Kwopomnjecu prěnjoho swjatoho woprawjenja 28. měrca 1872.

August Heina.

Dobre ſéṁo

na

pwódnu rolu.

Powutżacze ha modlerſke knihe

za

kathólſkich Serbow.

Z dowolnoſcżu duchowneje woſchnoſcże wudate.

W Budéſchiṅe 1852.

Wutrobna próſtwa

na téch, kiż telej knihe wużiwaja.

Wſchė modlerſke knihe wopżija z ẇetſcha jentżczé wſchelake modlitbȯ. Ja
pak ſebi ṅemȯżu mȯſlicż, kak mȯże néchtȯn nutrṅe ha praẇe wot wutrobȯ
wėſte modlitbȯ wuſpėwacż, joli pṙedé pżez rozwutżeṅo k tomu pżihotuwané,
— pżez wopomṅecżo jeneje wėrnoſcże wo ſwojim nutskowném wot potṙebnoſcże
modleṅa wėrṅe pżeſwėdſené ha k tomu pohnuté ṅejo.

Pȯdla modlitbow namakaſch tohodla wo tutéch kniżkach wſchelake
powutżeṅa. Ẇele wot Boha ha joho ſamotnoſcżow. Dokelż pṙedé wſchoho,
lubȯ kżeſcżijano, dérbiſch Boha najſẇacżiſchoho, najdobrocżiwſchoho
wȯtcza praẇe zeznacż. — Też namakaſch tu po wopżecżu czéwo ſẇate zcżeṅo:
teſamo dérbjawo tebi najlubſchi dżėl czéwȯch kniżkow bȯcż, dokelż nam
praẇi, żto jo Jėzus, naſch lubȯ kṅez ha zbȯżnik wutżiw, ſkutkuwaw ha
cżėrṗew. — Też wſchelake druhe rozwutżeṅa — wużitne wėrnoſcże, każ
zpomȯżne radé budżeſch tudé nadeṅcż. Wobhoṅ ſo pilṅe wo wſchėm tém:
woſobṅe wo tém dżėle, kiż rétżi wot prawoho modleṅa ha zprawnoho żiẇeṅa
kżeſcżijanſkoho tżwojeka.

Te wutżbȯ pak ſu ha woſtanu wowna wėcz. Ha ja cże lube proſchu: pżeṅdż
kȯżdé krȯcż najpṙedé <pb n="IV"/>ha woſobṅe teſamo; wos je ſebi huſto,
haj praẇe huſto k wutrobe.

Ṅemȯſli ſebi, zo dérbiſch kȯżdé krȯcż czéwu żtutżku, habȯ wſchitko, żtoż
pod jeném napiſmom ſteji, pżencż. Jow też pwacżi: nėżto mawo, — to pak —
deṙe! — Zwoſtaṅ pżi tém dlėje, żtoż ruṅe tebe woſobṅe naſtupa, habȯ tebe
tṙechi: wubudż jow pżiſwuſchacze dobre mȯſle ha prėdkwzacża ha proſch
Boha wo pomocz, zo bȯ wſcho ſwėrṅe wuẇed. To budże najlėpſchi pacżeṙ!

Pżeṅdż k najmeṅſchomu junkrȯcż te czéwo knihe, zo bȯ wſcho ẇedżaw, żto
wo nich ſteji; heẇak budże tebi pak na tém pak na tamȯm pobrachuwacż.
Ṅeẇeſch, kak ſebi wo nėtżim pomhacż habȯ kak nėżto nawożecż ha tṙebacż
maſch, wobhoṅ ſo pola twojoho duchownoho.

Tak dżicże da, kniżki, do luda! Bȯh pżewodż was ze ſwojim żonuwaṅom! zo
bȯ wuſéte ſéṁo padnéwo na dobru rolu deṙezmȯſlenéch kżeſcżijanſkich
wutrobow ha ſtokrȯcżne pwodé pżiṅeſwo.

Pilṅe telej knihe wużiwaj!

Swėrṅe joho wutżbam poſuchaj! —

Zo bó z toho wużitk mėw:

Bóh cże nadṅe żonwacż chczéw! —

Pokazuwaṙ.

Raṅſcha pobożnoſcż Strona 1.

Dobre raṅſche prėdkwzacża = 3.

Raṅſchi pacżer na ṅedżelſke ha ſẇate dné = 4.

Wopomṅecża hódne róntżka na ſẇate ha druhe dné = 6.

Żto maſch pżi dżėle ſebi drudé móſlicż = 8.

Do jėdże ha po jėdżi = 9.

Déż klakaṅo cżeṗe = 9.

Déż tżaſnik cżeṗe = 10.

Po woboṅdżeném rėchu = 10.

Pżi zpótuwaṅu = 11.

Déż tebi nėżto praẇe cżeżko padṅe = 11.

Ẇetżorna pobożnoſcż = 11.

Déż noczé wotutżiſch habó ſpacż ṅemóżeſch = 14.

To habó tamo deṙe na kedżbu k braṅu = 14.

Kak maſch ſo na ṅedżelſkich ha ſẇ. dṅach zadżerżecż = 15.

Kak dérbiſch na boże ſwowo pżipoſwuchacż = 17.

Do prėdwaṅa habó do kż. wutżbó = 17.

Po prėdwaṅu = 19.

Pacżer, déż ke mſchi hicż nemóżeſch = 20.

Wot wokżecżow = 21.

Kemſchacze pacżeṙe = 22.

Pacżeṙ ha rozpomṅeṅo pżi bożej mſchi = 24.

Pacżeṙe pżi bożej mſchi wo kotrejż jo wukwaduwane, żto mėſchnik pżi
wowtaṙu tżini = 28.

Litanija k Jėzuſej Kréſtuſej = 37.

Potżink wėré, nadżije, luboſcże, żelnoſcże, dobré zamós = 40.

<pb n="VI"/>

Pobożnoſcż na ṅedżelſke ha ſẇ. dné Str. 44.

Wot Boha luboho wótcza = 45.

Boża wſchohomócznoſcż, mudroſcż ha dobrocżiwoſcż = 46.

Boża prėdkwidomnoſcż = 49.

Bóh jo wſchudżom pżitomné = 52.

Bóh jo ſẇaté ha zprawné = 53.

Bóh jo ſmėlné = 53.

Zpóznacżo Boha z joho wozjeẇeṅow = 54.

Modleṅo k Bohu = 56.

Dżak za boże dobroté = 58.

Litanija k bożim doſpownoſcżam = 60.

Jėzus Kréſtus = 63.

Pobożnoſcże ha rozpomṅeṅa wo tżaſu adventa = 64.

Pobożnoſcż na bożej mſchi wo tżaſu adventa = 65.

Pżikhad Jėzuſa Kréſtuſa do ſwėta = 72.

Jandżelſke powitaṅo = 76.

Domapótaṅo ſẇ. Marije = 77.

♣Magnificat♠ = 77.

Narod Jėzuſa Kréſtuſa = 78.

Pacżeṙ ha rozpomṅeṅo k hodam = 79.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi wo tżaſu hodow = 82.

Sẇate dné po hodżach = 88.

Na dżeṅ ſẇatéch tſjoch kralow = 89.

Tżiſtoſcżeṅo ſẇ. Marije = 90.

Pobożne pomóſleṅa na ſwėtżk Mariju = 91.

Jėzus wopóta ze ſwojimaj ſtarſchimaj Jeruzalem = 93.

Jėzuſowa cżicha, zakhowana mwodoſcż wo doṁe ſwojej ſtarſchej = 95.

Tróżtne ha wużitne wutżbó za kżeſcżijanow nizkoho ſtawa = 96.

Jan Jėzuſa kcżije = 97.

<pb n="VII"/>

Jėzus wo puſcżiṅe Strona 98.

Rada za téch, kiż zpótwaṅa cżerṗa = 98.

Litanija wot najſẇ. ṁena Jėzus = 101.

Jėzuſowo zjawne żiẇeṅo = 104.

Jėzus hako bójſki wutżer = 105.

Jėzus wutżi wo pżirunaṅach = 110.

Kżeſcżijan dérbi wutżbu Jėzuſowu zeznacż = 112.

Krótke wopżecżo wſchoho, żtoż po Jėzuſowoj wutżbe tżinicż mamó = 113.

Jėzus najdoſpowniſchi pżikwad póczcżiwoſcże = 123.

Jėzus wo ſwojim cżerṗeṅu = 127.

Kak móżeſch Jėzuſowo cżerṗeṅo wużitṅe wopominacż = 127.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi w poſcże = 142.

Litanija wot cżerṗeṅa ha wumṙecża Jėzuſa = 152.

Jėzus wot ſṁercże ſtaṅené (k jutram) = 155.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na jutrontżku ha czéwó jutrowné tżas = 156.

Wot ſẇ. ſakramentow = 163.

Pacżer k Jėzuſowomu do ṅebes zpėcżu = 164.

Pżikhad ducha ſẇatoho (k ſẇatkam) = 167.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na ſẇatotżnitżku ha czéwó ſẇatkowné tżas =
169.

Wot ſẇ. fėrmuwaṅa = 178.

Na ſẇ. dżeṅ najſẇ. Trojiczé (Wot ſẇ. kcżenczé) = 179.

Na wóſoko ſẇ. dżeṅ Kréſtuſowo hordoho cżėwa = 180.

Na dżeṅ kermuſche = 191.

Wot prawoje pobożnoſcże = 197.

Srėdki wėrneje pobożnoſcże = 199.

Wot modleṅa = 201.

Kak móżeſch ſebi ſam modlitbu ztżinicż = 201.

Tżohodla ſo tak ṅeradé modlimó? = 204.

<pb n="VIII"/>

Kak dérbimó ſo modlicż, déż Boha wo nėtżo proſémó Str. 205.

Wot kżeſcżij. modleṅa za druhich = 209.

Pacżer toho kṅeza = 211.

Wėrna ha wużitna pobożnoſcż k ſẇ. Marji ha k druhim Sẇatém = 225.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi k tżeſcżi ſw. Marije = 227.

♣Salve regina♠ = 237.

Lawretanſka litanija = 237.

Rozarije najzbóżniſcheje kṅeżné = 240.

Wſchėdna pobożnoſcż k tżeſcżi najſẇ. kṅeżné = 241.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na dné ſẇ. japożtowow ha wſchitkich Sẇatéch =
249.

Litanija wot wſchitkich Sẇatéch = 258.

Wot ſẇatéch jandżelow = 262.

Kżeſcżijanſke móſle na poṙebniſchcżu = 264.

Pżihotwaṅo k dobrej ſṁercżi = 265.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi za wotemṙetéch = 268.

Pobożnoſcż ha rozpominaṅa pżi wużiwaṅu ſẇ. ſakramenta pokuté = 277.

Wot ſẇatoho wopraẇeṅa = 294.

Pobożnoſcż pżi ſẇ. wopraẇeṅu = 295.

Wutżbó ha napominaṅa za wėſte powowaṅa ha ſtarobó = 303.

Pacżeṙ poczcziwoho mwodżencza ha kṅeżné = 307.8.

Pacżeṙ kż. ſwużownika ha dżėwacżeṙa = 309.

Wſchėdna porutżnoſcż jandżelej pėſtonej = 211.

Pacżeṙ kż. mandżelſkich = 312.

Dżėcżi wotcżehṅeṅo = 312.

Pacżeṙ kż. ſtarſchich za ſwoje dżėcżi = 315.

Pacżeṙ dżėcżi za ſtarſchich = 317.

Za hoſpodaṙow ha hoſpozé = 318.

<pb n="1"/>

Raṅſcha pobożnoſcż.

Mój kżeſcżijano! kóżdé dżeṅ twojoho żiẇeṅa deṙe zapotżej, chczejſchli
jón deṙe dokoṅecż.

Pṙeṅe móſle po wotutżeṅu dṙe nimaſch wo ſwojej moczé; — próczwacż ha
pżiwutżecż pak ſo móżeſch, zo bó pṙeṅe móſle twojeje wutrobó rano zdobom
k Bohu pozbėnéw. To budże ſo cżi zkerſcho radżicż, déż ſebi po pṙeṅim
wotutżeṅu nėhdém ſẇaté kżiż ztżiniſch.

Staṅ prawém tżaſu ha khėczé: dlėje wotpotżuẇeſch, ẇaczé twojej
ṅerodnoſcżi pżidaẇeſch, cżeżo tebi ſtaṅeṅo padṅe.

Ṅetṙebawſchi, bez zpaṅa, jenoż lenoſcże dla wożu lejżo zwoſtacż, każ ſo
to na ſẇatéch dṅach, ha déż nuzne dżėwo nimaſch, ſtaṅe, jo ſtraſchna
wėcz: dokelż tedém najbóle zwo móſle nad nas pżindu — ha tak ſo dżeṅ z
rėſcheṅom hiżon zapotżina. Ṅemóżeſch pżi ſtawaṅu ſo pżewinécż, kak ẇele
ṁeṅe budże cżi to wo dṅo pżi ẇetſchich zpótuwaṅach móżno?

Pżi ſtawaṅu ha woblekaṅu bódż tżeſné ha haṅbicżiwé, też déż ſé lutki
ſam: Bóh tón kṅez tebe widżi. Déż ſu druzé woſobṅe mwodżi ludżo wo
tejſamej komoṙe, da bėr ſo na kedżbu, zo żanoho pohorżka ṅedaẇeſch.

Potém ſpėwaj ſwoje pacżeṙe, joli ſo hodżi, kletżo. Ṅech ſu krótke, zo bó
je żeni wonkaṅewoſtajiw, ha z ẇetſchej pobożnoſcżu ha nuternoſcżu
wuſpėwaw.

<pb n="2"/>

Żtoż zcżėhuwaczé pacżeṙ wopżija, to ſebi deṙe do poṁatka zapowoſch, zo
mow jón też ſpėwacż, déż knihe k ruczé nimaſch. Haj té dérbiſch z czéwa
ẇaczé z wutrobó hatż z knihow ſpėwacż. To pwacżi wot raṅſchich, każ
ẇetżornéch, haj wot wſchėch pacżeṙow. Knihe dérbiſch jenoj za ſrėdk
mėcż, zo bó pżez ṅe twoje móſle zhromadżicż ha wutrobu k Bohu pozbėnécż
mow.

Raṅſchi pacżeṙ.

Kṅeże Bożo! moje pṙeṅe mȯſle k tebi pozbėnu! té ſé mȯj kṅez ha wȯtcz!
wot tebe mam wſchitko, tebi mam ſo za wſcho dżakuwacż, k tebi ſo modlu
wo dżėcżaczej poniżnoſcżi.

Pomhaj mi, ja cże lubje proſchu, tȯnlej dżeṅ tak pżeżiwicż, każ moja
winwatoſcż ha twoja ſẇata wola żada. To pak jo twoja wola: wot rėcha
tżiſté ſo dżerżecż, ha za ẇetſchej doſpownoſcżu mojeje wutrobȯ ſo
prȯczowacż. To ṅech jo też dżentſa moja ſẇata należnoſcż: zo bȯch tak
ẇele dobroho ſkutkuwaw, hatż mi wo mojich wobſtejenſtwach, ha po mojich
moczach mȯżno jo. O Bożo! té widżiſch moju wutrobu! Poſélṅ moje krute
prėdkwzacżo!

Jėzuſo! mȯj kṅeże ha wumȯżniko! praẇe huſto chczu dżentſa na tebe
zpominacż. Dopomnicż chczu ſo: żto ſé té tżiniw, habȯ żto bȯ té wo tej
habȯ tamoj pżileżnoſcżi tżiniw. Hako kżeſcżijan chczu tebe po témſamém
pucżu zcżėhuwacż, po kotrémż ſé też té do ṅebes ſchow. —

Też twȯj pżikwad, najzbȯżniſcha kṅeżna Marija, dérbi mi huſto pżed
wotżomaj ſtacż. Twoja jentżka ẇeſowoſcż ha ſtajne prȯczwaṅo bė: hako <pb
n="3"/>ſwėrna poniżna dżowka toho Kṅeza pżi doṁaczém dżėle wo cżichej
zprawnoſcżi Bohu ſwużicż ha tżiſta wot wſchoho rėcha wo poczcziwoſcżi
ſtajṅe żiwa bȯcż tomu kṅezej. Buduli twȯj ṙané pżikwad zcżėhuwacż,
macżer mojoho zbȯżnika, wėſcżi ſém potém też twojeje zaſtupneje prȯſtwȯ
pola Boha hȯdné.

Sẇacżi jandżeljo! ſwużowniczé bożi! pėſtoṅo naſchi! waſche dżėwo, waſcha
ẇeſowoſcż jo, bożu wolu wuẇeſcż ha ſo ſtaracż za zpomożeṅo naſchoho
cżėwa ha naſcheje duſche. Pod waſchim ẇedżeṅom, pod waſchim zakitom,
chczu też ja dżentſa bożu wolu doṗelnicż, druhim ludżom, dżejż mȯżu
pomhacż ha jim dobre wopokazuwacż.

Wſchitczé Sẇacżi bożi! wȯ ṁe pżez waſch pżikwad wutżicże, zo dérbu
poczcziwo, zprawne żiẇeṅo ẇeſcż, joli chezu k Bohu pżincż; zo mȯżu
zbȯżné bȯcż, déż jenoj ſo ſwėrṅe za tém prȯczuẇu. Pżez waſch pżikwad
napominané, pżez waſch zaſtup poſélṅené, chczu dżentſa tak żiwȯ bȯcż,
tak dżėwacż, tak też cżerṗecż, zo bȯch nėhdé k Bohu ha k wam do ṅebes
pżincż mow. Amen.

Dobre raṅſche prėdkwzacża.

Pomóſli ſebi, żto maſch dżentſa prėdk: kak chczejſch twoje dżėwo
wobſtaracż ha winwatoſcże twojoho powowaṅa doṗelnicż. Pżeṅdż ſebi
zkrótka te pżileżnoſcże, wo kotréchż mow nėżto dobre ſkutkuwacż, habó
nėżto zwo wonkawoſtajicż. Té hiżon wėſch, żto jo za tebe ſtraſchne, abó
żto tebe k zwomu wabi, dokelż na to dérbiſch pżi twojich prėdkwzacżach
ladacż; dérbiſch kedżbu mėcż na tżaſé, mėſta, tżwojekow, zo ṅebȯ zaſé
zrėſchiw. Bódż kedżbné na ſo ha kruté; proſch Boha wo pomocz, <pb
n="4"/>ha dżi wo bożim ṁeṅe z dobrém zamoſom (ṁeṅeṅom) k twojomu dżėwu.

Ẇetżorne pacżeṙe ſo najbóle hromadże ſpėwaja, dokelż ſu tedém ludżo
mutżni ha ſwabi, zhromadne ſpėwaṅo pak nutrnoſcż pżiſpori. Jara wużitne
bó bowo, boſchtaj hoſpodar habó hoſpoza też telei raṅſche pacżeṙe z
dobrém zamoſom ha prėdkwzacżom pżed czéwoj tżeledżu rano zkwadṅe ha
pobożṅe wuſpėwawoj?

Raṅſchi pacżeṙ

na ṅedżelſke ha ſẇate dné.

Wſchohomȯczné, dobrocżiwé Bożo! poniżṅe ſo pżed tobu kwoṅu! ha modlu ſo
k tebi mojomu ſtworicżerej ha kṅezej, ha zẇeſelu ſo, zo tebe mojoho
wȯtcza ṁenwacż ſmėm.

Lubȯ wotcze, tebi ſo dżakuju, zo ſém zaſé jedén dżeṅ wohladaw, na
kotrémż mȯże cżėwo wot dżėwa wotpotżuwacż, duſcha ſwobodṅe k tebi ſo
pozbėhuwacż.

Moja winwatoſcż, każ twoja ſẇata wola żada dṙe, zo dérbu dżėwacż ha
wſcho tżaſne deṙe wobſtaracż; hale kak huſto ſo pżi tém ſtaṅe, zo ṁe
ſtaroſcż za tżaſne potṙebnoſcże czéle pżewozṁe, ha wutrobu mi wobcżeżi,
tak, zo pżi tém na wėtżne nimale zabudu! Jara zrudṅe jo to za mṅe, za
mṅe tżwojeka — ha kżeſcżijana? Dżentſa pak, dżejż jo ṅedżela, dżentſa
chczu ſo prȯczuwacż, wſcho to nakwatacż, żtoż ſém drudże zakomdżiw. Pżez
to chzu tȯnlej dżeṅ ſẇatoſcżicż, zo ſo na tebe, mȯj Bożo, huſcżiſcho
dopomṅu ha za mojeje duſche zbożo ha lėpſche horliwſcho ſtaram.

<pb n="5"/>

Moje najnuzniſche dżėwo dżentſa budże, bożu mſchu ſwȯſchecż: o zo bȯ ſo
to z nutrnej pobożnoſcżu ſtawo! Ja chczu pżi ṅej ſṁercż ha luboſcż
Jėzuſowu, kiż jo ſo za mṅe na kżiżu wopruwaw, wutrobṅe wopominacż ha też
ṁe ſamoho tebi, o Bożo, czéle, z cżėwom ha z duſchu k ſwėrnej ſwużƀe
wopruwacż: moje rėchi wobżelnoſcżecż, ha ſebi krucże prėdkwzacż,
pżichodṅe jenoż po twojej ſẇatej woli ha k twojomu zpodobaṅu żiwȯ bȯcż.

Ja budu dżenſa też prėdwaṅo ha kżeſcżijanſku wutżbu ſwȯſchecż, to jo za
mṅe jara trėbne ha wużitne; dokelż ſẇ. piſmo prawi: żtȯż jo z Boha
rodżené, ſwȯſchi radé boże ſwowo. — Jow té, o Bożo! ſam ke mni rétżiſch!
Jow jo twoje ſwowo! wot tebe wone pżindże ha ktebi wone ẇedże, joli ſebi
teſamo k wutrobe wozmu, ha moje żiẇeṅo po ṅim ẇedu.

Po dokoṅanéch bożich ſwużbach chczu też zbȯtné tżas dżeṅtſiſchoho dṅa
praẇe deṙe nawożecż: pak duchowne knihe k ruczé wzacż, pak wużitne rétże
z druhimi ẇeſcż. Woſobṅe pak domach każ czérkwi, moje zandżene żiẇeṅo
rozpominacż; tak budu ſebi deṙe wėdomȯ, żto pżichodṅe polėpſchicż, żto
tżinicż, żto wonka woſtajicż zmėju.

Zwarnuj ṁe, o Bożo, pżede wſchėmi rėchami, z kotrémiż ſo tak huſto
ṅedżelſke ha ſẇate dné woṅetżeſcża! Też pżi ẇeſelu ṅecham na tebe
zabȯcż: wſchitko ṅech ſo tżeſṅe ha mėrṅe ſtaṅe. Moje zmȯſwȯ chczu
wobkṅeżicż, zwo pożadoſcże pżewinécż, wſchėch ſtraſchnéch pżileżnoſcżow,
każ ludżi, tak wėczow ha mėſtow, po mȯżnoſcżi ſo zdaluwacż; — haj też
druhich chczu tak ẇele hatż zamożu, wot wſchoho toho wotdżerżecż.

