale
dwe Sczė Wóchcżi) ha cżeṅechu tu Sécż z Rébami. Déż Woṅi na tu Zemju
pżiſchli, ha wuſtupili bėchu, widżachu woṅi Wulo, ha na ṅím jenu Rébu
powożenu, ha też Klėb. Jėzus dżeſche Jim: pżiṅeßcże wot téch Rébow,
kotre wó popanéli ßcże. Ha Pėtér dżėſche: ha cżeṅeſche tu Sécż na Zemju
napelṅenu z wulkimi Rébami, ha bėſche jich Sto, ha pecż dżeßat, ha tzi:
ha boruṅe jich tak wele bówó! tak ßo tola ta Sécż ṅeroſtorże. Ha Jėzus k
nim dżeſche: Poicże, ha Wobweduicże. Wón pak Joho żadén wot téch
ßedżaczéch Wutżowṅikow praſchecż ṅetrebaſche: żtó té ßé? dokelż Woṅi
wedżachu, zo jo to tón Kṅez. Ha Jėzus pżiṅdże, za tón Klėb, ha da jón
Jim, ha téż tu Rébu.

Wutżwa.

Na Duchowne Waſchṅo jo tón Swėt tomu Morju pżirunané; te Wodé toho Morja
ßu ṅekaikeżkuli Strachi tém Duſcham téch Cżwo-

<pb n="366"/>

jekow. Mó Cżwojeki ßmó te Rébó tém Morju toho Swėta. Tón Tżowm jo ta
prawa Czérkei Kréſtußowa. Cżi Rébaki ßu cżi Duchowṅi, Prėdarjo,
Prėtkſtajeṅi Kṅeża; Starſchi ßwojich Dżėcżi. Hoſpodarjo ha Hoſpozé
ßwojeje Tżėledże, ha druzé Prėtk-Poſtajeṅi. Kotziż Rébaki ßwėrṅe téch
Strachach ha rėſchnéch Wodach toho Swėta te potepene Duſche z wulkei
Próczu wojicż, ha ßwoju Sécż na tu Prawu Stronu teje prawoje
Chréſtußowoje Czérkwe ha Wėré metacż dérbja, tém da Jėzus ßwoju Nadu, zo
taiczé Wele wulkich Rébow popanu; ha wón taikim dobrém Rébakam ze
ßwojimi popaṅenémi Rebami na tém Brjozé toho Wėcżnoho Żiweṅa jenu dobru
ha ſtainu Hoßcżinu pżihotuje. Kotzi Rébaki pak tu czéwu Nócz na tei
liwoi Stroṅe teje ṅeprawoje Wėré tém ßwėtném Morju te Rébó téch Rėchow,
téch Bohatſtwow Tżeßcżow, zwoch Lóżtow, Ṅepżecżelſtwow etc. etc. woja;
téch ßwojich ßebi wot Boha Porutżenéch, ha Podatéch Séhnow, Dżówkow,
Tżeledże etc. etc. z teju Sécżu téch dobréch Napominaṅow, ha za
ßwużenéch Strafow ṅewoja; ha jich téch Wodach toho rėſchnoho Morja z
dobrei Wolu plówaczéch woſtaja; ha tak jim dadża téch Rėchach zahinécż?
taiczé Rébakzi nitżo druhe ṅepopanu, hacż jeno z ṅiwo ha ßmerdżacze Rébó
téch Rėchow; tém ßo też Jėzus na tém Brjozé teje Zbóżnoßcze ṅewopokaże;
ha Woṅi ze ßwojimi Rébami zahinu. Żtoiż jo Mudré, tón ṅech kedżbuje: zo
bó po

<pb n="367"/>

tei Porucżnoßcżi Jėzußa ßwoju Sécż na tu prawu Stronu cżíßnéw.

10.

Wot toho Zubenoho Séhna. ♣Lucæ♠ 15.

Jedén Muż mėjeſche dwei Séhnow: ha tón Mótzi prajeche ßwojomu Nanei:
Nano, dai mi tón Dżėl toho Kubwa, kotréż namṅe pżiṅdże: ha tón Nan jimai
te Kubwo rozdżėli. Ṅicz po wele Dṅach z romadżi tón Mótzi Séhn Schitko,
ha cżeṅeſche te jenoho dalokoho Kraja; ha tam wón pżetżiṅi te ßwoje
Kubwo pżez jene zwo Żiweṅo. Ha deż bė wón Scho pżetżiṅiw; bó tém Kraju
jedén wulki Wód, ha wón potża Nuzu cżerpecż. Ha wón dżėſche k jenom
Mėſtcżanei tém Kraju; ha wón joho do ßwojeje Nukṅiczé póßwa Swiṅe paßcz.
Ha wón ßebi żadaſche ßwói Brjuch z Wotrubami napelṅicż, kotréż te Swiṅe
żerechu, hale ṅichto je jomu ṅedawaſche. Wón pak potża do ßo hicż, ha
dżeſche: ach ka wele Dżėwacżerjow wo tém Dome mojoho Nana maju Klėba
doßcż! ja pak tu Wodu wumṙu! Ja czu ſtanécż, ha czu k mojom Nanei hicż:
ha czu jomu recz: Nano: ja ßém do Ṅebeß rėſchiw, ha napżecżo tebi! ja
jaczé ṅeißém hódné, zo bóch twói Sehn rėkaw, żtżiṅ me jemo, hako jenoho
twojoho Dżewaėzerja. Ha wón ſtaże, ha dżėſche k ßwojom Nanei. Ha tón Nan
joho nazdala wulada, ha bó z Miwoßcżu nuté, ha bėżeſche jomu napżecżo,
ha padże jomu wokoho Schije, ha wokoſcha joho: tón Séhn pak dżeſche tomu
Nanei: Nano ja ßém do Ṅebeß, ha pżecżiwo tebi rėſchiw, ja ṅeißém jacze
hódné, zo bóch twói

<pb n="368"/>

Séhn rėkaw. Tón Nan pak prajeſche ßwojim Swużowṅikam: pżiṅeßcże kétzé tu
nailėpſchu Draſtu ßém, ha woblecżcże joho; ha daicze jomu jedén
Perſtcżen na joho Ruku, ha Tżrije na joho Nozé. Ha pżiṅeßcże ßém jene
koronene Cżelo, zarėzaicże je, zo bóchmó jėdli, ha weßeli bóli. Pżetoż
tu tón mói Séhn bė wumrew, ha jo zaßé wożiwiw; wón bė zhubené, ha jo
zaßé namakané; ha woṅi potżachu z Weßowoßcżu jėßcż. Joho ſtarſchi Séhn
pak bė na Polu. Ha déż wón blißko k tomu Domoi pżiṅdże, ha ßwóſcheſche
téch Herczow weßele racż; wowaſche wón jenoho Swużowṅika k ßebi, ha
praſcheſche joho: żto to jo? wón tón Swużowṅik jomu dżeſche: twói Bratr
jo pżiſchow; ha twói Nan jo jene kormene Cżelo zarėzaw; dokelż jo joho
ſtrowoho zaßé dóſtaw. Tón ſtarſchi Séhn pak bó ṅėwné, ha nóczéſche Nucz
hicż. Joho Nan pak dżéſche won, ha potża joho proßécż. Wón pak tomu
Nanei wotmoji, ha dżeſche: hlei! ja tebi tak wele Lėt ßwuzu, ha ṅeißém
żeṅi twoju Kazṅu pżeſtupiw; ha té mi żeṅi ṅeißé jenoho Kózwicżka daw, zo
bóch z mojimi Pżecżelemi jėd: hale déż jo tu tón twói Séhn (kotreż jo
ßwoje Kubwo z Kurwami pżeżraw) zaße pżiſchow; ßé jomu té jene kormene
Cżelo zarėzaw. Tón Nan pak dżeſche: mói Séhno, té ßé pżeczé pzimṅi, ha
Schitko te moje jo twoje. Jėßcz ha ßo zweßelicż té też dérbiſch: dokelż
twói Bratr bė wumrew, ha jo zaßé wożiwiw; wón bė zubené, ha jo zaßé
namakané.

Wutżwa.

Tu wot toho Pżirunaṅa móże jedén kóżdé zubené Séhn ha Rėſchṅik póznacż;
z kaikeju

<pb n="369"/>

Luboßcżu, ha Weßowoßcżu tón Ṅebeßki Wóczcz toho Rėſchṅika k Nadże hore
bere; déż tón Rėſchṅik ßwoju Nuzu pózṅaje, ßo k Bohu z Poṅiżnoßcżu zaßé
rócżi, ßo ßwoje Rėchi pżez prawu Pokutu wuznawa; ha tomu Ṅebeßkomu
Wóczczei pżez te drohe Kréſtußowo Zaßwużwo z teju Nadu toho Swjatoho
Ducha wotproßé, ha ßo czéle nakaże, Bohu ſtainé, ha ßwėrné woſtaṅe.
Taikomu prawomu Pokutṅikei da tón Miwoßcżiwó ṅebeßki Wóczcz tu nowu
naireiſchu Draſtu teje Bożeje Nadé, tón Perſtcżeṅ toho Wėcżnoho Żiweṅa,
ha te Cżrije, zo bó po tém Puczu téch Kazṅich Bożich bez Storka kodżiw
hacż k tei Hoßcżiṅe teje Zbóżnoßcże.

11.

Wot toho Bohatoho Muża, ha kudowo Lazarußa. ♣Lucæ♠ 16.

