To ye

Krotke Rozretżeṅa bėz yeném Vromném Nanom, ha yoho pobożném Séhnom wot
teye Smėrcże ha Suda Bożoho, hako też wot teye Hele, ha Nėbėſkoho
Kraleſtwa.

Pre̓ṅe Rozretżeṅo.

Wot teye Smėrcże.

Nan: Lube Séhno, pray mi żto prayi te Swówo Boże tu wot téch ſteřoch
Wėczow?

Séhn: Wone prayi pżez tón Hórt toho Mudroho Muża na 7. Spominay O
Cżwoyetże Wówſchich twoyich Skutkach na twoye poſleṅe Wėcze, da
ṅebudżeſch do Wėcznoſcze rėſchicż.

N. Pray da mi naypredé móy Sehno żto yo ta Smėrcż?

S. Ta Smėrcż yo yene Rózno dżeleṅo teye Duſche wot toho Cżéwa toho
Cżwoyeka.

N. Żto ṅeye ta Smėrcż yeden wulki koſczyane Cżwoyek, kotreż aniż Wuſchi,
aniż Wottżi nima!

S. Ṅé, hale ta Smėrcż yo yon tohodla tak moluwana zo wona toho Cżwoyeka
yenoho taykoho ztżiṅi.

N. Tżohodla yo ta Smėrcż bėz Wottżow moluwana?

S. Tohodla zo ta Smėrcż ṅelada na tu Ryanoſcz toho Cżwoyeka, deż yo yoho
żtundżicżka Wubėſchawa, tak derbi wón wumrėcż, dé bé wón też reṅſchi bów
hacż Abſelon habé helena.

N. Tżohodla nima ta Smėrcż żaney wuſchi?

S. Tohodla żoſo wona wot nikoho ṅeda naproſecż, ṅech yeden Reywa, wuſka,
zkatże, ſpėwa ha<pb n="2"/>be tżini żtoż czé, deż ta Smėrcż pżindże, tak
derbi wón wumrecż.

N. Tżohodla ſo ta Smėrcż zdowhimay Nohomay moluye?

S. Zo bé pżez to krozeṁeṅu data bówa yeye breſchnoſcz, ha deż tón
Cżwoyek wele móli ṁeni, zo yo ta Smėrcż wele ſtów mil wot ṅoho, tak yo
wona tu, ha Wozṁe yoho ṅewedomṅe ztoho Swėta.

N. Żto yo ta Smėrcż dale?

S. Wona yo yene Nucz ſtupeṅo do teye Wėcżnoſcze.

N. Ka ſchelaka yo ta Smėrcż?

S. Dwoya: yena dobra ha ta druha yena zwa Smėrcż, ta dobra Smėrcż yo
yene Nucz-ſtupeṅo do toho wecżnoho wėſowoho żiweṅa, ta zwa Smėrcż pak yo
yene nucz ſtupeṅo do toho Wecżnoho hoṙa ha hubenſtwa.

N. Komu yo ta Smėrcż podobna.

S. Jenomu won wedżeṅu yenoho Jatoho ztoho Jaſtwa tak hako yedén Jaté,
deż yo wón ztoho Jaſtwa wón wedtené ṅeẇe, hacż yo wón ktey Vreyocże,
habe ktey Schibėnczé wón wedżené, tak też tomu Cżwoyekey ṅeyo Wėſte,
hacż yo yoho wo tem Cżew yata Duſcha wón wedżena ktey Nėbėſkey vréyocże,
habe ktem Helſkim Matram.

N. Ka derbimé ßo mó ktey Smerŕżi hotuwacż?

S. Na troye Waſchṅo. Prėṅom: derbimé mó kożdé Tżaß yene vromne ha
pobożne żiweṅo wėſcz. 2. Déż yeden ſkori, dérbi ſo wón doſpowṅe ze
ſẇoyich Rėchow wuſpoyedacż, ßo woprayicż dacż, ha też te S. poſleṅe
Woluwaṅo kſebi zacż. 3. Bóha ha yoho lubu Macż za yene zbożne zkóntżeṅo
proſécż.

<pb n="3"/>

N. Kayke Próſtwe ha Pacżeṙe derbimé mó ſpėwacż za yene zbożne zkontżeṅo?

S. Żtoż mé ſami czeme, wone pak yo Woſobṅe ktomu dobre. Prėṅom: Tak
tżaſto hacż mé ſwóſchime tón Zeyger bicż zpobożnoſczu yeden S. Wottże
Naſch ha Strowu Mariyu wuſpėwacż. 2. Rano ha Wetżor zaſe ṅeſchto k
Tżeſczi tey Macżeri Bożey Wuſpėwacż. 3. So zapiſacż dacż do toho
Bratſtwa yeye S. Rozariya.