<pb n="6"/>

Poſélṅ, o Bożo, telej moje krute prėdkwzacża! Pomhaj mi, lubȯ kṅeże, zo
bȯch tȯn lej dżeṅ z tajkimi mȯſlemi ha ſkutkami wudebiw, kiż ṁe k
bohabojoſcżi ha ſẇatoſcżi ẇedu! — Wo wſcho to proſchu pak cże pżez
Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho luboho ſéna, naſchoho kṅeza ha wumożnika. Amen.

* * *

Dokelż dżėwawi ludżo rano z ẇetſcha ẇele khwile nimaja, dlėſche pacżeṙe
ſpėwacż, pżiſtaju tudé nėkotre wopomṅecża hodne róntżka, na lotreż móli
ſo wo dṅo drudé dopomnicż. Pżendż teſamo, mȯj kżeſcżijano, k
najmeṅſchomu na ſẇ. dṅach huſcżiſcho, ha zmi jene wot nich na kóżdé dżeṅ
mėſacza, habó też teſamsne na ẇaczé dṅow ha dopomṅ ſo huſcżiſcho też wo
dṅo na ṅe.

Wopomṅecża hȯdne rȯntżka habȯ żtutżki, z horta Jėzuſowoho ha z piſmow
ſẇatéch Japożtowow wzate.

Na ſẇate dné.

1. Bóh jo luté duch, — żtóż ſo k ṅomu modli, dérbi ſo wo duchu ha wo
wėrnoſcżi modlicż: z wutrobu ha pżez dobre żiẇeṅo.

2. Wėrna bohuſwużomnoſcż, naſchomu Bohu ha wótczej zpodobné ſkutk jo: za
wudowó ha ſéroté ſo ſtaracż wo jich hubeṅſtẇe, ha wot ſwėta, to rėka:
wot rėchow ſo tżiſté zdżerżecż.

3. Zjednaj ſo pṙedé z twojim bliſchim ha potém pżindż ha pżiṅes twȯj dar
na wowtar: pozbeṅ twoju wutrobu k Bohu.

4. Ladaj zo wutrobu k Bohu jenoj pozbėṅeſch: Bȯh pżindże ji napżecżo, ha
zcżehṅe ju k ſebi.

5. Waſch ṅebeſki wȯtcz daẇe dobroho ducha wſchėm, kiż wo ṅoho proſcha.
Jėzus ſam praẇi: „żtóż póta, budże namkacż — żtóż proſé, budże dóſtacż,
żtóż kleṗe, tomu budże wotewṙene.“

<pb n="7"/>

6. Tżaſne ſtaroſcże, pożadoſcże za bohaſtwom ha druhe ṅemėrne pożadaṅa,
poduſcha, każ cżerṅe, boże ſwowo ha ſu wina, zo bez pwodow zwoſtaṅe.

Na druhe dné.

7. Próczuj ſo pṙedé wſchoho za ṅebeſke kraleſtwo: za poczcziwoſcż ha
zprawnoſcż; ha Bóh budże tebe też wo tżaſném żonuwacż.

8. Ḃez bożeje wolje żana wȯſka z naſcheje wowȯ ṅepadṅe.

9. Boha lubuwaczém wſchitko k dobromu téje.

10. Żtȯż mojoho wótcza wolu doṗelni, jo mój bratr, moja ſotra, moja
macż, — praẇi Jėzus.

11. Bohabojaznoſcż jo k wſchomu wużitna ha namaka mȯto wo tżaſném każ
pżichodném żiẇeṅu.

12. Krej Jėzuſa Kréſtuſa nas wutżiſcżi wot wſchitkich naſchich rėchow,
déż jenoj ſo wėrṅe polėpſchimó.

13. Pacżeṙ zprawnoho pola Boha ẇele zamożi.

14. Prawa luboſcż k Bohu jo: joho kazṅe pilṅe dżerżecż.

15. Żtóż bliſchoho ṅelubuẇe, kotrohoż widżi, kak budże Boha lubuwacż,
kotrohoż ṅewidżi.

16. Żtoż ṅechacże, zo druzé wam tżiṅa, to ṅetżiṅcże też jim.

17. Żtȯż bliſchomu hrami, ṅejo lėpſchi déżli mordaṙ.

18. Ṅech ſo kȯżdé próczuẇe, bliſchoho bṙeṁo polożicż, tak budżecże
Jėzuſowu kazṅu doṗelnicż.

19. Bėda tżwojekej, kotréż pohorżk daẇe.

20. Ṅekedżbujcże na zwo, hale na dobre pżikwadé.

21. Zwo rétże zkaża dobre waſchṅa.

22. Żtom zpóſnajeſch z pwodow, tżwojeka z rétżow ha ze ſkutkow.

23. Wſchitko, żtoż ſwėdoṁo za dobre ṅezpȯznaje, jo rėch; — ṅetżiṅ nitżo
napżecżo ſwėdoṁu.

24. Żtóż ſamoho ſo pozbėhuẇe, budże poniżené, żtóż ſo poniża, budże
powóſchené.

25. Kiż chczejdża bohacżi bȯcż, padnu do zpótwaṅow ha lecżeṅow zwoho
ducha.

<pb n="8"/>

26. Waſche cżėwa ſu ſtawȯ Jėzuſa Kréſtuſa, domȯ boże; dżerżcże je tżiſte
ha ſẇate.

27. Ṅepraẇ: dżentſa habó jutſe chczemó tam habó jow hicż — to habó tamo
tżinicż; mėſto toho ṙek: déżli Boh tón kṅez chcze, ha żiwi ſmó, chczemȯ
to habo tamo ztżinicż — tam habȯ jow hicż.

28. Swėt ze ſwojimi ẇeſelami zandże, żtóż pak bożu wolu doṗelni, toho
zbożo wėtżṅe traje.

29. Żtoż tżwojek wuſéje, budże żnėcż.

30. Żtóż jo wo mawém ſwėrné, budże na ẇele ſtajené.

31. Dżėwaj, każ bó Bóh nitżo ṅetżiniw; — dowėr ſo, każ bó wȯn wſcho
tżiniw.

Pżi dżėle ſebi drudé taklej móſli:

Kak deṙe tola jo, zo ſém ſtrowó, zo móżu dżėwacż ha ſwój khlėb ſebi
zaſwużicż. —

Kṅeże Bożo! té chczejſch, zo bóch dżėwaw; — ha żtoż té chczejſch, jo
praẇe ha dobre. — Té ṁe widżiſch, ha budżeſch ṁe mótwacż, bórṅe ṁe
nichtón ṅewidżaw ha próczu ṅezapwacżiw. Déż jenoż ſo tebi, mój Bożo,
zpodobam.

Jėzus, Marija ha Joſeph ſu z rukomaj dżėwali; najſẇacżiſchi ludżo ſu pżi
tajkim dżéle żiwi bóli; pżi nim móżu też ja ſebi ṅebeſa zaſwużicż.

„Ruku pola dżėwa, wutrobu pola Boha.“

Zdżerż ſo pżi dżėle wſchoho nėwaṅa ha klecża; wſchėch ṅeſchwarnéch
żtutżkow ſpėwaṅa; haj też wſchėch ṅetżiſtéch, ṅepżiſtojnéch każ też
ṅeluboznéch rétżow.

Padṅe tebi nėżto jara cżeżko, da wobnowi raṅſche dobre prėdkwzacża: tebi
budże lóżo, ha Bohu dżėwo hiżcżen zpodobniſche.

Ṅetżiṅ nitżo napow habó zlochla prejcż, hale wſcho <pb n="9"/>pilṅe ha
zṙadṅe. Ṅewotſtortż nitżo na jutſiſche, żtoż móże ſo dżentſa ſtacż.

Zpėſchna ruka do dżėwa

Wſchitko deṙe dokoṅa. —

Do jėdże.

Pozbeṅ wotżi ha wutrobu k Bohu, kiż wſchitko zdżerżi ha naſécżi; modli
ſo! Bóh chcze, zo pżez jėſcż ha picż nowo moczé nadobódżeſch. Déż pżi
tém dżakomṅe na Boha zpomniſch, kiż wſchitkich miwoſcżiẇe ha nadobṅe
wobdari, móżeſch też twoje jėdżeṅo ha picżo ſẇatoſcżicż.

„Ṅech jėſcże habó pijecże, habó nėżto druhe tżiṅicże, wſchitko tżiṅcże k
bożej tżeſcżi!“ 1. Cor. 10, 31.

Pżi jėdżi ṅerétż nitżo ṅepżiſtojne, nitżo napżecżo luboſcżi bliſchoho.
Bódż zpokojné ztém, żtoż maſch, ha móſli ſebi, zo khudżi, ha pódla
hiżcżen khori, huſto też to nimaja, haj drudé wſchoho tradaja.

* * *

Po jėdżi wuſpėwaj zaſé pacżeṙ ha dżakuj ſo Bohu; dżėl też khudém nėżto
ſobu; knajṁenſchomu, żtoż wóſche woſtaṅe.

Bożo wutrobṅe za jėſcż ha picż

Dżak naſch Tebi chczemó wuprajicż.

Za Twoje nadne żonẇaṅo:

Ṅech khwali Tebe naſche żiẇeṅo.

Déż klakaṅo cżeṗe

Tſi krótż za dżeṅ zpomina ſẇata podjanſka czérkej pżez zwoṅeṅo na
Kréſtuſowo wotżwojecżeṅo. Wuſpėwai pżi tém z pobożnoſcżu znajomné
pacżer. Rozpomṅ, tżoho <pb n="10"/>dla jo ſén bożi na ſwėt pżiſchow, ha
woz ſebi prėdk, tak żiwó bócż, zo bó pżez ṅoho zbóżné bow. Wobnow pżi
tém też dobré zamós, ha krute prėdkwzacżo, zo nidé zrėſchicż ṅechaſch.

Kak pak budżeſch té jow ſwuſchaczé pacżeṙ z pobożnoſcżu wuſpėwacż mócz
na jeném twojej poczcziwoſcżi ſtraſchném mėſcże, wo bliſkej pżileżnoſcżi
k rėſcheṅu, wo rėſchném towarſtẇe, pżi rėſchnéch móſlach?

„Nėtk zcżėhuwacze pacżerki ha róntżka dérbjaw kóżdé zwowu wuknécż!“

Déż tżaſnik cżeṗe.

Mȯj Bożo! pżeczé zaſé jo ſo hodżina minéwa! kak ſém ju pżeżiwiw?

Zaſé ſém krotżelku bliże k ſṁercżi ha wėtżnoſcżi! Kak bȯ zo mnu ſtawo,
dé bȯ tolej moja poſlena bowa?

Mȯj Bȯżo! tebi chczu żiwȯ bȯcż, — tebi wumṙecż!

So z kójżdej hodżinu té k rowu pżibliżeſch

Zpomṅ na to: zo każ żiwó ſé, tak wumṙėjeſch.

Po wobondżeném rėchu.

Ach, zaſé ſém zrėſchiw! mȯj Bożo, kak żel mi to tżiṅi! Tola ſwaboſcż ṁe
ṅeſṁe czéle potwocżicż, ha mi doẇernoſcż wzacż, hale ṁe poniżniſchoho ha
kedżbniſchoho tżinicż. Nidé ẇacz ſo to ṅedérbi ſtacż! kṅeże pomhaj mi.

Wſchitczé dṙe zrėſcha, hale jenoj dobre duſche wobondżene pżeſtuṗeṅa z
dobom wobżelnoſcża ha zapokucża. Na mawo ṅekedżbni wo krótkim cżeżke
rėchi woboṅdu.

<pb n="11"/>

Pżi zpȯtuwaṅu.

Kak mow napżecżo tebi, mȯj Bożo, rėſchicż! — té ṁe widżiſch! — té
budżeſch ṁe ſudżicż! — Żto zmėju wot toho, joli do zwej pożadoſcże
zwolu? Ṅedérbjaw ſo pżed dobrémi tżeſnémi tżwojekami, pżed mojimi
pżecżelami, pżed ſobu ſamȯm haṅbuwacż? Kak bȯ hakle ſo mi na ſṁertném
wożu, kak wo wėtżnoſcżi ſchwo? — Mȯj Bożo, z twojej pomoczu poſélṅené
mȯżu wſchė zpȯtwaṅa pżewinécż, déż jenoj chczu. — Ja chczu pak! Jėzuſo
pomhaj mi! —

Déż wabi tebe rėjchne ẇeſelo

Zpomṅ na Boha, ha wėtżne żiẇeṅo.

Déż tebi nėżto praẇe cżeżko padṅe.

Bożo, z luboſcżu k tebi! — twoja wola ſo ſtaṅ! — te widżiſch ṁe
cżerṗaczoho; té budżeſch ṁe nėhdé za to mȯtwacż! — Hoṙa tżas jo krȯtki,
wėtżṅe traje mȯto.

Mȯj Jėzuſo, pżez cżerṗeṅa ſé té do twojeje kraſnoſcże ſchow; poſélṅ ṁe,
zo mȯw też ja po tém pucżu za tobu k ṅebju pżincż.

Żto ſu najhȯrſche tżaſne cżerṗeṅa

Déż wópomniſch ṅebeſke ẇeſela!

Ẇetżorna pobożnoſcż.

Żtóż z Bohom zapotżṅe, ha z Bohom dokoṅa:

Najṙenſche ẇedże waſchṅo żiẇeṅa.

Żeni, mój kżeſcżijano, na ẇetżorne pacżeṙe ṅezabȯdż, hale dżakuj ſo Bohu
za wſche dobroté, kiż jo wón tebi ha druhim tżwojekam wo dṅo wopokazaw.
Pomóſli, kak <pb n="12"/>ſé telej dobroté nawożiw ha dżeṅ dokoṅaw? Jedén
dżeṅ po druhim ſo miṅe, żtoż pak ſé dobre habȯ zwo ſkutkuwaw, to wėtżṅe
traje.

Zbóżné tón, kiż żadén dżeṅ ṅezhubi, to rėka, kiż żadén ṅeda nimohicż bez
dobroho ſkutkwaṅa.

Sé pak té zrėſchiw, wobżelnoſcz twoje rėchi; proſch Boha wo wodacżo, woz
ſebi krucże prėdk, ſo polėpſchicż. Móżno jo, zo pżichodné dżeṅ
ṅedotżakaſch.

Ẇetżorné pacżeṙ.

Mȯj Bożo! tebi ſo ja wutrobṅe dżakuju za wſchė nadé ha dobroté, kiż ſé
té mi ha druhim tżwojekam na témlej dṅu wopokazaw. Té ṅepżeſtaṅeſch,
naſch wȯtcz bȯcż ha nam dobroté wopokazuwacż. Sém pak ja też dobre,
poſwuſchne dżėcżo bow? — ha twoje nadé deṙe nawożaw? —

Nėtk rozpomṅ, tak ẇele hatż tżas ha mutżnoſcż dowoli:

1. Żto ſé té na témlej dṅu dobre ſkutkuwaw — kak ſé je ſkutkuwaw: kak
dżėwaw, kak pacżeṙe ſpėwaw? „Kak twoje prėdkwzacża dżerżaw?“

2. Hatż ṅejſé ṅitżo zakomdżiw, żtoż hako hoſpodar, habȯ hoſpoza, hako
mandżelſki habó mandżelſka, dżėcżo habó tżeladnik twoja winwatoſcż bė.

3. Hatż ṅejſé nikoho nėwaw, k rėchej wabiw, habó zaẇed?

4. Hatż ṅejſé napżecżo twojomu ſwėdoṁu ſkutkuwaw?

5. Hatż ſé ſo wo zwoch pożadoſcżach zadżerżaw? — hatż do rėcha zwoliw? —
do kotroho? —

6. Hatż ſé wobondżené rėch zmolom wobżelnoſcżiw, ha zapokucżiw?

Dżakuj ſo Bohu, déż ſé nėżto dobre dokoṅaw ha wot rėchow ſo zdżerżaw; —
ſé pak ſebi rėcha wėdomné, tak wobżelnoſcż jȯn, z tém prėdkwzacżom,
jutſe tulej żelnoſcż ſebi zalutwacż. —

<pb n="13"/>

Poladaj potém na Jėzuſa, toho kżiżuwanoho, praẇiczé:

Jėzuſo, mȯj kṅeże ha wumȯżniko! kak dérbu ſo ja haṅbuwacż, déż ſebi
pomȯſlu, żto ſé té za mṅe tżiṅiw ha cżerṗew! Smėl ſo nadomnu, poſélṅ ṁe,
zo bȯch ſebi pżichodṅe twoju wutżbu ha twȯj pżikwad lėṗe k wużitkej wzaw
ha pżez to zbȯżné bow.

Marija, macżer mojoho wumożnika; wȯ wſchitczé Sẇacżi bożi! ja zjednoſcżu
mȯj pacżeṙ z waſchej zaſtupnej prȯſtwu, zo bȯch po bohabojazném żiẇeṅu
ha zbȯżnej ſṁercżi nėhdé k wėtżnej ẇeſowoſcżi ſtanéw, kiż wȯ tuſamsnu
hiżon wużiẇecże, kotraż też na mṅe tżaka. — Kwalcże za mṅe Boha, déż ja
nėtk wotpotżuẇu. O zo bȯch też ja nėhdé z wami joho tżeſcżuwacż ha
khwalicż mȯw.

Daj, o kṅeże; pżez twoju miwoſcż ha Jėzuſowo zaſwużbȯ khudém duſcham wo
tżiſcżu zkoro k tebi ha k dozpownej zbȯżnoſcżi pżincż: daj jim wėtżné
mėr, ha wėtżne ſwėtwo ſwėcż jim. Amen.

Nėtk chczu ſo ja k mėrej podacż; té, o Bożo, wobkhoẇeſch ṁe, déż ja ſṗu.
Zakitaj ṁe, o mȯj wotcze! Wukhowaj ṁe ha wſchitke twoje dżėcżi tulej
nȯcz pżede wſchėm zwom, zo mȯ, po twojej woli pżez ſpaṅo poſélṅeni, tebe
jutſe z nowoi moczu, z ẇetſchej pilnoſcżu tżeſcżuwacż ha pżez
bohabojazne żiẇeṅo khwalicż mȯli. Amen.

„Dé bó tulej nȯcz ſṁercż tebe pżekwatawa, „bȯ té pżihotuwané bow,
ſtupicż pżed bożi „ſudné ſtow?“

<pb n="14"/>

Déż noczé wotutżiſch habȯ ſpacż ṅemȯżeſch.

Zpomṅ na ſṁercż, na dowhu wėtżnoſcż, na ṅezbóżnoſcż téch, kiż wėtżṅe za
tajke zwo ſlutki cżerṗa, kajkeż traż też twoje ſu. Zpomṅ na khoréch, kiż
huſto czéwo noczé ſpacż ṅemóża; woz ſebi prėdk, jutſe, déżli móżno,
jenoho khoroho wopotacż, habó jomu nėżto dobre wopokazacż. Staj ſebi
prėdk, dé bó té taklej cżeżczé khoré jowlej lejżaw; ha nichtón ſo za
tebe ṅeſtaraw, ha nichtón tebi k radże ha k pomoczé ṅeſtaw, tak bó tebi
bowo? żto bó té żadaw?

To habȯ tamo deṙe na kedżbu k braṅu:

Po ẇetżornéch pacżeṙach ludżo huſto hiżcżen najẇetſche rėchi woboṅdu,
woſobṅe na ṅedżelſkich ha ſẇ. dṅach, pżez wokobėhaṅo, habó żorté ẇedżeṅo
wo kuchṅach, komorach, ſtwach ha wſchelakich towarſtwach.

Té, lubó kżeſcżijano, po ẇetżornéch pacżeṙach tżas deṙe nawożuj. Nimaſch
nitżo prėdk, pomoſli ſebi dlėje, kak ſé dżeṅ pżetżiniw, habó wubudż
druhe dobre móſle. Sẇecżatka, woſobṅe ſẇecżo kżiżuwanoho kṅeza Jėzuſa,
dérbjeli bliſko pola woża bócż ha tebe k dobrém, bohabojaſném móſlam
pohnuwacż ha na bożu pżitomnoſcż napominacż.

Wſchak boże wótżko wſchitko wuhlada

Też żtoż najcżmowſcha nócz nam wobkréwa.

Zadżerſch ſo tżeſṅe ha haṅbicżiẇe, déż ſo wuſlekaſch ha do woża lehaſch.
Ṁej wo tżeſcżi ſo ſamoho. Też wo wożu próczuj ſo tżeſcżownoſcże,
haṅbicżiwoſcże, ha pżiſtojnoſcże. Kedżbné bódż na wſcho to też, déż ſu
druzé, woſobṅe dżėcżi wo tejſamſnej komoṙe. Huſto <pb n="15"/>dżėcżi
tżiṅa, każ bóchu ſpali, hale woni wſchitko widża ha ſwóſcha.

Na kribecże lehacż jo ṅeſtrowo ha ẇele ludżom jara żkódne.

Żona, kṅeżna! ṅeſpi wo kuchni, nicz na blidże, nicz na wawczé! hale dżi
do twojeje komoré ha zezank ſo. Déż noczé habó rano nucz ha won
khodżicż, ha z druhimi rétżecż dérbiſch, bódż kóżdé krótż deṙe ha
pżiſtojṅe zwoblekana. Ṅechawa to żeni zabócż!

Kak maſch ſo na ṅedżelſkich ha ſẇatéch dṅach zadżerżecż.

Té dérbiſch po bożej kazni ṅedżelſke ha wot podjanſkej czérkẇe pżikazane
ſẇate dné hako dné pobożnoſcże ha bohuſwużomnoſcże z dobrémi móſlami ha
bohuzpodobnémi ſkutkami pżebócż; to rėka: ſẇaté dżeṅ ſẇatoſcżicż.

Czéwo żiẇeṅo kżeſcżijana dṙe dérbi bohuſwużeṅo bócż; dokelż Bohu ſwużicż
rėka: Bohu poſwuſchné bócż, tżinicż, żtoż Bóh chcże; — mó pak zjawném
ſwużbam bohabojaſnoſcże wo czérkwi rėkamó boże ſwużbó, kemſche. Té
dérbiſch teſamſne na ṅedżelſkich ha ſẇ. dṅach pilṅe wopótacż?

Ha tżohodla to? Swóſch:

Té dérbiſch też zwonka ha zjawṅe pokazacż, zo Boha tżeſcżuẇeſch ha k
ṅomu ſo modliſch; — té dérbiſch druhim dobré pżikwad dawacż; — té
budżeſch ſam k ẇetſchej pobożnoſcżi hnuté, déż druhich pobożnoſcż
widżiſch; — też te mėſto, na kotrémż jo Bóh na jene zpodżiwne waſchṅo
pżitomné, na kotrémż jo czéwa woſada k pacżeṙam zhromadżena, pomha wo
tebi wėrnu, nuternu pobożnoſcz wubudżicż.