Wón bėſche jedén bohaté Muż, tón ßo woblekaſche rjanu Pórpóru, ha cżeṅke
Rubno, (Rubjané Pwat) ha tżiṅeſche ſchėdṅe wulku Hoßcżinu. Wón bėſche
też ṅėkaiki Proſcher z Menom Lazarus, kotréż pżed témi Duremi toho
Bohatoho Muża Leiżeſche powné Brjodow, ha Jėtzeṅow, wón żadaſche ßo
naßécżicż wot téch Srótkow, kotre z toho Blida toho Bohatoho Muża
padachu, hale Ṅichtó jomu ṅedawaſche; hale te Pzé pżibėżachu, ha lizachu
joho Brjodé. Wone pak ßo ſta, zo tón Proſcher wumre, ha bó wot téch
Jandżelow do Klina toho Abrahama ṅeßené; tón Bohaté też wumre, ha bó do
Hele porebané; ha wón pozbė-

<pb n="370"/>

né ßwojei Wotżi z teje helßkeje Matré, wulada Abrahama nazdala, ha
Lazarußa joho Kliṅe, ha wón wowaſche, ha prajeſche: ach Woczcze Abrahame
ßmėl ßo namṅi, ha póßczel Lazarußa, zo bó wón ßwói Porſt Wodże womatżaw,
ha mói Jazék wuſtudṅiw; pżetoż ja budu tu tém Wohṅu jara czwėluwane. Ha
Abraham jomu dżeſche: Séhno dopomṅi ßo, zo ßé Scho dobre za twoje Żiweṅo
dóſtaw; Lazarus pak ſchitko Zwo, ṅėt pak budże wón tróżtuwané, té pak
budżeſch czwėluwané. Ha hiżcże k tomu jo bez nami ha bez wami jena wulka
Cżėmnoßcż, ha Cżma wobtwerdżena, tak zo cżi, kotzi bóchu wot nas kwam
pżiṅdż czéli, ṅemóża, aṅicz też Ṅichtó wot was k nam pżeṅdż. Ha tón Muż
dżeſche: Woczze Abrahame, ja cże da proſchu, zo bó czéw Lazarußa do Doma
mojoho Nana póßwacż: pżetoż ja mam pecż Bratrow: zo woṅi też tu do toho
Mėſta téch Czwėluwaṅow ṅebóchu pżiſchli. Ha Abraham jomu dżeſche: woṅi
maju Moyzeßa ha Prophetow: ṅech téch poßuchaju: hale won prajeſche jomu:
ṅė, Woczcze Abrahame; hale déż ṅėchtó wo téch Mordwóch k ṅim poṅdże, da
budża woṅi Pokutu tżiṅicż. Wón pak jomu dżeſche: ṅebudżali woṅi Moyzeßa
ha Prophetow ßwóſchecż: tak też ṅebudża wėricż, bóruṅe też Ṅėchtó wot
Smercże hore ſtanéw.

Wutżwa.

Dwoje Ṅebeßa na ßo nepżiṅdu. Żtóż jeno tu po tem ßamóm ßwėtném Waſchṅu
żiwó jo, czéle na tón Swėt twari, na Boha ṅezpomina; tón ṅima Nadżije do
Ṅebes pżiṅdż, hale każ tón Swėt pwacżi, do Hele. Żtóż pak ßo Bohu do-

<pb n="371"/>

wėri, ſchitku Dobrotu, też Pżecżiwnoßcż, Kudobu, ha Koroßcż wot Boha z
Luboßcżu rad hore bere! na tém ßo Bóh tón Kṅez ßmėlí, ha da joho po joho
Smercżi pżez téch Swjatéch Jandżelow do toho Abrahamowo Klina teje
wėcżneje Weßowoßcże pżeṅeßcż.

12.

Wot toho Sudnoho Dṅa. ♣Matthæi♠ 25.

Déż tón Séhn toho Cżwojeka wo ßwojei Kraßnoßcżi ha Majeſtoßcżi pżiṅdż
budże, ha ſchiczé Jaṅdżele z Ṅim; tak budże wón ßedżecż na tém Stowe
ßwojeje Majeſtoßcże. Da budża z romadżeṅi ſchiczė Ludżo pżed Ṅim; ha wón
budże jich rózno rozdżėlicż, hako jeden Paſtéŕ rozdżėli te Wowczé wot
téch Kózwow. Ha wón budże te Wowczé na ßwoju Prawu, te Kozwó pak na tu
liwu Ruku poſtajicż. Potom budże wón k tém kotziż na tei prawoi Ruczé
ſtacż budża prajcż: Póicże wó Pożonuwaṅi mojoho Wóczcza, wobßéncże te
wam wot Zpotżatka toho Swėta pżihotuwane Kraleſtwo; pżetoż ja ßém wódné
bów, ha wó ßcze mi Jėßcz dali; mi jo ßo picż czéwo, ha wó ßcze mi picż
dali; Ja ßém czuzé Hóſtcż bów, ha wó ßcze me hoßpoduwali: Ja ßém Nahi
bów, ha wó ßcze me pżikréli: Ja ßém Koré bów, ha wó ßcze me doma pótali:
Ja bėch jaté, ha wó ßcze kemṅe pżiſchli. Na to budża Jomu cżi Zprawṅi
wot mojicż: ha prajicż: Kṅeże! dé ha ßmó tebe Wódnoho widżeli, ha ßmó
tebi Jėßcż dali? ha Picża żadnoho, ha ßmó tebi Picż dali? ha dé pak ßmó
tebe Hoſtcża widżeli? ha ßmó cże horezali? dé ha ßmó cże naho-

<pb n="372"/>

wo pżikrėwali? dé Korowo, ha Jatoho ßmó tebe Doma pótali? ha tón Kral
budże wotmojicż: Zawėrno praju Ja wam: Żtożkuli wó jenom wot tech
naimenſchich mojich Bratrow tżiṅili ßcze, to ßcze mi tżiṅili. Potom
budże wón też tém recz, kotziż na tei liwoi Stroṅe budża; dżicże wotemṅe
wo zaklacżi, do toho wėcżnoho Wóhṅa; kotréż jo tomu Tżertei ha joho
Jandżelam pżihotuwane: pżetoż Ja bėch wodné, ha wó mi ṅeißcze jėſtcz
dali, ja ßem picża tradaw, ha wó me ṅeßcze napowali: Ja bėch czuze, ha
wó me ṅeißcze hore brali; Ja bėch nahi, ha wo me ṅeißcże pżikréli: Ja
bėch Kore, ha tem Jaſtwe, ha wó me ṅeißcze Doma pótali: tak budża też
cżi wotmojicż, ha recz: Kṅeże: de ha ßmo cże wódnoho, habó tradaczoho,
Hoßcża, Nahowo, habó Korowo, habó Jatoho widżeli, ha ṅeißmó tebi
ßwużili? Na to budże wón jim wotmojicż, ha prajicż: Za wėrno praju wam:
żtoż wo ṅeißcze jenomu wot téch mojich menſchich tżiṅili; to też ṅeißcze
mi tżiṅili. Ha cżi na tei Liwoi Stroṅe poṅdża do toho wėcżnoho
Czwėluwaṅa. Cżi Zprawṅi pak do toho wėcżnoho Żiweṅa.

Wutżwa.

Tu z toho Zczeṅa, ha Kréſtußowóch Swowow, jo widzecż: zo ṅicz jeno cżi
Rėſchṅiki ßwojich Rėchow dla, zatamaṅi budża: hale też cżi, kotziż dobre
Skutki ṅetżina, budża na tón Sudné Dżeṅ wot Boha do Zatamaṅa ſtortżeṅi.
Tohodla dérbi jedén prawó, ha Wėrné Kżeßcżian ßo próczuwacż wo prawei
Wėre, ha Luboßcżi dobre Skutki tżiṅicż; pżetoż tón Miwoßcziwó Bóh da
tomu Wėrnomu Katol-

<pb n="373"/>

ßkomu Kżeßczianei za te dobre Skutki te Wėcżne Żiweṅo. Jėzus ta Wėcżna
Prawda jo to Zawėrno prajiw ha ßlubiw.

13.

S. Pe̓ter wuſtrowi jenoho Klaczawoho Cżwojeka. ♣Actorum♠ 3.

Pėter ha Joannes dżėſchtai do toho Templa tu dżewjatu Żtundu téch
Modlidwow: ha ṅėkaiki Muż, kotréż bėſche klaczawó wot ßwojoho Naroda, bó
tam doṅeßené, kotroho woṅi ſchėdṅe ßadżachu pola téch Rotow toho Templa,
zo bó wot téch Jawmożnu żadaw, kotziż do toho Templa nucz kodżachu; deż
won Pėtra ha Jana widżeſche, zo do toho Templa potżeſchtai nucz hicż:
proſcheſche jeju, zo bó wot nei Jawmożnu doſtaw. Pėter ha Jan na ṅoho
poladaſchtai, Pėter prajeſche jomu: poladai na nai: ha wón na ṅei
ladaſche, ha mėṅeſche, zo budże ṅėſchto doſtacż. Pėter pak dżeſche:
Slėbóro ha Zwote ṅimam: żtoż pak mam, to tebi dam: wo tém Meṅe Jėzußa
Kréſtußa ſtaṅ, ha kodż; ha wón joho za tu prawu Ruku pżimné, ha pozbėné
joho; ha namėßcże bóſchtai joho Noze poßélṅenei, ha wón poßkotżi,
ſtojeſche, ha kodżeſche; ha dżėſche z Ṅimai do Templa nucz, kodżeſche,
ha Boha kwaleſche. Ha tón czewó Lud joho kodżaczoho, ha Boha kwalaczoho
widżeſche. Woṅi pak joho póznachu, zo jo wón tón ßamßné, kotréż pola
téch Czerkwinßkich Rotow ßedaw jo, ha za Jawmóżnu proßew: ha woṅi bóchu
z Dżiwom wobdacżi, ha ze Stróżelemi napelṅeṅi na tém żtoż jo ßo jomu
ſtawo. Deż

<pb n="374"/>

ßo wón pak pżi Pėtrom ha Janom dżerżeſche: beżeſche ſchon Lud k Ṅimai,
ha ßo dżiwaſche. Déż to Pėter widżeſche, prajeſche wón k tomu Ludei: wó
Jzraelßcze Mużowe, tżohodla ßo wó na tém dżiwacże, ha na nai ladaize?
hako bóchmói z naſchei Moczu, ha ze Zamożeṅom żtżiṅiwoí, zo tón ṅėt
kodżi? tón Bóh Abrahama, ton Bóh Jzaaka tón Bóh Jakuba, tón Bóh naſchich
Wóczczow jo ßwojoho Sehna Jėzußa wobkraßnoßcżiw; kotrohoż wo ßcże
podali, ha zaprėli pżed Pilatußom, kotréż ßudżeſche Joho puſchcżicż, wó
pak ßcże toho Swjatoho, ha Zprawnoho zaprėli, ha ßcże jenoho Muża
Mordarja (Barabbaßa) żadali puſchcżicż: toho Zapotżerja toho wėcżnoho
Ziweṅa ßcże zkónczuwali; Kotrohoż jo Boh zaßé wot Mordwóch zbudżiw; toho
ßamoho ßmói moi Swėtkai. Ha pżez tu Wėru do Joho Mena jo toho, kotrohoż
wó widżicże, ha znajecże, Joho S. Meno poßélṅiwo, ha wuſtrowiwo; ha ta
Wėra, kotraż pżez Ṅoho jo, jo tomu tu czéwu Strowotu dawa pżedewſchimi
Wami. Ṅėt pak moji Bratzja ja wėm, zo ßcże to Bezwedżeṅa żtżiṅili, kaiż
też waſchi Fėrżté, ha Wóſchi; Bóh pak, kotréż jo pżez tón Hort ſchitkich
Prophetow prėtkprajiw, zo Kréſtus tak cżerpecż dérbi, jo to tak
dopelṅiw. Tżiṅcże tohodla Pokutu, ha wobrocżcże ßo, zo bóchu waſche
Rėchi zetrėne bówó.

