Serbſke Khatholſke

A B C

Kṅiſchki.

w Budéſchṅe pola Auguſta Heinricha Winkleṙa cżiſchcżane 1780.

A a b ƀ c cz

cż d dż e é ė f g h i

j k kh kż l ł m ṁ n ṅ

o ó p ṗ ṗz r ṙ ſ ß s t tt

tz tż u v w ẇ y z ż.

a b ƀ c cz cż d dż e é e̓ f g h i k

kh kż l ł m ṁ n ṅ o ó p ṗ pż r ṙ

ſ ß t tt u v w w̓ y z ż.

a e i o u. é ė ó y j

ƀ ł ṁ ṅ ṗ ṙ ẇ ż cz cż dż kż pż tz tż.

Wacżenſke Pißmiki.

♣A a b c d e f g h i k l m n o p q r ſ s t u v w x y z.♠

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

I. II. III. IV. V. VI. VII. VIII. IX. X.

11 12 20 30 40 50 60 70

XI. XII. XX. XXX. XL. L. LX. LXX.

80 90 100 101 500 1000

LXXX. XC. C. CI. D M.

1778.

MDCCLXXVIII.

A B C Cz Cż D

Dż E F G H J K

Kh Kż L Ł M Ṁ

N Ṅ O P Ṗ Pż

R Ṙ S T Tz Tż

V W Ẇ Y Z Ż.

Ab eb ib ob ub

Ba be bi bo bu

Acz ecz icz ocz ucz

Cza cze czi czo czu

Da de di do du

Fa fe fi fo fu

Ga ge gi go gu

Ka ke ki ko ku

Kha khe khi kho khu

Al el il ol ul

La le li lo lu

Ma me mi mo mu

Na ne ni no nu

Pa pe pi po pu

Ra re ri ro ru

Sa ſe ſi ſo ſu

Ta te ti to tu

Tza tze tzi tzo tzu

Wa we wi wo wu

Az ez iz oz uz

Za ze zi zo zu

Aƀ eƀ iƀ oƀ uƀ

Ba ƀe ƀi ƀo ƀu

Acż ecż icż ocż ucż

Cża cże cżi cżo cżu

Dża dże dżi dżo dżu

Ła łe łi ło łu

Ṁa ṁe ṁi ṁo ṁu

Ṅa ṅe ṅi ṅo ṅu

Ṗa ṗe ṗi ṗo ṗu

Pża pże pżi pżo pżu

Bża bże bżi bżo bżu

Ṙa ṙe ṙi ṙo ṙu

Aſch eſch iſch oſch uſch

Scha ſche ſchi ſcho ſchu

Tża tże tżi tżo tżu

Ẇa ẇe ẇi ẇo ẇu

Aż eż iż oż uż

Ża że żi żo żu

Bé bó dé dó hé

Hó lé ló mé mó

Né nó pé pó ré

Ró ßé ßó té tó

Wé wó zé zȯ bė

Lė mė nė pė rė wė

Tón Wót-tze naſch.

Wót-tze naſch, kiż Té ßé w Ṅe-ƀe-ßach, ſẇa-to-ſcże-ne bódż two-je Ṁe-no.
Pżindż k nam two-je Kra-łe-ſtwo. Two-ja Wo-la ßo ſtaṅ, kaiż na Ṅe-ƀu,
tak teiż na Ze-mi. Naſch wſché-dné Klėb dai nam dżentz. Ha wo-dai nam
na-ſche Wi-né, ha-ko teiż mó wo-da-wa-mó na-ſchim Wi-ṅi-kam. Ha ṅe-wedż
naß do Spó-tu-wa-ṅa, ha-łe wu-móż naß wot Zwo-ho. A-men.

Te Jan-dżel-ſke Po-wi-ta-ṅo.

STro-wa ßé Ma-ri-ja, Na-dé pow-na. Tón Kṅez jo z To-bu. Żoh-nu-wa-na ßé
Té ƀez té-mi Żón-ſki-mi, ha żoh-nu-wa-né jo tón Pwód two-jo-ho Żi-wo-ta,
Jé-zuß Kré-ſtuß.

Sẇa-ta Ma-ri-ja, Ma-cżeṙ Bo-ża; proſch za naß Rėſch-ṅi-kow, nėt, ha wo
tey Schtundże na-ſche-je Sṁer-cże. A-men.

Ta Wė-ra.

JA wė-ṙu do Bo-ha Wót-tza, wſcho-ho-mócz-no-ho Stwo-ri-cże-ṙa Ṅe-ƀeß, ha
Ze-ṁe. Ha do Jé-zu-ßa Kré-ſtu-ßa jo-ho jed-no-ro-dże-no-ho Séh-na
na-ſcho-ho Kṅe-za. Ko-tréż pod-ja-té jo wot ſẇa-to-ho Du-cha,
na-ro-dże-né z Ma-ri-je te-je Kṅeż-né. Jo cżer-piw pod Pón-czi-ju-ßom
Pi-la-tu-ßom, kżi-żu-wa-né, wum-ṙew, ha jo po-ṙe-ba-né. Jo k He-lam
de-łe ſtu-piw, na tze-cżi Dżeṅ zaß wot Mord-wóch ho-ṙe ſta-néw. Jo ſtpėw
do Ṅe-beß, ßei-dżi na Pra-wi-czé Bo-ha Wót-tza wſcho-ho-mócz-no-ho. Z
tam bu-dże pżiṅcż, ßu-dżicż Żi-wóch ha Mord-wóch.