<pb n="16"/>

Telej boże ſwużbó, woſobṅe prėdwaṅo ha kżeſcżijanſku wutżbu, dérbiſch,
joli móżno, wo twojej farſkej czérkwi ſwóſchecż. Paſter dérbi ſwoje
wowczé znacż, wowczé ſwojoho paſteṙa ſwóſchecż ha zcżėhuwacż.

Z bożimi ſwużbami wo czérkwi hiżcżen ṅedżelſki ha ſẇ. dżeṅ kónczej ṅejo.
Też popowdṅu ha ẇetżor jo ſẇ. dżeṅ; też tónlej tżas ſẇatoho dṅa dérbiſch
ſẇatoſcżicż. Doma dérbiſch na témlej dṅu z druhimi wot prėduwaṅa ha wot
kż. wutżbó rétżecż, wużitne knihe k ruczé wzacż, dżėcżi wutżicż, khoroho
domapótacż, zrudnoho tróżtuwacż, po twojej moczé dobre ſkutkuwacż ha
narunacż, k tżomuż wo tédżeṅu, tżaſnéch wóbſtaraṅow dla, khwile
ṅeṁejeſche.

Bóh tón kṅez nėżada na témlej dṅu ſtajne pacżeṙeſpėwaṅo, té móżeſch ſebi
też ṅewinuwate ha dowolene ẇeſelo popżecż; tola ṅeſṁe teſamſne pżez mėru
dowho tracż ha dérbi ſo wo mėrnoſcżi ha pżiſtojnoſcżi wużiwacż.

Wopaki też ṅebudże, déż na ṅedżelſkich ha pżikazanéch ſẇatéch dṅach po
dokoṅanéch bożich ſwużbach nėżto dżėẇeſch, pwataſch habó ſchijeſch, —
jenoj nicz za zdu. — Déż nuza żada, to rėka: déż ſo ƀez twojeje ha
bliſchoho wulkeje żkodé dżėwo wotſtortżicż ṅeda, tak dżėwaj be wſchoho
ſtracha po wuproſchenej ha dóſtatej dowolnoſcżi wot duchownoho. To pak
ſo żeni, każ nėkotſi tżiṅa, naramnoſcże ha zaſwużbó dla ſtacż ṅeſṁe.

Na ṅedżelſkich ha ſẇ. dṅach maſch ẇaczé hatż heẇak tżaſa ha też winé,
twoje ſwėdoṁo dlėje ha lėṗe pżepótacż.

Ruṅe na téchlech ſẇ. dṅach ſo huſto najẇaczé ha najcżeſche rėchi
woboṅdu: dokelż ſu tajczé, kiż ſebi móſla, czérkwinſka kazṅa jo
doṗelṅena, déż jenoj bożu mſchu z prėdwaṅom ſwóſcha, zbótki toho dṅa
móże kóżdé po ſwojim zpodobaṅu nawożecż. Nėkotſi ſu leni ha wo <pb
n="17"/>leṅoſcżi padnu do rėſchnéch móſlow ha ſkutkow; — druzé ſo
wopija, czéwo pow dṅa ha do pow noczé w korcżṁe ſejdża, pak dowho ha
wóſoko raja, pak hujṅe rejẇu; huſto pżi picżu, pżi wſchelakich
wopotaṅach ha nócznéch domkhodżeṅach ṅetżeſne, ṅehanbite rétże ẇedu ha
żorté cżėṙa. Taklej ſo ṅedżelſke ha ſẇ. dné, haj też rótżne tżaſé
ṅewużitṅe pżetżiṅeja. Żtó ſebi ſwėdoṁo z toho tżini? żtó ſo wo zpóẇedném
ſtolje toho wuznaẇe?

Ruṅe tak, każ té ſẇate dné wużiẇeſch, tak ſteji też z twojim
kżeſcżijanſtwom, deṙe habó zlė.

Kak dérbiſch na boże ſwowo pżipoſwuchacż.

Prėdwaṅo ha kżeſcżijanſka wutżba ſtaj woſobné dżėl farſkich bożich
ſwużbow; mó jimaj ſwowo boże rėkamȯ, dokelż ſo jow prėdkṅeſe, żtoż jo
nam Bóh wot ſo ſamoho ha ſwojeje ſẇ. wole zjeẇiw ha Jėzus, joho lubó
ſén, nas wutżiw. Kóżdé kżeſcżijan jo winojté, tudé pżitomné bócż. Cżi
praẇe ṅetżiṅa, kiż radſcho nėkotre boże mſchė, hatż jene prėdwaṅo
ſwóſcha. Ruṅe każ boża mſcha, ṅeſṁe ſo też prėdwaṅo ƀez jara wulkeje
winé żeni zakomdżicż.

Też kżeſcżijanſka wutżba ṅejo ſamotṅe za dżėcżi, hale jo też doroſcżeném
ruṅe tak wużitna ha trėbna każ prėdwaṅo. Starſchi móża tam wuknécż, kak
maja doma ſwoje dżėcżi rozwutżicż.

Do prėdwaṅa habȯ do kż. wutżbȯ.

Chczeli bur, zo bó ſéṁo pwodé ṅeſwo, dérbi pṙedé polo wutżiſcżicż ha
zworacż. Na póriznach ha żcżerniſchcżach ſo korużki dobréch wużitnéch
zroſtwow ṅepwodża: tak dérbi też, żtóż chcze z prėdwaṅa wużitk tżerpacż,
wutrobu wot tżaſnéch ſtaroſcżow wupróznicż.

K tomu móża cżi zcżėhuwacze pacżeṙe ſwużicż:

<pb n="18"/>

Pacżeṙ.

O Bożo! té ſam ke mṅi rétżiſch pżez tu wutżbu, kotraż ſo nėtk wo twojim
ṁeṅe prėdkṅeſe ha wukwadẇe. Ja chczu kedżbṅe pżipoſwuchacż, żtoż wot
tebe ha twojeje ſẇ. wole ſo praẇi; — wo mojim poṁatku wſcho deṙe
wobkhowacż; — ha moje żiẇeṅo po tém zwożicż. —

Napelṅ z twojim ſẇ. duchom wſchėch wutżeṙow twojeje wėrnoſcże! Daj wo
twojim ſwoẇe namkacż bwudném ſwėtwo, rėſchnikam rȯzbu, bohabojazném
poſélṅeṅo, cżerṗaczém polożeṅo. Daj nam wſchitkim zpȯznacż wėrnoſcż
ſwowow Jėzuſa, twojoho ſéna; daj ſo nad nami ſtacż, żtoż wȯn ſlubi:

„zbȯżni ſu: kiż ſwowo boże ſwȯſcha

„ha z dobrej wutrobu hoṙewozmu.“

Ja z tobu rétżu, Bożo, wo modleṅu,

Té pak, o kṅeże, zo mnu w prėdwaṅu.

Ṅekhodż na żane mėſto, dżeż mow ſo rozṗerſchicż. Kedżbuj bóle, żto
prėdar praẇi, hatż żtó ha kak je praẇi. Jolk jenoj ſéṁo ha polo dobre,
na tém mawo lejżi, kajki tón jo, kiż wuſéwa. Sẇate zczenſke knihe móża
ṙane habó żpatne zẇazane bócż, wėrnoſcż, kiż wo nich ſteji, woſtaṅe
taſamſna. Tak też pola prėdaṙa; hatż joho wonkowne ſo zpodoba habó nicz:
kedżbuj jenoj na to, żtoż wón praẇi. Żane prėdwaṅo ṅejo tajke, zo ſebi
té nėżto z ṅoho wzacż ṅemow.

Na prėdwaṅu ſo żeni ṅezpóẇedaj, też k zpóẇedżi ſo ṅepżihotwi; jowlej
nitżo lėpſche tżinicż ṅemóżeſch, hatż kedżbṅe pżipoſwuchacż.

Pżewin ſo, déż tebe zpaṅo napadṅe, ſtup hoṙe, habó proſch ſuſoda, zo bó
cże wubudżiw.

<pb n="19"/>

Po prėdwaṅu.

Wuſéte ſéṁo ṅeſṁe zwonka lejżo woſtacż, hale dérbi zawótżene bócż; zo
ṅebó, każ Jėzus praẇi, pak wuſknéwo, pak wot wėtſika zaṅeſene, pak wot
ptatżkow zezbėrane bowo. Tak też ma ſo z bożim ſwowom: teſamo dérbimó
ſebi deṙe k wutrobe wzacż ha hwuboko wo ṅej wobkhowacż; tak budże pwodé
pżiṅeſcż!

Za toho zmėje prėdwaṅo najẇetſchi wużitk, kotréż to, żtoż jo wo czérkwi
ſwóſchaw, też pozdżiſcho ſebi rozpomina, pżekwadże ha ſwėrṅe wo poṁatku
wobkhoẇe.

Rozpomṅ ſebi potajkim, ha praſchej ſo:

1. Żto wo témlej prėdwaṅu najbóle mi pwacżi? — żto móżu z ṅoho za moje
należnoſcże tṙebacż? — kak — dé, — dże, — móżu je nawożecż? —

2. Żto ſém z ṅoho wuknéw, żtoż pṙedé ṅeẇedżach? — Żto hatż dotal ruṅewon
tak ſebi ṅemóſlach? Sém hatż dotal z ṅeẇedomnoſcżu, habó z
lochkamóſnoſcżu, habó ze zwóſcżu rėſchiw? —

3. Żto zmėju pżichodṅe woſobṅe tżinicż? — żto wonkawoſtajicż? — kak budu
to zapotżecż? —

Bojazne duſche wobkhowaja ſebi z prėdwaṅa z ẇetſcha jenoj te wótre ha
rożacze, zlochka zmóſleni zaſé jenoj tróżtne wėrnoſcże ha to żtoż radé
ſwóſcha. Sẇ. zczeṅo pak wopżija tróżtne każ ſtróżacze wėrnoſcże; nawoż
jenoj woboje k ſwojomu polėpſcheṅu.

Rétż też drudé z druhimi wot prėdwaṅa habó kżeſcżijanſkeje wutżbó; traż
pżi jėdżi, popowdṅu; też ſrejdż tédżeṅa pżi dżėle; z czéwa: tak huſto
hatż ſo z mudroſcżu zṅeſe ha z wużitkom hodżi. Praj, żto jo ſo tebi
woſobṅe lubiwo, — kak ſé to habó tamo zrozemiw: wopraſchej ſo, kak ſu
druzé to zrozemili. Tak budże tebi nėżtożkuliż jaſniſcho, zwoſtaṅe dlėje
wo poṁatku; też <pb n="20"/>móża druzé, kiż traż na prėdwaṅu ṅebechu,
wużitk z toho cżahnécż.

Pacżeṙ, déż ke mſchi hicż ṅemȯżeſch.

Mȯj Bożo, té wėſch, kak radé bȯch do czérkẇe ſchow, ha z druhimi
kżeſcżijanami k tebi ſo modliw, tebe tżeſeżwaw. Ale té ſé ṁe do tajkich
pżipadnoſcżow poſtajiw, zo dérbu doma woſtacż. Twoja ſẇ. wola potajkim
jo, zo tebe ſamlutki tżeſcżu ha khwalu; — twoja wola ſo ſtaṅ! Té ṁe
wſchudżom widżiſch, té ſwȯſchiſch jow, każ czérkwi mȯj pacżeṙ. K tebi ſo
modlu, tebe khwalu ha kcżiju ze wſchėmi tżwojekami ha jandżelemi.

Ja dṙe dżentſa żane prėdwaṅo ṅeſwȯſchu, hale twȯj ſẇ. duch pżez moje
ſwėdoṁo k mojej wutrobe rétżi: ja nankam twoje ſwowo ha twoju ſẇatu
wolu, déż wo duchowuéch knihach ſo wobhoṅam.

Też bożu mſchu ſwȯſchecż ṅemȯżu; hale ja widżu Jėzuſa pżedo mnu na
kżiżu; mȯżu ſo też jow na joho ſṁercż ha cżerṗeṅo dopownicż, joho
luboſcż, joho wopor rozpomnicż ha ſo z luboſcżu k ṅomu Bohu czéle
wopruwacż.

Ach! kak huſto dżėch wo ſtrowéch dṅach do czérkẇe jenoj waſchṅa dla! kak
huſto bėch pżi bożej mſchi czéle rozṗerſchené! kak huſto domoj dżėch bez
toho, zo bȯch z mojich pacżeṙow habȯ z bożoho ſwowa najṁeṅſchi wużitk
mėw! —

Najdobrocżiwſchi Bożo, żto budże ſo pżichodṅe ſtacż! O ja chczu
pżichodṅe boże ſwużbȯ bȯle na kedżbu bracż, ja chczu ſo pżi téchſamȯch
wėſcżi tak <pb n="21"/>zadżerżecż, zo budu wſchėch mojich ſobutżwojekow
pżez dobré pżikwad pohnucż ha twojich ſẇatéch jandżelow wulczé
zẇeſelicż. Amen.

Dżi k najmeṅſchom na popowdniſchu kżeſcżijanſku wutżbu, joli nėkak
móżno, habó woz doma wużitne knihe k ruczé. —

Wot wokżecżow.

Kóżda ſtaroba ma ſwoje ẇeſela, dżėcżaſtwo każ mwodoſcż. Ẇeſowoſcż ſama
jo potżink, joli zo jo ſẇata. Té ſmėſch ſo drudé wokżewicż ha
ṅewinuwate, dowolene ẇeſelo ſebi popſchecż. Tola ṅeſṁe teſamſne, woſobṅe
nicz na ṅedżelſkich ha ſẇatéch dṅach jaré dowho tracż, dérbi kóżdé tżas
mėrne ha tżeſne bócż.

Hracż ſmėſch jenoj, déż nitżo lėpſche tżinicż ṅeẇeſch; żeni dobocża dla,
jenoj k wobẇeſeleṅu ha k wokżeẇeṅu. Ṅeſejdż po czéwȯch noczach pżi
hracżu! Ṅeraj te wóſoke hré, na kotreż pżiladuwacż jenoho drudé rȯzba
napadṅe. Wopomṅ, kak ẇele jich pżez nóczne ſejdżeṅo ſtrowotu zhubiwo,
pżez wóſoke hré zamożeṅo rozṁetawo ha na proſcherſki kij pżiſchwo jo. —

„Smė kżeſcżijan rejwacż?“

Dżiwne praſcheṅo! Ja wotmoju: nichtȯn ſo ṅeſṁe z dobrej wolu
pżileżnoſcżi k rėſcheṅu wuſtawicż. Tżeſné mwodżenczo! ṅejo tebi rejwaṅo
ſtraſchne? Póczcziwa kṅeżna, budżeſch pżi tak ẇele wabeṅach k rėſcheṅu
bez ṗanémi, lóżtarſkimi ludżimi twoju tżiſtotu ṅezraṅenu zdżerżecż?
pȯndżech lėpſcha, Bohu zpodobniſcha wot rejwaṅa dom? Też ṅewinwata reja
jo huſto pṙeṅa krocżel k padej. Żto hakle dérbi ſo praẇicż wot nėmſkich
rejow, tak ṁerzaczéch, ṅehaṅbitéch? żto wot nȯcznoho rejwaṅa ſebi
móſlicż? Bez rėcha jow woſtacż ṅemóżeſch, dokelż rėch hiżon jo, ſo
ſwobodṅe do bliſkej pżileżnoſcże k rėſcheṅu podacż. Toho dla ladaj ſo
pżi tém bóle hatż pżi nėtżim druhim rėcha ha wotendż prawém tżaſu ha
pżiſtojṅe domoj. —

O Bożo, tebi wutrobṅe ſlubju: zo chczu poczcziwȯ, tżiſté, kedżbné bȯcż;
wo radoſcżiwoj, ṅewinuwatej <pb n="22"/>cżichocże chczu twojeje ſẇateje
nadé ſo ẇeſelicż; żane ſwėtne ẇeſelo, bȯrṅe ṙeṅſche, ṅech ṁe ṅewabi
napżecżo twojej woli do ṅezbȯżnéch paſli.

Kemſchacze pacżeṙe.

Żto boża mſcha jo ha kak dérbimó ju ſwóſchecż.

Do bożeje mſchė ha na tejſamoj jo huſto deṙe k wopomṅeṅu:

Boża mſcha jo najlėpſcha, najtżeſcżowniſcha boża ſwużba: wona jo ſtajne
wopomṅecżo Jėzuſowoje ſṁercże na kżiżu ha jenitżki wėrné, ṅekrawné wopor
kżeſcżijanow.

Pżed ẇele ſtow lėtami jo Jėzus za nas na zdonku ſẇatoho kżiża wumṙew. Zo
pak móli ludżo huſto ha tak dowho hatż ſwėt ſteji na joho cżerṗeṅo ha
wumṙecżo ſo dopomnicż ha dżėl bracż na zpomożeṅu krawnoho wopora na
kżiżu, jo wón wėtżne wopomṅecżo ſwojeje ſṁercże ha bezkóncżneje luboſcże
nam zawoſtajiw pżez.

nuczſtajeṅo najſẇacżiſchoho ſakramenta toho wowtaṙa.

Ẇetżor pṙedé ſwojoho cżerṗeṅa ſejdżeſche Jėzus bez ſwojimi wutżownikami
każ luboſcżiwó nan bez ſwojimi dżėcżimi za blidom. Wón rétżeſche ẇele
wot ſwojich pżichodnéch cżerṗeṅow, wotewri jim ſwoju czéwu, luboſcże
pownu wutrobu ha dawaſche jim poſleṅe napominaṅa ha wutżbó. Pṙedé pak,
hatż wón ſwoje żiẇeṅo <pb n="23"/>za wumożeṅo ſwėta poda, chczéſche wón
wėtżné wopomnik ſwojeje luboſcże poſtajicż. Wón wza khlėb do ſwojej
rukow, pozbené ſwojej wotżi k ṅebju, żonwaſche, zwama ha poda jón ſwojim
wutżownikam, praẇiczé: „zmicże ha jėſcże, to jo moje cżėwo!“

Tohoruṅa wza wón też kheluch z winom, żonwaſche jón ha praẇeſche:
„zmicże ha picże wſchiczé, to jo moja krej!“

Luberadé chczéſche naſch zbóżnik, powné luboſcże, wſchitko cżerṗecż, ha
też wumṙecż, dé jenoj bóchu tżwojekojo joho luboſcż też zpóznali, joho
ſṁercż huſto wopomnili ha ſebi praẇe k wużitkej wzali. Toho dla wón
hiżcżen telej ſwowa pżiſtaji:

„to tżincże k mojomu wopomṅecżu!“

To pak ſo ſtaṅe pżi bożej mſchi; jow ſo te nam pżikazane wopomṅecżo
Jėzuſoweje ſṁercże wobnoẇa; toho dla też rėka ha jo boża mſcha ṅekrawné
wopor nowoho zakoṅa.

Pżi kóżdej bożej mſchi toho dla, mój kżeſcżijano, ſo dopomṅ na Jėzuſa
pżi poſlenej ẇetżeri ha na kżiżu ha rozpomṅ:

1. „Kak jo ſo wón za nas Bohu wopruwaw.“

2. „Kak też té ſo Bohu wopruwacż dérbiſch: pżez poſwuſchnoſcż ha
luboſcż.“ —

Tak budżeſch ſo té najlėṗe z tém wopruwaczém mėſchnikom, habó ẇeleẇaczé
z Jėzuſom, kiż tudé ſo z nowa za nas wopruẇe, zjednoſcżicż.

Po témlej rozwutżeṅu jo też zcżėhuwaczé pacżeṙ zeſtajené. Déż jón
ſpėẇeſch, zaſtaṅ huſcżiſcho, rozpomṅ, żtoż ſpėwaſch — ha wopomṅ, hatż ſé
po Jėzuſowoj wutżbe dotal żiwó bow. —

<pb n="24"/>

Pacżeṙ ha rozpomṅeṅo

pżi bożej mſchi.

Na twoju wulku luboſcż chczu nėtk zpominacż, o Bożo, kiż ſé té twojoho
jednorodżenoho ſéna za nas podaw: na to chczu ſo dopomnicż, żto jo
Jėzus, z luboſcże k nam na ſo wzaw, żto zṅes ha pżecżerṗew wot żwobja,
wo kotrémż ſo narodżi hatż k kżiżej, na kotrémż za nas wumṙe. — Telej
wopomṅeṅo dérbi też moju luboſcż k tebi, mȯj Bożo, wubudżicż, zo bȯch
tak z Jėzuſom też ſo ſamoho tebi czéle podaw ha wopruwaw.

Mȯj Bożo! kak dobrocżiwȯ ha lubozné wȯtcz ſé té pżecżiwo nam
ṅepoſwuſchném dżėcżom, kiż ſé twojoho luboho ſéna do ſwėta pȯſwaw, zo bȯ
wȯn wot naſchich rėchow ha wėtżnoho ṅezboża nas wumożiw ha duṙe
ṅebeſkeje zbȯżnoſcże nam wotewriw! Joho narod jo wſchitkim ludżom zbożo,
mėr ha pokoj pżiṅes! tżeſcż ha khwawa bȯdż tebi wotcze wo ṅebeſach!
Khwawa bȯdż tebi ha wutrobné dżak, o Jėzuſo! bȯjſki wutżeṙo, wumożniko,
ſẇatoſcżeṙo! Pżez tebe rozwutżeni nėtk wėmȯ, zo jo Bȯh naſch najlėpſchi
nan, kiż nas lubuẇe, kiż ſo na naſchej ſwaboſcżi ſmėli, kiż nam radé
wſchitke naſche rėchi wodawa, joli je zpȯznajemȯ, zapokucżimȯ ha
woprawdże ſo polėpſchimȯ. Pżez twoje ſwowa ha pżikwad ſé nam té pokazaw,
żto mamȯ tżinicż, zo bȯchmȯ Bohu zpodobni ha wėtżṅe zbȯżni bȯli.

Bȯjſki zbȯżniko: kak ẇele ſé té z luboſcże k nam na ſo wzaw? ſwaboſcż
dżėſcża, hȯrkoſcże, wobcżeżnoſcże tżwojetżoho żiẇeṅa: khudobu, haṅena,
<pb n="25"/>ſtéſknoſcże ha hȯrke cżerṗeṅa. Té ſé ṅebeſkomu wȯtczej pżez
twoje ſẇate ha zprȯczuiwo żiẇeṅo najzpodobniſchi wopor pżiṅes, té ſé ſo
ſamoho poniżiw ha poſwuſchné bow hatż k ſṁercżi, k ſṁercżi pak toho
kżiża. — Hiżcżen ẇetżor pżed twojim cżerṗeṅom ſé ſo té, o luboſcżiwȯ
zbȯżniko, ſtaraw, zo bȯchmȯ na tebe żeni ṅezapomnili. Té ſé wėtżne
wopomṅecżo twojeje luboſcże ha ſṁercże nuczſtajiw, hatż té khlėb ha wino
do twojoho cżėwa ha twojeje kṙeẇe pżewobrocżi ha teſamo k twojomu
wopomṅecżu tżinicż, nam porutżi.