Wutżwa.

Z toho mó widżimó, ka móczne jo te Jėzußowo Mėno, déż ßo pobożṅe k Ṅomu
wowamó.

<pb n="375"/>

14.

Wot nawoje Smercże toho Ananiaßa, ha joho Żoné Saphira. ♣Actorum♠ 5.

Tém Tżaßu téch Japożtowow mėjachu cżi Kżeßcżieṅo Schitko pżezjene. Deż
Ṅėchtó wot ṅich Rolu, Dom, Kėżu, habó ṅėżto druhe pżeda; pżiṅeße wón te
Peṅezé k tem Noham téch Japożtowow; ha te bóchu bez tech Bratrow
rozdżėlene. Ananias ha joho Żona Saphira pżedaſchtai też ßwoju Rolu; ha
Ananias pżiṅeße ṅėſchto wot téch Peṅez k tem Noham téch Japożtowow, ha
zdżerża z Wedżeṅom ßwojeje Żone te druhe Peṅezé z Kradżu. S. Pėter pak
pozna tu Vżu toho Ananiaßa; tohodla dżeſche Pėter: Ananiaßo, tżohodla jo
ton Satan twoju Wutrobu zpotuwaw, zo te tomu Swjatomu Duchei vżeſch? ha
zdżerżiſch z Kradżu ṅėſchto wot tech Peṅez teje Role? Hacż tebi ta twoja
Rola ṅebė woſtawa, deż twoja bė? ha déż wona bė pżedata, ṅebėchu te
Peṅeze twojei Mocze? żto ha jo cże k tomu naw, habo moczuwaw, zo ße tu
Rolu pżedacż derbjaw, ha te Peṅeze ßém pżiṅeßcz? te ṅeiße tem Cżwojekam
Vaw, hale Bohu Ha deż Ananias te Swowa ßwóſcheſche: padże, ha na mėſtcże
wumre. Ha wona bo jena wulka Bojoßcż bewſchimi, kotziż to ßwóſchachu.
Cżi modżi Muzczé pak ſtażechu, zachu te Mordwo Cżėwo, ha porebachu je.
Ṅimale za tzi Żtunde pżiṅdże joho Żona Saphira nucz, ha ṅewedżeſche, żto
jo ßo z jeje Mużom ſtawo; Pėter ji prajeſche: Żonßko prai mi: ſtai woi
tu Rolu tak droho pżedawoi? ha wona dżeſche: hai, tak dro-

<pb n="376"/>

ho. Pėtér pak k ṅi rekné: tżohodla ſtai wói pżez jene pżiſchwói toho
Swjatoho Ducha toho Kṅeza zpótuwacż? hlei cżi, kotziż ßu twojoho Muża
zarebali, ßu pżed Duremi, ha budża tebe też won ṅeßcz. Ha wona namėſtcze
pżed joho Nohomai padże, ha wumre. Cżi modżi Muzcże pżiṅdżechu nucz,
namakachu ju mordwu, ha wuṅeßechu ju, ha porebachu ju k jeje Mużei. Ha
wona pżiṅdże nawſchitkich jena wulka Bojoßcz, kotziż to widżachu, ha
ßwóſchachu.

Wutżwa.

Ta Vża toho Ananiaßa, ha Saphiré, kotruż wonai bez Nuzé prajeſchtai,
Ṅikom ṅeżkodżeſche; ha wonai bóżtai teje ßamoje dla tak ßurowe z teju
nawoju Smercżu Żtraſuwanai. Kaika Żtrafa tżaka na téch kotziż wele
ẇetże, ha cżeſche Vżė retża? ta wėcżna Smercż na ṅich tżaka.

15.

S. Pe̓tér wuſtrowi Eneaßa wot Bożeje Ruki zajatoho. Ha zbudżi tu Tabithu
wot Smercże. ♣Actor.♠ 9.

S. Pėtér pżiṅdże na jedén Tżaß do toho Mėſta Lydda, tam wón namaka
jenoho Cżwojeka z Menom Eneas, tón bė wot teje Bożeje Ruki zajaté, ha
leiżeſche tak woßem Lėt kore bewſcheje Moczė. Ha Pėter dżeſche k Nomu:
Eneaßo! ton Kṅes Jėzus Kreſtus czew cże wuſtrowicz! ſtaṅ, ha zczel tebi
twoje Wożo. Ha wón namėßcże ſtane; ha deż to Schicze widżachu, kotziż wo
Lydże, ha

<pb n="377"/>

wo Saroṅe bodíachu; ßu ßo k tomu Kṅezei wobroczili, ha tu Wėru Jėzußowu
wuznawali. Lydda pak ṅebė daloko wot toho Mėſta Joppe: tam bódleſche
jena Kzeßczianka z Menom Tabitha: ta ßamßna tżiṅeſche wele dobrech
Skutkow, ha dawaſche wele Jawmóznow. Wone pak wo téch ßamóch Dṅach ßo
ſta, zo wona zkori, ha wumre. Dez Pėtrowi Wutzowṅiki ßwóſchachu, zo jo
Pėter tem Mėßcże Lydda; póßwachu dwei Mußkich k ṅomu, ha dachu joho
proßécż; zo bó bez Komdżeṅa k ṅim pżiſchow. Pėter dżėſche z témai
póßwanémai Mußkimai: ha deż wón pżiṅdże, wedżechu Joho, dżeiż te mordwo
Cżėwo leiżeſche: ha ſchitke Wudowó wokoho Ṅoho ſtojachu, ha pwakachu, ha
pokazuwachu Jomu te Draſte, ha Sukṅe, kotre bėſche jim ta Tabitha
(kotraż też Dorkas rėkaſche) miwoßcziwe tżiṅiwa. Petrus Schitkich won
wuna, poklakné ha modleſche ßo; ha wobrocżi ßo k tomu Cżėwu, ha dżeſche:
Tabitha: ſtaṅ! ha wona wotewri ßwojei Wotżi; ha déż wona Pėtra wulada,
pozbėné ßo; wón pak ju za Ruku za, zo wona ſtaże. Ha wón wowaſche te
pobożne Wudowó; ha ſtaji Jim tu Żiwu Tabithu prėrk. Ha tón Dżíw bó pżez
czewó Joppen póznaté, ha wone jich tohodla wele do toho Kṅeza wėreſche.

Wutżwa.

Pżez tu Nadu Jėzußowo jo tón Swjaté Pėtér tu pobożnu Tabithu wot Smercże
z budżiw. Tón Miwoßcżiwo Bóh czéw dacż, zo bóchu peż téch Japożtowßkich
Wutżerjow te pżez te ßmerrne Rėchi morene Duſche téch

<pb n="378"/>

Rėſchṅikow k tomu wėcżnomu Żiweṅu z budżene bówo, ha jaczé newumrewó.

16.

Wot S. Stephana Wutżwó, ha Smercże. ♣Actor.♠ 7.

Déż Stephan Schitke Dobroté ha Miwoßcże Boże tem Żidam wupojedaw bė:
woṅi pak ßwojich Zwobotach twerdżi woſtachu: prajeſche wón jim: o wó
twerdeje Wowó ha ṅewobrėżanech Wutrobow, ha Wuſchow; wó ßo pżecze tomu
Swjatomu Duchei z pedżicże, kaiż waſchi Wóczcze, tak też wó. Kotroho
Prophetu ṅeißu woṅi pżezczehali? ha ßu zkónczuwali tech, kotziż ßu te
Pżiṅdżeṅo Kreſtußowo prėtk prajili, ha prophecżili, kotrohoż Krėſtußa wó
ßcze ṅėt Pżeradṅiki ha Mordarjo bóli. Kotziż wó ßcze tón Zakoṅ pżez téch
Jandżelow dóſtali, ha ṅeißcze jón dżerżeli. Deż pak cżi Żidża te Swowa
Stephanowo ßwóſchachu, rozrėzachu woṅi ze Zwóbami ßwoje Wutrobó, ha
kżipjachu ze Zubami na Stephana. Wón pach bėſche z tém Swjatén Duchom
wobdaté, ha polada k Nebeßam, tam wón wulada tu Bożu Hordoßcż, ha Jėzußa
na Prawicze Bożei ſtojaczoho widżeſche; ha dżeſche: Ja widżu te Ṅebeßa
wotewrene, ha toho Sehna toho Cżwojeka ſtojaczoho na Prawiczé Bożei. Cżi
Żidża wowachu pak z wulkim Woßom, ha zatekachu ßwoje Wuſchi, ha
napadżechu Joho ſchiczé romadże; ha wunachu joho z toho Mėſta, ha
kameṅuwachu Joho. - - Wón pak ßo k Bohu wowaſche, ha prajeſche: Kṅeże
Jėzußo! zmi mojoho Ducha

<pb n="379"/>

k ßebi. Ha poklakné, ha prajeſche z wulkim Woßom: Kṅeze: ṅerachnui jim
to k Rėchei. Ha déż wón to prajiw bė: wußné wón wo tém Kṅezu.

Wutżwa.

Bóh tón Miwoßcziwó Kṅez jo nam ſchu Dobrotu na Cżėle ha na Duſchi daw.
Wón jo naß po ßwojim Swjatém Wobletżom wot Kżeßczianßkiſch Katolßkich
Starſchich daw narodżicż; jo nam pżez te S. Sakramenté ha pżez te drohe
Kréſtußowo Zaßwuzwó Rėchi wodaw. Ha powowa naß wo tei prawoi Wėre, ha
Czérkwi k tomu Wėcżṅe zbożnomu Żiweṅu etc. Hale dżeha jo tón naſch Dżak?
pżezpoladaimó te naſche Żiweṅo: hacż mó ṅeißmó hórſchi, hako tedém cżi
Żidża? hacż mó też ṅeißmó jeneje twerdeje ha ṅepoßuſchneje. Wowo? hacż
też mó k tém dobrém Napominaṅam naſche Wuſchi ṅezatékamó? déż jedén
zprawné Wutżer nam naſche Rėchi pżed Wotżi powozi, kwadże, ha dopokaże,
naß k Pokucże napomina: hacż ṅėkotzi na ṅoho ze Zubami ṅekżipja? mėſto
toho Polepſcheṅa, do ṅoho, jelizo ṅicz z Kameṅemi, wele bóle zezwómi
Swowami metaju? ha potém ſtarém Putżu téch Rėchow bez Pżeſtacża bėhaju?

17.

Wot Swatoho Pawowa Japożtowa.

Ka jo wón dżiwṅe pżewobrocżene! to jo téch Zcżeṅßkich Knihach na tón
Dżeṅ toho Wobrocżeṅa S. Pawowa, k lazuwaṅu.