Ja wė-ṙu do ſẇa-to-ho Du-cha. Je-nu ſẇa-tu kha-thol-ſku Czér-kẇu.
Zro-ma-dżen-ſtwo téch Sẇa-téch. Wo-da-wa-ṅo téch Rėchow. Ho-ṙe-ſta-cżo
to-ho Ṁa-ßa. Ha je-ne wėcż-ne Żi-we-ṅo. A-men.

Te dże-ßacż Bo-że Kaz-ṅe.

1. Té dér-biſch je-no do je-no-ho Bo-ha wė-ṙicż.

2. Té ṅe-dér-biſch te Ṁe-no Bo-że ṅe-wu-żit-ṅe ẇeſcż.

3. Té dér-biſch tón ſẇa-té Dżeṅ ſẇe-cżicż.

4. Té dér-biſch Na-na ha Macż w Tżeſ-cżi mėcż.

5. Té ṅe-dér-biſch. mor-du-wacż.

6. Té ṅe-dér-biſch Ṅe-tżi-ſto-té nacż, ha Man-dżel-ſtwa wa-macż.

7. Té ṅe-dér-biſch kra-nécż.

8. Té ṅe-dér-biſch falſch-no-ho Swė-tze-ṅa da-wacż na pże-cżi-wo
two-jo-mu Bli-ſcho-mu.

9. Té ṅe-dér-biſch po-ża-dacż two-jo-ho Bli-ſcho-ho Man-dżel-ſke-je.

10. Té ṅe-dér-biſch po-ża-dacż two-jo-ho Bli-ſcho-ho Kub-wa.

Te Kazṅe teje Czérkẇe.

1. Té dérbiſch te wuſtajene ſẇate Dné dżerżecż.

2. Kóżdu Ṅedżclu, ha ſẇaté Dżeṅ tu Bożu Mſchu pobożṅe ſwóſchecż.

3. Tón Póſt téch żtérczécżi Dnow, te żtwore ßuche Dné, ha druhe
pżikazane póſtne Dné dżerżecż; teiż Ṗatk ha Sobo-tu ßo Jédże toho Ṁaßa
zdżerżecż.

4. Za Lėto k naimeṅſchom jonu ßo ſwojomu praẇe poſtajenomu Mėſchṅikey
ſpoẇedacż, ha pżi tém Jutrowném Tżaßu tón wóßoko ſẇaté Sakrament toho
Wowtaṙa doſtoiṅe k ßebi bracż.

5. Wo zakazanéch Tżaßach żanoho Kwaßa, ha kwaßnoho Ẇeßela dżerżecż.

Te ßédém ſẇate Sakramenté.

Tón preṅi: Ta Kcżeṅicza.

Tón druhi: Te Firmuwaṅo.

Tón tzecżi: Tón Sakrament toho Wowtaṙa, to jo: te wėrne Cżéwo naſchoho
Kṅeza Jézußa Kréſtußa.

Tón żtwórté: Ta Pokuta.

Tón ṗaté: Te poßleṅe Woluwaṅo.

Tón ſchéſté: Ta Mėſchṅiſka Sẇecżina.

Tón ßédémó: Te Mandżelſtwo.

Tey dwė Kazṅi teje Luboſcże.

1. Té dérbiſch Boha, twojoho Kṅeza lubuwacż z czéwoje twojeje Wutrobe, z
czéwoje twojeje Duſche, z czéwoje twojeje Moßé, ha zewſchich twojich
Moczow.

2. Ha twojoho Bliſchoho hako ßam ßo.

Dwė Kazṅi teje Naturé.

1. Żtoż té ṅechaſch, zo bó ßo tebi wot jenoho druhoho ſtawo; to teiż té
żanomu druhomu ṅetżiṅ.

2. Wſchitko, żtoż wó czeicże, zo bóchu wam Ludżo tżiṅili; to tżiṅcże wó
jim teiż.

Raṅiſche Pacżeṙe.

Déż rano wotudżiſch, ha z Woża ſtawaſch, prai:

Wo tém Meṅe Boha Wót † tza, ha Séh † na, ha ſẇatoho † Ducha, ſtawam ja,
tón ßamó żohnui, regérui, zwarnui, ha wedż ṁe kwėcżnomu Żiweṅu. Amen.

Déż ßo wobłekaſch.

Ja ßo o Kṅeże wobłekam, dai mi ha ſchitkim Cżwojekam: zo bóch tón Pucż
teje Tżeſnoſcże ſchow ſtaiṅe hacż do Wėcżnoſcże.

Déż ßo mójeſch.