Z luboſcże k nam ſé té hȯrki kheluch cżerṗeṅa podwolṅe z ruki twojoho
ṅebeſkoho wȯtcza wzaw.

Dobrowolṅe ſé té, każ zwȯſnik, ſo zẇazacż daw. Każ jehṅo wſchė zwȯſcże,
kżiwdé ha rané zcżerpliẇe zṅes. Hiżcżen na kżiżu za ſwojich ṅepżecżelow
proſéw: „wotcze! wodaj jim, woni ṅeẇedża, żto tżiṅa.“

Wo twojich najẇetſchich boloſcżach, wo ſṁertnej ſtéſknoſcżi ſé ſo té
czéle ṅebeſkomu wȯtczej dowėriw. Poſwuſchné hatż do ſṁercże, wobſtajné
hatż do kȯncza ſé té ſkutk naſchoho wumożeṅa wuẇed ha duſchu do rukow
twojoho wȯtcza porutżiw. Té ſé, mȯj bȯjſki wumożniko, na kżiżu za
wozbożeṅo wſchėch tżwojekow wumṙew.

Twoju ſṁercż, o Jėzuſo! tȯn wopor twojeje luboſcże, nėtkoj na wowtaṙu
wobnowimȯ.

Najdobrocżiwſchi zbȯżniko! kak bezkȯntżṅe wulka bė twoja luboſcż
pżecżiwo nam tżwojekam! <pb n="26"/>kak mȯżu tulej luboſcż tebi
zapwacżicż, kak ſo tebi hȯdṅe dżakuwacż?

Té pak ṅechaſch, zo bȯch na twoje cżerṗeṅo ha wumṙecżo jenoj żawoſcżiw
ha na twojej wulkej luboſcżi k nam ſo zpodżiwaw: ẇeleẇaczé té chczejſch,
zo bȯchmȯ twoju ſṁercż ſebi k wużitkej wzali; z dżakownej luboſcżu
rėcham wotemṙeli, kotréchż dla ſé tejko cżerṗew ha też wumṙew. —

Pżi twojej ſṁercżi ẇele pżitomnéch ludżi na ſwoju wutrobu cżeṗechu. Też
ja, o mȯj Bożo, pokutṅe na ſwoju wutrobu biju, nėtk, déż jo Jėzus na
wowtaṙu wėrṅe pżitomné ha joho wopor na kżiżu ſo tudé wobnoẇa: wotcze,
wodaj mi moje rėchi, za kotreż jo twȯj lubȯ ſén wumṙew! ja nȯchczu nidé
ẇaczé rėſchicż! —

Bożo, wſchitko jo tebi wėdomne, té znajeſch moju wutrobu, ha pżepȯtaſch
moju znuczkownu mȯs. Té wėſch, kotrej zwej nakhilnoſcżi, kotromu rėchej
ſém najbȯle podaté. Tulej nakhilnoſcż chczu tebi wopruwacż: z luboſcże k
tebi chczu tuſamu, tak ẇele hatż mȯżno jo, potwotżicż — ha toho tak
huſto woboṅdżenoho rėcha z twojej pomoczu wėſcżi ſo woſtajicż. —

Wo tżaſu zpȯtwaṅa, wo pżileżnoſcżi k rėchej chczu na ſẇecżo ſwojoho
cżerṗaczoho ha mṙejaczoho zbȯżnika poladacż; ha wopomnicż: Jėzus jo
tejko za mṅe tżiniw, tejko cżerṗew; żto tżiṅu, żto cżerṗu ja jomu k
luboſcżi? Za moju zbȯżnoſcż jo wȯn wumṙew; żto pak mi to pomha, déż ja
po joho wutżbe, po bożej woli żiwȯ ṅejſém.

<pb n="27"/>

Jėzus bė tak pokorné, tak zcżerpné pżi ſwojich boloſcżach; wȯn bė
ſwojomu ṅebeſkomu wȯtczej poſwuſchné hatż k ſṁercżi, ach, k hȯrkej
ſṁercżi kżiża! Ṅedérbaw też ja, o Bożo, mȯj mawȯ kżiżik, kotréż z twojim
dopuſchcżeṅom noſécż mam, podwolṅe wokoſchecż, zcżerpṅe zṅeſcż ha, każ
Jėzus, praẇicż: wotcze, nicz moja hale twoja wola ſo ſtaṅ!

Jėzus bė tak dobré, tak luboſcżiwȯ napżecżo wſchėm tżwojekam, też
napżecżo ſwojim najhȯrſchim ṅepżecżelam. Ṅedérbaw też ja wſchėch
tżwojekow haj ſamȯch ſwojich ṅepżecżelow lubuwacż? ṅedérbawa też moja
modlitwa bȯcż, déż ṁe haṅa, zadſṗeja ha pżezcżihaja: wotcze, wodaj jim!
wodaj mi, każ też ja wodawam wot wutrobȯ?

Haj, wſchitko cżerṗecż ha radſcho wumṙecż chczu, hatż twoje kazṅe, mȯj
Bożo, wėdomṅe pżeſtupicż. Hako dżakowne, poſwuſchne dżėcżo chczu tebe
wȯſche wſchoho lubuwacż; jenoj po twojej ſẇ. woli, po twojim zpodobaṅu,
po wutżbe ha pżikwadże mojoho wumożnika poniżṅe, poczcziẇe, zcżerpṅe,
pobożṅe żiwȯ bȯcż, zo bȯch nėhdé pżi mojej ſṁercżi z dżėcżaczej
dowėrnoſcżu praẇicż mow: wotcze! do twojej rukow porutżu moju duſchu.

Taklej chczu, mȯj Jėzuſo, twoje cżerṗeṅo ha wumṙecżo ſebi k wużitkej
wzacż ha tak moju dżakownoſcż ha luboſcż k tebi pżi kȯżdej pżileżnoſcżi
wo ſkutkach wopokazacż. Dżentſa chczu ſo woſobṅe pżed témlej (—) rėchom
na kedżbu bracż, kotréż hiżon ſém tak huſto wobojſchow; — pżi telej (—)
pżileżnoſcżi mow traż zaſé <pb n="28"/>zrėſchicż. Ja mow dżentſa tamlej
(—) nėtżoho zwoho ſo zdaluwacż: ja chczu to wėſcżi tżinicż.

Dżentſa traż mow ja tonlej (—) potżink, kiż jo mi tak trėbné,
ſkutkuwacż; jowlej (—) nėżto dobre dokoṅecż: ja ſebi to krucże
prėdkwozmu. Bożo, daj mi twoje pożonuwaṅo ha twoju pomocz k tomu, ja
tebe proſchu pżez Jėzuſa Kréſtuſa, naſchoho kṅeza ha zbȯżnika. Amen.

„Dżi ha tżiṅ tak; potém ſé bożu mſchu najlėṗe ſwȯſchaw.“ —

Pacżeṙe pżi bożej mſchi,

wo kotréchż jo wukwadżene, żto mėſchnik pżi wowtaṙu tżiṅi.

Pżihotuwaṅo.

O Bożo ja chczu nėklej tomu ſẇatomu ſkutkej pżitomné bȯcż, kotréż jo nam
twȯj ſén Jėzus Kréſtus k wopomṅecżu ſwojeje ſṁercże zawoſtajiw; — z
dżakownoſcżu ha pobożnoſcżu chczu tutȯn wopor twojeje luboſcże woboṅcż.

Twȯj ſẇaté duch ṅech ṁe wodżi ha poſélṅa, zo bȯch ſebi tulej pobożnoſcż
deṙe k wużitkej wzaw, ha k polėpſcheṅu ha k nakazaṅu ſwojoho ziẇeṅa
nawożiw.

Zapotżatk bożeje mſchė.

Mėſchnik ſo pżed Bohom kwoni — proſé joho wo miwoſcż. Proſch też té Boha
wo poniżnoſcżi ha dowėrnoſcżi, praẇiczé:

Mȯj Bożo! żto ſém ja pżed tobu? té tȯn najſẇacżiſchi! ja hubené
rėſchnik! z haṅbicżiwoj ha <pb n="29"/>ze żelnoſcżiwoj wutrobu wuznaju
moju winu! — Té pak ſé też wȯtcż; té wodaſch twojom dżėſcżu, joli zo ſo
wėrṅe polėpſchicż chcze. Z czéwoj dowėrnoſcżu ſpėwam z mėſchnikom:
Kṅeże! ſṁel ſo nad nami po twojej wulkej miwoſcżi: Kréſchcże. ſṁel ſo
nad nami, kiż ſé na ſwėt pżiſchow, nas rėſchnikow pȯtacż ha zbȯżnéch
tżinicż: Jėzuſo, ſṁel ſo nad nami.

♣Gloria.♠

Mėſchnik Boha khwali, dżakẇe ſo jomu ha modli ſo: zjednoſcżuj ſo z nim z
hortom ha z wutrobu, ha ſpėwaj z nim taklej:

Tżeſcż bȯdż Bohu wo wȯſokoſcżach ha pokoj tżwojekam na zemi, kiż dobreje
wole ſu. Tebe mȯ khwalimȯ, kcżimȯ ha hordoſcżimȯ. Tebi ſo dżakuẇemȯ,
dokelż wulka jo twoja majeſtoſcż, té naſch kṅeże ha Bożo, — ṅebeſki
kralo, wotcze wſchohomȯczné Bożo. Ha té, jednorodżené ſéno bożi, té
naſch kṅeże ha Bożo! Té jehṅo boże, kiż rėchi ſwėta pṙecżbeṙeſch, — ſmėl
ſo nad nami; kiż rėchi ſwėta pṙecżbeṙeſch, wuſwóſch naſch pacżeṙ! Kiż
ſejdżiſch na prawiczé wȯtcza, ſmėl ſo nad nami! Dokelż té ſé ſamlutki
ſẇaté, té ſam kṅez! té ſam najwȯſchi, Jėzu Kréſchcże, z duchom ſẇatém wo
kraſnoſcżi Boha wotcza. Amen.

♣Dominus vobiscum.♠

Mėſchnik ſo nėtk, ha huſto pżi bożej mſchi k zhromadżizṅe wobrocżi,
praẇiczé: tón kṅez bȯdż z wami, ha napomina jich, z nim zjednoſcżeni
pacżeṙe ſpėwacż. Spėwaj toho dla z nim taklej:

Zmi, o Bożo, pacżeṙ toho mėſchnika za wozbożeṅo <pb n="30"/>twojoho luda
nadṅe hoṙe: wo to mȯ proſémȯ zjednoſcżeni z nim; — ha zo bȯ nam
wobradżiw, wo tżoż proſémȯ, tak chczemȯ ſo też ſwėrṅe prȯczwacż za
wſchėm tém, żtoż jo wo prawdże dobre ha tebi zpodobne. Po twojej
dobrocżiwoſcżi wuſwoſch nas pżez Jėzuſa Kréſtuſa twojoho luboho ſéna,
naſchoho kṅeza. Amen.

♣Epistola.♠

Mėſchnik ſpėẇe dżėł ſẇatoho piſma, wzaté najbóle z japeżtowſkich, na
pṙenich kżeſcżijanow piſanéch liſtow. Modli ſo pżi tém:

Popſchej mi nadṅe, o Bożo! twoju najſẇacżiſchu wolu lėṗe ha lėṗe
zpȯznacż, zo mow ju też ſwėrniſcho dżerżecż. Amen.

♣Evangelium.♠

Mėſchnik ſpėẇe dżėl ze ſtawiznow Jėzuſowoh żiẇeṅa, Evangelium habȯ
zczeṅo ṁenuwane, to jo: ẇeſowo póẇeſtwo; ha to toho dla, dokelż jo tak
ẇele ẇeſowoho za nas wo nim knamakaṅu. Pżez ſtaṅeṅo pżi wotſpėwaṅu ſẇ.
zczeṅa mȯ pokazẇemȯ, zo chczemȯ ſtajṅe pżihotuwani bȯcż, Jėzuſowu wutżbu
ha pżikwad ſwérṅe zcżėhuwacż ha bez bojoſcże pżed ſwėtom wuznawacż. —
Staṅ potajkim, dżakuj ſo Bohu, zo ſé kżeſcżijan, ha woz ſebi prėdk, hako
kżeſcżijan żiwȯ bȯcż.

Séno bożi, té ſam ſé z ṅebes dele pżiſchow, pucż k ṅebu nam pokazacż.
Kak zraduẇe nas wſchitko, żtoż jo nam z twojoho żiẇeṅa ha z twojeje
wutżbȯ znajomne. Kak ważne, pżedrohe ha zpodżiwne jo wſchitko, żtoż wot
tebe ſwȯſchimȯ! twoje ſwowa zkicża wokżecżo ha ſélnoſcż, twoja wutżba
tżiṅi zbȯżnéch; twoje żiẇeṅo jo najdoſpowniſchi <pb n="31"/>pżikwad
wſchėch pȯczcziwoſcżow. Dérbjaw ſo ja mojoho kṅeza ha zbȯżnika pżed
ſwėtom haṅbuwacż? ſmėw ſo dé tebe wotṙecz?

♣Credo.♠

Ṅedżelſke ha wėſte dné ſpėẇe mėſchnik: ♣Credo,♠ to jo: ja wėṙu do jenoho
Boha. Wopomṅ woſobne żtutżki teje wėré, ha ṁej ſo k tomu, po tém też
żiwȯ bȯcż, żtoż za wėrno dżerżiſch.

Ja wėṙu do Boha wȯtcza, kiż wſchitko z bezkȯntżnej miwoſcżu ha mudroſcżu
wodżi ha zdżerżi.

Ja wėṙu do Jėzuſa Kréſtuſa, joho jednorodżenoho ſéna, naſchoho kṅeza,
kiż jo z luboſcże k nam ſo tżwojek narodżiw, na kżiżu za nas wumṙew,
ne̓tk z wȯtczom żiwȯ jo ha kraluẇe, ha nėhdé hako ſudnik zaſé pżincż
budże, ſudżicż kȯżdoho po joho ſkutkach.

Ja wėṙu do ſẇatoho ducha, kiż nas roſwėtla, k wſchomu dobromu pohnuwa ha
poſélṅa.

Ja wėṙu wſchitko, żtoż jo nam Bȯh zjeẇiw ha żtoż katholſka ſẇata czérkej
nam wėricż porutża. Joli ſém po tutej wėṙe żiwȯ, pżiſwuſcham k
zhromadżenſtwu téch Sẇatéch; Bȯh tȯn kṅez budże mi, joli ſo nakazam,
moje rėchi wodacż ha ja nėhdé hoṙeſtanécż k wėtżnomu żiẇeṅu. Amen.

♣Offertorium.♠

Mėſchnik Bohu khlėb ha wino wopruẇe, trėbne k wopomṅecżu Jėzuſoweje
ſṁercże. Zjenoſcżej twȯj wopor z tém toho mėſchnika. Té nitżo Bohu
zpodobniſche wopruwacż ṅemȯżeſch, hatż déż ſo ſamoho Bohu wopruẇeſch, ha
czéle po bożej woli żiwȯ bȯcż ſlubiſch.

O ṅebeski wotcze! ze zpodobaṅom ladaj na <pb n="32"/>to, żtoż ſo po
poſtajeṅu twojoho ſéna z témlej khlėbom ha winom ſtaṅe.

Ja pżi tém też ſo ſamoho tebi k żiwomu woporej pżiṅeſu. Żtoż ja ſém ha
mam, jo twȯj dar, o mȯj Bożo! ha té wotemṅe nitżo druhe ṅeżadaſch, hatż
zo bȯch jȯn deṙe nawożaw, ha tebe radé poſwuchaw. Lej, o kṅeże, ja ſo
tebi podam z czéwoj duſchu: ja chczu tebe wȯſche wſchoho lubuwacż, każ
też wſchitkich tżwojekow z luboſcże k tebi. Ja wobnoẇu moje dobre
prėdkwzacża: zo chczu rėch, ha kȯżdu pżileżnoſcż k rėchej, tak ẇele hatż
zamȯżu, hidżicż; moje zwo nakhilnoſcże potwȯtżecż, ṅech mi też jara
cżeżko padṅe. O Bożo! poſélṅ ṁe, — ha daj ſebi Jėzuſa dla mȯj wopor
zpodobacż!

♣Praefatio.♠

Mėſchnik pżitomnéch napomina, z nim Boha khwalicż ha ſo k ṅomu modlicż.
Tżin to:

O Bożo! ja tebe khwalu ha tżeſcżuẇu ze wſchitkimi twojimi ſtwoṙeṅami. —
Jandżelo ha tżwojekojo hromadże dṙe ṅezamȯża tebe hȯdṅe doſcż tżeſcżicż.
Tola déż ja z dżėcżaczej poniżnoſcżu ſo pżed tobu kwoṅu, da maſch té
zpodobaṅo na tém, każ na khwalbe ṅebeſkich duchow. Toho dla z nimi
ṙekṅemȯ wo hwubokej poniżnoſcżi: Sẇaté, ſẇaté, ſẇaté ſé té, Bożo!
najwȯſcheje tżeſcże ha khwalbȯ hȯdné. Tżeſcż, khwawa, dżak ha modleṅo
bȯdż tebi ha twojomu ſénej Jėzuſej! Amen.

♣Memento.♠

Mėſchnik ſo modli za wſchėch żiwȯch, za duchownu ha ſwėtnu wȯſchnoſcż, —
za wſchėch pżitomnéch — woſebe za nėkotréch, kotſtż ſu ſo joho <pb
n="33"/>prȯſtẇe porutżili; wȯn zjednoſcża ſwȯj pacżeṙ ze zaſtupnémi
proſtwami Sẇatéch. Tak dérbimȯ też mó jedén za druhoho, za nėkotréch pak
woſobṅe ſo modlicż.

Tebi ſo zpodobaja khėrluſche, hale bȯle ſo tebi zpodoba, o Bożo, déż
twoje dżėcżi na zemi, ruṅa zbȯżném ducham ṅebeſach, z luboſcże za ſo
pacżeṙe ſpėwaja. Wuſwȯſch nadṅe, miwoſcżiwȯ wotcze! naſche pacżeṙe,
kotreż za zbożo twojeje czérkẇe ha za zpomożeṅo czéwoho tżwojetżoho
zplahwa k tebi ſcżelemȯ! Daj nam dobre kṅeżerſtwo, ha ſwėrnéch duſchow
paſteṙow. Wotrunaj, o Bożo! mojim lubém ſtarſchim, pżecżelam ha
dobrocżeṙam, żtoż ſu woni mi dobre wopokazali ha za tżoż ſo jim żeni
doſcż dżakuwacż ṅemȯżu. Ja proſchu tebe też za mojich ṅepżecżelow. Bȯdż
nam wſchitkim nadné.

Wȯ Sẇacżi ha pżecżeljo bożi, kiż wȯ nėtk pola ṅoho wo ṅebeſach ſcże,
proſchcże też wȯ za nas! o zo bȯ moja poczcziwoſcż tej waſchej runa
bowa; o zo bȯch ja wot tutej bożej mſchė tebi podobniſchi wotejſchow,
kiż té ſé najṙenſchi pżikwad wſcheje poczcziwoſcże, Jėzu Kréſchcże!
Amen.

Pżeżonuwaṅo khlėba ha wina.

Żtoż jo Jėzus pżi poſlenej ẇetżeri k ſwojomu wopomṅecżu tżinicż
porutżiw, to ſtaṅe ſo nėtk pżez mėſchnika na wowtaṙu. Pżez te ſẇ. ſwowa
Jėzuſowo pżewobrocżi też wón khlėb do cżėwa ha wino do kreje Jėzuſa
Kréſtuſa; pozbėhuẇe ha pokaza wobej k tżeſcżwaṅu ha modleṅu
zhromadżenomu ludej.

Kṅeże! ja wėṙu: to jo twoje cżėwo, kotreż ſé té z luboſcże za nas podaw.
Ja ſo tebi, <pb n="34"/>mojomu wėrṅe tudé pżitomnomu Bohu modlu! Smėl ſo
nadomnu! ja wobżelnoſcżu moje rėchi, kotréchż dla ſé té wumṙew ha ṅecham
nidé ẇaczé rėſchicż!

Kṅeże! ja wėṙu: to jo twoja krej, pżelata k wodawaṅu naſchich rėchow.
Twoja ſẇ. krej jo też za moje rėchi pżelata. Jėzu! ſmėl ſo nadomnu. Ja
chczu ſo z twojej pomoczu wėſcżi polėpſchicż. —

Po ſẇatém pżeżonuwaṅu.

Mėſchnik proſé ṅebeſkoho wótcza, zo bó na témlej wopoṙe zpodobaṅo mėw.
Modli ſo też:

O Bożo! daj ſebi tȯnlej wopor zpodobacż, kotréż mȯ pżez twojoho
mėſchnika k wopomṅecżu Jėzuſowoje ſṁercże tebi pżiṅeſemȯ. Tȯn kṅez jo
wot mordwȯch ſtanéw, ha k ṅebju zpėw; daj też nam nėhdé k ṅomu do ṅebes
pżincż!

O Jėzuſo! kak ṅedérbjaw tebe lubuwacż, kiż ſé té ṁe tak ṅewuprajiczé
lubuwaw! Żto ṅedérbjaw ja z luboſcże k Bohu na ſo wzacż ha cżerṗecż —
déż ſé té tak jara ẇele za nas tżiniw, ha ſamu ſṁercż pżecżerṗew! twoju
poſwuſchnoſcż hatż k boloſcżiwoj ſṁercżi kżiża, twoju zcżerpnoſcż ha
wobſtajnoſcż, twoju poſleṅu prȯſtwu za twojich ṅepżecżelow chczu ſebi
hwuboko do wutrobȯ zapiſacż, zo bȯch ſtajné pżikwad pżed wotżomaj mėw!
Żeni ṅecham zabȯcż, żto ſém tebi, o mȯj bȯjſki wumożniko, winojté.

♣Memento.♠

Mėſchnik ſo modlí za wotemṙetéch. Też té wopokazaj kżeſcżijanſku luboſcż
wotemṙetém duſcham ha proſch za ṅe:

Bożo! też za wotemṙetéch tebe proſchu, woſobṅe za mojich pżecżelow ha
dobrocżeṙow, ha za <pb n="35"/>téch, kiż maja traż moje dla hiżcżen
cżerṗecż. Wſchak té ſam jich lubuẇeſch, ha tżiniſch ẇaczé hatż mȯ
zrozemimȯ! Daj, zo bȯchu tola zkoro doſpowṅe wutżiſcżeni, pżi tebi wo
ṅebeſach bȯli! Daj jim tȯn wėtżné wotpotżink! O Bożo! bȯdż jim ha nam
wſchitkim nadné pżez twojoho ſéna Jėzuſa Kréſtuſa! Wo joho ṁeṅe modlimȯ
ſo k Tebi, każ wȯn ſam ſo modlicż nas wutżiw jo, praẇiczé:

♣Pater noster,♠

to jo: wotcze naſch a t. d.