<pb n="380"/>

♣Actorum 13 Cap.♠ Pżiṅdże Pawow z Barnabaßom do toho Mėſta Paphum, tam
bėſche jedén Muż Kużwaṙ z Menon Barjezu; ton bėſche pola toho Radṅika
Sergia Pawla jenoho mudroho Muża. Tón Sergius da Pawowa, ha Barnabaßa k
ßebi wowacż ha czéſche wot ṅei te Swowo boże rad ßwoſchecż. Tón Kużwaṙ
Barjezu, habó z druhim Menom Elymas bėſche jimai napżecżo, ha
próczuwaſche ßo toho Sergiußa wot teje Wėré wotwobrocżicż. Saulus habo
Pawow bó z tém Swjatém Duchom wobdate, ha polada na toho Kużwarja
Elymaßa, ha dżeſche: o té powné teje Falſchnoßcże, Hebanſtwa, ha
Zwóboßcże; te Séhno toho Djabowo; Ṅepżecżelo ſchitkeje Prawdé; kotréż té
ṅepżeſtaṅeſch te prawo Pucże toho Kṅeza pżewobrocżecż. Ha hlei ṅėt ṅech
jo ta żtrafna Ruka toho Kṅeza na tebe; té budżeſch na Tżaß Slepó, ha
ṅebudżeſch Swóncza widżecż; ha namėſtcże pżiṅdże ta Czémnoßcż ha Cżma na
ṅoho, wón dżėſche wokoho, ha pótaſche, komu bó Ruku daw. Déż to Sergius
tón Radṅik widżeſche, żto ßo ſtawo jo, wón ßo na tei Wutżwe toho Kṅeza
dżiwaſche; ha wėreſche.

Wutżwa.

Wo ṅėtziſchim Tżaßu ßo jich wele namaka, kotziż ze ßwojei ṅeprawoi
Wutżwu pótaju wele hubenéch Duſchow zaweßcż, ha zaßlepicż; ha dokelż
taiczé ßu ßami czéle zaßlepeṅi, tak zo ßwojeje Slepoté ṅepóznaju, ha
ṅepótaju, żto bó jich za Ruku zaw, ha te Swėtwo teje prawoje Wėré
pokazaw: czi ßu Horſchi, hacż tón Elymas.

<pb n="381"/>

18.

Wot Schwikaṅa S. Pawowa, ha joho Towarſcha Sila. ♣Actor.♠ 16.

Pawow, ha Sila pżiṅdżeſchtai do Macedonie, ha do toho Mėſta Philippos,
ha tam Pawow pżez ṅėkotré Dżeṅ te Swowo boże wot teje Wėré prėduwaſche;
tón Sabotné Dżeṅ pak dżėchu woṅi k tei Wodże won na Modleṅo; bez druhimi
pżiṅdże tam też jena Żónßka z Menom Lydia Klamarka teje Pórpóré, kotraż
Bohu ßwużeſche, ha poßuchaſche: ha Bóh tón Kṅez ji jeje Wutrobu wotewri,
zo wona ßwėrṅe na tu Wutżwu toho Pawowa poßuchaſche, ha wona ßo da
kcżicż ze ßwojimi ſchitkimi Domjaczémi, ha dżeſche: deż ßcze wó me
póznali za jenu Wėriwu; tak proſchu was: póicże do mojoho Doma, ha
woſtaṅcże tam; ha Wona jich nucżeſche. Ha wona jich jena Holcza zetka,
kotraż mėjeſche jenoho wėżcżaczoho Ducha; kotraż pżez ßwoje Wėżcżeṅo
wulki Wużitk ßwojim Kṅeżim pżiṅeße. Ta Holcza dżėſche za Pawom, ha za
Silu, ha wowaſche prajiczé: tu cżi Ludżo ßu Swużowṅiki toho naiwóſchoho
Boha, kotziż wam zjewja ha prėduju tón Pucż teje Zbóżnoßcże. To pak ta
Holcza wele Dṅów zaßobu tżiṅeſche. To ßo pak Pawowei ṅezdaſche: ha wón
ßo k tomu Duchei teje Holczé wobrocżi, ha dżeſche: Ja tebi wot tem Meṅe
JEzußa Kreſtußa porutżu; dżi z ṅeje won: ha wón ju wo tei ßamoi Żtundże
wopuſchcżi, ha z ṅeje wuſtupi. Déż to cżi Kṅeża teje Holcze pótnéchu, jo
jo tón Duch z ṅeje wuſtupiw, ha też ßobu tón jich predawſchi Wu-

<pb n="382"/>

żitk; popadżechu woṅi toho Pawowa ha Silu, ha wedżechu jeju na te
Torożcżo pżed téch Wóſchich, ha prajachu: tai Czwojekai zamucżitai ha
zawedżetai te Mėſto, ha wutżitai taike Waſchṅo, ha Wėru, kotruż nam ṅei
dowolene horebracż, ha dżerżecż. Ha tón Lud z toho Mėſta ßo pżecziwo
ṅimai zbėża; ha ta Rada jimai tu Draſtu rozrėza, ha porutżi jeju z
Prutami ſchwikacż. Ha déż woṅi Jimai wele Razow dali bėchu; cżißnéchu
Jeju do Jaſtwa; ha porutżichu tomu Wachuwarei, zo bó jeju z kedżbṅe
wobwachuwaw. Déż tón Wachuwar taiku Porutznoßcż mėjeſche, cżißné wón
Jeju do toho wubokowo Jaſtwa, ha zankné jeju Nohi do drejanoho Peṅka. Wo
pów Noczé modleſchtai ßo, ha kwaleſchtai Pawow ha Silas Boha: ha cżi
druze to ßwóſchachu. Ha wone ßo ṅewėdomė jene wulke Zhibaṅo, ha Żrecżo
teje Zemje ſta; tak zo ßo też te Jaſtwo hibaſche. Ha z Molom ßo ſchitke
Dure toho Jaſtwa wotewrichu, ha ſchitkich Jatech Zjaßki bóchu lózuwane.
Tón Wachuwaṙ pak toho Jaſtwa wotucżi; ha deż wón widżeſche, zo ßu te
Dure toho Jaſtwa wotewrene; wucżeże wón ßwói Teßak, ha czéſche ßo ßam
zakwócż, won mėṅeſche zo ßu cżi Jecżi cżeknéli. Pawow pak z wulkim Woßom
wowaſche: Ṅetżiṅ ßebi nitżo Zwoho! mó ßmó tu hiżcże Schiczé. Ha tón
Wachuwar żadaſche Swėtwo, ha dżėſche nutz, ha tżepotaiczé padże wón
Pawoi ha Sile k Noham; ha wedżeſche Jich won, ha dżeſche: wói Knezai żto
mam ja tżiṅicż, zo bóch mów zbóżné bódż? ha wonai prajeſchtai: wėṙ do
Kṅeza Jėzußa: ha budżeſch té ha twói czéwó

<pb n="383"/>

Dom Zbóżné. Ha wonai Jomu, ha Schim te Swowo boże rétżeſchtai, koziż wo
tém joho Dóme bėchu. Ha wón Jeju tu ßamu Nócz k ßebi za; ha wumo Jeju
Rane: ha da ßo kcżicż ze ßwojim czéwóm Domom. Ha deż Jeju do ßwojoho
Doma dowed bė, pżihotuwa Jimai Blido k Jėdżi, ha ßo ze ßwojim czewóm
Domom jara z weßeli, ha wėreſche do Boha. Rano póßwa ta Rada tech
Bėriczow k ṅomu, ha dachu jomu prajicż: puſchcż tei Cżwojekow. Tón
Wachuwaṙ toho Jaſtwa pojedże to tomu Pawoi, zo jo ta Rada póßwawa, zo ja
Wai derbu puſchcżicż, dżitai tohodla wo Mėre. Pawow pak dżeſche k tém
Bėriczam: woṅi ßu nai be Winé, ha he Sudżeṅa ſchwikali, ha ßu nai do
Jaſtwa cżißnécż dali; ha ṅėt czedża nai meltżo wuhoṅicż? ṅicz tak, hale
ṅech ßami pżiṅdu, ha ṅech nai ßami wuhoṅa. Cżi Bėriczé te Swowa tei
Radże pojedachu, ha ta Rada ßo bojeſche, ha pżiṅdże, ha Jeju
proſcheſche, zo bóſchtai z toho Mėſta wuſchwoi; nato wonai z toho Jaſtwa
wundżeſchtai, ha dżėſchtai do toho Doma Teje Lyde. Ha dėż Wonai téch
druhich Bratrow widżewai bėſchtai, ſtai jich tróſchtuwawoi, ha precż
cżanéwoi.

Wutżwa.

Wona jo jena wulka Nada Boża, déż Bóh tón Kṅez Japożtowow, ha prawóch
Wutżerjow póſtcżele. Żtóż z teju Nadu Bożei tu prawu Wutżwu z Luboßcżu
poßucha, ju hore bere, ha po ṅei ßkutkuje, tomu Bóh jaczé Nadé da k
wėcżnei Zbóżnoßcżi. Żtóż pak ßwojei Wuſchi zatéka, ha da te Swowo Boże z
je-

<pb n="384"/>

ném Wuchom nucz, ha z druhim won hicż, ha ratzi tón Swėt, hacż te Swowo
Boże poßucha, ha téch Wutżerjow ze ßwojim Jaczekom ſchwika, ha haṅi. Tón
też doſtaṅe ton Dżak wot toho Swėta; ha te Móto jo te wėcżne Jaſtwo tei
Heli.

19.

S. Pawow z budżi Evtichußa toho Modżencza. ♣Actor.♠ 20.

Tón Japożŕow Pawow pżiṅdże do toho Mėſta Troada, tam bėchu cżi Wėriwi na
jeden Sabbar romadu pżiſchli tón Klėb wamacż, (ha ßo Woprajecż) Pawow
pak prėduwaſche. Dokelż pak wón czeſche na Zaitra precż cżanécż, tak te
joho Prėduwaṅo trajeſche hacż do pów Noczé. Tei Ztwė, dżeż woṅi z
romadżeṅi bėchu, bėſche wele zaßwėcżenech Lampow. Wón tam jedén Modżėncz
z Menom Evtichus wo Wokṅe ßedżeſche, na kotrohoż wulke Spaṅo pżiṅdże, ha
won z Wokna tzi Schoße dele padże, ha bó mordwó zbėṅené. Ha déż Pawow k
ṅomu dele pżiṅdże, wopżimné joho, ha dżeſche: ṅeſtróżeicże ßo, pżetoż
joho Duſcha jo woṅim Ha Pawow dżėſche zaßé hore, ha Woprajeſche jich, ha
tón Modżencz bó żiwó hore wedżene; ha woṅi bochu pżez to jara zweßeleṅi,
ha tróżtuwaṅi. Ha Pawow wot ṅich cżeṅeſche.