Ta Woda Stroné twojeje, o Kṅeże! ṅech ṁe wumóje wot ſchitkich Rėchow, ha
mi dai tam nėdé widżecż Bożi Rai.

Potém poklak na twoje Kołena, ha modl ßo, prajiczé:

O Bożo! pżihotui moju Wutrobu k Modleṅu. Wo tém Meṅe Boha Wót † tza, ha
Séh † na, ha ſẇatoho † Ducha, Amen.

Kwałena bódż ta ſẇata ho ṅerozdżełena Trojicza; tżeſcżuimó ju, pżetoiż
wona jo ſwoju Miwoſcż nad nami wopokazawa.

Kwalba bódż Bohu Wóttzey, ha Séhney, ha ſẇatomu Duchey, kaiż to bė wot
Spotżatka, tak teiż nėt, ha pżeczé, ha Wėki na Wėki. Amen.

Jézuß † Nazarenſki † tón Kral † téch Żidow czéw ṁe pżed teju nahwoju,
pżekwataneju, ha zwoju Sṁercżu zwarnuwacż. Amen.

O ſẇaté Bożo! Sẇaté ßélné Bożo! ſẇaté ṅeſṁertné Bożo! ſmėł ßo nademnu.

Kṅeże Jézußo! wo Zjenoſcżeṅu tohoßamoho Bóhſkoho Meṅeṅa, z kotrémż té
tudé na Swėcże k twojomu ṅeƀeſkomu Wóttzey ßo modliw ßé; Tebi teiż ja
tak moje Pacżeṙe wobréchtuẇu, ha z poṅiżneju Wutrobu praju:

Wóttze naſch rc. Strowa ßé Marija rc. Ja wėṙu do Boha Wóttza rc. Te
dżeßacż Boże Kazṅe rc.

Dżakuwaṅo.

Ja dżakuẇu ßo tebi ṅeƀeſki Wóttze! pżez Jézußa Kréſtußa twojoho luboho
Séhna, naſchoho Kṅeza, zo té ṁe tu Nócz pżedewſcheju Schkodu ha Ṅezbożom
zwarnuwaw, ha ṁe k dżencziſchomu Dney tżerſtwoho zbóżṅe doẇed ßé; ha
proſchu Cże poṅiżṅe: Té czéw teiż tón Dżeṅ ṁe nadṅe zwarnuwacż
pżedewſchim Zwóm, ha pżed Rėchami; zo bó ßo tebi ſchitke moje Tżiṅėṅo ha
Skutkuwaṅo lubiwo; pżetoiż tebi Kṅeże, porutżam ja moje Cżéwo, Duſchu,
ha wſchitko do twojey ſẇatey Rukow. Twoi ſẇaté Jandżel bódż pżimṅi, zo
tón zwó Ṅepżecżel żaneje Moczé nademnu ṅenamaka. Amen.

O mói nailubſchi Jézuſko!

Tżiṅ ßebi tżiſte Żwoƀatko,

Wotpotżwacż w mojey Wutroƀe,

Zo ṅebóch zabów na teƀe.

Wo zaſtupnu Próſtwu téch Sẇatéch.

Sẇata Marija, ha wſchiczé lubi Sẇacżi! Proſchcże Boha zamṅe, zo bó mi
pomhane bowo, ha ja zbóżné bócż mow. Amen.

k Sẇatom Jandżeley Pėſtoney.

O Sẇaté Jandżelo Pėſtoṅe! kiż té mi wot Boha k jenomu Zakitaṙey póßwané
ßé; Teƀe ja proſchu: Té czéw ṁe Dżentza tón Dżeṅ (tu Nócz) pżedewſchimi.
Letżeṅami téch widżownéch ha ṅewidżownéch Ṅepżecżelow zwarnuwacż. Amen.

Déż ßo Rano, pżi Powṅu, ha Wetżor k Wopowṅecżu toho Cżwojekuwaṅa
Kréſtußowoho zwoṅi.

1. Tón Jandżel toho Kṅeza pżiṅeße Mariji te Poßelſtwo, ha wona podja wot
Sẇatoho Ducha.

Strowa ßé Marija rc.

2. Ley, ja ßém Swużowṅicza toho Kṅeza, ſtaṅ ßo mi po twojim Swoẇe.
Strowa ßé Marija rc.

3. Ha te Swowo jo ßo Ṁaßo z tżiṅiwo, ha jo wo naß bódliwo. Strowa ßé
Marija rc.

℣. Proſch za naß o ſẇata Boża Rodżicżerka.

℞. Zo bóchmó doſtoiṅi bóli téch Slubeṅow Kréſtußowóch.

Mó proßémó Cże Kṅeże, liṅ nucz twoju Nadu do naſchich Wutrobow, zo
bȯchmó mó, kiż te Cżwojekuwaṅo Kréſtußa twojoho Séhna pżez te Zjeẇeṅo
toho Jandżela póznali ſmó: pżez joho Cżerpeṅo ha Kżiż k tomu
Hordoſcżiwomu Hoṙeſtacżu pżiṅcż móli; pżez toho ßamoho Kréſtußa naſchoho
Kṅeza. Amen.