Mėſchnik ſpėẇe tón „wotcze naſch“! ſpėwaj wot wutrobó ſobu:

Wotcze wſchitkich tżwojekow, kṅeże ṅebes ha zeṁe! Tebe dérbimȯ wȯſche
wſchoho tżeſcżwacż ha lubuwacż! Tebi zpodobni bȯcż ſo jentżczé
prȯczwacż.

Pomhaj nam k tomu, zo dale bȯle za dobrém żadamȯ, teſamo ſkutkẇemȯ ha
pżez to wėtżnoho mȯta ſo hȯdnéch żtżiniṁȯ!

O zo bȯchmȯ tola wo wſchėm twoju ſẇatu wolu doṗelnili, każ te zbȯżne
duchi wo ṅebeſach.

Daj nam, o lubȯ wotcze, żtoż za cżėwo ha duſchu potṙebamȯ!

Wodaj nam naſche rėchi! mȯ chczemȯ też wſchitkim wodawacż, kiż ſu
napżecżo nam żto zawinéli!

Zwarnuj nas, zo żeni nitżo ṅetżinimȯ habȯ ṅepżidamȯ, tżohoż bȯchmȯ ſo
pżed tobu, o wſchohowėdomné, haṅbuwacż ha ſtrachuwacż dérbeli!

Wukhowaj nas pżed najẇetſchim zwom, pżed rėchom! Amen.

<pb n="36"/>

♣Communio,♠

habȯ: Boże wopraẇeṅo.

Mėſchnik wozṁe cżėwo Jėzuſa Kréſtuſa k ſebi. Komunion rėka
zhromadżenſtwo habó zjednoſcżeṅo, dokelż dérbimó pżez doſtojne wużiwaṅo
najſẇ. ſakramenta z Jėzuſom zjednoſcżeni, ha zmóſleni bȯcż, każ wón
zmóſlené bėſche. Wubudż tohodla wo ſebi wutrobne, luboſcże powne
pożadaṅo, ſo z Jėzuſom pżez joho ſwėrne zcżėhuwaṅo tak zjednoſcżicż, zo
bó twoje żiẇeṅo z joho żiẇeṅom każ jedne bowo: to jo te wėrne, prawo
duchowne wopraẇeṅo.

Kṅeże! ja ṅejſém hȯdné k twojomu blidu pżiſtupicż ha ṅebeſki khlėb k
ſebi dȯſtacż! Ha tola bȯch z tobu, té mȯj bȯjſki pżecżelo! radé nutṅe
zjednoſcżené bow! — ja wobżelnoſcżu tohodla moje rėchi, ha hidżu
wſchitko tebi ṅezpodobne. Ja chczu ſo prȯczwacż, tak pżecżiwo Bohu ha
tżwojekam zmȯſlené bȯcż, każ té zmȯſlené bėſche: tak żiwȯ bȯcż, każ té
żiwȯ bėſche ha na te waſchṅo ſo z tobu, o Jėzuſo, pżeczé nutniſcho
zjednoſcżicż. Poſélṅ, o kṅeże, moje krute prėdkwzacżo ha pomhaj mi, zo
tebi pżez bohabojazne żiẇeṅo wo ſebi hȯdne wobodleṅo pżihotuju, pṙedé
hatż k bożomu wopraẇeṅu pżiſtuṗu, zo bȯch pżichodṅe tulej bȯjſku czérobu
z ẇetſchim wużitkom ha żonuwaṅom dȯſtacż mow. —

Mėſchnik pożonuẇe lud.

Joli té z dobrémi prėdkwzacżami z bożeje mſchė dżejſch, da ſé prawo
pożonuwaṅo dȯſtaw, wo kotreż mėſchnik Boha proſé, ha kotreż wȯn wſchėm
pżi ſẇ. pożonuwaṅu pżeje. —

Daj ſebi, o ṅebeſki wotcze, moju pobożnoſcż zpodobacż! Zdżerż ṁe pżi
mojej dobrej woli, <pb n="37"/>poſélṅ moje prėdkwzacża, kotreż ſém pżi
bożej mſchi tżiniw, zo bȯch też na zaſwużbach Jėzuſa Kréſtuſa ha joho
ſẇatoho wopora dżėl bracż mow.

Żonuj ṁe, o Bożo! ha téch lubȯch mojich! żonuj moje dżėwo! żonuj, lubȯ
wotcze, wſchė twoje dżėcżi na cżėle ha duſchi!

Z powném dowėṙeṅom na twoju pomocz nėtkoj pȯṅdu, dżeż twoja wola ṁe
poẇedże. Wſchitke moje tżiṅeṅo ha woſtajeṅo dérbi ſwużba boża bȯcż.
Stajne zpominaṅo na tebe ha na mojoho wumożnika wotdżerż ṁe wot zwoho,
poſélṅ ṁe wo dobrém, tżiṅ ṁe zpokojnoho ha ẇedż ṁe po pucżu k wėtżnej
zbȯżnoſcżi. Amen.

Wot ſẇatoho żonuwaṅa.

Żonuwaṅo jo wſchitko dobre, żtoż wot Boha pżindże; — ha żonuwacż rėka,
nėkomu nėżto dobre pżecż, habó teſamo jomu woprawdże ſobudżėlicż.
Mėſchnik nam żonuwaṅo pżeje, ha proſé wo naſche żonuwaṅo Boha toho
kṅeza, kiż móże je jenitżczé wudżėlicż. —

Litanija k Jėzuſej Kréſtuſej.

Pżi bożej mſchi ha pżed najſẇ. ſakramentom k ſpėwaṅu.

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami!

Kréſchcże, ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami!

Bóh wotcze, ſéno ha ducho ſẇaté! ſmėl ſo nad nami!

Jėzuſo! té wėrné ſéno bożi ha wumożniko tżwojekow!

té ſé k nam delepżiſchow, zo bó nas powóſchiw!

℞. Dżak ha khwalba bódż tebi do wėtżnoſcże!

Té ſé naſch bratr! kak wóſoko ſé nas té pżez to tżeſcżiw ha wobnadżiw!

℞. Dżak ha khwalba bódż tebi do wėtżnoſcże!

<pb n="38"/>

Té ſé nam pżez twoju wutżbu prawé pucż k naſchomu zbożu pokazaw! Dżak ha
khwalba bódż tebi do wėtżnoſcże!

Té ſé nam najṙenſchi pżikwad kóżdeje poczcziwoſcże daw!

Kak wulka bė twoja luboſcż pżecżiwo wſchėm tżwojekam, pżecżiwo
zabwudżeném ha rėſchnikam, też pżecżiwo twojim ṅepżecżelam!

Kak ẇele ſé té nam k luboſcżi pżecżerṗew!

Podwolṅe ſé té też ſṁercżi napżecżo ſchow!

Z ṅewupraẇaczej zcżerpnoſcżu ſé té ſwaboſcż ha ṅeſwėru twojich
wutżownikow zṅes!

Popadṅené ha jaté, wohaṅbené ha ṅezprawṅe wobzkorżené ſé té na Boha ha
twoju ṅewinwatoſcż ſo zpuſchcżaw!

Z miwoſcżiwém poladṅeṅom ſé té wutrobu ſwaboho Pėtra pżekwow ha nakazaw!

Zcżerpṅe, każ jeṅo, ſé té ſchwikaṅo, cżerṅowu krónu, wopluwaṅo,
wohaṅbeṅo ha martré zṅes!

Té ſé nam z cżeżkim kżiżom k ṅebju pṙedéſchow!

Té ſé twoje żiẇeṅo wo najẇetſchich boloſcżach Bohu za nas k woporej
pżepodaw!

Wo twojej kraſnoſcżi ſé té hiżcżen naſch pżecżel ha ſṙedżicżer!

Té zakitaſch twoju ſẇatu czérkej!

Wo doṁe twojoho wótcza ſé nam té wobodleṅa pżihotuwaw!

Té budżeſch nėhdé pżincż, wſchėch zprawnéch k ſebi do ṅebes ſobuwzacż.

Hatż do toho tżaſa woſtaṅeſch té wo najſẇacżiſchim ſakramencże toho
wowtaṙa bez nami pżitomné!

Z tutej khwalbu zjednoſcżimó też naſche poniżne próſtwó!

℞. Mó proſémó cże, wuſwóſch nas!

<pb n="39"/>

Doṗelṅ ha wuẇedż naſche ſẇatoſcżeṅo! Mó proſémó cże, wuſwóſch nas!

Pżizpor bez nami wėrne kżeſcżijanſtwo!

Powóſchené wo ṅebeſach, cżehṅ nas za tobu, zo bóchmó wo kóżdej
poczcziwoſcżi tebe zcżėhuwali!

Bódż nam ſélna pomocz wo wſchėch nuzach!

Poſélṅ nas wo tżaſu zpótuwaṅa!

Zakitaj nas pżede wſchém rėchom!

Bódż wo ſṁertném wokomikṅeṅu naſch tróżtaṙ ha wumożnik!

Poſtaj nas nėhdé na twoju prawiczu!

Bódż wėtżṅe naſch zbóżnik!

Té jeṅo Boże, kotreż té prejcżbeṙeſch ſwėta rėchi! wuſwóſch nas o kṅeże!

Té jeṅo boże, kotreż té prejcżbeṙeſch ſwėta rėchi! pżelutuj nas o kṅeże!

Té jeṅo boże, kotreż té prejcżbe ṙeſch ſwėta rėchi! ſmėl ſo nad nami o
kṅeże!!

Wotcze naſch!

Pacżeṙ.

Té ſé nam, o Jėzuſo! wo twojim pȯtajném ſakramencże toho wowtaṙa wėtżné
wopomnik twojoho cżerṗeṅa ha wumṙecża zawoſtajiw. Daj nam z twojej
pomoczu te najſẇacżiſche pȯtajnoſcże twojoho cżėwa ha kreje tak
tżeſcżicż, zo bȯchmȯ pwodé twojoho wumożeṅa wobſtajṅe wo nami zhonili,
ha tebe nėhdé wėtżṅe tżeſcżicż ha khwalicż mȯli, kiż té żiwȯ ſé ha
kraluẇeſch z wȯtczom wo jednoſcżi ducha ſẇatoho wėki na wėki. Amen.

<pb n="40"/>

Pżi bożej mſchi, — pżi wopraẇeṅu, — wopotwaṅu ſẇ. ſakramenta wowtaṙa,
każ też heẃak, czérkwi ha doma k nawożeṅu:

Wėra, nadżija, luboſcż, żelnoſcż, pokuta, dobré zamós.

Potżink wėré.

O Bożo! ja wėṙu, zo ſé Té jedén, najwȯſchi, wſchohomȯczné ſtworicżeṙ,
zdżerżicżeṙ ha wobkṅeżeṙ ſwėta — naſch lubȯ wȯtcz ha najẇetſchi
dobrocżeṙ, kotréż kȯżdoho tżwojeka lubuẇeſch, za kȯżdoho ſo ſtaraſch,
kȯżdoho wozbożiſch; — zo ſé naſch najwȯſchi porutżeṙ — wſchohowėdomné,
bezkȯntżṅe ſẇaté ha zprawné, kiż budżeſch nėhdé kȯżdoho po zaſwużbe pak
z dobrém pak ze zwom mȯtwacż, za tém hatż jo wȯn ſkutkwaw wo ſwojim
żiẇeṅu.

Ja wėṙu, zo jo tżwojek Jėzus Kréſtus, twȯj lubȯ ſén, wėrné Bȯh, naſch
kṅez ha wumożnik, kotréż jo nas wot rėcha ha wſchėch zcżėwkow rėcha
wumożiw; — naſch bȯjſki wutżeṙ ha zbȯżnik, kiż budże też nėhdé naſch
ſudnik. — Ja wėṙu, zo Bȯh duch ſẇaté nas k dobromu rozſwėtla, poſélṅa ha
nas k dżėcżom bożim żtżini!

Ja wėṙu wſchitko krucże, żtoż kżeſcżijanſka katholſka czérkej hako twoje
ſwowo wuznawa, wutżi ha wėricż porutża. Bożo! té ſé wėtżna wėrnoſcż ha
mudroſcż! Ja ṅemȯżu bwudżicż, tak dowho hatż ſo twojoho ſwowa dżerżu. Té
ſam ſé ſwojoho luboho ſéna do ſwėta pȯſwaw; pżez ṅoho mȯżu tebe ha twoju
ſẇatu wolu praẇe zpȯznacż. Tuta wėra pwodżi wo mṅi mėr ha <pb
n="41"/>pokoj, ha da mi nėhdé wėtżnu zbȯżnoſcż, joli ſém po tejſamoj
żiwȯ. Ha to ja wėſcżi chczu: haj, po pżikazṅach tuteje wėré, po wutżbe
Jėzuſowoj ha joho czérkẇe chczu z twojej pomoczu żiwȯ bȯcż ha wumṙecż. O
Bożo, poſélṅ moju wėru. —

Potżink nadżije.

O Bożo! Ja nadżiju ſo wot tebe wodacża mojich rėchow, wėtżneje
zbȯżnoſcże, ha wſchitkoho, żtoż jo k tomu mi potrėbne ha wużitne. Té ſé
nam to pżez Jėzuſa, twojoho ſéna, naſchoho kṅeza ha wumożnika ſlubiw, to
mȯżeſch, chczejſch ha budżeſch té też dżerżecż, dokelż ſé wſchohomȯczné,
najdobrocżiwſchi ha ſwėrné. Joli ſrėdki k mojomu polėpſcheṅu, ha
pżileżnoſcże k dobromu ſwėrṅe wużiwam, ſmėm twojeje pomoczé ha wėtżnoho
mȯta czéle wėſté bȯcż. Ṅebeſa ſu moje, joli ſebi je zaſwużu! Nadżija
budże ṁe poſélnicż wo żiẇeṅu ha wumṙecżu. — O Bożo, poſéln moju nadżiju!
—

Potżink luboſcże.

O Bożo! Té ſé najſẇacżiſchi, najdoſpowniſchi, — najwȯſche kubwo, —
wſcheje tżeſcże ha khwalbȯ, modleṅa ha luboſcże hȯdné! O, zo bȯch tebe z
czéwoj wutrobu, z czéwoj moczu lubuwaw! Jenoj tak mȯżu tebi, o Bożo,
moju wėrnu luboſcż wopokazacż: déż hako poſwuſchne dżėcżo twoje ſẇ.
kazṅe dżerżu, ſwoje winwatoſcże po twojej ſẇatej woli ſwėrṅe doṗelṅam,
tebi wo wſchėm ſo zpodobacż pȯtam ha ladam, zo <pb n="42"/>bȯch dobré ha
ſẇaté bȯw każ té dobré ha ſẇaté ſé. Tebe lubuwacż ṅech jo moje jentżke
żadaṅo ha prȯczwaṅo wo żiẇeṅu ha wumṙecżu.

Mȯj Bożo ha wotcze! té chczejſch, zo dérbu też wſchėch tżwojekow
lubuwacż; dokelż ſu wſchitczé twoje dżėcżi, wſchitczé po twojim znaṁeṅu,
ha, każ ja, za ṅebeſa ſtwoṙeni. Jėzus, twȯj ſén jo za wſchėch wumṙew ha
hiżcżen na kżiżu za ſamȯch ſwojich ṅepżecżelow proſéw. To jo joho kazṅa,
ha znaṁo wėrnéch kżeſcżijanow, zo ſo bezi ſobu lubuja. Tak da chczu też
ja, o mȯj Bożo! z luboſcże k tebi, kȯżdoho tżwojeka lubuwacż, żtȯżkuliż
wȯn jo! doſcż, zo jo tżwojek ha twoje dżėcżo! Wſchėm chczu wſcho dobre
pżecż, hale też, dżeż ha każ mȯżu, wo ſkutku wopokazacż; — wſchitkim
wodawacż. Ja chczu bliſchoho każ ſo ſamoho lubuwacż; żtoż ja żadam, zo
bȯchu druzé mi tżinili, to chczu też jim tżinicż, tak ẇele hatż wo mojej
moczé lejżi; — nitżo pak druhim ṅetżinicż, żtoż też mi ſamomu ṅebȯ lubo
bowo, ha na tżoż mow ſo z prawdu hȯrſchicż, dé bȯ ſo mi ſtawo. Tak
chczu, każ wėrnomu kżeſcżijanej ſo ſwuſcha, żiwȯ bȯcż ha hako tajki
nėhdé wumṙecż. O Bożo, zapal wo mni woheṅ luboſcże!

Potżink żelnoſcże.

Ale, o mȯj Bożo! kak huſto ſém ſo napżecżo luboſcżi, kotruż ſém tebi ha
ſwojomu bliſchomu winojté pżerėſchiw! Kak huſto ſém zwo wobojſchow, ha
dobre zaṅechaw! — O twoje wȯtezowſke zakoṅe ſém pżeſtupiw; ha Tebe, o
<pb n="43"/>mȯj lubȯ Bożo, pżez ſwoju ṅepoſwuſchnoſcż zrudżiw ha
roznėwaw! — Ja ſo wuznaju mojeje winé; mojeje cżeżkeje winé! — Ja ſém
zrėſchiw! ja wobżelnoſcżu z czéwoj wutrobu! — Wodaj mi, miwoſcżiwȯ
wotcze! Wodaj, Jėzuſa twojoho luboho ſéna dla twojomu ṅepoſwuſchnomn
dżėſcżu, kotreż chcze ſo wot wutrobȯ polėpſchicż! — Ja zjednoſcżu moje
deṙezaſwużene cżerṗeṅa z cżerṗeṅom ha z wumṙecżom mojoho wumożnika, ha
wopruẇu je tebi k doſcżtżiṅeṅu za moje rėchi. Ja pak chczu też tżinicż,
tak ẇele hatż zamożu, ha dżentſa hiżcżen ſebi deṙe pżemȯſlicż, kak mow
ſo pżichodṅe polėpſchicż, kak mow wſcho zwo, żtoż z mojich rėchow
naſtawo, po mȯżnoſcżi zaſé dobre tżiṅicż ha wſcho zakomdżene z twojej
pomoczu zaſé nakhwatacż. Potém budżeſch té mi, o Bożo! nadné ha
miwoſcżiwó wo żiẇeṅu ha wumṙecżu. O Bożo, pohnuj moju wutrobu k wėrnej
żelnoſcżi!

Potżink dobroho zamoſa.

Mȯj Bożo! ja chczu ſo pżichodṅe prȯczwacż, wo wſchėch ſwojich mȯſlach,
ſwowach ha ſkutkach jenoj tebi zpodobné bȯcż! Té ladaſch na wutrobu! té
wėſch, kak ſém zmȯſlené! Z luboſcże k tebi, dokelż twoja ſẇata wola
żada, ha każ je wona żada, chczu ja dżėwacż ha cżerṗecż — wo wſchėm
mojim tżiṅeṅu ha woſtajeṅu na tebe, o ṅebeſki wotcze, zpominacż ha tebe
po pżikwadże Jėzuſa Kréſtuſa, ſẇ. Marije ha wſchėch luboch Sẇatéch pżez
dżėcżaczu poſwuſchnoſcż lubuwacż ha tżeſcżicż. Poſélṅ ṁe, o Bożo! zo
ṅebȯch jenoj deṙe mėniw hale też tak deṙe tżiniw <pb n="44"/>hatż mi
mȯżno jo. Po twojej woli ha twojim zpodobaṅu chczu żiwȯ bȯcż ha wumṙecż.
O Bożo, wot tebe pżindże dobra wola; — każ też jeje dokoṅeṅo! Amen.

Nuzne napominaṅo

kak ma ſo boża mſcha ſwóſchecż.

Joli chczejſch bożu mſchu kȯżdé tżas praẇe deṙe ſwóſchecż, dérbiſch ſo
ſtaracż, zo pżeczé teſamo pacżeṙe ha modlitbó ṅezpėwaſch. Wuzwol ſebi
toho dla teſamo wſchelakim tżaſam lėta pżihodne; zo bó tak wſchė wo
tutéch kṅiżkach wodżerżane wutżbó ha modlitbó ſebi k wutrobe wzaw ha
wużiwaw, ha nitżo wo téchſamóch za tebe ṅepwódne ha prózne lejżo
ṅezwoſtawo.

Tak mȯżeſch wot Adventa hatż do Swėtżk Marije tṙebacż, żtoż jo wot
Jėzuſowoh wotżwojetżeṅa, naroda, mwodoſcże tu piſane. — Jėzus wo ſwojim
cżerṗeṅu, móżeſch pżez czéwo lėto tṙebacż, dokelż pżi bożej mſchi jo ha
woſtaṅe wopomṅecżo Jėzuſowoho cżerṗeṅa wowna wėcz; woſebṅe pak wo
poſcże. —

Wot Jutrow hatż do Sẇatkow wopomṅ huſcżiſcho, żtoż wo tutéch kniżkach
wot Jėzuſoẇoho hoṙeſtacża ha do ṅebes zpėcża ſteji.

Poſkaj, ja cże proſchu, tulej dobru radu: tak zmėjeſch doſcż pżeṁeṅeṅa
wo pacżeṙach pżi bożej mſchi.

Pobożnoſcże

na ṅedżelſke ha ſẇate dné.

Lubó kżeſcżijano! daj ſebi zcżėhuwacze wutżbó ha pacżeṙe woſobṅe
porutżene bȯcż. Wſchitko, żtoż nėtkoj wot Boha, wot Jėzuſa Kréſtuſa, wot
woſobnéch czérkwinſkich ſẇatocżnoſcżow wo lėtu, wot kżeſcżijanſkeje <pb
n="45"/>poczcziwoſcże ha pobożnoſcże, wot pacżeṙe-zpėwaṅa, wot
winwatoſcżow ſwojoho powowaṅa ha druhich wużitnéch radow tu prėdkpżindże
— to wſchitko budżeſch té jenoj z najẇetſchim wużitkom na ṅedżelſkich ha
ſẇatéch dṅach, dopowdṅa ha popowdṅu, doma każ wo czérkwi ſebi
rozpominacż.

Déż ſé ſebi nėżto pżeſchow, zwoſtaṅ ſtejo, zatżin na khwilku knihe, ha
rozkwadż ha pżemoſli ſebi wo duchu, żtoż ſé ſebi pżeſchow.

Wot Boha luboho wótcza.

Jedén Bóh jo, kiż jo wſchitko ſtworiw. Tżwojecże! to tebi twój rozom
praji, chczejſch-li jenoj jȯn tṙebacż. Tutón Bóh jo wſchohowėdomné,
zprawné ſudnik, kiż dobre mótẇe z dobrém, zwo zapwacżi ze zwom: to mi
praẇi ſélné wós wo mojim nuczkowném, ſwėdoṁo, kotreż jo wo wſchėch
tżaſach wſchėm dobrém tżwojekam rétżawo, kotſiż joho wós ṅepoduſéchu.
Wėra do tajkoho Boha jo nam wo tutém żiẇeṅu trėbniſcha hatż wſchėdné
khlėb; wo żiẇeṅu, dżeż poczcziwoſcż tak huſto ṅemótwana, zwóſniwoſcż
ṅeżtrafwana zwoſtaṅe.