N. Pray mi yeden Exempel wot teye Smėrcże?

S. Tón woſoko S. Piſma Wutżene Pawow Burri piſche wot yeneye Zemyanſkeye
Kṅeżné, ka yo yu tżaſcziye Bóh pżez ſwoye dobre Napominaṅa czéw wot toho
Swėtnoho Żiweṅa, ktomu Duchownomu Żiweṅu pżiweſcz, dokelż pak bėſche
wona tém ſwėtnem ha proznem Wėczam yara podata, tu ṅemeyachu te dobre
Napominaṅa pola ṅeye żanoho wużitka; deż hale wona na yeden Tżaß do
yeneye cżeſchkeye Khoroſcze padże, zyewi ßo yi w Noczé yene Schereṅo wo
tey żtawtnoſczi yenoho tżornoho Cżwoyeka, kotrohoż ſo wona tak ſtrożi,
zo wona zpow ney Schiyu potża wowacż: JEzus, JEzus hdó ſe té? te
Schereṅo wotmoyi: ya ſem ta Smercż, ha Bóh yo ṁe po tebe poſwaw, zo béch
ya tebe ſobu zawa; nato ßo te Schereṅo zminé, wona hale powna ſtracha ha
Boyoſcze, wedżeſche deṙe żto to ṙeka, ſlubi Kreſtußey ha yoho lubey
Macżeri, ka czé wona po téch dobréch Napominaṅach rada tżinicż, nato
Worduwa wona zaße czéwa ſtrowa, wopuſchcżi ſczėwa ſwoye prozné ha ſwėtné
Żiweṅo, ha ſwużeſche po tem Bóhu wo yeney wulkey vromnoſczi ha
Sẇatoſczi. ♣Anni Sancti p. 4. Cap. 5. En.♠ 2.

<pb n="4"/>

Druhe Rozretżeṅo.

Wot toho prėṅoho Suda Bożoho.

Nan: Żto yo tón ſprawné Sud Bożi?

Séhn: Wón yo tón nayſurowiſchi Sud, kotreż budże Bóh ztemi Cżwoyekami
mėcż, ha yich habe ktomu Wecżnomu Żiweṅu, habe ktey Wecżney Smercżi ha
zatamaṅu wot ſudżicż.

N. Ka ſchelaki budże tón Sud Bożi?

S. Dwoyi, tón prėni budże ßo ſtacż tak kyetzi hacż tón Cżwoyek Wumṙe,
dokelż wo tem Wokomikṅeṅu hacż ta Duſcha ztoho Cżéwa ſtupi, yo wona pżed
tón ſprawne Stow Bożi wedżena, ha budże Kreſtuſey derbecż rachnuwaṅo
dawacż wot ſchitkich ſwoyich Móſlow, Swowow ha Skutkow, dobrech ha
zwech, kotreż yo wona dé Wobeſchwa.

N. Kayki ſudne Żpruch budże wot toho ſprawnoho Sudnika na tu Duſchu tu
wo tem prėnim Sudże?

S. Déż yo ta Duſcha ztoho Cżéwa wo yeném habe wyaczé cżeſchkich ha
Smertnech Rėchach, tak budże yu Kreſtus zyenem yara Surowem ha
Zatraſchném Woblicżom tomu Cżertey podacż, kotreż budże yu zwulkey
Surowoſczu do teye Hele ſtortżicż; Joli zo yo pak ta Duſcha wo tey Nadże
Bożey poſtayena ztoho Cżéwa ſtupiwa, ha ſwoyom Bóha ſczewa doſcz
ztżiniwa, budże yu Kreſtus zyenem lubozném Woblicżom ktey Wecżney
Zbożnoſczi wot ſudżicż, ha yu yeye Bożom Jandżeley podacż, yu ktey
Wecżney Nėbėßkey Wėſowoſczi ha Radoſczi dowėſcz; Deż yo hale ta Duſcha
zṅekotremi mawemi Rėchami hiſchcże womazana, tak bu<pb n="5"/>dże
Kreſtus téż zyenem ſurowém woblicżom naṅu poladacż, ha yu yeye Lėnoſcze
ha Nėrodnoſcze tak ſuroẇe naſwarecż, zo bé wona ratziſcho czewa ſchitke
Matré tu toho Swėta, hacż té ſurowe Woblitżo Kreſtuſowe zṅeſcz, ha nato
budże wón yu do toho Tżiſczya wotſudżicż, hacż wona tam za te naymenſche
Bóhu tomu Kṅezey doſcz tżini, ha zczéwa ſwóy Dów zapwacżi.