Kṅeże bódż nam nadné! pżetoiż na teƀe tżakamó mó; bódż rano z Tżaßom
naſcha Pomhocz, ha naſche Zbożo wo Tżaßu teje Stéſknoſcże.

Dai teiż, mói Bożo, mi ha wſchitkim Cżwojekam jenu zbóżnu Żtundu k
Żiweṅu, ha k Wumrecżu, pżez Jézußa Kréſtußa naſchoho Kṅeza. Amen.

Te Pożohnuwaṅo toho Wſchohomócznoho Boha Wót † tza, ha Séh † na, ha
ſẇatoho † Ducha pżindż k nam dełe, ha woſtaṅ z nami pżeczé. Amen.

Schulſka Modlitwa.

Pżiṅdż o Ducho ſẇaté! Napelṅ te Wutrobé twojich Wėṙiwóch; ha zapal wo
ṅich tón Woheṅ twojeje Luboſcże; kiż té téch Ludżi pżez tu Schelakoſcż
wſchitkich Jazékow wo Jenoſcżi teje Wėré zromadżiw ßé.

O Bożo! kiż té te Wutrobé twojich Wėṙiwóch pżez te Wobſwėtleṅo toho
ſẇatoho Ducha pżeczé wutżiw ßé; dai, zo bóchmó pżez toho ßamoho Ducha
to, żtoż praẇe jo, zrozemili ha nawuknéli; ha joho Tróſchta pżeczé ßo
zẇeßelicż móli. Pżez Kréſtußa naſchoho Kṅeza. Amen.

Wóttze naſch. Strowa ßé Marija. Spėwaṅo.

Ma ſwói Wóß.

Pżindż, ha wobſẇecż ſẇaté Ducho!

Z twojim Swėtwom nadṅe ṁe;

Wottewṙ Rozom mói, ha Wucho,

Zo bóch dobów Mudroſcże;

Tżiṅ mi Żadoſcż k Wukṅeṅu,

Pżihottui mi Wutrobu:

Zo, ſchtoż nawuknu bóch zdżerżaw,

Wo dobrém pak ṅepżeſtawaw.

Po Schuli.

O Kṅeże! Mó proßémó Cże: Té czéw naſchomu Tżiṅeṅu ha Woſtajeṅu z twojeju
Nadu predé pżiṅcż, ha z twojeju Pomoczu je pżewodżecż; zo bóchu wſchitke
naſche Próſtwó ha Skutki kóżdé Tżaß wot teƀe ßo ſpotżawó, ha kaiż woné
wot teƀe ßu ſpotżate, tak teiż pżez teƀe bóchu dokoṅane bowó. Pżez
Kréſtußa naſchoho Kṅeza. Amen.

Ja wėṙu do Boha rc. Te dżeßacż Boże Kazṅe rc. Te ṗecż Kazṅe teje Czérkẇe
rc. Te 7 Sakramenté.

Potżiṅk teje Wėré.

Mói Bożo! Ja wėṙu wſchitko krucże, ha wobſtaiṅe, ſchtoż ta kżeſcżianſka
khatholſka Czérkeẇ k Wėreṅu prėdk ṅeße; dokelż Té to o Bożo ßam zjeẇiw,
ha, zo bochmó tey Czérkwi poßuſchṅi bóli, porutżiw ßé.

Teje Nadżije.

Mói Bożo! Ja ßo ſwėrṅe wot Teƀe nadżiju, tu Zbóżnoſcż, teiż te Nadé ha
Srėdki k Zbóżnoſcżi dóſtacż; Dokelż Té to mi ſlubiw ha wowſchim
ṅeſkóncżṅe ſwėrné ßé.

Teje Luboſcże.

Mói Bożo! Ja Cże lubuẇu z czéwoje mojeje Wutrobó, dokelż Té ta naiwóſcha
Dobrota, ha wſcheje Luboſcże hódné Bóh ßé.

Te ♣Salve Regina.♠

Bódż powitana Té Kralowna! Té Macżeṙ teje Miwofcże, Té Żiweṅo, Té
Swótkoſcż, ha naſcha Nadżija bódż powitana! K Tebi ßo mó wowamó mó
huƀene Dżécżi Jévine. K Tebi zdéchuẇemó żawoſcżiczé ha pwakaiczé tu wo
tém Dołe téch Sélzow. Ach da Té naſcha Rétżṅicza! Wobrocż twojey
miwoſcżiwoi Wotżi k nam; ha tu po tém Huƀenſtẇe pokaż nam Jézußa, tón
żohnuwané Pwód twojoho Żiwota, o ſmėlna! o dobrocżiwa! o ſwótka Kṅeżna
Marija. Amen.

Spėwaṅo.

Wo pṙedawſchim Woßu.

Dżakuimó ßo tomu Kṅezu * za to, ſchtoż ſmó wuknéli; * Wón dai, zo bóchmó
tu Wudżbu * Pżinami teiż zdżerżeli. * Dai nam roſcż na Mudroſcżi, *
Wėṙe, Nadż’ji, Luboſcżi. * To nam pomhai Nada Boża, da ſmó hódṅi
wėcżnoh’ Zboża.