Ha Woṅi pżiṅdżechu do toho Mėſta Mileto, ha Pawow póßwa do toho Mėſta
Ephezo, ha da téch Stariſchich teje Czerkwinßkeje Woßade k ßebi wowacż.
Deż woṅi pżiſchli, ha pola ṅoho z romadżeṅi bėchu; dżeſche wón jim: wó
wėßcże wot

<pb n="385"/>

toho prėṅoho Dṅa, déż ßém Ja do Azie pżiſchow: ka ßém Ja bez wami tón
czéwo Tżaß bów, zo ßém tomu Kṅezei zewſchitkeju Poṅiżnoßcżu, ze Sélzami,
ha wo Zpótuwaṅach ßwuziw, kotreż mi cżi Żidża lakli ßu; ka Ja Ṅitżo
Dobroho ṅeißém zameltżaw, zo bóch wam to ṅezjewiw, ha was zjawṅe, ha wo
tech Domach ṅewutżiw: ha ßém tém Żidam, ha Pohanam tu Pokutu k Bohu, ha
tu Wėru do naſchoho Kṅeza Jėzußa Kreſtußa prėduwaw. Ha hlei ṅėt budu ja
wot toho Swjatoho Ducha napominané, cżanu Ja do Jeruzalema; żto pak ßo
mi tam ſtacż budże? to Ja ṅewėm, hacż jeno, zo tón Swjaté Duch mi
ſchitkich Mėſtach wobkrutża, ha praji, zo wo Jeruzaleme namṅe te Zjaßki,
ha Horja tżakaju. Hale ja ßo tech ßamóch Wėczow ṅeboju; ha też ṅerodżu
wot moje tżaßne Żiweṅo tak wele, hacż ßam wotemṅe, jeno zo Ja mói Pucż,
ha Swużwu toho Swowa, kotreż Ja wot toho Kṅeza Jėzußa dóſtaw ßem,
dokoṅam, zo bóch te Zcżeṅo teje bożeje Nade dopokazaw. Ha hleicże Ja to
ṅėt wėm, zo wó Schicze mojoho Wobletża jaczé widżecż ṅebudżecże, pola
kotréch ja bów ßém, ha ßem wam te Kraleſtwo Boże prėduwaw. Tohodla Ja
wobßwėdkoßcżam dżentziſchi Dżeṅ, zo ßem Ja tżiſté wot Waſcheje Krwė.
Pżetoż ja ṅeißém zakomdżiw wam ſchitku Radu Bożu zjewicż. Kedżbuicże na
was, ha nawſchitku waſchu Zromadżiznu, wo kotreż was tón Swaté Duch k
Bißkopam poſtajiw jo, zo bóſchcże tu Czerkei Bożu regėruwali, kotruż jo
wón pżez ßwoju Krei doſtaw ha dobów. Ja wėm, déż Ja wot was precż budu,
zo budża bez was

<pb n="386"/>

torhacze Welki pżiṅdż, kotziż tu waſchu Zromadżiżṅu pżeſchonuwacż
ṅebudża. Hai woṅi budża z was ßamóch Mużowe hore ſtanécż, kotziż budża
pżewobrocżene Wutzwó rétżecż, zo bóchu Wutżowṅikow k ßebi cżaneli.
Tohodla wachuicże, ha zpominaicże, zo Ja tzi Lėta Noczé ha Wodṅo ṅeißem
pżeſtaw ze Sélzami Jenoho kóżdoho bez Wami napominacż. Ha ṅėt Ja was
Bohu porutżam, ha tomu Swowu Joho Nade, kotreż jo móczne wam tu Erbnoßcż
z temi ſchitkimi Swjatemi dacż. Ja ṅeißem żanoho Cżwojeka Zwote, ha
Slėboro, habó Draſtu żadaw, kaiż wó to ßami wėßcze: pżetoż żto mi, ha
tem kotziż zomnu ßu, trėbne bėſche, ſtai cżi mojei Ruczé zaßwużiwoi. Ja
ßém wam Schitko dopokazaw, zo mó tak dżėwacż, ha tech Swabóch horebracż
derbimó, ha nate Swowo toho Kṅeza Jėzußa zpominacż; pżetoż wón jo
prajiw: wone jo wele zoożṅije, ha lėpe dawacż, hako bracż. Ha deż Pawow
to prajiw bė: poklakne wón na Zemju, ha modleſche ßo zewſchimi. Woṅi pak
Schiczé jara wulczeſchṅe pwakachu, ha padachu Pawowei wokoho Schije, ha
wokoſchuwachu Joho; ha te Pawowo Swowo jich nai bóle rudżeſche, kotreż
wón jim prajiw bė: zo woṅi jacze Joho Wobletża ṅebudża widżecż. Ha woṅi
Joho hacż k tomu Tżowmei pżewodżichu.

Wutżwa.

Tón Wutżer, Faraṙ, ha Prėdaṙ, kotréż ßo tak zȧdżerżi, kaiż tón S. Pawow;
budże też taike Móto wot Boha dóſtacż, hako ton S. Pawow.

<pb n="387"/>

20.

N̓e̓kotre Wutżwó ha Napominaṅa z teje Epiſtole, habó Liſta Swjatoho Jakuba
Japożtowa. ♣Cap.♠ 1.

Lubi Bratzja! dżerżcże to za lutu Weßowoßcż; deż wó do ſchelakich
Spótuwaṅow paṅecże. Wó dérbicże wedżecż, zo te Dopokazaṅo waſcheje Wėré
Cżerpnoßcż ßkutkuje; ta Cżerpnoßcż pak ma jedén dozprawṅene Skutk.
Potrebuje pak Ṅėchtó Mudroßcże? ṅech ßebi ju wot Boha żada, ha proße,
Wón jenom kóżdom praje proſchaczomu bohacże dawa. Wón pak dérbi wo
prawoi Wėre żadacż, ha proßecż, ha ṅedérbi czwóvluwacż: pżetoż żtóż
czwovluje, tón jo ruṅa tém Zmoham toho Morja, kotreż wot toho Wėtra tam
ha ßem hoṅene, ha noſchene budża; taiki Cżwojek ṅech ßebi jeno ṅemóßli,
zo budże ṅėſchto wot toho Kṅeza dóſtacż. Jedén Muż dwojakeje Wutrobó jo
ṅeſtainé wówſchitkich ßwojich Pucżach. - - - Ṅichtó ṅedérbi prajicż, déż
wón zpótuwane budże: zo wón wot Boha zpótuwané jo: pżetoż Bóh ṅejo
Zpótuwaṙ téch Zwóch. Hale jedén Kóżdé budże zpótuwané wot ßwojich zwóch
Żadoßcżow cżeṅene, ha nawabené. Na to déż ta zwa Żadoßcż jo pod awa,
wona porodżi tón Rėch; déż jo pak tón Rėch z prawoi Wolu dokonané! tón
porodżi tu Smercż teje Duſche. Tohodla ṅebudżcże ßo, lubi Bratzja. - - -

Ṅech pak jo jeden kóżdé Cżwojek ſpėſchné k Swóſcheṅu, ṅeſpėſchné pak k
Retżeṅu, ha ṅeſpėſchne k Ṅewoi: pżetoż tón Ṅėw toho Cżwojeka ṅeßkutkuje
teje Bożeje Zprawnoßcże. Tohodla

<pb n="388"/>

wotcżißcże ſchu Ṅeſchwarnoßcż, ha Zwóßcż, ha zmicże na was z Pokornoßcżu
te wam date Swowo Boże, kotreż móże waſche Duſche zbóżne tżiṅicż.
Bódżcże tohodla Tżiṅerjo toho Swowa Bożoho; ha ṅicz jeno Poßucharjo, zo
ßo ßami zhebacże. Pżetoż joli Ṅėchtó jeno Poßuchaṙ toho Swowa Bożoho, ha
ṅicz Tżiṅeṙ! tón jo ruṅa jenomu Cżwojekei, kotréż ßwoje naturßke
Wobletżo wo tem Spihelu wobladuje; lėdém jo ßo wobladaw, ha jo wot
Spihela ſtupiw, ha jo namėßcze zabów, kaiki jo bów. Kotrėż pak tu prawu
Kazṅu teje Swobodnoßcże pżelada, ha woſtaṅe woṅei: ṅicż hako zabótne
Poßuchaṙ, hale Tżiṅeṙ toho dobroho Skutka; tón budże zbóżné wo ßwojim
Skutku. Żtóż pak ßebi zda bódż, zo wón Bohu ßwużi, ha ṅedżerżi ßwói
Jazék Czwanku, tón zawedże ßwoju Wutrobu; toho ßamoho Wėra, ha boża
Swuzwa jo prózna. Ta prawa Boża Swużwa dérbi bódż pżed Bohom Wóczczom
tżiſta, ṅewoblakuwana; dérbi Doma pótacż téch Sérotow, ha Wudowow, jim
pomhacż, ha tróżtuwacż wo jich Nuzé, ha Horju; ha derbi ßo ßam tżiſté
bez Rėcha pżed tem Swėtom wobwarnuwacż.

♣Cap.♠ 2. Jacobi: Braczja! ṅemėicże teje Wėré naſchoho Kṅeza Jėzußa
Kréſtußa pżez te Ladaṅo, ha Sudżeṅo téch Perßonow ha Cżwojekow. Pżetoż
debó jeden Muż bez was pżiſchow do waſchoho Towarſtwa, kotreż ma zwote
Perßcżeṅ, ha rjanu bėwu Draſtu; ha bó też jeden Kude z jenei ṅeſchwarnei
Draſtu nucz pżiſchow: ha wó bóżcże tomu Bohatomu prajili:

<pb n="389"/>

ßeṅ ßo té tu dele na dobre Mėſto: tomu Kudomu pak bożcże rekli: ſtói te
tam, habo ßeṅ ßo na tu Wawku mojei Nohow: hacż wó na tem zlė ṅeßudżicże
ßami pżi ßebi? ha ßcze ṅezprawṅi Sudṅiki tech zwóch Móßli! Poßuchaicże
wó moji Braczja: hacż ṅejo Bóh tu na tém Swėcże tech Kudéch wuzwoliw, zo
bóchu Bohacżi wo tei Wėre bóli, ha Erbó toho Kraleſtwa, kotreż jo Bóh
tem ßlubiw, kotziż Joho lubuju. Wó pak ßcze toho Kudoho ṅetżeßcżuwali.
Hacż was cżi Bohacżi ṅepocżiſchcża pżez ßwoju Mocz, ha was do ßwojoho
Sudżeṅa cżanu?