N. Pray da mi tu yeden Exempel tu wot toho Suda Bożoho!

S. Tón pobożne Abt Elias, kiż yo yene yara vromne ha pobożne Żiweṅo wėd,
prayeſche: Tzyoch wėczow ßo ya woſobṅe bóyu ha ſtrachuyu. Préṅom: Deż
budże moya Duſcha derbyecż ztoho Cżéwa wuſtupicz. Kdruhom: Deż wona tomu
ſurowomu Sudnikey Kreſtußey poṅdże. Tzecżom: Deż budże naṅu tón poſleni
Sudné Żpruch wuprayené. ♣Dout. f.♠ 256.

Tzecże Rozretżeṅo.

Wot toho druhoho Suda Bożoho.

Nan: Żto yo tón druhi Sud Bożi?

Séhn: To yo tón, kotreż budże Kreſtus pżi Konczu toho Swėta, habé wo tem
poſlenim Dṅu dżerżecż.

N. Żto budże ßo ſtacż pżed tém poſlenim Sudom Bożim?

S. Wón budże tón Antekréſt pżindż, to yo yedén valſchné Kreſtus, ha
budże ßo za toho prawoho Kreſtußa ha Séhna Bożoho wón dawacż, budże téch
Kżeſcziyanow na yene zatraſchne waſchṅo pżezcżahacż, ha tón Lud
zawodżecż, zo budże mamo wot téch praye wėriwech woſche woſtacż.

<pb n="6"/>

N. Żto budże ßo ſtale dacż?

S. Woney budżetay ßo wopokażacż Elias ha Enoch, dway wulkay ſẇatey Mużey
toho Staroho Zakona, kotraż hiſchcże ney ſtay wumṙeway, hale nėt na
yenem potaynem mėſcze wotpotuyetay, tay budżetay pżindż, ha ßo tomu
Antekreſtey ſpėcżicż, ha wele zawedżenéch Kżeſcziyanow zaße k Pokucże
pżiwėſcz, ha kpoſletku budżetay woney Matruwaney.

N. Żto budże ſo dale zabeżecż?

S. Déż budże zo ſo tón poſleṅi Dżen pżibliżicż, tak budże te Swonczo
wocżemnicż, tón Mėſacż ṅebudże żane Swėtwo wyaczé wot ſo dawacż, té
vėſde budża z Nėbėß dele padacż, ha yeden tayki woheṅ po tem czéwém
Swėcże naſtacż, kotreż budże ſchitko na Swėcże pżeczeruwacż, ha budże
tak tón Antekreſt ha wſchon Lud zahinecż ha wumrecż.

N. Żto budże ßo da wo tém poſlenim Dṅu ſtacż?

S. Prėṅom: budże ßo tón Czeych toho Kżiża na Nėbyu pokazacż, k Strachey
téch zatamanéch Rėſchnikow, hak Troſchtey téch wuzwoleney Bożich. 2.
Budże Kreſtus ztech Nėbeß dele pżindż, zwulkey hordoſczu, Mayeſtoſczu ha
zkraſnoſczu, pżed nim pondże wele Jandżelow Bożich, ha yeden wot nich
poṅeſe tón S. Kżiż, kotreż budże ßo boley hacż te Swonczo Jaſnicż ha
boſchcżicż; pżi nim pondże ta Macż Boża, ha poney ſchicze Bożi Jandżelo
ha Arcz Jandżelo. 3. Budże trubėna yena Truba zyenem taykim Wóßom, zo
budże wón po tém czéwem ſcherokim Swecże klintżecż, ha yon ſchiczé morwi
ſwoſchecż, knim prayacza, ſtawaycże wo morwi ha poycże pżed tón Sud. 4.
Na to budża nédem ſchicze morwi hore ſtanecż, ha pżed tón Sud Bożi
ſtupicż. 5. Ha budża cżi Jandżelo téch wot morwech hoŕeſtaṅenech rozno
riſacż, téch Sprawnéch na tu prawu Ruku, ha téch nėſprawnéch na tu liwu
Ruku ſtayicż. 6. Deż budża ſchiczé pżed tém ſprawném Sudnikom Kreſtußom
ſtacż, tu budża te Knihi wotżiṅene, wo kotrechż budże yedén kożde mócz
lazuwacż, żto yo yeden kożde dobroho habe zwoho tżiniw, ha tu te Knihi
budża te Swedomyo yenoho kożdoho, wokotrechż ṅebudże nitżo zakhowane.