Modlitwa k Jédżi.

Wo tém Meṅe Boha Wót † tza, ha Séh † na, ha Sẇatoho † Ducha. Amen.

Wſchitkich Wotżi, Kṅeże, k Tebi Nadżiju maju; ha Té dawaſch jim tu Jédż
wo prawóm Tżaßu. Té wotewriſch twoju Ruku, ha napelṅiſch kóżde Zwėṙo
(wſchitko, ſchtoż jo żiwo) z Pożohnuwaṅom. Kwawa bódż Bohu Wóttzey, ha
Séhney ha ſẇatomu Duchey, hako to bė wot Spotżatka, ha nėt, ha pżecżé,
ha Wėki na Wėki. Amen.

Wóttze naſch. Strowa ßé Marija.

Kṅeże Bożo, ṅeƀeſki Wóttze! Pożohnui naß ha tu te twoje Daré, kotreż mó
wot twojeje Dobrocżiwoſcże k ßebi bracż budżemó. Pżez Jézußa Kréſtußa,
naſchoho Kṅeza. Amen.

Dżakuwaṅo po Jédżi.

Wo tém Meṅe Boha Wóttza rc.

Kṅeże Bożo ṅeƀeſki Wóttze! Mó ßo Cżi dżakuẇemó zawſchitke twoje Dobroté,
z kotrémiż Té naß wſchédṅe naßécżiſch. Kiż Té żiwó ßé, ha kraluẇeſch
Wėki na Wėki. Amen.

Wȯttze naſch. Strowa ßé Marija.

Kwalcże toho Kṅeza wſchiczé Pohaṅi, kwalcże joho wſchiczé Ludżo; pżetoiż
joho Miwoſcż jo wobkrucżena nadnami, ha ta Wėrnoſcż toho Kṅeza woſtaṅe
wėcżṅe. Kwawa bódż Bohu Wottzey rc.

Naßécż Kṅeże wſchitke khude Duſche z teju ṅeƀeſkeju Jédżu twojeje
Miwoſcże, ha dai jim tón Wotpotżiwk teje wėcżneje Zbóżnoſcże. Amen.

Wetżorne Modlitwé

Wetżor, pṙedé hacż ßo leṅeſch, poklak na twoje Kołena, dżakui ßo Bohu,
ha porutż ßo jomu, prajiczé:

Wo tém Meṅe Boha Wót † tza, ha Séh-† na, ha ſẇatoho † Ducha. Amen.

Mói ṅeƀeſki Wóttze! Ja ßo Cżi dżakuẇu pżez Jézußa Kréſtußa twojoho
luboho Séhna naſchoho Kṅeza, zo Té ṁe tón Dżeṅ tak nadṅe zwarnuwaw, ha
mi huƀenomu Rėſchṅikey twoju wulku Miwoſcż wowſchich Wėczach wopokazaw
ßé; ha proſchu Cże, Té czéw mi wſchitke moje Rėchi wodacż, ha ṁe teiż tu
Nócz nadṅe zwarnuwacż; pżetoiż Tebi ja porutżam moje Cżéwo, Duſchu, ha
wſchitko do twojey ſẇatey Rukow. Twói ſẇaté Jandżel bódż pżimṅi, zo tón
zwó Ṅepżecżel żaneje Moczé nademnu ṅenamaka. Amen.

Wóttze naſch. Strowa ßé Marija. Ja wėṙu do Boha Wóttza. Te dżeßacż Boże
Kazṅe. Po tém teiż pżiſtai z Raṅiſchich Pacżeṙow hoṙeka, te:

O Mói Nailubſchi Jézußko. Sẇata Marija, ha wſchiczé lubi Sẇacżi. O Sẇaté
Jandżelo Pėſtoṅe. Tón Jandżel toho Kṅeza pżiṅeße rc. Na to prai:

O Kṅeże! woſtaṅ pola ṁe, pżetoiż tón Dżeṅ jo ßo pominéw. Bódż Té nėt
moja Pomhocz, ha moje Zbożo wo Tżaßu teje Cżémnoſcże.

Dai teiż mói Bożo, mi ha wſchitkim Cżwojekam jenu zbóżnu Żtundu k
Żiweṅu, ha teiż k Wumrecżu, pżez Jézußa Kréſtußa naſchoho Kṅeza. Amen.

Pożohnui † ṁe dżentza tu Nócz ha kóżdé Tżaß Bóh Wóttz, kiż mė ſtworiw
jo. Pożohnui † ṁe Bóh tón Séhn, Jézuß Kréſtuß, kiż ṁe ze ſwojeju droheju
Krẇu wumóżiw jo. Pożohnui † ṁe Bóh tón ſẇaté Duch, kiż ṁe ſẇatoſcżiw jo.
Amen.

Wobkreṗ ßo, ha twoje Wożo ze ſẇecżeneju Wodu.

Déż ßo lėhaſch.