„Boha ṅejo nihdé nichtón widżaw,“ ha nichtón ṅemóże zrozemicż, żto wón
jo, dokelż mó wopżijecż ṅezamóżemó, żtoż jo wėtżne ha bezkóntżne.
Zpóznacż ha zrozemicż pak móżemó, żto Bóh za nas jo; też wėmó tak ẇele
wot ṅoho, hatż jo nam trėbne, zo móli joho praẇe tżeſcżicż, zo móli
dobri, bohuſwużomni ha zbóżni bócż.

Bóh jo ſo tżwojekam hiżon pżez naturu, abó pżez ſwoje ſkutki, pżez
ſtwoṙeṅo, zdżerżeṅo, ẇedżeṅo ſwėta wozjeẇiw. „Żtoż ṅewidomne na Bohu jo,
praẇi ſẇ. Japożtow, to jo wot zpotżatka ſwėta k zpóznacżu ha kwidżeṅu wo
ſtwoṙenéch wėczach: <pb n="46"/>zo jo wȯn wot wėtżnoſcże — ha wſchitko
pżez ṅoho ſtwoṙene.“

Hiżcżen jaſniſcho ha wėſcżiſcho jo ſo Bóh tżwojekam zjeẇiw pżez te jim z
hortom ha wo piſṁe pżepodate wozjeẇeṅa, — ha woſobṅe pżez ſwojoho ſéna,
kotrohoż do ſwėta póſwa. Toho dla praẇi ſẇ. zczenik Jan: „żtoż mó wot
Boha ṅewidżimó, to jo nam joho jednorodżené ſén wot ṅoho zjeẇiw.“ Ha
zaſé praẇi tónſamón: „mó ſmó widżeli joho hordoſcż, jenu hordoſcż hako
toho jednorodżenoho wot wótcza, pownoho nadé ha wėrnoſcże.“ —

Boza wſchohomȯcznoſcż, mudroſcż ha dobrocżiwoſcż.

Wukṅ, tżwojecże, ſtworicżeṙa z joho ſkutkow zeznacż, każ miżtra z joho
dżėwa. Wotewṙ twojej wotżi, tṙebaj twój rozom ha pozbeṅ ſo wot widomnoho
k ṅewidomnomu. Wſchitko, żtoż tu jo ha ſo hiba, pżindże wot Boha:
wſchitko, żtoż widżimó, jo joho ſkutk. „Kóżda khejża ma ſwojoho twaṙeṙa,
żtóż pak jo wſchitko tżiniw, jo Bóh.“

Wón zdżerżi ha wodżi wſchitko, żtoż jo ſtworiw. Poladaj na telej
ṅewobſanite ſwėta-twaṙeṅo; pżeladaj, joli móżeſch, te mnohe ſtwoṙeṅa, ha
wopomṅ, kak ṙadne jo wſchitko, kak ṙane ha wużitne wſcho. Swóntżko,
mėſatżk, vėzdé ṅenaſtuṗa pṙedé ſwoju cżėr, dójż Bóh jim ṅepżikaza;
ṅewuſtuṗa żeni ze ſwojoh wot Boha ſebi prėdkpiſanoh pucża. Dżeṅ ſo mėṅa
z noczu, zo móża tżwojekojo ha ſkót wotpotżnécż.

Zéma zcżėhuẇe za lėcżom, zo móża też pola ha lėſé ſo zaſé poſélnicż. —
Nahwa cżopwota habó zéma bó nam ha zemi żkodżawa, toho dla poſtaji Bóh
woſrejdża <pb n="47"/>nalėcżo ha nazému. Déż wo nalėcżu dżėwo pżibera,
pżibera też dżeṅ. Jara mudṙe jo Bóh też żtżiniw, zo pwodam polow ha
ſadej wo jeném tżaſu zrawicż ṅeda: zo bo jene dżėwo po druhim pżiſchwo,
jena dobrota ha ẇeſowoſcż za druhej nas wokżeẇawa.

Roſtliné ẇedu ſéṁo pżi ſebi; ze zorṅeżka da Bóh wulkomu żtomej zroſcż.
Kóżde lėto ſo nėżto mawo ſéṁentnéch zorṅatkow tak pżizpori, zo ma ẇele
tawſént ludżi khlėb ha żiwnoſcż. Kwėtka, kotruż ṅekedżbliẇe z nohu
poteptaſch, jo tak leſṅe ha wuſtojṅe twaṙena, zo dérbiſch ſo zpodżiwacż,
ha to cżim ẇaczé, dlėje ha kedżbniſcho ſebi ju wobladuẇeſch.

Na ſwėcże jo ẇele tawſént wſchelakich zwėṙatow. Wſchitke namkaja ſwoju
czérobu: na polach, w lėſach, habó wo wodże. Bóh wobſtara ſtadwam paſtwu
ha czérobu, wón naſécżi mwode ptatżatka wo jich nėzdach, ṅezakomdżi ani
watżku, kotraż ſo w próſche wije.

Kak wużitne ſu tżwojekam zwėṙata: żtó cżaẇe pwuh ha cżeżke bṙeṁa? Żtó
dawa nam kożu ha womu k draſcże? mloko ha ṁaſo k jėdżi?

Nitżo na zemi ṅejo tak mawo habó żpatne, zo też ṅebó ſwój wużitk mėwo.
Tamlej pżi trawitżczé, z kotrejż ſo ſkót naſécża, ſteji zelo, kotreż
tżwojekej zpomożne lėkarſtwo podawa. — Tutón zadſpėté moch wodżewa wo
zéṁe koṙeṅe żtomow, wóji ha wobkhoẇe ſéṁo dṙewow, daẇe ptatżkam nėżka,
ha khudém ludżom ṁechke póſwaṅo. Jėdojte zwėṙata cżahnu jėd na ſo, zo
tżwojekam ṅeżkodżi. Surowo wėtré tżiſcża wot zkażenéch démow natékṅené
poẇetr, ha ſurowo ṅeẇedra pwódṅa zeṁu. Wſchitko, najṁeṅſche każ
najẇetſche, trawitżka każ dub, bwóchcżata krepka roſé każ hwuboka rėka,
pilna mrówitżka każ hordé kóṅ zaſwużi naſchu kedżbliwoſcż ha naſche
zpodżiwaṅo. —

<pb n="48"/>

Najwoſobniſche wopokaſmo bożeje wſchohomócznoſcże, dobrocżiwoſcże ha
mudroſcże ſé té ſam, o tżwojetże! Twoja żtawtnoſcż hiżon pokaże, zo ſé k
nėtżomu wóſchomu ſtwoṙené hatż zwėṙata. Twoje woblecżo jo hoṙe zwożene,
k tam, k dżejż twoje móſle też wobrocżene bócż dérbja — k ṅebju — k
Bohu.

Kak zpodżiwṅe jo twoje cżėwo twaṙene! kak krute ha ſélne, ha pódla kak
pżihodne ha zhibwate ſu wſchitke twoje ſtawó ha ſtawtżki! Kak mudṙe jo
wótżko k widżeṅu, wucho k ſwóſcheṅu, hort k rétżeṅu, k jėdżi ha k
déchaṅu zdżėwané! Kajka mócz ha ſélnoſcż jo wo raṁeṅomaj! Kak ṙeṅe
ſtwoṙenej ſtaj ruczé k dżėwaṅu, nozé k khodżeṅu! Żadén ſtawtżk ṅejo
ṅetṙebawſchi; kóżdé jo na prawóm mėſcże, kóżdé trėbné ha wużitné. Kak,
dé bó jenoj jenu ruku mėw? habó jedén jentżki porſt ṁeṅe? Kak, dé bóchu
porſté ſo ṅezhibuwali? — Twój ſtworicżeṙ jo wſchitko deṙe żtżiniw!

Dé bó té hakle nuczkowne zaṙaduwaṅo twojoho cżėwa, te zjednoſcżeṅo
wſchėch dżėlow tohoſamoho, wſchė pohibuẇaṅa wo ſebi widżecż mow: kak
hakle bó ſo té potém zpodżiwaw! Ha żto haklen dérbu praẇicż wot twojoho
ducha! Lej, tżwojecże! té ṅewobſejdżiſch jenoj żiẇeṅo ha zatżuwaṅo każ
zwėṙata; Té maſch duſchu: rozom ha ſwobodnu wolu. Wow móże ſo jenoj na
traẇe zẇeſelicż; tżwojek też na tém, kiż traẇe roſcż da. Té móżeſch ſo
wot ſtwoṙeṅa k ſtworicżerej pozbėnécż ha ze ſtwoṙeṅow Boha ha joho
doſpownoſcże zpóznacż, na joho wſchohomócznoſcżi ha mudroſcżi ze
zpodżiwaṅom ſo zẇeſelicż: móżeſch ſo Bohu za joho dobroté dżakuwacż,
joho hako twojoho najlėpſchoho wótcza lubuwacż, toho najwóſchoho ha
najſẇacżiſchoho tżeſcżuwacż. — Té też wėſch, żto jo dobre ha zwo, żto
prawo ha ṅeprawo. To <pb n="49"/>tebi praẇi rozom ha ſwėdoṁo. Pżez tutej
Bóh ſam k tebi rétżi ha ke wſchėm tżwojekam, ha zjeẇi nam pżez ṅej ſwój
ſw. zakoṅ, ſwoju wolu.

Tżeſcżiſch ha ważiſch ſebi té tónlej twój nuczkowné bójſki wós, ha
tżiniſch té po twojim rozoṁe ha ſwėdoṁu, da budżeſch dobré, poczcziwó
tżwojek, ha zaſwużiſch ſebi zbóżnoſcż. Na tutém ſwėcże dṙe ṅemóżeſch
czéle doſpowṅe zbóżné bócż; hale wſchak hiżcżen jo jene druhe żiẇeṅo.
Wużiwaj jenoj rozoma ha ſwobodneje wole k dobromu; próczuj ſo jenoj za
poczcziwoſcżu, da budżeſch wėſcżi wo pżichodném żiẇeṅu twoje móto
dóſtacż. Twoja duſcha jo ṅeſṁertna! Té móżeſch tudé na ſẇatoſcżi ha tam
wėtżṅe na zbóżnoſcżi Bohu pżeczé podobniſchi bócż. Ha to té dérbiſch, —
haj k tomu ſé té ſtwoṙené. Tżwojek jo po bożim znaṁu ſtwoṙené. Zpóznaj
twoje horde powowaṅo ha tżiṅ po tém!

Boża prėdkwidomnoſcż.

„Bóh wė, żto nam dobre ha wużitne jo: wón poſtaji wſchitko hatż
nanajlėṗe.“

Té traż praẇiſch: tżoho dla tak ẇele zwoho na ſwėcże, déż Bóh wſchitko
mudṙe wodżi ha tżini? Ṅedaj ſo pżez to molicż: Ẇele ſo nam jenoj zda zwo
bócż, dokelż je deṙe doſcż ṅezpóznajemó, hatżruṅe ſamo na ſebi nėżto
dobre ha wużitne jo, hako k pżikwadej: ṅeẇedra.

Na ſwėcże jo ẇele ẇaczé dobroho hatż zwoho: ha mó mamó wėſcżi pżeczé
ẇaczé winé, Bohu ſo dżakuwacż hatż zkorżicż; jenoj na tém jo lejżane: mó
te dobre zkerſcho zabudżemó ha z czéwa tak kedżbu nimamó każ zwo. Stajṅe
ſo nam ṅemóże deṙe hicż, każ też ſwóntżko ſtajṅe ṅeſwėcżi. Nadobizna ha
pżeczé dobre <pb n="50"/>dné bóchu nas lenich ha hordéch tżiniwo. Zo
dérbimó dżėwacż, ſebi wo pocże ſwojoho woblecża ſwój khlėb zaſwużicż, jo
też nėżto dobre. Huſto haklen pżez te zwo te dobre tak praẇe znacż ha
ważicż wukṅemó. Na khorém wożu hakle zpóznajemó, kajke kubwo luba
ſtrowota jo.

Ze zwoho dérbi po bożim mudrém wotpohladaṅu dobre naſtacż ha pżez ṅe
druhe, ẇetſche zwo wotwobrocżene bócż. Déż ſo khejża wotpali, budża
druzé napominani, ſebi woheṅ bóle na kedżbu bracż; ẇele tajkich, kotſiż
Boha wo wſchėdné khlėb proſcha, dóſtanu pżez to dżėwo; też wotpalené
traż budże dobréch ludżi nadencż, kotſtż jomu pżez ſmėlne daré na pomocz
pżindu, tak zo móże ſebi lėpſche wobodleṅo natwaricż hatż pṙedé
mėjeſche. Wotpalené ſam pak budże pżez to kedżbniſchi, dżėwawiſchi,
poniżniſchi, mėrniſchi ha poczcziwſchi — k najṁenſchom dérbjaw to bócż.
Tajki wużitk móżemó ha dérbimó z kóżdoho tżaſnoho ṅezboża zcżahnécż.

Poladaj, tżwojecże, na twoje zandżene żiẇeṅo, ha wopomṅ, kak wótczowſczé
jo ſo Bóh hatż ſem za tebe ſtaraw, ha wſchitko tak mudṙe ẇed. Też to,
żtoż ſo tebi wo zpotżatku najhórſche ṅezbożo zdaſche, bė huſto za tebe
najẇetſche zbożo. Nuza ha zrudoba nam huſto wotżi wotewṙa. Rozne
pżiſwodżeṅa dérbja tebe na ſo kedżbniſchoho ztżinicż. Ṅepżecżel nam
huſto ẇaczé wużitka pżiṅeſe hatż pżecżel: wón nam naſche brachi porukẇe;
ſtarajmó ſo za tém, teſamo polėpſchicż. Dże bóchmó też pżileżnoſcż
namakali, zcżerpnoſcż, zczėdroſcż, ſmėlnoſcż, pokornoſcż, luboſcż
napżecżo ṅepżecżelam wopokazwacż, dé bó nitżo tajke zwo na ſwėcże
ṅebówo.

Wopomṅ też, kak jo boże hoſpodarſtwo wulke. Nicz jenoj za tebe, za
wſchitke ſwoje dżėcżi, za <pb n="51"/>wſchėch tżwojekow ſo Bóh tak
ſtara. Wón wė ha dawa, żtoż kóżdomu pżiſwuſcha ha trėbne jo. Żtoż jedén
żada, bó huſto druhomu żkodżawo: żtoż ẇele ludżi zẇeſeli, huſto jenoj
jentżkoho boli; boloſcże ha tradaṅa pak budża jim na druhej ſtroṅe zaſé
narunane, joli ſo pżi tém rozomṅe ha kżeſcżijanſczé zadżerża.

Najẇaczé ṅezboża ſmó mó ſami zawinuwali; nicz Bóh, hale naſcha
ṅekedżbliwoſcż, bwaznoſcż, rėſchniwoſcż ha zwóſniwoſcż jo na nim wina.
Ṅepżecżelſki, naramné, ṅetżiſté ha wopiwó tżwojek tżini ſo ſamoho ha
druhich ṅezbóżnéch. Bóh ṅezadżėwa z moczu wſchėm tżwojecżim wupoſcżam ha
rėcham, heẇak bó nam dérbjaw ſwobodnu wolu wzacż. Dé bóchmó pak tuſamu
ṅemėli, nam potajkim zwo tżinicż ṅemożne bowo: ṅebó też żana
poczcziwoſcż, żana zaſwużba, żane móto bócż mowo. Bóh dopuſchcżi jenoj
zwo, ha ẇedże teſamo tak, zo z toho dobre naſtaṅe.

Pżi tém mowo ſo nėkomu dżiwne zdacż, zo jo zprawné huſto hidżené ha
pżezcżėhané, habó tżas żiẇeṅa ṅezbóżné — zwóſniczé pak nicz poṙedko
widżeni, lubuwani, zbożomni ludżo. Dé bó pżeczé tak ſchwo, bó woprawdże
jara wopaki bowo. Hale ſu zwóſniczé wėrṅe zbożomni? każ tżeṙ żeṙe na
jich wutrobe porukwacze ſwėdſeṅo jich zwoho ſwėdoṁa. Habó jo zprawné
woprawdże ṅezbożomné? z ṅebeſkim manna wokżewi Bóh te duſche, kiż joho
pótaja. Też wėmó, zo budże hakle wo pżichodném żiẇeṅu kóżdé po ſwojej
zaſwużbe dóſtacż: dobre habó zwo.

Ṅedaj ſo potajkim wo twojej wėṙe na bożu prėdkwidomnoſcż żeni molicż,
déż widżiſch, zo jo wo tutém żiẇeṅu ẇele zwoho, kotreż winwatéch każ
ṅewinwatéch tṙechi. Chczéw Bóh z dobom wſcho po prawdże zapwacżicż,
bóchmó huſto bóle z bojoſcżu ſo zwoho zdaluwali <pb n="52"/>ha ſwojoho
wużitka dla dobre ſkutkwali; nicz pak, dokelż to naſcha winwatoſcż ha
boża wola żada.

Huſcżiſcho ſo, mój kżeſcżijano, na wſchitko to dopomṅ! — Dowėr ſo k
Bohu: nadżej ſo wot Boha, toho najdobrocżiwſchoho, też pżeczé te
najlėpſche. Tżiṅ, żtoż móżeſch ha dérbiſch, ha boża luboſcż budże nėhdé
wſchitko zrunacż.

Bȯh jo wſchudżom pżitomné.

Pżez ſwoju wſchohomócznoſcż ha wſchohowėdomnoſcż jo Bóh wo ṅebeſach każ
na zemi, ha na wſchėch mėſtach. Mó joho ṅewidżimó, dokelż jo duch, kiż
żane cżėwo na ſebi nima: hale wón widżi nas wſchudżom, wón wſchitko
ſwóſchi, wſcho wė, znaje też kóżde pomóſleṅo naſcheje wutrobó. „Wón, kiż
jo wucho ſtworiw, ṅedérbjaw ſwóſchecż? kiż jo wótżko ſtworiw, ṅedérbjaw
widżecż?“

Wſchohowėdomné jo Bóh! Traſchiwo, ſurowo pomoſleṅo za zapeṅtżitoho
rėſchnika: pżed bożim wokom jo wón rėſchiw! podarmo ſo wuzamoja: Bóh jo
je widżaw; — podarmo ſo khoẇe habó cżėka: Bóh jo wſchudżom pżitomné.

Wſchohowėdomné jo Bóh! Bėda tajenczam: Boha ṅemóża zhebacż. — „Wón
pżepótẇe wutrobó ha jėrchene!“ Pżed témi ſamémi, pola kotréchż za
bohabojaznéch ha poczcziwóch pwacżicż chczéchu — pżed czéwóm ſwėtom
budża nėhdé wohaṅbeni. —

Wſchohowėdomné jo Bóh! tróżtne ſwowo za toho, kiż zkradżu cżerpi, kiż jo
ṅewinwacże wobzkorżené habó na tżeſcżi raṅené! Bóh widżi joho cżerṗeṅo —
wón znaje joho ṅewinwatoſcż!

<pb n="53"/>

Bóh wſchitko widżi; Bóh wſchitko wė! bój ſo pżed nim rėſchicż! Ṁej Boha
ſtajṅe pżed wotżomaj! Ṙek ſebi huſto wo tżaſu zpótwaṅa habó wo
pżileżnoſcżi k rėſcheṅu: „kak mow ja nėżto tajke zwo pżed mojim Bohom
tżinicż?“

Bȯh jo ſẇaté ha zprawné.

Też najlėpſchi tżwojekojo maja brachi ha ſwaboſcże, jenoj Bóh ſam lutki
ṅejo tajki: wón jo doſpowṅe dobré, te najwóſche kubwo. Wón ṅemóże nitżo
chczécż, anicz tżinicż, hatż żtoż jo prawo ha dobre; na zwom pak ma wón
najẇetſche ṅezpodobaṅo. To rėka: Bóh jo ſẇaté.

Dokelż jo Bóh ſẇaté, dérbi wón też zprawné bócż: wón dérbi dobre
zpėchuwacż ha mótwacż, zwomu zadżėwacż ha teſamo żtrafwacż. Bóh jo
bezkóntżṅe zprawné: wón wſcho wė ha znaje; wón mótẇe dobre po zaſwużbe:
joli nicz wo tém, wėſcżi wo pżichodném żiẇeṅu. Tam budże wón kóżdoho tak
wozbóżnoſcżicż, każ je tudé pżez ſwoje dobre zadżerżeṅo zaſwużiw. Bóh
żtrafẇe zwo po zaſwużbe, nicz dokelż jo roznėwané, hale dokelż tak bócż
dérbi ha dokelż chcze hako dobré ha mudré wótcz ſwoje dżėcżi wot zwoho
wotraſchicż.

Bȯh jo ſmėlné.

Bóh hidżi wſcho zwo; hale wón ma zcżerpnoſcż z naſchimi ſwaboſcżami; wón
dowho pżiladẇe, déż rėſchimó; podeṗera nas ſam wo naſchim polėpſcheṅu ha
wodaẇe nam naſche rėchi, déż teſamo zpóznajemó ha ſo nakazamó. —

Bóh ṅejo pżeṁeṅaczé: pak kruté pak nadné; nėtk wótcz, potém ſudnik: wón
jo pżeczé zprawné, hale pżi tém też ſmėlné ha miwoſcżiwó: wo naſchej
moczé <pb n="54"/>ſteji, hatż chczemó joho dobrocżiwoſcż habó krutoſcż
ha ſurowoſcż na ſebi zhonicż. Mȯ dérbimó ſo pżemėnicż, dérbimó naſche
wutrobó ha żiẇeṅo wėrṅe polėpſchicż, joli chczemó joho miwoſcż
naproſécż, wodacżo naſchich rėchow dóſtacż, ha joho luboſcże hódni bócż.

Zpȯznacżo Boha z joho wozjeẇeṅow.

Dowhi tżas bèſche ẇele tżwojekow wo wulkej ṅewėdomnoſcżi, ha mėjachu wot
Boha huſto czéle wopatżne móſle. Woni dṙe zpóznachu jenoho kṅeza ha
ſtworicżeṙa ſwėta: hale dokelż mėjachu najbóle joho wſchohomócznoſcż
pżed wotżomaj, bez to, zo bóchu też joho ſẇatoſcż, dobrocżiwoſcż ha
mudroſcż praẇe zeznali: tżeſcżachu joho jenoj z bojoſcżu habó ſwojoho
wużitka dla ha ṅemėjachu żanu prawu dowėru k ṅomu. Najẇaczé bez nimi
mėjachu Boha za tżwojeka, hako bó wón cżėwo każ tżwojekojo mėw. Toho dla
dżerżachu za to, zo jo Bóh jenoj na wėſtéch mėſtach; ha ẇele wot nich
modleſche ſo k ſamóm ſẇecżatam, wo kotréchż bėſche Bóh woznaṁeṅené, hako
bóchu te jim pomhacż mowo. Też tżwojetże brachi ha nakhilnoſcże Bohu
pżizpėchu ha mėṅachu, zo wón po ſwojim zpodobaṅu jenomu dobroté
wopokaże, druhoho domapóta: zo móże też ſo ẇecżicż, ſamopaſchné ha
tżeſcżelakomné bócż. Żidża ſo z tém hordżachu, zo ſo tomu jenomu wėrnomu
Bohu modla, ha praẇachu: zo jo wón jenoj jich Bóh: zo wſchė druhe ludé
ha narodé, kiż pohanojo rėkachu, ṅejſu joho dżėcżi, zo budża cżi be
wſchoho wuṁeṅeṅa zatamani.