N. Żto budże na to ſczėhuwacż?

S. Na to budże pżindż tón poſleni Sudné Z̓pruch na tech zbożnech ha
Nėzbożnech.

N. Kayki Żpruch budże pżindż na téch bėzbożnech ha zatamanech?

S. Dżicże hin wo zaklecżi, do toho wecżnoho wohṅa, kotreż yo wam ha tomu
Cżertey pżihotuwané.

N. Kayki Żpṙuch budże prayene ktém Wuzwolenem?

S. Poycże ſém wo Żonuwaṅi, wobſencże te Kraleſtwo, kotreż yo wam
pżihotuwane wot Spotżatka toho Swėta.

N. Zto budże ßo ſtacż tu po tém wotſudżeṅu?

S. Kreſtus pondże zewſchimi ſwoyimi wuzwolenémi do téch Nėbėß zewſchey
Wėſowoſczu ha Radoſczu. Cżi zatamaui pak budża wot téch Cżertow zanacżi
do teye Hele ha wecżnech Helſkich Matrow.

N. Żto budże pak te nayzrudniſche na tón ſudne Dżeṅ?

S. Te Rozno Dżeleṅo téch zatamanech wot wuzwolenech ha żbożnech, dokelż
tu budże widżecż ṅekotré kraſné Nan ſwoye Dżecżo, ka wone ktém Nėbebeßam
dże, wón hale ktey Heli, ha Wecżnem Ma<pb n="8"/>tram; ṅekotré kraſné
Séhn, ha ṅekotra kraſna Dżowka budże Widżecż, ka yich Starſchey dżetay z
Kreſtußom do toho ṅebėſkoho Kraleſtwa, tón Séhn habe ta Dżowka budże
Wėki na Wėki wot teye Zbożnoſcze Wuzankṅené ha Wuzankṅena, ha pondże
ztemi Cżertami do téch Wecżnech Helſkich Matrow.

N. Tżohodla budże tu ton Wulki Sud Bożi dżerżané?

S. Zo béchu ſchicże Jandżelo ha Cżwoyekoye Widżeli, ka Bóh nikomu ṅeyo
yenu Kżiwdu ztżiniw, hale ka ſu ſchicze zatamani te ſwoye wecżne
Zatamanſtwo ze ſwoyimi Rechami ha zwoſczami deṙe ha praye zaſwużili.

N. Dże budże tu tón druhi ha poſleni Sud Bożi dżerżane?

S. Hiſchcże tu na tém Swėcże wo tey Żidowſkey ṅedaloko wot Jeruſalema wo
tem Dowe Jozaphat, tu tu budże tón ſprawne ha ſurowe Sud Bożi,
nawſchitkimi Cżwoyekami kotżiſch ſu wot ſpotżatka toho Swėta, hacż do
zkontżeṅa toho Swėta żiwi bóli.

N. Pray yeden Exempel wo tem druhim ha poſlenim ſprawném Sudże Bożim?

S. Tón Sẇate ha woſoke wutżeṅ wo tey Czérkwi Bożey S. Hieronimus piſche
ßam wot ſo. Tak cżaſto, prayi wón, hacż ya na tón poſleni Dżen toho Suda
Bożoho zpomṅu, tak ya czéwe zṙu ha cżepoczu, ṅech ya wachuyu habe ſpyu,
ṅech ya yém habé ṅeżto druhe tżiṅu, tak ßo mi zda, ka wo moyimay
wuſchomay klintżi tón zatraſchné Wóß; ſtawaycże hoṙe wo morwi, ha poycże
pżed tón Sud. ♣In Matth.♠