Jézuß † Nazarenſki † tón Kral † téch Żidow czéw ṁe pżed teju nahwoju,
pżekwataneju, ha zwoju Sṁercżu zwarnuwacż. Amen.

O Sẇaté Bożo! Sẇaté ßélné Bożo! Sẇaté ṅeſṁertné Bożo! ſmėl ßo nademnu.

Wo Mėṙe czu ja wotpotżuwacż ha ſpacż.

Te Pożohnuwaṅo toho Wſchohomócznoho Boha Wót † tza, ha Séh † na, ha
ſẇatoho † Ducha; pżiṅdż k nam dełe, ha woſtaṅ z nami pżeczé. Amen.

Jézuß, Marija, Jozef, wam porutżu ja moje Cżéwo ha Duſchu. O Ṅeƀeſki
Wóttze! do twojey Rukow porutżu ja mojoho Ducha. Amen.

♣A. M. D. Gl.♠

♣A. M. D. Gl.♠

Vorerinnerung.

Die Sorben bedienen ſich im Schreiben zwar der deutſchen Buchſtaben;
weil ſie aber darmit, ohne einige beſondere Zeichen, ihre Ausſprache
nicht ausdruͤcken koͤnnen, und auch einige Buchſtaben anders, als im
Deutſchen ausſprechen; ſo hat man es fuͤr noͤthig erachtet, in folgenden
Anmerkungen die ſorbiſche Ausſprache der Buchſtaben zu beſtimmen. Man
merke alſo:

Erſtens die Sełbſtlauter e und o.

e das reine, wird beym Anfange eines Wortes rein, wie ein pures e in
tebi, ßebi, dżeṅ, rc. am Ende aber wie ein aͤ ausgeſprochen, als: dobre,
ṙane, towſte.

é mit einem Strich, hat einen mittlern Laut zwiſchen e und i, und lautet
wie im Deutſchen das ein den abgekuͤrzten Worten ſag’n, red’n, trag’n.
Dieſes é iſt der Stummen eigentliche Stimme. Té, Dé.

ė mit einem Punkte, heißt ié; iſt von dem geſtrichelten é weiter nicht
unterſchieden, auſſer, daß im Leſen hier der vorſtehende Mitlauter
allzeit als ein ♣accentui♠rter ausgeſprochen wird, als Mėr, Nėw,
gleichſam Ṁér, Ṅéw.

o das reine, hat erſtens einen mittlern Laut zwiſchen a und o, und
lautet, wie ſonſt im Deutſchen vom Poͤbel das a ausgeſprochen wird, als:
Bożo, Wożo; zwevtens lautet es, wie im Deutſchen ordentlicher Weiſe das
o in Noth, als: Stow, Schow. Dieſes aber muß der Gebrauch lehren.

ó mit einem Strichlein, hat einen mittlern Laut zwiſchen o und u, und
vermengt ſich gleichſam mit dem u; es lautet viel dunkler, als im
Deutſchen gemeiniglich das o ausgeſprochen wird. Tón Mór, die Peſt.

Zweytens die Mitlauter ƀ, ł mit einem Querſtrichlein, ṁ, ṅ, ṙ, ṗ, ẇ mit
einem Punkte.

Dieſe ſchlieſſen allzeit ein anhaͤngendes j in ſich; gleichſam bje, el’j,
em’j, en’j, pje, wje, doch ſo, daß das j nur gelinde beruͤhrt, und im
Buchſtabiren und Leſrn als ein einziger Buchſtabe angeſehen wird. Z. B.
im ƀ Reƀa, Graben, gleichſam Rebja; im ł, Łeſcż, Liſt; im ṁ, Ṁaßo,
Fleiſch; im ṅ, Ṅeƀo, Himmel; im ṙ, Ṙad, Ordnung; im ṗ, Ṗata, Ferſe; im ẇ
Ẇeß, Dorf.

Drittens die Mitlauter ſ, z; und ż mit einem Punkte.

ſ wird allzeit ſcharf ausgeſprochen; zwiſchen ſ und ß iſt kein
Unterſchied; das ß wird nur darum geſetzt, damit der Leſer deſto eher
wahrnehme, daß er nicht weich, wie bey den Deutſchen in ſo, ſelbſt,
ſondern allzeit ſcharf, wie ein ſſ ausſprechen ſoll, als ßédém Séhnow,
ſieben Soͤhne.

z heißt eze, oder zet; gleichſam eſe, oder ſet, wo das ſ weich iſt. Es
lautet wie das gelinde ſ im Deutſchen ſo, leſe, als: Zełezo, Eiſen.

ż mit einem Punkte, heißt eże, oder żet, gleichſam eſche oder ſchet,
doch mit einem ſehr gelinden Ziſchen, als: Żaba, Froſch, Żona, Weib.