Deż pak wó tu Bożu Kralowßku Kazṅu dokonacże, kotraż jo tém S. Pißme: Té
dérbiſch twojoho Bliſchoho lubuwacż hako ßam ßo: na tem wo dere tżiṅicże
Deż pak wó na te Perßoné ladacże; tak wó Rėch tżiṅicże; ha budżecże wot
teje Kazṅe żtrafuwaṅi hako Pżeſtuperjo. Tón Kotreż jo prajiw: te
ṅederbiſch Mandżelſtwa wamacż: tón jo też prajiw: te ṅederbiſch
morduwacż: Deżli pak Mandżelſtwa ṅewamaſch, hale mordujeſch? tak hiżon
ßé Pżeſtupeṙ teje Kazṅe. Tohodla tak retżcże, tak tżiṅcże, hako cżi,
kotziż zapótżnu pżez tu Kazṅu teje Swobodnoßcże ßudżeni bódż. Pżetoż wón
budże jeden Sud bez Miwoßcże na toho pżiṅdż, kotreż żaneje Miwoßcże
tżiṅiw ṅejo. etc. etc.

Lubi Braczja! żto to wuſchne jo: déż Ṅėchtó praji, zo won tu Wėru ma, te
Skutki pak ṅima? hacż móże joho ta ßama Wėra zbóznoho tżiṅicż? Deż pak
ton Kżeßczianßki Bratr, habó Sotra nahai ſtai, ha potrėbnai teje
ſchėdneje Jėdże: ha

<pb n="390"/>

Nėchtó jimai wot was praji: dżitai wo Mėre, worewaitai, ha naßecżtai ßo;
ha jimai pak ṅitżo ṅeda, żtoż jimai na Cżėle trėbne jo: żto ha budże to
jimai pomhacż? tak też ta Wėra, déż wona te Skutki ṅima, jo wona ßama
woßebi wordwa. Wón pak budże ṅėchtó prajicż: té maſch tu Wėru, ha ja mam
te Skutki: wopokaż mi te tu twoju Wėru bez Skutkow: ja pak czu tebi moju
Wėru z tech Skutkow wopokazacż. Té wėríſch, zo jo jeden Boh; to té praje
tżiṅiſch: ha też cżi Tżerté wėrja ha tżepotaju, ha żrja. Czeſch pak té
(ſchitkich dobrech Skutkow) prózné Cżwojetże wedżecż, zo ta Wėra bez
téch Skutkow mordwa jo? hacż naſch Wóczcz Abraham ṅejo pżez te Skutki
woz prawnoßcżené? déż wón ßwojoho Séhna Izaaka na tém Wowtarju Bohu
wopruwaſche? Widżiſch ka jo ta joho Wėra z temi joho Skutkami ßobu
ßkutkuwawa: ha zo jo ta Wėra z téch Skutkow dozprawṅena, ha dokonana. Ha
tak jo te Pißmo dopelṅene; kotreż praji: Abraham jo Bohu wėriw, ha to jo
Jomu k Zprawnoßcżi pżirachnuwane bówo, ha wón jo Pzecżel Bohżi menuwané
bów. Ha ṅėt wó widżicże, zo tón Cżwojek z téch Skutkow zprawnoßcżene
budże, ha ṅicz jeno z teje ßamoje Wėré. etc. etc. Pżetoż kaiż te Cżėwo
bez toho Ducha habó Duſche mordwo jo; tak jo też ta Wėra bez tech
Skutkow mordwa.

Wutżwa.

Tu z teje Epiſtle habó Liſta toho Swjatoho Jakuba móże ton Kżeßczianßki
Cżwojek nawuknécż: ka może wón te Spótuwaṅa pżewinécż,

<pb n="391"/>

tu Wėru dżerżecż, tón Ṅėw pżewinécż, Swowo Boże ßwóſchecż, Bohu ßwużicż.
Ṅikoho ßudżicż. Swojoho Bliſchoho Lubuwacż. Ha zo jo ta Wėra bez dobréch
Skutkow mordwa.

21.

Pżidawk

Wot Rozmetaṅa toho Me̓ſta, ha Templa Jeruzalem.

Żtoż jo tón Séhn Bożi Jėzus Kréſtus pola S. Lukaſcha na 19. Stale wo tém
S. Zczeṅu na dżewjatu Ṅedżelu po Swjatkach wot toho Mėſta Jėruzalema z
Pwatżom prajiw; to jo ßo te Lėta po Kreſteßowom Narodże 68. 69. u 72.
ſtawo: każ to ton Żidowßki Pißar Jozevh wot teje Żidowßkeje Wóíne
wopißaw jo. Naiprede ßu te Kreſtußowo Swowa: Wone budża te Dné na tebe
pżiṅdż ha cżi twoji Ṅepżecżelo budża cże z Rodżiżcżom wobdacż, ha budża
cżé woblenécż; ha budża cże ſchudżom wobcżeżnoßcżicż, ha budża cże k
Zemi powalicż; ha te twoje Dżėcżi, kiż wo tebi ßu: ha ṅebudża wot tebi
Kameṅa na Kameṅu woſtajícż: tohodla, zo té ton Tżaß twojoho Doma-Pótaṅa
póznawo ṅeißé. To ßu te zrune Swowa Kréſtußowo wot toho Kóncz-Zacża toho
Mėſta Jeruzalema, ha toho Kraßnoho Templa Salomonowo.

Tón Żidowßki Pißar Jozeph pak pojeda; zo ßu ßo ſchelake druhe Czeichi
wopokazali, k Warnuwaṅu tém Żidam, zo bóchu ßo nakazali, ha te Ṅe-

<pb n="392"/>

zbożo wotwobrocżili; ha na taike Waſchṅo ṅeißu pżekwataṅi. Naipredé ßo
wopokazuwaſche jena wulka nowa Vėzda, habó Kometa z wulkimi bojoznémi
Pruhami, hako z Teßakami, ta Kometa ßo jene czéwo Lėto wopokazuwaſche.
Na to ßo tón Żidowßki Jutrowné Dżeṅ wo Pów Noczé zaßwėcżi jene taike
Swėtwo, hako te Swónczo, ha trajeſche te nóczne Swėtwo pow Żtundé. Ruṅe
na tón Jutrowné Dżeṅ bė jena Kruwa k Woporei do toho Templa pżiwedżena,
ha ta ßo tem Templu wocżeli, ha bó mėſto toho Cżelecża jene Jeṅo. Te
wulke moßazne Rota toho Templa bóchu ßamo wot ßo wotewrene, kotreż johak
lėdem wot dwaczécżi Mußkich móżachu wotewrene, habo zawrene bodż. Na tém
Ṅebju bėchu k Widżeṅu Wozé zwóißkei Bróṅu wobloduwane, ha Wóiſtwa beßobu
Żtrétuwaṅo. Déż cżi Mėſchṅiki te Swjatki Noczé do toho Templa pżiſchli
bėchu ßwojeje Pobożnoßcże dla; wußwóſchachu woṅi jene wulke Rumpluwaṅo,
ha Jandżelßke Swowa: Dżimó precż. Jeden Burßki Muż bėhaſche wokoho toho
Mėſta Jeruzalem ßédém Lėt, ha ßédém Mėßaczow, ha ſtaiṅe wowaſche: Bėda,
bėda tomu Mėſtu Jeruzalem. Tohodla bó wón wot teje Mėſteżaußkeje Radé z
Prutami ſchwikané, ha wón tola nepżeſta tak dowho wowacż, hacż te Mėſto
wot téch Ṅepżecżelow wobdate bė; ha wón na téch Murjach toho Mėſta
wokoho kodżeſche, ha wowaſche: bėda też mi; ha bó wo téch Romanßkich z
jenem Kameṅom morené. Cżi Żidża pak bėchu ßami na ßwojim wulkim Horju
Wina, dokelż woṅi bėchu toho Wumóżerja toho Swėta żawoſtṅe kżi-

<pb n="393"/>

żuwali. Cżi Kżeſtzijeṅo pak bėchu napominaṅi, zo bóchu z toho Mėſta
precż cżanéli, ha ßu ßo pżez tón Jordan z Tżaßom wobrocżili. Tón Romßki
Kral Nero porutżi ßwojomu Wóiſtwa Wóſchomu tomu Veſpazianei, zo bó wón z
jeném wulkim ha ßelnem Wóiſtwom do Paleſtiné cżanéw. Veſpazianus pżiṅdże
do Galileißkeje do teje Żiodwßkeje Provincze; tu wón pżewine; ha bóchu
tam jaczé hacż Sto Tawzént Żidow z kónczuwanéch; Żterczecżi Tawzent
popaṅenech, jatéch, ha pżedatéch. Tedém jo też tón Żidowßki Pißaṙ Jozeph
ßobu popaṅené.

Na tém wulkim Ṅezbożu teje Galileißkeje naſtróżachu ßo cżi druze Żidża,
z bėżachu ßo do Jeruzalema. Tam bėſche też bez temi Żidami ha
Mėſtcżanami nutziſcha Wóina, potżachu pżecżiwo tomu Mėſtcże
Prėtkſtajenomu z Menom Ananom żtretuwacż, ha wuzwolichu ßebi jenoho
druhoẇo z Menom Phanußa. Ha tak bó Jeruzalem rozdżėlene. Jeden Dżėl
woſta pżi Ananom, tón druhi pak pżi Phananom. Tón Keiżor Nero wumre, ha
Veſpazianus bó Keiżor wo tem Lėcże Kreſtußowóm dwai ha ßédem dżeßatem.
Tón póßwa ßwojoho Sehna Titußa do Żidowßkeje, zo bó wón tam tu Wóinu
dale wed. Cżi Żidża pak mėṅachu, déż jo tón Keiżor Nero wumrew, zo ßu
woni beztracha; tohodla woṅi z wulkei Weßowoßcżu ßwoje Jutré ßwecżachu,
ha tam ßo zbėża ṅimale tón czewó Lud z teje Czuzwo. Ha ṅewėdome pżiṅdże
Titus ze ßwojim Wólſtwom, ha wobda Jeruzalem; ha poſtaji te Wóißke Lehwo
na tu Wolijowu Horu; nakotreż bė Jėzus te pżichodne

<pb n="394"/>

Horjo toho Mėſta Jėruzalema wopwakaw. Tém Mėßcże bė taika Hadrija, zo ßo
ßami be ßobu z kónczuwachu; z Mėſta won pżed Ṅepżecżelom ṅemożachu.
Titus zapotża tu trojaczu Murju toho Mėſta powalecż. Wón bó tém Mėßcże
jedén wulki Wód, tak zo tón Lud potża z toho Mėſta cżėkacż; hale Titus
da wokoho toho Mėſta wele Schibeṅczow twaricż, ha da téch kotziż z toho
Mėſta cżėkachu, wowbeßecż. Ha ṅetreba Ṅichto Cżwóvluwacż, zo ßu bez témi
Wowbeſchenczami ṅekotzi też wot téch ßamóch bóli, kotziż ßu Kreſtußa
kżiżuwali, habó k Pilatußei wowali, kżiżui Joho, kżiżui Joho. Bez témi
Wojakami bė taika Retż won wuſchwa: zo cżi Żidża, kotziż z toho Mėſta
Jeruzalem won cżėkaju, Zwote póżėraju; tohodla ßu cżi Wojacze taikich
cżėkaczech Żidow rozrėzali, ha ßu te Zwote jich Brjuchach pótali; ha ßu
jich wo jenei Nocze tohodla na dwai Tawzéntai zkónczuwali: to pak jo
Titus potom zakazaw.