N. Żto ṅeweſch te hiſchcże yeden druhi tayki Exempel.

<pb n="9"/>

S. Bogaris yeden Virſchta wo Bolgarſkey, deż bé wón hiſchcże yeden
Pohan, ha bė ſebi yeden nowe Rod daw twaricż, praſcheſché ſo wón za
yenem dobrem Moleṙom, zo bé wón yomu yoho nowé Rod zyenemi ṙanemi
Moluwaṅami wudobiw. Tu wot Bóha poſwané pżindże kṅomu ♣Methodius♠ yeden
pobożné Duchowne, kiż bé yeden dobre Moler, deż bé hale tu tón pobożné
Duchowne Methodius zrozemėw, ka ßo tomu pohanſkomu Virſchcze Woſebṅe
tayke moluwaṅa naylėpe lubya, kotreż ſchelake zatraſchne Wėczé prėdk
ſtayeyu, wumoluwa wón yomu yenu Stwu hacż nayzatraſchniye, tu tu te
Moluwaṅo bė tón Sud Bożi. Hoṙeku ſteyeſche tón ſprawné Sudnik Kreſtus
zwele Jandżelemi Bożimi wobdaté, na tey prawey Stroṅe ſteyachu cżi
Sprawni wo yeney yara lubozney ztawtnoſczi, na tey liwey Stroṅe ſteyachu
pak cżi Zatamani zwele Cżertami wobdacżi wo yeney zatraſchney
Żtawtnoſczi, kotżi téch zatamanech do teye Hele dele ſtorkachu, dokelż
pak tu tón virſchta hako yeden Pohan, ṅewedżeſche, żto tu te Moluwaṅo
znameṅa, żadaſche wón wot toho Moleṙa, zo bé wón yomu tu te Moluwaṅo
wuwożiw, żto wone ṙeka ha znamėṅa, deż bé pak yomu tu tón pobożne
Duchowné ha Moleṙ hacż naylėpe wuwożiw, żto yene ha te druhe rėka, bė
tón pohanſki Virſchta tak wo ſwoyey wutrobė hnuté, zo wón wot teye
Żtundé yeden Kżeſcziyan worduwa, ha bé ztey prawey Wėru tak zahorené, zo
wón noczeſche ztey S. Kcżeniczu dlehe tżakacż, hale da hiſchcże ßo nėt
wotey ſamey Noczé Kcżicż. ♣Doutrem. f.♠ 273.

Żtwórte Rozretżeṅo.

Wot teye Hele, ha yeye Wecżnech Matrów.

<pb n="10"/>

Nan: Pray mi té też móy Séhno, żto yo ta Hela téch zatamanéch?

Séhn: Wona yo yene zatraſchne Jaſtwo, wokotremż budża ſchiczé zatamaṅi
Wėki na Wėki Matruwani.

N. Ka ſchelaka żtrafa habé Matra budże wtey Heli!

S. Dwoya budże woſobṅe ta żtrafa ha Matra, hako ta żtrafa teye żkodé, ha
ta żtrafa toho Tżucża.

N. Żto yo ta żtrafa teye żkodé?

S. To yo, zo cżi zatamani budża Wėki na Wėki wurubeṅi wot teye Wecżneye
Wėſowoſcze ha Radoſcze, ha to budże ta yich naywetżiſcha Matra, dokelż
cżi zatamani budża wele wyaczé poznacż, hacż możemé ſebi mó tu
pomoſlicż, ka yenu wulku Dobrotu ßu woni na yene tak ſchibawo Żiweṅo
zubili, ha tu Zbożnoſcz ſebi pżemarali.

N. Żto da ſu woni tak wulkoho zubili?

S. To, zo woni Wėki na Wėki ṅebudża Bóha widżecż, dokelż wo tem Widżeṅu
Bóha wobſteyi wſcha Nėbeſka Wėſowoſcz ha Radoſcz; pżi tém wedża woni
też, ka budża woni Wėki na Wėki wo tém Neẇe Bożim ſtacż, też wedża woni
ka ſchiczé Sẇecżi Bożi, też yich kreyni Pżecżelo, ṅebudża znimi żane
żaruwano mėcż, hale budża ßo kyich Wecżnomu zahiṅeṅu ſmecż.

N. Żto yo ta Żtrafa toho Tżucża!

S. To ßu te naywetże ha nayzatraſchniſche Boloſczė, kotreż budża cżi
zatamani tżucż, ha budża znimi Wėki na Wėki Matruwani.

N. Kayke ſu te Boloſcze téch Zatamanéch?

S. Téch budże tak wele, ha te budża tak zatraſchné, <pb n="11"/>zo ye
nichto wuprayicż ṅezamoże, ha też ye nicz doſcz rozpomnicż; hay ſchitke
Boloſcże ha Matré, kotreż ſu ſchicze Matraṙo de tu na Swecże zṅeßli, ha
ſchiczé zlėtżinicżeṙo cżerpeli, yo ſchitko yo yeden Sczin ha Kwotk porno
tém Boloſcżam ha Matram teye Hele.