Viertens die doppelten Buchſtaben cz, cż, dż, kh, kż, pż, tz, tż. Dieſe
werden nicht als zwey beſondere, ſondern nur als ein Buchſtabe
ausgeſprochen.

cz heißt nicht ce-cet, ſondern nur ce; es gilt bald ſo viel, als bey den
Deutſchen das z, jedoch etwas gelinder, als: Czawta, Semmel.

cż heißt cże, es gilt ſoviel als tſch, aber ganz gelinde, als: cżaham,
ich ziehe.

dż heißt dże, gleichſam dſche, aber gelinde, als: dżéwo, Arbeit, dżak,
Dank.

kh heißt kha, wird hart ausgeſprochen, wie das K im Deutſchen vom
Anfange in den Worten Kaſten, Kirche; als: Khoroſcż, Krankheit, Khudoba,
Armuth; k aber das einfache heißt ca, wird gelinde ausgeſprochen, wie
das k in dem deutſchen Worte: Werke, als: Kameṅ, Stein, Koreṅ, Wurzel.

kż heißt kże, wie kſche, als: Kżeſcżian, Chriſt, Kżiż, Kreuz.

pż heißt pże, wie pſche, als: Pſchecżel, Freund, pżez, durch.

tz heißt tze; gilt ſo viel, als bey den Deutſchen das tz in Schutz,
Hitze, als: tzi, drey, tzihacż, ſcheren.

tż heißt tże, wie tſche mit einem harten Ziſchen, als: tżaß, Zeit.

Weil zwiſchen cz, und cż; zwiſchen tz, und tż; ingleichen zwiſchen cz,
und tz, wie auch zwiſchen cż, dż, und tż ein merklicher Unterſchied iſt;
ſo ſetzt man hier einige. Beyſpiele bey, aus welchen man dieſen
Unterſchied beſſer wird kennen lernen.

cz, Czawta, Czébla, Lzéppȯ, czuzé.

Semmel, Zwibel, Flegel, fremder.

cż, Cżerṅ, cżahacż, cżichi, Cżéwo.

Dorn, ziehen, ſtiller, Leib.

dż, Dżak, Dżeṅ, Dżéwo, Dżiw.

Dank, Tag, Arbeit, Wunder.

tz, tzi, kotzi, jutze, wótzicż.

drey, welche, morgen, ſchaͤrfen.

tż, tżiṅicż, kotżi, tutżel, wótżicż.

Machen, von Katzen, Regenbogen, eggen.

Die uͤbrigen Buchſtaben werden, wie im Deutſchen ausgeſprochen.

Wenn k, w, z fuͤr ſich beſonders ſtehen, ſo ſind ſie Vorwoͤrter; und
bedeutet das k zu, das w in, und das z mit, oder aus. Dieſe muͤſſen im
Buchſtabiren und Leſen zur folgenden Sylbe geſchlagen werden, weil ſie
als ſtumme Buchſtaben fuͤr ſich ſelbſt nicht lauten koͤnnen. Z. B. k
Mėſtu, zur Stadt; w Mėſcże, in der Stadt; z Mėſta, aus der Stadt.

Endlich kann man die Buchſtaben auf ßerbiſch Pißmiki nennen, einen Punkt
Dépk, punktirte Buchſtaben dépkuwane Pißmiki, das Buchſtabiren Pißmiki
znoſchuwacż, und das Leſen Swowa znoſchuwacż.

Man hat in dieſem A B C auch die deutſchen, und roͤmiſchen Zahlen
beygefuͤget, und daher bey den Gebothen, anſtatt: Ta preṅa, ta druha, ſie
nur mit Zifern angemerket, damit Kinder ſo gleich beym Anfange die
Zifern kennen lernen.

Ein fleißiger Schulhalter wird ſichs benſtens angelegen ſeyn laſſen,
damit alles zur groͤſſeren Ehre Gottes, den Lernenden, und ſolglich dem
gemeinen Beſten zum Nutzen gereiche; welches denn auch zu ſeiner eigenen
Ehre vieles beytragen wird.

Das Wendiſche A. B. C.

A a b ƀ c d e ė é f g h i k kh l ł m ṁ n ṅ o ó p ṗ q r ṙ ſ ß s t u v w w̓
x y z ż cż dż rż tż.

ƀ bje. ł elj. ṁ emj. ṅ enj. ṗ pje ṙ erj. ẇ wje.

e ohne Punct und Strichel iſt ein pures e. wie in dem Wort: te Zwe. Das
Bóſe.

ė mit dem Pnnct hat gleichſam ein i in ſich, wie in dem Wort: dwė Stz̄ė.
zwey Hundert.

é mit dem Strichel wird gleichſam durch die Naſe ausgeſprochen: té bé
hotowé. du biſł fertig.

o. ohne Strichel lautet wie bey dem Teutſchen das a. als: hdo hdżo hwon.
wer gehet hinaus.

ó. mit dem Strichel wird ausgeſprochen wie ſonſt bey den Teutſchen das
o. als: tón Zwón. die Glocke.

Das ß. oderſ. wird allzeit hart ausgeſprochen: ßéłené geſaltzen / und
nicht zēlené. ſo gruͤn heiſſet.

Das y. wird ausgeſprochen: wie das ♣confonant♠ j, gleichſam ji als:
Yeyo. ein Ey.