Wón bė tém Mėſtcże Jeruzaleme taiki Wód, zo tón Lud te Cżrije, Paßé, ha
ſchitku Kożu, hai tón Ṅerjad ßam żereſche; ha też te Cżwojetże Mjaßo
jedzachu. Jena johak bohata Kṅeṅi z Menom Maria ßwoje Dżėcżo, kotreż
hiſchcże cżėſcheſche, zadaji, ha je zjė. Tech, ha druhich Horjow bė ta
żawoſtṅe wulka Zwóßcż téch Żidow Wina; ha piſche tón Żidowßki Pißaṙ
Jozephus: dé bėchu ßo cżi Romßczé na tech wulkich Rėſchṅikow pżiṅdż
wotlakuwali? zo bėſche ta Zemja trebaz te Mėſto zewſchimi póżrėwa, habó
Woda Potopiwa, habó bėſche Woheṅ z Ṅebeß padaw, hako na So-

<pb n="395"/>

domu, ha na Gomorhu, ha do Popewa wobrocżiw.

Titus jo téch Żidow wele Moli napominaw, zo bóchu ßo jomu z dobrem
podali, ha zo ṅebó te Mėſto, ha tón Templ k ṅitżom żtżṅene bów: hale wo
tem Mėßcże bėchu Falſchṅi Wėſchcżerjo, kotziż ßlubjachu; zo budże jim z
Ṅebeß Pomhocz pżiṅdż. Na to ton Titus pżed Bohom ha pżed Cżwojekami
wobßwėtkoßcżeſche, zo wón budże bezdżak, ha ṅerad k tomu hnucżene, te
Mėſto, ha tón Tempel k Ṅitżom żtżiṅicż. Wón żawoßcżeſche, déż wón wokoho
toho Mėſta kodżeſche, ha widżeſche téch Jamach te mordwo ßmerdżacze, ha
z ṅiwo Cżėwa leiżacze.

Nai predé wobßénéchu cżi Romßczé tón Antoniowó Torm, tam ßo cżi Żidża z
czéwoju Moczu wobarachu; jeden Wojak cżíßné Woheṅ do toho Templa; wón ßo
namėßcże potża tak ßurowe palicż, zo żana Rada jaczé ṅebėſche tón Woheṅ
haßnécż. Ha na taike Waſchṅo bó tón rjané ha hordé Salomonßki Templ k
ṅitżom żtżiṅené; kotreż bėſche jedén Tawzént Sto ha Tziczécżi Lėt ſtaw.
Z tém Templom ßu też ſchiczé Mėſchniki kóncz zali; ha żtoż tón Woheṅ
ṅebė ſpaliw, to ßu cżi Romanßcze k ṅitżom żtżiṅili. Deż tak tón Templ ha
Schitko żtoż wonim bė, ſpalené bó: zapalichu woṅi też te Mėſto; ha
kotziż ßo tomu Titußei podali bėchu, bóchu do toho Wobkada toho Templa
zawreṅi. Predé pak, hacż bė wobzankṅene: żto ßo z ṅimi ſtacż dérbi: tak
jich na te dwanacże Tawzéntew Wodé wumre.

Jozeph tón Żidowßki Pißaṙ jo téch narachnu-

<pb n="396"/>

waw; kotziż ßu tón czéwó Tżaß toho Wobßeṅeṅa popaṅeṅi, Sedem ha dżewecż
dżeßat Tawzentow. Kotziż ßu pżez tón Merż ha Wojerßku Broṅ, Wod, ha Mór
wot Żiweṅa pżiſchli, jo jich jednacże ſto Tawzentow bówo. Na te Jutré jo
ßo tedem wo Jeruzaleme zeſchwo ßedém ha dwaczecżi ſto Tawzentow, cżi
hiżcże ṅeißu rachnuwaṅi, kotziż ßwojeje Ṅeſchwarnoßcże, ha
Woblakuwaṅadla ṅeßmėjachu k tomu Wopruwaṅu pżiſtupicż, kotrech Mnohoßcż
ṅejo k Rachnuwaṅu Ha tón Pißaṙ Jozeph k tomu pżiſtaji; zo pżez te Boże
Dopuſchcżeṅo jo ßo tón czewó Żidowßki rud do toho Mėſta Jeruzalema, hako
do jenoho Jaſtwa zromadziw bów, zo bo wot tech Romanßkich ßwojich Rėchow
dla tak Żtrafuwane bów. Cżi pak, kotziż neißu moreṅi, ßu Ṅėkotzi do
Egypßkeje k ſtainomu Dżėwu póßwaṅi. Druze woßobṅiſchi pak ßu k Triumphei
zdżerżeṅi Naijaczé wot tech Selnech jo wubranech, zo ßu tam ha ßem tech
Krajach, na tech Theatrach z temi dżijimi Zwėrjatami żtretuwacż derbeli.
Kotziż pak ṅebėchu hiżcże ßedemnacże Lėt ſtari; cżi bóchu za żpatne
Peṅeze pżedawaṅi, tak dere Żónßke, hako Mußczé, ha ṅichtó jaczé kupuwacż
nóczeſche, zo bó jim jėßcż dacż czéw. Deż bė tón Titus tak ṅeßmėiṅe z
tém Ludom zakadżaw; potom wón da te czéwo Mėſto, ha tón Templ powalicż,
ha tak ſchitko rozmetacż, hako bó tam żane Mėſto żeṅi ṅebówo, po tem
Kreſtußowóm Swowe: zo ṅebudże Kameṅ na Kameṅu woſtacz. Potém Tżaßu toho
Rozmetaṅa ha Pżewobrocżeṅa toho Mėſta ha Templa ßu cżi Żidża po
temczewóm

<pb n="397"/>

Swėcże rozhoṅeṅi, ha ṅimaju żanoho ſtainoho Mėſta tech Krajach; ha cżanu
po Swėcże.

Cżi Żidża wo tem Lėcże toho Kṅeża, deż ßo píßaſche tzi ſta tzi ha
Schėſtcz dżeßat, z dowoleṅom toho Keiżora Juliana, wot teje Katólßkeje
Wėré wotpaṅenoho, czechu tón Templ z Nowoté twaricż: hale wone ze Zemje
wußkakachu żeliwo ha woheṅowo Kulki, pżeczeruwachu tón Grat tech
Dżėwacżerjow; na tech Draſtach téch Dżėwacżerjow ßo wopokazuwachu
tżerwene Kżiżiki, ha derbjachu bezdżak, ha pżecżiwo Jich Woli tón Czeich
toho Kżiża Kreſtußowo na ßebi noßecż; ha derbjachu wot toho zapotżatowo
Dżėwa pżeſtacż.

Titus tón Sehn toho Keiżora Vezpaziana nóczéſche taikeje wulkeje
Victorie dla ßo pżezbėnécż, ha też ſchitku Kwawu ṅicż ßebi, hale Bohu
pżipißuwaſche, pżetoż wón wedżeſche, zo jo to ta Żſtraffa wot Boha tem
zwóbocżiwóm Żidam jich Rėchow dla póßwana.

Wutżwa.

Poladaimó dżė na te ṅėtziſche Żiweṅo wele Kżeßcżianow też naſchim Kraju.
Mó widżimó tón Prut, kotréż mó ßebi dere zaßwużili ßmó. Hacż ṅebudża cżi
Séhné wele zrudnéch Starſchich na tu Wóinu z Moczu k Smercżi cżeṅeṅi?
hacż nebudża Domo, Bróżṅe, Pola wuróbene? poteptane? ſpalene? Hacż ṅejo
Nuzé doßcż pżiſchwo, ha hiżcże pżiṅdż móże? Hacż pżitaikim Doma-pótaṅu
ṅėkotzi Kżeßcżijeṅo horſchi ṅeißu, hako tedém cżi Żidża wo Jeruzaleme?
hacż ṅei wėrno, zo

<pb n="398"/>

woṅi na te Doma pótaṅo ṅekedżbuju? hale żeru, piju, raju, reiwaju, z
kakajuju, Wodṅo ha Noczé rėſcha: ßo ßami beßobu hadruju; ha bóchu czéli,
zo bó jich Bóh tón Kṅez ṅewidżew, ha jich Zwóßcże ṅeßwóſchaw. Hale hale
Bóh czéw ßo ßmėlicż, zo bó z témi Zwómi też téch Ṅewinewatéch ßurowe
ṅeżtrafuwaw; każ jo ßo tém Żidam wo Jeruzaleme ſtawo.

Te Kṅ♣I♠he, ha H♣I♠ſtor♣I♠e ß♣V♠ k Bohże♣I♠ Tżeß♣C♠ż♣I♠ té♣M L♠ė♣C♠że
♣D♠okonane.

Zm♣I♠ tu te H♣I♠ſtor♣I♠e pobożné Lazu ♣W♠arjo z Luboßcżu hore; Wużiwai
je ♣de♠re k ♣B♠oż♣E♠i ♣P♠rawoi Tżeßcżi, h♣A♠ k twoj♣E♠i ♣D♠uſchi k
♣B♠óżnoßcżi.

<pb n="399"/>

Pokazuwar

Téch Pojedaṅow, kotreż téch Kṅiſchkach knamakaṅu ßu Z toho Staroho
Zakoṅa.