N. Żto ṅemożeſch té mi ṅekotré Boloſcże ha Matré téch zatamanech woſebe
wuprayicż?

S. Ach tez ṅeżto wot toho możu ya wan prayicż, ha to tzwar Prėṅom: Budża
ßo cżi zatamani wo tém Wecżnem helſkim Wohṅu palicż ha ſmalicż, porno
kotromuż yo ta Czéhelniczka habe Khalkowa Wohniwa Pecż, yón yeden Sczin
ha zemna Woda. 2. Pżi tey zatraſchney Hėcze budża woni cżerpecż tu
naycżeſchu Zemu ha Mėrzṅeṅo, ha tohodla budże tam lute zkiwleṅo ya
Kżipeṅo tech zubow, hako te S. Zczeṅo prayi. 3. Tey Wottżi tech
zatamanéch budża Matruwane, zyeney zatraſchney Cżmu, dokelż woni ṅebudża
nitżo Widżecż, hacż téch zatraſchnéch na Helſkich Duchow, ha te
zatraſchne woblicża, ſchelakich Nėpżecżelow Bożich, hako też te
zatraſchne żtrafe ſwoyich Pżecżelow, znayownech, Towarſchow ha
Towarſchkow. 4. Jich Wuſchi budża matruwane ztemi zatraſchnemi
Żawoſchczami ha labuwaṅami, tak wele Tawſentow zatamanech Cżwoyekow. 5.
Jich Noſe budża matruwane ztem nayzatraſchniſchim Smerdżeṅom. 6. Jich
Hort budże matruwané ztém Wecżnem Wodom ha Tradaṅom toho Picża, ha
ṅebudża nitżo druhe k Jedżi ha k Piczu mėcż, hacż ſmerdżaczu Zmohu ha
Schwabel, ha tón Wecżne Helſki Woheṅ. 7. Ta nayhorſchi pak budże, zo
woni wedża, ka tu te Matré ṅebudża żeni pżeſtacż, hale budża Wėki na
Wėki warnuwacż.

<pb n="12"/>

N. Ka możeſch ſebi té tu Wecżnoſcz prėdkſtayicż?

S. Na te Waſchṅo: dé bé yena hora tak dowha ha ſcheroka bowa: hako yo tu
tón czéwe Kray, ha doſahawa hacż k Nebyu, ha Bóh tón Kṅeż tém zatamaném
zyewiw, ka budże po kożdech tawſent Lėtach yeden molcżki wtacżk
pżilecżecż, ha yon yene zhorṅatko tu wot teye wulkeye hore ze ſwoyim
Poſcżicżkom precż zacż. Deż da tu tón wtacżk budże tu czéwu Horu
wotnoſecż, tak derbya cżi zatamani zteye Hele wón pżindż; O ka yeden
wulki Troſcht bėchu cżi zatamani ztoho meli, dokelż yich matra bé tola
yedén mohl Koncz ṁewa, nėt hale, débe ruṅe tu ta wulka Hora wotnoſchena
bowa, tak budże ta Matra téch zatamanech ruṅe tayka, hako bó wona ſwoy
zpotżatk ṁewa.

N. Budża cżi zatamani yeden toho druhó żarnuwacż, ha bėſobu yenu
ſczerpliwoſcz mėcż?

S. Nażane waſchṅo, hale wone budże pola nich lute Nėmir, Mėrzaṅo, Nėw,
Swareṅo, Leſtruwaṅo ha zaklinaṅo, ha wſchoho toho yich Nėzboża budże ta
Wina tón Rėch, woſobṅe hale te Rėchi teye Nėcżiſtoté, deż ſo woṅi znich
ṅeyßu praye ſpoyedali, ṅeſchto zameltżeli, habe ßo znich tżaſto
ſpoyedali, ha ßo tola ṅenakazali.

N. Kaykich Srėdkow derbimé mó wużiwacż, zo bechme mó do teye Hele
ṅepżiſchli, ha yeye wecżnem Matram cżekli.

S. Schelakich, woſobṅe pak teye Boyoſcze Bożeye, Bóha ßo boyedż, wot
Modoſczé yene Bóha boyaſné Żiweṅo wėſcz, ha wo tey ſamey hacż do
zkontżeṅa ſwoyoho Żiweṅa wobſtayné woſtacż.