Za tém hatż ſebi tżwojekojo Boha móſlachu, tżeſcżuwachu joho też. Joho
nėw móſlachu woni jenoj pżez woporé ha krej wotwobrocżicż — joho
zpodobaṅo pżez daré ha ṙane ſwowa ſebi zaſwużicż. Pola ṅich bė <pb
n="55"/>wſchitko na wonkowném lejżane: na wėſtéch mėſtach, kotreż pilṅe
wopotwachu — na wėſtéch pacżeṙach, kotreż po piſmiku wotſpėwachu; — na
wėſtéch waſchṅach, kotreż ſwėrṅe wobkedżbuwachu; — pżi tém pak ſo mawo
wo to ſtarachu, kajka jich wutroba ha kajke jich żiẇeṅo pżed Bohom bė.

Tajke ha ẇele druhich wopatżnéch móſlow wot Boha ha tżeſcżwaṅa Boha
tżiṅachu ſebi tżwojekojo, pṙedé hatż Jėzus Kréſtus na ſwėt pżindże — ha
tżiṅa ſebi dżencżiſchi dżeṅ hiżcżen cżi, kotſiż Jėzuſowu bójſku wutżbu
ṅeznaja habó praẇe ṅerozeṁa.

Bóh tón kṅez dṙe jo zdobom pżi zpotżatku ha potém tżas wot tżaſa
nėkotrém bohabojazném tżwojekam wozjeẇiw: żto ſebi wot ṅoho móſlicż ha
kak joho tżeſcżicż dérbja. Cżi ſu to zaſé druhim praẇili, ha ẇele wot
toho napiſali: każ mó to hiżeżen wo ſẇatéch piſmach ſtaroho zakoṅa
namkamó. Mawo wot nich pak ſu teſamo praẇe zrozemili, najẇaczé bez nimi
je czéle wopaki wukwadwali.

Da pżindże tón bójſki wutżeṙ z ṅebes, Jėzus Kréſtus, ha praẇeſche nam,
żto Bóh jo ha kak joho praẇe tżeſcżicż mamó.

1. Bóh jo luté duch, praẇeſche Jėzus. Wón ṅejo każ tżwojek, kiż jenoj na
wonkowne lada. Wón nima żanoho cżėwa, żanéch ſwaboſcżow, brachow habó
zwóſcżow: wón wobſéṅe wſchė móżne dobre ſamotnoſcże: wón jo
najdoſpowniſchi duch, najſẇacżiſchi Bóh, najwóſche kubwo.

Dokelż pak mó ſebi Boha, te ṅewidomne najwóſche kubwo, żeni tak praẇe
móſlicż ṅemóżemó, jo nam Jėzus Boha każ żiwoho pżed wotżi ſtajiw, zo
móżemó joho lėṗe wopżijecż. —

<pb n="56"/>

Bóh jo, praẇeſche wón, też naſch lubó wótcz, kotréż wſchėch tżwojekow,
każ ſwoje dżėcżi, lubuẇe: wón jo luta luboſcż.

Wot ſo ſamoho Jėzus wutżeſche, zo jo wėrné ſén bóżi, ha jedén ze ſwojim
wótczom. Też jo wón ſwojim wutżownikam ducha ſẇatoho ſlubiw ha jim
pżikazaw: wſchėch, kiż chczejdża kżeſcżijeṅo bócż, kcżicż wo ṁeṅe, na
wėru habó wuznacżo Boha wótcza, ſéna ha ducha ſẇatoho.

„Potajkim tſi parſchoné, wſchė tſi jene, ha jenoj jedén Bóh.“

Tutu hordu pótajnoſcż, kotruż wėrimó, kotruż pak zrozemicż ṅemóżemó,
ṁenẇemó najſẇacżiſchu trojiczu. —

2. Jėzus nam też te prawo waſchṅo pokaza, kak Boha praẇe tżeſcżicż mamó:

Dokelż jo Bóh duch, praẇeſche wón, débimó joho wo duchu ha wo wėrnoſcżi
tżeſcżuwacż. To rėka: żtoż mó Bohu pżi pacżeṙach praẇimó habó ſlubimó,
dérbi nam wot wutrobó hicż ha ſo wo ſkutku pżez dobre żiẇeṅo
wopokazuwacż.

Dokelż jo Bóh naſch wótcz, dérbimó joho też z luboſcże radé poſwuchacż
ha jomu z dżėcżaczém dowėṙeṅom podacżi bócż.

„Dżėcżacza tżeſcżownoſcż pżed Bohom, dżakowna luboſcż za joho daré ha
dobroté, dowėrne podacżo do joho ſẇateje wole, ſwėrne doṗelṅeṅo naſchich
winwatoſcżow hako joho pżikazṅow: ſu wėrne tżeſcżeṅo Boha, ha prawo
modleṅo k ṅomu.“

Modleṅo k Bohu.

Bożo! ja ſo modlu k tebi wo hwubokej nizkoſcżi! Hale żtó ſém ja, zo ſmėm
z tobu, o najẇetſche kubwo, rétżecż?

<pb n="57"/>

Tola té ſé każ wulki, tak też dobrocżiwó: zo ſmėm tebe wótcza ṁenuwacż
ha każ dżėcżo z tobu rétżecż.

Té dṙe, o Bożo, tżeſcżwaṅa ſwaboho ſtworeṅtżka ṅetṙebaſch! Té bė hiżon
pṙedé hatż ſwėt ſtwori, wo ſebi ſamom najdoſpowniſchi ha najzbóżniſchi,
ha bó to też be wſcheje tżwojetżeje khwalbó zwoſtaw do wėtżnoſcże. Za
mṅe jo to tżeſcż, za mṅe zbożo, déż ſwojoho ducha k tebi pozbėhuwam,
tebe pżeczé lėṗe zpóznawam ha bóle lubuẇu.

Żane ſṁertne woko tebe widżecż, żadén rozom tebe wuſlėdżicż ṅemóże. Hale
wſchė twoje ſkutki ſwėdſja twoju wſchohomócznoſcż, twoju ƀezkóntżnu
dobrocżiwoſcż ha mudroſcż. Kak móczné ſé té — kak kraſné wo twojich
ſtwoṙeṅach — kak wulki wo najṁenſchim! —

Kṅeże! ja ſo k tebi modlu. Té ſé wſchitko tżiniw; ſé też ṁe ſtworiw;
zpodżiwṅe ſé moje cżėwo twariw, ha moju duſchu na tebe podobnu zhotuwaw.
Té ſé mi rozom daw, tebe zpóznacż — ha wutrobu, tebe lubuwacż. Té ſé ṁe
do ſṙejdża twojich ſtwórbow poſtajiw, zo mow twoju wſchohomócznoſcż
wobkedżbuwacż. Twoje ſkutki pokazaja ſo wo najṙenſchim ṙedże, ſteja wo
ſwojej kraſnoſcżi pżedo mnu, ha praẇa mi: modli ſo k Bohu.

Hale kak poṙedko pozbėhuwam moju wutrobu wot ſtwoṙeṅow k tebi,
wſchohomóczné ſtworitżeṙo! kak huſto widżu dżiwó twojeje
wſchohomócznoſcże ha mudroſcże, bez to, zo ſo na tebe, najdobrocżiwſchi
wotcze, dopomṅu! kak ſwabo jo moje zpóznacżo twojich doſpownoſcżow! kak
liwka moja luboſcż k tebi!

Lėṗe hiżcżen, hatż pżez te widowne ſkutki twojich rukow, dérbu ja tebe,
o Bożo! pżez Jėzuſa, twojoho ſéna, zeznacż. Wón nam zjawṅe praẇi, zo ſé
té naſch <pb n="58"/>wótcz, najluboſcżiwſchi wótcz wſchėch tżwojekow; —
zo ſé té duch, ha żadaſch tajkich modleṙow, kotſiż ſo wo duchu ha
wėrnoſcżi k tebi modla.

Té ſé naſch wótcz! ja dérbu tebe pżez dżėcżaczu poſwuſchnoſcż ha
dżakownu luboſcż tżeſcżicż. Déż ſém bohabojazné ha dobré, ha ſo dżakowṅe
na wobradżenéch darach ẇeſelu: kcżiju, khwalu ha hordoſcżu pżez to twoju
wſchohomócznoſcż, dobrocżiwoſcż ha mudroſcż: tżeſcż tebi ſwuſcha, wot
kotrohoż wſcho dobre pżindże.

Té ſé duch! té ṅeladaſch jenoj na zwonkowne, ṅeladaſch na mnohoſcż
ſwowow wo pacżeṙach; té ladaſch na wutrobu, hatż jo zprawṅe zmóſlena,
tebi czéle podata: Té ladaſch na ſkutki, hatż ſu z tém pżezjene, żtoż
tebi wo pacżeṙach praẇu. Té widżiſch ha ſwóſchiſch ṁe wſchudżom: ja móżu
ha dérbu ſo wſchudżom k tebi modlicż: domach, na polu, w czérkwi.

Tak da chczu wſchudżom moju wutrobu k tebi pozbėhuwacż, najdobrocżiwſchi
ſtworicżeṙo! dokelż ſu dżiwó twojeje dobrocżiwoſcże ha wſchohomócznoſcże
wſchudżom pżed mojimaj wotżomaj. — Ja chczu tebe, najlubſchi wotcze,
ſtajṅe pżez poczcziwo żiẇeṅo tżeſcżicż, dokelż té tajkich modleṙow ſebi
żadaſch, kiż ſo wo wėrnoſcżi k tebi modla. Tak budu ſo ja na zemi
pżihotuwacż, zo mow nėhdé wo ṅebeſach ſo wėtżṅe k tebi modlicż, tebe
lubuwacż ha khwalicż. To mi popżej pżez Jėzuſa Kréſtuſa twojoho ſéna,
naſchoho kṅeza ha wumożnika. Amen.

Dżak za boże dobroté.

Wėrna dżakomnoſcż wobſteji woſobṅe wo tém, zo mó 1) boże dobroté
zpóznajemó ha ſebi ważimó; 2) pżi wużiwaṅu bożich dobrotow huſcżiſcho na
ṅoho <pb n="59"/>zpominamó; ha też déż tradamó, ſo zpokojimó: woſobṅe
pak 3) zo boże daré deṙe, po joho zpodobaṅu nawożuẇemó.

Lubó, dobrocżiwó Bożo! kak mow ſo za wſchitke twoje dobroté tebi doſcż
dżakuwacż? Té ſé ṁe wot wėtżnoſcże lubuwaw, ha ſo za mṅe ſtaraw, pṙedé
hatż ſo narodżich. Té ſé mi żiẇeṅo, ſtrowotu, ſtawó ha zmóſwa dariw, z
kotrémiż móżu tak ẇele dobroho ſkutkuwacż ha wużiwacż. Wótczowſczé ſé
moju mwodoſcż wobſtaraw, mudṙe wſchitke moje należnoſcże zṙaduwaw. Té
dawaſche mi wſchėdṅe khlėb ha wopokazaſche mi tżas mojoho żiẇeṅa na
cżėle ha duſchi tak ẇele dobroho. Ja ſo tebi dżakuẇu, o mój Bożo, za
wſchitko, żtoż ja mam, ha żtoż ja ſém. Ja chczu moju dżakomnoſcż wo tém
wopokazacż, zo twoje daré deṙe nawożuẇu.

Tebi, o Bożo, nitżo wotrunacż ṅemóżu, hale dobré chczu bócż, dokelż té
też dobré ſé: druhim chczu pomhacż, ha jich zẇeſelicż, dżeż jenoj móżu;
wot twojich darow chczu też potṙebném ſobudżėlicż.

Swoje daré wudżėleſch té, o Bożo! z mudroſcżu każ z dobrocżiwoſcżu, ha
daruẇeſch kóżdomu, żtoż potṙeba. Ja ſo tebi toho dla też za wſchitko
dobre dżakuẇu, żtoż mojim ſobutżwojekam wopokazuẇeſch; ha popżeju jim to
wot wutrobó. Daloko wot wſchoho ṅezpokojnoho workotaṅa, ha ṅepżecżelnoho
zawidżeṅa, chczu ſo ẇeleẇaczé twojoho darniwoho żonuwaṅa ẇeſelicż,
kotreż ſo na mojich bliſchich ha na wſchitke twoje dżėcżi wupżėſtréja.

Żeni ſo ṅecham pżez druhich wuzbėhuwacż, déż mi ẇaczé hatż druhim
wobradżiſch; żeni zkorżicż, déż mi po twojim mudrém wobzankṅeṅu twoje
daré zaprėjeſch. Pżez nuzu ha zrudobu chczejſch mi té huſto wotżi
wotewricż, déż ſém twoje daré ṅewużitṅe nawożiw. Huſto dérbu teſamo
hakle praẇe ſebi ważicż ha ſebi zaſwużicż, <pb n="60"/>pṙedé hatż je
dóſtanu. Té ſé dobré, déż daẇeſch; ha dobré, déż beṙeſch; té ſé ſtajṅe
mój wótcz: za wſcho dérbu ſo tebi dżakuwacż.

Żeni tez̀ ṅecham moju wutrobu jara na tżaſne pójſnécż: té ſé mi, o Bożo,
też wėtżne kubwa pżihotuwaw. Za zdżerżeṅo żiẇeṅa żeni ṅecham pżez mėru
ſtaroſcżiwó bócż, habó ſo jara zrudżicż, déż ſo mi tżaſna żkoda ſtaṅe.
Wſchak jo hiżcżen druhe żiẇeṅo: moja duſcha jo ṅeſṁertna, twoja
dobrocżiwoſcż bezkóntżna: té chczejſch, zo dérbu wėtżṅe zbóżné bócż.

Ha żto ſé té, o Bożo! wſcho tżiniw, zo bóch k tutómu kónczej dóṅcż mow!
kak dowho ſé z mojej lochkozmóſlenej mwodoſcżu zcżerpnoſcż mėw! kak
húſto ſé na wopatżnéch pucżach ṁe zawrócżaw! Z kak ẇele ſtrachow ṁe
wumożiw! kak ẇele ſrėdkow ha pżileżnoſcżow k dobromu mi wobſtaraw! Kak
zbóżné mow ja tżaſṅe ha wėtżṅe bócż, dé bėch ſebi wſchitke twoje daré ha
dobroté praẇe k wużitkej wzaw! Ja chczu k najṁenſchomu pżichodṅe tak
tżinicż! Bożo! pomhaj mi, ja cże proſchu, zo bóch tebi twoju luboſcż
pżez luboſcż napżecżo bliſchomu wotrunaw ha moju dżakownoſcż pżez wėrne
ſobuſkutkwaṅo z twojimi nadami wopokazaw. Amen.

Litanija k bożim doſpownoſcżam.

Khwalené bódż Bóh wótcz!

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże!

Khwalené bódż Jėzus Kréſtus, ſén bożi!

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże!

Khwalené bódż Bóh duch ſẇate!

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże!

Khwalena bódż najſẇacżiſcha trojicza!

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże!

<pb n="61"/>

Bożo! ſtworicżeṙo! ha zdżerżicżeṙo ſwėta!

℞. Mó ſo modlimó k tebi, powni poniżnoſcże!

Wſchohomóczné! żtoż té chczejſch, to ſo ſtaṅe: bezkóntżna jo twoja mócz
k zakitaṅu ha zdżerżeṅu; k mótwaṅu ha żtrafwaṅu! Mó ſo modlimó k tebi,
powni poniżnoſcże!

Wſchohowėdomné! té znajeſch wſchitko hatż nanajlėṗe; te wėſch wſchitko,
żtoż mó móſlimó, rétżimó, tżinimó ha cżerpimó!

Wſchudżompżitomné! Té ſé na wſchėch mėſtach pżi nami; ṅebeſa ha zeṁa ſu
powne twojeje hordoſcże!

Najmudriſchi! té tżiniſch ha zṙaduẇeſch wſchitko hatż nanajlėṗe:
zpodżiwṅe wodżiſch té twój ſwėt!

Najdobrocżiwſchi té tṙebaſch twoju mócz ha mudroſcż k dobrotam; té ſé
luta luboſcż!

Najſẇacżiſchi! té chczejſch ha lubuẇeſch jenoj te dobre; rėch té
hidżiſch ha zadſpėjeſch!

Najſprawniſchi! té ſudżiſch, żtrafuẇeſch ha mótẇeſch po zaſwużbe; nitżo
dobre habó zwo ṅebudżeſch ṅezapwacżene woſtajicż!

Najmiwoſcżiwſchi! té ſmėliſch ſo nad nami, każ ſo nan na ſwojimi
dżėcżimi ſmėli: té luboſcżiẇe rėſchnika zaſé hoṙewozṁeſch, déż ſo
nakaza!

Zo ṅebóchmó mawomóſni bóli ha wėru zhubili!

℞. Pżed tém zwarnuj nas, o kṅeże!

Zo ṅebóchmó żeni napżecżo twojim najmudriſchim poſtajeṅam morkotali,
habó zkorżili! Pżed tém zwarnui h. t. d.

Zo ṅebóchmó twoju ṅewidomnu pżitomnoſcż wo tżaſu zpótwaṅa zabóli!

Zo nas żane zbożo, ẇeſelo habó dobócżo ṅezaſlepi ha k rėchej ṅezaẇedże!

<pb n="62"/>

Zo mó twoje nadé ha dobroté żeni ṅewużitṅe tṙebamó!

Zo pżeważṅe na twoju miwoſcż ṅerėſchimó!

Zo nas nitżo wot twojeje luboſcże ṅerozdżėli!

Zo bóchmó tebe, naſchoho najlėpſchoho wótcza hako dobre dżėcżi lubuwali,
ha ſo zẇeſelili, zo ſé tak wulki, dobrocżiwó ha lubozné!

℞. Popżej nam, o kṅeże!

Zo bóchmó tebe pżez ſẇate żiẇeṅo tżeſcżili! Popżej nam, o kṅeże!

Zo bóchmó ſwoje wutrobó k tebi wobrocżili ha ſwoje wotżi k ṅebju
pozbėnéli!

Zo bȯchmó tebe ha twoje ſẇate kazṅe ſtajṅe pżed wotżomaj mėli!

Zo bȯchmó ſo bojeli twoje kazṅe pżeſtupicż!

Zo bóchmó wo wſchėm twoju wolu tżinili ha za twojim zpodobaṅom żadali! —

Zo bóchmó wſchitko zpokojṅe ha dżakomṅe z twojej wótczowſkej ruki
pżijeli!

Zo bóchmó dobri ha ſẇacżi bócż ſo próczwali!

Zo bóchmó lubuwali, żtoż té lubuẇeſch!

℞. Popżej nam, o kṅeże!

Zo bóchmó tebe khwalili ha tżeſcżili hatż do wėtżnoſcże!

℞. Poṗżej nam, o kṅeże!

℣. Tżeſcż bódż Bohu wótczej, ſénej ha duchej ſẇatomu!

℞. Dżak ha modleṅo tebi do wėtżnoſcże!

Pacżeṙ.

O Bożo! mȯ ſo k tebi wo twojich bezkȯntżnéch doſpownoſcżach modlimȯ z
hwubokej poniżnoſcżu! Rozſwėtluj ha poſélṅ nas, zo bȯchmȯ <pb
n="63"/>tebe nėtk pżeczé doſpowniſcho zpȯznali ha doſtojniſcho
tżeſcżili, dojż ṅepżindżemȯ zkȯntżṅe k tam, dżeż budżemȯ tebe wo twojej
czéwoj luboznoſcżi zpȯznacż, wėtżṅe khwalicż ha tżeſcżicż ha wo twojej
luboſcżi naſchu najẇetſchu zbȯżnoſcż namakacż, pżez Jėzuſa Kréſtuſa,
twojoho ſéna, naſchoho kṅeza ha wumożnika. Amen.

Jėzus Kréſtus.

Bóh póſwa ſwojoho jednorodżenoho ſėna do ſwėta ha porutżi nam tżwojekam:
poſwuchajcże joho! — Pżez ṅoho jo ſo nam Bóh nanajzjawniſcho wozjeẇiw.
Wſchitko, żtoż Bóh jo, to bė Jėzus wo tżwojecżej żtawtnoſcżi. „Żtóż ṁe
widżi“, praẇi Jėzus ſam, „widżi wótcza.“ —

Jėzus jo naſch bójſki wutżeṙ; wón jo jako tżwojek najdoſpowniſche znaṁo
wſcheje poczcziwoſcże; pżi tém jo wón wėrné ſén bożi, naſch kṅez ha
wumożnik, wina naſcheje zbóżnoſcże. Toho dla praẇi ſẇ. Jan, joho
najlubſchi wutżownik: to jo wėtżne żiẇeṅo, zo Jėzuſa Kréſtuſa
zpóznajemó.“ — Wot ṅoho rétżi czéwo ſẇ. zczeṅo, habó nowó zakoṅ,
kotrohoż wopżecżo budżeſch wo zcżėhuwaczéch rozpomṅeṅach ha modlitbach
namkacż. Teſamo, mój kżezcżijano, tṙebaj praẇe huſto ha woſebe też na
bożej mſchi, ha pżi wopotuwaṅu naſẇ. ſakramenta toho wowtaṙa.

<pb n="64"/>

Pobożnoſcże ha rozpomṅeṅa

wo tżaſu adventa habȯ pżikhada Jėzuſa Kréſtuſa.

„Pżihotujcże pucż kṅeza! runajcże joho „żcżeżki!“ To bė jadro prėdwaṅow
ſẇ. Jana kcżenika. „Boże kraleſtwo jo ſo pżibliżiwo: tżincże pokutu, ha
wėrcże ſẇatomu zczeṅu!“ tak dżeſche Kréſtus, tón kṅez ſam, hatż ſwoje
wutżerſtwo na ſo wza. Wſchitkim, kiż rėchej ſwużachu, ſlubi wón miwoſcż
wótcza, ha ſwoje kraleſtwo, joli wėṙachu ha pokutu tżiṅachu.

Teſamo napominaṅo ſtaṅe ſo wo tżaſu pżikhada (adventa) wſchitkim, kiż ſu
Boha wopuſchcżili. Lubó wótcz jo hotowó, k nam ſo pżibliżicż ha ſwój
pżikhad pola nas dżerżecż. Wón zkicżi nam ſwoju nadu ha wótczowſku
luboſcż. Żtó chczéw ju zadſṗecż?