♣I.♠ Wot toho Skutka ſchitkoho Ztworena 5

♣II.♠ Wot Ztworeṅa toho Cżwojeka 6

♣III.♠ Wot teje Ṅewinwatoßcże Adama, ha Evó 7

♣IV.♠ Kain zamorduwa ßwojoho Bratra 10

♣V.♠ Wot teje Lijeṅczé 12

♣VI.♠ Wot toho Babylónßkoho Turma 15

♣VII.♠ Wot Abrahama, ha Saré joho Mandżelskeje 16

♣VIII.♠ Wot Abrahama, Lota: ha wot Hadrije jeju Paſtérjow 17

♣VIIII.♠ Wot toho popaṅenoho, ha pżez Abrahama zaße wumóżenoho Lota 18

♣X.♠ Bóh ßlubi Abrahamoi, ha Saare jenoho Sehna 19

♣XI.♠ Wot toho Mėſta Sodoma etc. zapaleṅa 20

♣XII.♠ Sara Mandżelßka toho Abrahama narodżi toho Sehna Izaaka etc. 23

♣XIII.♠ Abrahamoi porutżi Bóh, zo dérbi ßwojoho Sehna Izaaka wopruwacż
24

♣XIIII.♠ Wot teje Żeṅitwó Izaaka, ha Rebeki 26

♣XV.♠ Wot toho Żonuwaṅa, kotreż jo Izaak ßwojimai Séhnomai daw 30

♣XVI.♠ Wot toho Ṅebeßkoho Rėbla 34

♣XVII.♠ Jakub jo za tu Rachel Labanei żtérnacże Lėt ßwużiw 34

♣XVIII.♠ Jakub cżeṅe z Mezopotamie etc. 38

<pb n="400"/>

♣XVIIII.♠ Jakub pżewiné z Luboßcżu ßwojoho Bratra 41

♣XX.♠ Wot Jozefa Jakubowo Séhna 43

♣XXI.♠ Jozef bė na ſchelake Waſchno zpótuwané 46

♣XXII.♠ Jozef jo te Dżecżo témai z ṅim Jatémai wukwaduwaw 48

♣XXIII.♠ Wot Jozefowo z Jaſtwa Wumóżeṅa rc. 50

♣XXIV.♠ Tón ſtare Jakub póßwa ßwojich Sehnow do teje Egypßkeje etc. 54

♣XXV.♠ Żto jo ßo po Jakubowoi, ho po Jozefówoi etc. Smercżi dale ſtawo
68

♣XXVI.♠ Moyſeßei Bóh porutzi, zo dérbi te Ißraelske Dżėcżi z Egypßkeje
wezcż 74

♣XXVII.♠ Morkotaṅo toho Luda, zo żaneje Wodé ṅima: Bóh da ze Skawó Wodu
bėżecż 90

♣XXVIII.♠ Bóh da na tei Hore Sinai te Dżeßacż Kazṅe 92

♣XXVIIII.♠ Druhe Morkotaṅo 97

♣XXX.♠ Moyſes wumre na tei Hore Nebo 105

♣XXXI.♠ Mėſto Moyſeßa poſtaji Bóh toho Jozuwa 106

♣XXXII♠ Izraelßczé pżeṅdu tón Jórdan, ha pżewinu te Mėſto Jericho 109

♣XXXIII.♠ Toho Paduſtwa dla bó tón Lud żtraffuwane, ha Achan tón Paduch
bó zakameṅuwané 110

♣XXXIV.♠ Jozuwe pobi téch Kralow, porutżi tomu Swónczu, zo bó ſtojo
woſtawo 111

♣XXXV.♠ Wo tėch żidowßkich Sudṅikow 113

♣XXXVI.♠ Ta Jahel mori toho Siſura 114

♣XXXVII.♠ Wot toho ßélnoho Samſona 115

♣XXXVIII.♠ Wot toho Profeté Samuela 124

<pb n="401"/>

♣XXXIX.♠ Wot toho Heli Wóſchoho Mėſchṅika, ha joho Sehnow 126

♣XL.♠ Żto ßo tém Templu Dagon ſtawo jo 130

♣XLI.♠ Wot Wuzwoleṅa toho Krala Sawla 133

♣XLII.♠ Wot Jonathaßa toho Saulowo Sehna 140

♣XLIII.♠ Wot Davidowo k Kralei Żawbuwaṅa 143

♣XLIV.♠ David jo z Goliathom żtretuwaw 146

♣XLV.♠ Sawlowó Ṅedżak napżecżo Davidei 150

♣XLVI.♠ Davidowa miwoßcz k tomu Sawlei 156

♣XLVII.♠ Hanon tón Kral wopokaza tem Davidowóm Poßwam wulku Haiṅbu 157

♣XLVIII.♠ Tón Kral David ßo jara pżerėſchi 158

♣XLVIIII.♠ Żtrafa toho rėſchnoho Davida 159

♣L.♠ Abßalom zkónczuwa ßwojoho Bratra Amnona, ha tón Rebelski Abßalom bó
zakwóte 160

♣LI.♠ Joab zakwó z Kradżu toho Amazu etc. 167

♣LII.♠ David da ßwoi Lud rachnuwacż, ha bó tohodla z wulkim Morom
żtrafuwane 169

♣LIII.♠ Wot Davidowoje Smercże 171

♣LIV.♠ Salomonowa Mudroßcż 173

♣LV.♠ Salomonowo mudre Sudżeṅo 174

♣LVI.♠ Salomonowa Hordoßcz etc. 175

♣LVII.♠ Wot Twareṅa toho Templa 176

♣LVIII.♠ Swjecżeṅo toho Templa 177

♣LIX.♠ Ta Kralowna że Saba pżiṅdże do Jeruzalema 179

♣LX.♠ Salomon ßo k tém Pżiboham modleſche 180

♣LXI.♠ Rozdżėleṅo toho Jzraelskoho Luda 181

♣LXII.♠ Wot Profete Eliaßa 185

♣LXIII.♠ Wot Eliaßowo dżiwnoho Wopora, ha wot téch Baalskich Pópow 187

♣LXIV.♠ Wot Zarodé toho Nabotha, ha Krala Achaba, ha Jezabele 193

<pb n="402"/>

♣LXV.♠ Wot Smercże toho Krala Ochoziaßa 195

♣LXVI.♠ Tón Profeta Elias bó żiwo wot Boha horezaté 198

♣LXVII.♠ Wot jeneje Wudowó, ha jeje wolijowo Karana 200

♣LXVIII.♠ Wot toho Syrißkoho wußadnoho Naamana 204

♣LXIX.♠ Zelezna Sekera na wodże plówaſche 207

♣LXX.♠ Elizeus z heba toho Syriskoho Krala Benadad 208

♣LXXI.♠ Wo Samariji bė wulki Wód, ha Nuza 210

♣LXXII.♠ Bóh tu Nuzu, ha Wod wot Samarie nahle wotwoborocżi 211

♣LXXIII.♠ Sédém Lėt dowho trajaczeje Drohoté 214

♣LXXIV.♠ Tón Syrißki Kral wo ßwojei Koroßczi wumre 215

♣LXXV.♠ Wot toho Bohu poßuſchnoho Krala Ezechiaßa 217

♣LXXVI.♠ Tón Jandżel Bożi pobi te Woiſtwo Senacheriba 219

♣LXXVII.♠ Bóh pżida Ezechiaßei pjatnacże Lėt k Żiweṅu 220

♣LXXVIII.♠ Kral Nabuchodonozor zpali Jeruzalem, ha tón Templ 221

♣LXXIX.♠ Nabuchodonozor jo tón Templ zpaliw. Hale tón Kral Cyrus jo Jón
zaße natwaricz dowoliw 222

♣LXXX.♠ Wot toho ſtaroho Tobißa 225

♣LXXXI.♠ Wot Jandżela Rafaela ha modoho Tobiaßa 230

♣LXXXII.♠ Wot Nabuchodonozora toho Krala 247

♣LXXXIII.♠ Judith pżewine Holofernußa 254

<pb n="403"/>

♣LXXXIV.♠ Ha Jomu Wowu wutrobné 262

♣LXXXV.♠ Wot Krala Aßwerußa, wot Eſteré, ha Amana 268

♣LXXXVI.♠ Wot toho Joba 282

♣LXXXVII.♠ Wot Daniela, Ananiaßa, Mizaela, Azariaßa 287

♣LXXXVIII.♠ Wot Nabuchodonozorowo Dżecża 289

♣LXXXIX.♠ Wot toho wulko Znanena Nabuchodonozora 294

♣LXXXX.♠ Wot toho druhowo Dżėcża toho Nabuchodonozora 300

♣LXXXXI.♠ Wot teje Hoſtcziné toho Krala Balthazara 304

♣LXXXXII.♠ Wot Daniela tei Jame téch Lawow 307

Ha wot teje Suzanné 310

♣LXXXXIII.♠ Daniel pżeradżi te Hebaṅo téch Popow 315

♣LXXXXIV.♠ Wot Jonaßa, ha toho Mėſta Ninive 320

♣LXXXXV.♠ Wot téch Machabeißkich Bratrow 324

♣LXXXXVI.♠ Wot toho ſchwikanoho Heliodora 325

♣LXXXXVII.♠ Wot toho ßurowoho Krala Antiocha 328

♣LXXXXVIII.♠ Wot toho ſtaroho Eleazara 329

♣LXXXXIX.♠ Wot Martre ßédém Bratrow 330

♣C.♠ Wot teje Wobſtainoßcże teje Macżere téch ßédém Séhnow 332

♣CI.♠ Smercż Krala Antiocha 335

Pojedaṅa z toho Nowoho Zakoṅa 336

1. Chreſtus retżi z jenei Samaritanßkei Żonu 346

2. Chreſtus wuhoṅi wele zwóch Duchow z jenoho Wobßeṅenoho 343

<pb n="404"/>

3. Wot S. Jana Ccżeṅika Smercże 346

4. Jėzuß, ha Pėtér kodżitai po Morju na Wodże 348

5. Wot teje Kananeißkeje Żoné. Ha jeje wobßeṅeje Dżowki 350

6. Wot jenoho Mėßacznoho, ha wot Tżerta wobßeṅenoho 351

7. JEzus wuſtrowi Jeṅoho wot Naroda Slepowo 353

8. Jėzus zbudżi Lazarußa wot Smercże 356

9. Kreſtus jo ßo ßwojim wot Smercże Horeſtacżom tém Wutżowṅikam zjewiw
360

10. Wot toho Zhubenoho Sehna 363

11. Wot toho Bohatoho Muża; ha Kudoho Lazarußa 365

12. Wot toho Sudnoho Dṅa 367

13. S. Pėter wuſtrowi jenoho klaczawoho Cżwojeka 369

14. Wot nawoje Smercże toho Ananiaßa, ha joho Żoné Saphiré 371

15. S Pėter wuſtrowi Eneaßa. Ha z budżi tu Tabithu wot Smercże 372

16. Wot St. Stephana 374

17. Wot S Pawowa Japożtowa 375

18. Wot Schwikaṅa S. Pawowa ha Sila 377

19. S. Pawow z budżi toho Modżencza Eytichußa 380

20. Wutżwó z teje Epiſtle, habo Liſta S. Jakuba 383

21. Pżidawk wot toho Zkónczeṅa, ha Rozmetaṅa toho Mėſta ha Templa
Jeruzalem 387

♣O. A. M. D. Gl.♠

<pb n="405"/>

<pb n="406"/>

<pb n="407"/>

<pb n="408"/>