N. Żto to ṙeka ßo Boha boyedż?

<pb n="13"/>

S. Wowſchich Tżaßach ſwėrṅe na tém bódż, zo béchme mó Bóha zyenem Rėchom
ṅerozṅewali, hale kożdé Tżaß po yoho ſẇatey woli żiwi bóli.

Pyate Rozretżeṅo.

Wot to Nėbeſkoho Kraleſtwa.

Nan: Nėt móy lubé Séhno ſmoy móy pżiſchway hacż ktomu Kraleſtwu téch
Nėbėß, pray da té mi nėt, żto yo te Kraleſtwo téch Nėbėß.

Séhn: Wone yo te ſamne Mėſto, wokotrémż Bóh ſwoyim Wuzwoleném ſwoyu
Hordoſcz, Mayeſtoſcz ha Kraſnoſcz wopokaże, ha yich doſz powṅe zbożnéch
tżiṅi.

R. Wotżim wobſteyi ta wėcżna wėſowa Zbożnoſcz?

S. Prėṅom: Wo tem Widżeṅu ha doſcz powném Poznacżu Bóha toho Kṅeza.
Kdruhom: Wotey Doſtpownoſczi teye Luboſczė Bożeye.

N. Żto pżindże ztoho doſtpownoho Poznacża ha Luboſcze?

S. Ta naywetża Wėſowoſcz ha Radoſcz, kotraż wot nikoho ṅemoże doſcz
wuprayena bódż.

N. Ka wulka da yo ta Nėbėſka Wėſowoſcz ha Radoſcz?

S. Tak wulka, zo dé béchu ſchitke Wėſowoſcze ha Radoſcże wſchiczkich
Cżwoyekow, kotruż ßu ſchiczé Kṅeża, Virſchtoẇe, Kralowe ha Keyżorowe dé
meli romadu zeſepane bowe, do yeneye wutrobé yenoho Cżwoyeka, tak bé to
tola ſchitko yon yeden Sczin hay lute nitżo bowo, porno tey Wėſowoſczi
ha Radoſczi, kotruż budża cżi wuzwoleni Bożi wo tem Nėbėſkim Kraleſtẇe
mėcż, kotraż ztoho Widżeṅa ha teye Luboſczė Bożeye ſém pżindże.

<pb n="14"/>

N. Żto prayi S. J. Pawow tu wot teye Nėbėſkeye Wėſowoſcże?

S. Wón prayi wo 1. Liſczé ktém Corint. na 2. Stawe, ka żane woko ṅeyo
Widżewo, żane wucho ſchwóſchawo, też do żaneye Cżwoyeſkeye wutrobe dé
ſtupiwo, żtoż yo pżihotuwane tém, kotżiſch yoho Lubuyu.

N. Żto wyaczé mayu cżi Swecżi wo téch Nėbėß?

S. Woni mayu ſchitke żtoż ſebi woni Wintżuya, ha ſebi pożadacż moża,
woni budża ſchiczé bohacżi, ha nichto Khudé, wſchiczé rozomni ha Mudri,
ha nichto wupé ha nerozomné, ſchiczé yara reni, ha nichto ṅeżtawtné ha
rozné, ſchiczé ſtrowi ha Selni, nichto Khoré habe ſwabé.

N. Żto dobroho wyaczé budża woni tam mėcż?

S. Woni budża tam mėcż yenu pżez Mėru yara wulku Wėſowoſcz, deż budża
woni widżecż te kraſne ha yaſne woblicżo Kreſtuſowe, yoho naylupſcheye
Macżeṙe, ha tak wele tawſentow Jandżelow ha Cżwoyekow, téch budża woni
ſchitkich dere znacż, ha ßo bėſobu doſtpowṅe Lubuwacż, boley hacż ßo tu
cżi ſwoyi lubuyu. Tu ṅebudże żadén Nėmir, żane Mėrżaṅo, żane Nėpopżecżo,
hale woni budża bėſobu wowſchim Mėre ha wo tay naywėtżey Pżezyednoſczi
romadże Wėki na Wėki żiwi.

N. Żto budża woni też wo téch Nėbėßach yeſcz ha picż?

S. Hay, hale nicz tak, hako tu na tém Swėcże, dokelż yeſcz ha picż yo
yena wulka Swaboſcz, ha runa tem ṅerozomnem Zweryatam, kotreż derbya też
yeſcz ha picż.