Z. ohne Punct iſt gleichſam ein weich S. als zéłené. gruͤn. Zėṁa. Erde.

ż. mit dem Punct iſt gleichſam ein weich ſch. als: z̄iyu. ich heyle.
żaden. keiner.

cz. ohne Punct wird allzeit ausgeſrpochen als wie ein c. und wird nur
deßwegen das z. darzu geſetzt, damit das c. nicht wie k. ausgeſprochen
werde.

cż. mit dem Punct wird ausgeſprochen wie ein weich c. als: cżeßacż
zimmern.

dż. wird noch weicher ausgeſprochen: als wie in den Wort: dżeßacż.
Zehen.

tż. wird allzeit hart ausgeſprochen. als: tżeßacż. kaͤmen.

rż. wird ausgeſprochen wie im Boͤmiſchen das ṙ. als: rżecż. Zittern.

te. daß. Neha. naͤge.

té. du. ṅeda. gibt nicht

dwė. Zwo. hwon. hinaus.

bak. pfuy. wón. Er.

ƀak. blecke.

kapa. troͤpffelt. padné. er fiel.

Khapa. ein Kappe. ṗané. truncken.

lóß. frey. Rana. Wunde.

lóß. das Loß. ṙana. ſchoͤn.

Macza. Metzen. Wozacż. nehmen.

ṁacza. taͤndler. ẇazacż. binden.

ßélicż ſaltzen. cżeßacż zimmern.

zélicz. wuͤrtzen. dz̄eßacż. zehen.

ſchicż. naͤen. tżeßacż kaͤmen.

żicż. heylen. rżecż. zittern.

k. alleine. wird weichlich ausgeſprochen. alß: kapa es troͤpfelt.

kh. aber wird haͤrter, und mit gleichſam einem aushauchen vorgebracht.
als: Khapa. ein Kappe oder langer Rock.

Ab eb ėb éb ib ob ób ub.

Ba be bė bé bi bo bó bu.

Aƀ eƀ ėƀ éƀ iƀ oƀ óƀ uƀ

Ba ƀe ƀė ƀé ƀi ƀo ƀó ƀu.

Acz ecz ėcz écz icz ocz ócz ucz.

Cza cze czė czé czi czo czó czu

Acż ecż ėcż écż icż ocż ócż ucż

Cża cże cżė cżé cz̄i cżo cżó cżu

Ad ed ėd éd id od ód ud.

Da de dė dé di do dó du.

Ak ek ėk ék ik ok ók uk.

Ka ke kė ké ki ko kó ku.

Kha khe khė khé khi kho khó khu.

Al el ėl él il ol ól ul.

La le lė lé li lo ló lu.

Ał eł ėł éł lł oł ół uł

La łe łė łé łi ło łó łu.

Am em ėm ém im om óm um

Ma me mė mé mi mo mó mu

Aṁ eṁ ėṁ éṁ iṁ oṁ óṁ uṁ

Ṁa ṁe ṁė ṁé ṁi ṁo ṁó ṁu

An en ėn én in on ón un.

Na ne nė né ni no nó nu.

Aṅ eṅ ėṅ éṅ iṅ oṅ óṅ uṅ.

Ṅa ṅe ṅė ṅé ṅi ṅo ṅò ṅu.

Ap ep ėp ép ip op òp up.

Pa pe pė pé pi po pó pu.

Aṗ eṗ ėṗ éṗ iṗ oṗ òṗ uṗ.

Ṗa ṗe ṗė ṗé ṗi ṗo ṗó ṗu.

Ar er ėr ér ir or ór ur.

Ra re rė rė ri ro ró ru.

Aṙ eṙ ėṙ éṙ iṙ oṙ óṙ ur.

Ṙa ṙe ṙė ṙé ṙi ṙo ṙó ṙu.

As es ės és is os ós us.

Sa ſe ſė ſé ſi ſo ſó ſu.

Aſch eſch ėſch éſch iſch oſch óſch uſch.

Schaſche ſchė ſché ſchi ſcho ſchó ſchu.

At et ėt ét it ot ót ut.

Ta te tė té ti to tó tu.

Aw ew ėw éw iw ow ów uw.

Wa we wė wé wi wo wó wu.

Aẇ eẇ ėẇ éẇ iẇ oẇ óẇ uẇ.

Ẇa ẇe ẇė ẇé ẇi ẇo ẇó ẇu.

Ay ey ėy éy iy oy óy uy.

Ya ye yė yé yi yo yó yu.

Az ez ėz éz iz oz óz uz.

Za ze zė zé zi zo zó zu.

Aż eż ėż éz̄ iz̄ oż óz̄ uz̄.

Ża że z̄ė żé z̄i z̄o z̄ó z̄u.

Acž ecž ėcž écž icž ocž ócž ucž

Adż edż ėdż édż idż odż ódż udż.

Dża dże dżė dżé dżi dżo dżó dżu.

Arż erż ėrż érż irż orż órż urż.

Rża rże rżė rżé rz̄i rżo rz̄ó rz̄u.

Tża tże tżė tżē tżi tżo tżó tżu.