N. Ka yedża ha piya da cżi Swėcżi Bożi wo téch Nėbėßach.

<pb n="15"/>

S. Woni ztoho, zo woni Bóha widża, ha te Kraſne Rané Kreſtuſowe, mayu
tayka Swotkoſcz vo ſwoyim Horcże, żo żadén Cżwoyek nitżo taykoho wotkoho
ṅewużiwa też ztéch naylepſchich Zpiſow ha toho naylepſchoho Napoya tu
toho Swėta.

N. Budża też Wėſowe Spėwaṅa ha Muziczeruwaṅa wot téch Nėbėßach
kſchwóſcheṅu.

S. Hay, hale te budża wele Wėſelſche hacż ſchitke tu toho Swėta romadże.

N. Budże tam też żto Dżéwané?

S. Te naywoſobniſche ha yednitke Dżéwo budże tam Bóha kwalicż ha
lubuwacż, ha to budża cżi Sẇacżi ztey naywetżey Wėſowoſczu tżinicż.

N. Żto ṅebudża cżi Sẇacżi gor nitżo czerpecż?

S. Nė te naymenſche nicż, aniż Zemu aniż hėczu, aniż wód ha Tradaṅo toho
Picża, woni ßo nimayu nitżoho boyedż, pżetoż tam ṅebudże żana Khoroſcz,
żana woyna, żana Smėrcż, habe yena druha Pżecżiwnoſcz, hale tam budże
lute wotpotżnik, lute Mer ha Wėcżna zechernoſcz; ha tu ta yich zbożnoſcz
budże pola nich Wėki na Wėki bewſchoho pżez ſtacża Warnuwacż.

N. Żto budże nam też yara Wużitne, deż budżeme mó tu te wėczé deṙe
wopominacż?

S. Bewſchoho Czwobluwaṅa, dokelż pżez to mé ṅebudżeme zkeriſcho
rėſchicż, zo bechmé me ktaykim Wėſowoſczam zkeriſcho pżiſchli, ha
budżemé też radżi ſchitko cżerpecż zo bechmé mé zkeriſcho Zbożni bóli.

N. Żto możeſch té mi yeden ṙane Exempel wot toho wopomṅecża téch
Nėbėſkich Wėſowoſczow ha Radoſcżow prayicż.

S. Sẇate Hadriyan, yeden bohaté ha Nadow<pb n="16"/>bné modé Kṅez, deż
bė wón hiſchcże yedén Pohan, ha bė widżew, ka cżi Kżeſcziyeṅo yene tak
wulke ha zatraſchné Matré zyeney Wulkey Zczerpliwoſczu ha Zwėſowoſczu
zṅeßu, praſcheſche ßo wón: tżoho ßo woni nadżiya doſtacż, deż woni yene
tak cżeſchke Matré ztaykey wulkey Zczerpliwoſczu zṅeßu? Wotmoyichu woni:
Ka ßo woni nadżiya yeden mohl te wulke Kubwa ha Bohaſtwa wobdżerżecż,
kotreż żane Woko ṅeyo widżewo, żane wucho ſwóſchawo, też ṅeyo do żaneye
Wutrobė ſtupiwo, żtoż yo Bóh tém ſwoyim pżihotuwaw. Na to bė Hadriyan
ztaykey Luboſczu ktem Wėcżnem Nėbėſkim Kubwam wo ſwoyey Wutrobe
zahoṙené, zo ſo wón nėt kyenom Kżeſcziyaney Wuzna, ha da ſo ztemi ſamemi
Matrami na te nayzatraſchniſche Waſchṅo matruwacż, ha te Viſchdżele na
temay nohomay rozwamacż ha na kruchi rozbicż, kotrohoż yoho Kṅeni z
Mėnom Nathaliya lubozṅe pżi yoho cżeſchkey Matre troſchtuwaſche. ♣Surius
in vita 8. Septembris.♠

N. Zawėrno to ſu lute kraſne Wėczé, kotreż ſé té mi tu poyedaw, po téch
budżeſchli té żiwe tak budże tebi zawėſcze te Nėbėſke Kraleſtwo k Teley
worduwacż, kotreż day mi ha tebi tón miwoſcziwe Bóh.

Spominay O Cżwoyetże Wowſchich twoyich Skutkach na twoye poſleṅe Wėczé,
tak ṅebudżeſch do Wecżnoſcze rėſchicż. ♣Eccleſ.♠ 7.

1758.