Wotutż da, ha pozbeṅ ſo, moja wutroba! ṅepótaj ẇacz, żtoż teje zeṁe jo!
poſwuchaj na wós czérkẇe, kotraż nam woſobṅe wo téchlech dṅach druhi
pżikhad naſchoho wumóżnika k zhromadnomu ſudżeṅu prėdkdżerżi: zo bóchmó
ſmėlnoſcże joho pṙeṅoho pżikhada wo hubenej tżwojetżej żtawtnoſcżi ſebi
wėſcżiſcho k wużitkej wzali. Bóh chcze pżincż do naſcheje wutrobó; wón
chcze wozbóżnoſcżacze daré ſwojoho ducha nam ſobudżėlicż. Toho dla
dérbimó wóſche dowėṙaczeje żelnoſcże na naſchimi rėchami też nuterṅe
żadacż: zo bó nas doma pótaw wo pokoju ha nam dariw ſwoju zbóżnoſcż. Pżi
bożich ſwużbach ſpėẇemó żadoſcżiẇe ze ſtarémi wótczami: roſujcże ṅebeſa
zprawnoho! ha mrócżele, deſchcżujcże joho! zeṁa wotewr ſo! ha zpwodż nam
wumożnika!“

<pb n="65"/>

Pobożnoſcż na bożej mſchi wo tżaſu adventa.

Pżi zapotżatku.

Wſchohomòczné Bożo! wotcze ſmėlnoſcże ha wſchoho trȯżta! tak ſé té ſwėt
lubuwaw, zo ſé twojoho jednorodżenoho pòſwaw, zo bȯ naſchu tżwojeſku
naturu na ſo wzaw ha nas pżez wopor ſwojoho żiẇeṅa, cżerṗeṅa ha wumṙecża
wot rėcha ha wėtżnoho zatamaṅa wumożiw. Jow, pżed témlej wowtaṙom ſmȯ
zhromadżeni, zo bȯchmȯ tȯn tebi zpodobné wopor wobnowili, ha pżez to
pwodow Jėzuſowoho poniżeṅa ha poſwuſchnoſcże hatż k ſṁercżi kżiża ſo
tėlmėjaczé tżinili. Lej! mȯ pozbeṅemȯ naſche duſche k tebi, naſchomu
kṅezej ha Bohu, ha żadoſcżimȯ z wȯtczami ſtaroho zakoṅa: „roſujcże
ṅebeſa zprawnoho! mrȯcżele, deſchcżujcże nam joho!“ Wokżeẇ, o kṅeże! z
roſu twojeje nadé naſchu duſchu! ha wokreṗ ju z deſchcżom ṅebes, zo bȯ
każ ſuchi kraj pwȯdna żtżiṅena ha każ zẇadwa, k zemi pokhilena kwėtka,
pozbeṅena bowa, ha pwodé k wėtżnomu żiẇeṅu pżiṅeſwa! Pȯj, o kṅeże, nas
wumożicż! pȯj, ha ṅechaw ſo komdżicż! Nozẇeż zẇaſki, z kotrémż nas zeṁa
ha jeje kubwa pżijeja. Pokaż nam twoje pucże ha wutż nas twoje zakoṅe,
zo bȯchmȯ twoju wolu doṗelnéli pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

♣Dominus vobiscum.♠

Nakhil twojej wuſchi, o kṅeże, nadṅe k naſchim prȯſtwam! zhnuj naſche
wutrobȯ! wopokazaj <pb n="66"/>nad nami twoju mȯcz, zo bȯchmȯ pżez twoju
ſélnoſcż pżede wſchėmi ſtrachami rėchow wobkhowani, twojomu
jednorodżenomu pucż pżihotuwali ha tak z tżiſtej ha ṅewinuwatej wutrobu
joho narod ſẇecżili; pżez tohoſamoho Jėzuſa Kréſtuſa, naſchoho kṅeza.
Amen.

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtronu 29.)

♣Epistola.♠

Ẇedżcże, zo jo hodżina tudé, dżeż dérbimȯ wot zpaṅa wotutżicż! pżetoż
nėtk jo naſcha zbȯżnoſcż bliſcha, hatż déż wėricż zpotżachmȯ. Nȯcz jo
zajſchwa, dżeṅ pak ſo pżibliżiw. Wotpowożmȯ ſkutki tżmȯ, ha wobletżmȯ ſo
brȯṅ ſwėtwa. Khodżmȯ tżeſṅe hako wo dṅo: nicz wo wobżrawſtwach ha
wopiwſtwach, nicz wo ṅehaṅbitoſcżi ha ṅetżiſtoſcżi, nicz wo hadriji ha
zawiſcżi; hale wobletżcże ſo kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa. (Romſkim 13.)

Kṅez jo blizko wſchitkim, kiż ſo k ṅomu wowaju; wſchitkim, kiż ſo k ṅomu
wowaju wo wėrnoſcżi. Khwalbu kṅeza dérbi zpėwacż mȯj jazék ha wſchitke
ṁaſo hordoſcżicż joho ſẇate ṁeno. Alleluja.

Pȯj, o kṅeże, ha ṅechaw ſo komdżicż. Wodaj ṅezprawnoſcże twojoho luda.
Alleluja!

♣Evangelium.♠

O Jézuſo, pżepȯtwaṙo wutrobow ha jėrcheṅow! Tebi ſu wėdomo wſchitke moje
mȯſle, ſwowa ha ſkutki. Khodżu ja też po pucżu k ṅebju? Ach! ja ſam
mȯſlu zprawné bȯcż ha ſém traż wo twojimaj wotżomaj wulki rėſchnik.
Rozſwėtlej ha wumoż ṁe wot ſlepoſcże mojoho ſwėdoṁa; nėtk dżeż <pb
n="67"/>za mṅe hiżcżen dżeṅ jo, zo ṁe nòcz ſṁercże ṅepżekwata. Wuſwòſch
ṁe, mȯj Jėzuſo, kiż ſé nėtk hiżcżen mòj zbȯżnik, nėhdé mȯj zprawné
ſudnik.

Daj, o Jėzuſo! twojomu ſẇatomu ſwowej wot zkȯntżeṅa ſwėta ha ſuda, daj
tém krutém napominaṅam k pokucże, kotreż mi wo téchlej dṅach naſchoho
zpomożeṅa wozjeẇiſch, też moju duſchu zpomożṅe hnucż, zo ṅebȯch khroble
dale rėſchiw, hatż truba poſlenoho ſuda ṁe wubudżi na dṅu wopwacżeṅa.
Daj mi nėtk ſebi praẇe huſto rozpominacż, zo dérbu wėſcżi wumṙecż; zo
pak jo mi zakhowané dżeṅ ſṁercże. Sélnoſcżej ṁe, zo bȯch téchlej dṅach
ſẇ. adventa tȯn hiżon zhubené tżas mojoho żiẇeṅa pżez nowu nutnoſcż wo
pacżeṙach, pżez zapṙecżo ſoſamoho ha dobre ſkutki zaſé zarunaw! Zwarnuj
ṁe, zo bȯchu zbȯtne dné mojoho żiẇeṅa jenoj tebi ha twojej ſwużbe
ſẇecżene woſtawo. Amen.

♣Credo.♠ (Ladaj ſtronu 31.)

♣Offertorium.♠

Bożo! té budżeſch ſo k nam wobrocżicż ha nas wożiwicż; ha twȯj lud budże
ſo wo tebi zradowacż. Pokazaj nam, o kṅeże! twoju ſmėlnoſcż ha daj nam
twoju zbòżnoſcż! — Woz ſmėlṅe, o kṅeże, naſche pacżeṙe z woporami ha
pżihotuj pżez teſamo naſche wutrobò k pobożnomu ſẇecżeṅu pȯtajnoſcżow
naſchoho wumożeṅa. Daj ſo wujednacż, o kṅeże! pżez naſche poniżne
prȯſtwȯ ha telej daré. Ha dżeż ſo na zaſwużbȯ powowacż ṅemȯżemȯ, pżindż
nam na pomocz pżez twȯj zakid. <pb n="68"/>Tȯnlej ſẇ. wopor ṅech nas
mòczṅe wutżiſcżi, zo bȯchmò ṅewoblakwani tebi, naſchomu ſtworicżerej ha
ſẇatoſcżerej pżiſchli, pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

♣Praefatio.♠

O wotcze ſmėlnoſcże! ladaj z nadu na twȯj lud, kiż k tżeſcżi twojoho ſẇ.
ṁena ſo na téchlej dṅach zkadżuẇe: pòtajnoſcż wotżwojetżeṅa twojoho ſéna
wo hwubokej poniżnoſcżi tżeſcżicż. Zmi naſch dżak, zo ſé żadoſcżam
zprawnéch wȯtczow nadṅe twoje wuſchi nakhiliw, ha twojoho jednorodżenoho
na zeṁu pòſwaw, zo bȯ pokoj dariw wſchitkim, kiż ſu dobreje wole. Lej
wotcze! też mȯ zpoladẇemȯ hiżcżen ze żadoſcżu k ṅomu, naſchomu zbòżnikej
ha wumożnikej, dokelż żane druhe ṁeno nam date ṅejo, wo kotrémż mȯli
zbȯżni bȯcż, hatż ſwȯdke ṁeno Jėzus. Nȯ da! wuſwȯſch nas, déż ſo wo joho
ṁeṅe k tebi wowamȯ. —

Rozſwėtlej wſchitkich, kiż wo tżmach bwuda ha ſṁercże pżebȯwaja, zo
bȯchu do twojoho jednorodżenoho wȯlṅe wėrili, ha wo kraſnoſcżi joho
ſwėtwa zpȯznali, żto jim k pokojej ha zbȯżnoſcżi téje. — Wokżeẇ z roſu
twojeje nadé twerde wutrobȯ tżwojekow, zo bȯchu ruṅa dobrej roli féṁo
twojoho ſwowa hoṙewzali ha do tebe ha kotrohoż pȯſwaw ſé, krucże wėrili.
Pòſcżel te jeṅo, zo bȯ kṅeżiwo na wutrobami wėriwòch, zo bòchu wſchitke
ſtawȯ twojeje czérkẇe po pucżach jednorodżenoho khodżili ha jomu,
ſwojomu pokornomu kralej ſwėrṅe ſwużili. Daj ſo twojomu kraleſtwej
wuſchėricż wot jenéch poṁezow <pb n="69"/>ṁezow zeṁe k druhim, zo bȯ
twoje ṁeno tżeſcżene ha khwalene bowo wot wſchitkich tżwojekow. Twojoho
ſéna ſé poſtajiw kṅeżicżerej domu Iſraela ha k znaṁu ludam! o daj: zo bȯ
nam k padej ṅebȯw, hale k wumożeṅu wot rėcha ha wėtżneje ſṁercże.

Tak ladaj da na telej naſche daré z nadnémaj wotżomaj! ha ṅezatżis
poniżnu, żeluoſcżiwu wutrobu, kotruż z woporom twojoho ſéna jednoſcżenu
tebi wopruẇemȯ. Ṅezaſtortż nas pżed twojim wobletżom, déż mó modliwſchi
twojomu jednorodżenomu napżecżo dżomȯ; hale wotewṙ nam ſtudṅu twojich
nadow, kiż ſé ṅebjo wotewriw, zo bȯ nam twojoho ſéna, ha z nim wſchitko,
żtoż potṙebamȯ, dariw. Amen.

K pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

O Jėzuſo! té wottżakuwaṅo ludow! każ ſo na twojim zakhowaném pżikhadże
na zeṁu twoja kṅeżṅacza macż ha jandżeljo ṅebes zẇeſelichu, tak
zraduẇemȯ ſo też mȯ na twojej pżitomnoſcżi. Pżeczé hiżcżen dżėn bódliſch
té na wowtaṙu bez nami, powné nadé ha wėrnoſcże. Stajṅe hiżcżen ſé té
naſch Bȯh wo ſẇ. ſakramencże ha budżeſch pżi nami zwoſtacż hatż do
kȯncza wſchoho tżaſa. — Té, naſch Bȯh, ſé k nam pżiſchow, chczejſch bez
nami pżebȯwacż ha nas do wėtżnoſcże ṅewopuſchcżicż. Haj, pżed tobu
ſtejimȯ, najſẇacżiſchi kṅeże! ha modlimȯ ſo k tebi. O Jėzuſo! do tebe
wėrimȯ, tebi ſo nadżijemȯ, tebe lubuẇemȯ z czéwoj wutrobȯ.

Té ſé pżiſchow, Jėzuſo! nas wot rėcha wumożicż, naſchu duſchu z nadu
naṗelnicż ha z <pb n="70"/>luboſcżu k tebi zahoricż. Hale ach: té
pżindże do twojoho, ha cżi twoji tebe ṅejſu hoṙewzali. Mȯ ſmȯ tebe
wopuſchcżili ha twoju luboſcż zacżiſnéli. Toho dla proſémȯ cże żelniẇe:
pżindż, o kṅeże! k nam z twojej nadu ha ſmėlnoſcżu! pżindż, ha ṅekomdż
ſo. Dowho doſcż ſmȯ ſwėtej ſwużili, dowho doſcż za ẇeſowoſcżemi wodżili,
ha pżi tém zrudobȯ zatżuli; — dowho doſcż pokoj pȯtali, dżeż ṅebe k
namakaṅu, dżeż wutroba zapuſcżena zwoſta ha prȯzna. Pżindż da, o kṅeże!
ha pżiṅes twȯj pokoj wſchitkim, kiż ſu dobreje wole. Moṙ wo nas wſchitke
ſwėtne żadoſcże ha zapal wo nas żadoſcż za twojej pomoczu ha nadu.
Wubudż żadoſcż za twojimi kubwami, za twojej poniżnoſcżu ha
zcżerpnoſcżu, za twojim woblecżom. Pżindż, o kṅeże! ha ṅechaw ſo
dlėjicż!

Tola, kṅeże! mȯ ṅejſmȯ doſtojni, zo nam twoje woblecżo pokazaſch, ha wo
naſchej wutrobe hoſpodu wozṁeſch. Wo khudobe ha nizkoſcżi té na zeṁu
pżindże, khudu kṅeżnu, wot ſwėta ṅeznatu, wuzwoli ſebi té k macżeri. Ha
mȯ, o Jėzuſo! hidżimȯ khudobu ha poniżnoſcż! mȯ wodżimȯ za tżeſcżu,
ẇeſowoſcżu ha wokżecżom. O kak mow té wo jenej wutrobe hoſpoduwacż,
kotraż jo powna żadoſcże za prȯznoſcżemi zeṁe! — ach! wo ṅej żadén rum
ṅejo za tebe khudoho wumożnika. Wutżiſtż da, o najlėpſchi Jėzuſo! naſche
duſche wot wſchitkich rėchow ha żadoſcżow, kotreż ſo tebi ṅezpodobaja,
zo mȯw nėhdé pżincż, naſche wutrobȯ ſẇatoſcżicż k cżichomu żwobju, do
kotrohoż ſwėt ze ſwojim lȯżtom ṅepżindże, dżeż mow té wo mėṙe bȯdlicż ha
kṅeżicż <pb n="71"/>do wėtżnoſcże. — O kṅeże! ja ṅejſém doſtojné, zo bȯ
nuczſchow pod moju tſėchu, hale ṙek jenoj ze ſwowom ha moja duſcha budże
wuſtroẇena!

♣Communio.♠

Zion, wuzwolena dżowka, zraduj ſo! lej, twȯj kral, bohaté na żonuwaṅu,
wobrocża ſwoje woblecżo k tebi; chcze wo tebi ſwoje kraleſtwo tżeſcże ha
hordoſcże wobkrucżicż. Duſcha, bȯdż k joho ſwużbe ſtajṅe hotowa.
Wſchitczé wotczojo ha zprawni żadoſcżachu dowho za tobu. Zbȯżni ſmȯ mȯ,
twoji wotrotżczé, mȯ wobſéṅemȯ, żtoż woni pȯtachu. Bȯh jo nam ſwojoho
ſéna daw ha z ṅim wſchitke daré. Zbȯżni mȯ, kiż mȯżemȯ z nim żiwi bȯcż
wo joho kraleſtẇe do wėtżnoſcże.

℣ Kṅez budże ſwoje żonuwaṅo dacż.

℞ Ha zeṁa ſwoje pwodé pżiṅeſcż.

Daj nam, o kṅeże! twoju ſmėlnoſcż dȯſtacż ſṙejdża twojoho templa, zo
bȯchmȯ na pżichodne ſẇate dné naſchoho wumożeṅa ſo hȯdṅe pżihotuwali.
Kṅeże! kiż ſé nas z duchownej czérobu naſécżiw, mȯ cże poniżṅe proſémȯ:
té chczéw nas wutżicż: ſwėtne zadſṗecż ha ṅebeſke lubuwacż! Daj pżez
huſcżiſche ſẇecżeṅo tuteje pȯtajnoſcże też naſchej zbȯżnoſcżi mȯczṅe
pżiberacż, pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

K wobzankṅeṅu bożeje mſchė.

Pżindż, o pżindż, najmiwoſcżiwſchi! z twojim żonuwaṅom mi ſamomu
napżecżo! pȯj! moja wutroba za tobu żadoſcża! pȯj, ha woſtaṅ ſtajṅe <pb
n="72"/>zo mnu! O Jėzu Kréſchcże! té budżeſch nėhdé zaſé pżincż wo
twojej hordoſcżi ha wſchitczé ſẇ. jandżeljo z tobu. Potém budżeſch
ſejdżecż na ſtole twojeje majeſtoſcże, ha wſchitke zplahwȯ budża ſo pżed
tobu zhromadżecż. — Zaſé pżincż té budżeſch ze ſurowoſcżu twojeje
zprawnoſcże wſchitkich ſudżicż. — Też ja budu potém pżed twȯj ſudné ſtȯw
ſtupicż dérbecż, o Jėzuſo! ha za tém hatż ſém dobre habȯ zwo ſkutkuwaw,
budże mi wopwacżene. Daj mi, tutoho ſẇatoho wopora, pżi kotrémż ſém nėtk
pżebȯwaw, ha zaſwużbow twojoho wotżwojetżeṅa, cżerṗeṅa ha wumṙecża dla,
tu nadu, zo bȯ moje żiẇeṅo każ wo ṅebeſach bowo, z dżejż ſém ja tebe, o
Jėzuſo, wotżakuju. Potém budżeſch té moje hinite cżėwo pżekraſnicż, ha
twojomu hordoznomu cżėwej ruṅa tżinicż; ja budu z tobu bȯdlicż do
wėtżnoſcże. Amen.

Pżikhad Jėzuſa Kréſtuſa do ſwėta.

Woſebe wo Advencże k rozpomṅeṅu.

Jėzus Kréſtus jo do ſwėta pżiſchow, żo bó tżwojekow wutżiw, polėpſchiw,
wot rėcha wumożiw ha zbóżnéch tżiniw.

Hiżom pṙenimaj ſtarſchimaj po jeju rėchu ha pozdżiſcho ſtarém wótczam,
habó patriarcham wuzwolenoho ludu, jo Bóh wumożnika ſlubiw, zo bóchu
pżej ṅoho wſchė zplahwó żonuwane bóli.

Z tżaſami wotpóſwa wón też bohabojaznéch ha mudréch mużi, profetow
ṁenuwanéch, kiż pżez wutżbó, napominaṅa ha dżiwó dobréch poſélnichu,
zabwudżenéch wrócżichu ha ſwojim potomnikam ſlubeṅo pżichodnoho <pb
n="73"/>wutżeṙa ha wumożnika, kotrohoż budże Bóh ſam póſwacż,
pżipóẇedachu. Woni rétżachu ludej wot zbóżnika hako wot Meſiaſa, habó
krala, kiż budże jich wumożicż ha pżez wėrnoſcż ha poczcziwoſcż wėtżne
kraleſtwo zawożicż. Jich ſwowa bėchu:

„Wón budże pżincż, tżwojekow wot rėcha, bwuda ha ſṁercże wumożicż.“

Tutón ſlubené zbóżnik, kiż jo wot wėtżnoſcże pola wótcza ha z wótczom
jedén, budże wo ſwojim tżaſu z ṅebes dele pżincż, — każ tżwojek bez
tżwojekami bódlicż ha wſchitkim te Evangelium, to rėka: najpotṙebniſche
wėrnoſcże ha najẇeſelſche póẇeſtwa zjeẇicż.

Wón budże kral nowoho wėtżnoho kraleſtwa, kiż budże pak pṙedé ſo ſamoho
poniżicż, haṅbu ha boloſcże pżecżerṗecż, ha żiẇeṅo na kżiżu dokoṅecż;
hale poſwuſchné hatż k ſṁercżi wot ſwojoho wótcza k żiẇeṅu zaſé
wubudżené wóſche wſchoho tżaſnoho powóſchené, ha zjawṅe za toho wuznaté,
kotromż jo wſchitka mócz data, zo bó wėrnéch ſwużownikow bożich wėtżṅe
zbóżnéch żtżiniw. —

Taklej profetojo wot Meſiaſa ha joho kraleſtwa rétżachu; hale mawo jo
jich wėchcżeṅa zrozemiwo. — Tón wuzwolené lud bożi, napoſledku Żidża
ṁenuwani, żawoſcżeſche pod czuzém pohanſkim kṅejſtwom; to jim jara
cżeżko padaſche; nutṅe toho dla tajkoho krala wotżakwachu, kiż bó wot
toholej hubeṅſtwa jich wumożiw, ha teleje winé dla ſebi też Meſiaſa ha
joho kraleſtwo tajke móſlachu, kajkeż po ſwojej nuzé tṙebachu, nicz pak,
kajkeż profetoẇe zjeẇili bėchu.

Sẇaté Jan, poſleni profeta ha pṙedékhodżeṙ wumożnika, wutżeſche lud, kak
móże ſwojoho Meſiaſa hódṅe ha pżiſtojṅe powitacż. Wón prėdowaſche pokutu
ha napominaſche wſchėch, kiż joho wotżakuwachu, zo bóchu ſo nakazali,
ſwoje żiẇeṅo polėpſchili ha z czéwoj <pb n="74"/>wutrobu k Bohu ſo
wobrocżili, joli chczejdża ſtawó joho kraleſtwa bócż. Tute kraleſtwo
ṅebudże wo ſwėtném kṅeżerſtẇe, — hale wo tém wobſtacż, zo bóchu
tżwojekojo Jėzuſowo wėrnoſcże zpóznali, po joho wutżbach tżinili, pżez
to poczcziwi ha nėhdé wėtżṅe zbóżni bóli.

Modlitba.

Kak hubeṅe bȯ z nami ſtawo, kak mawo bȯchmȯ tebe znali, o Bożo, ṅebȯli
twȯj ſén pżiſchow, nas wot rėcha ha bwuda wumożicż! — Té ſé ſo nad nami
ſmėliw, najlubſchi wotcze! ha twojoho jednorodżenoho do ſwėta pȯſwaw,
nas rėſchnikow zbȯżnéch tżinicż. Kak mȯżu za tulej bezkȯntżnu dobrotu ſo
doſcż dżakuwacż? kak twoju wėtżnu ſmėlnoſcż hȯdṅe khwalicż?

Nėtk mȯże moja duſcha ſo zmėruwacż ha dowėrṅe na twoju ſmėlnoſcż ſo
zpuſchcżecż: ja wėm, té budżeſch mi moje rėchi wėſcżi wodacż, o Bożo,
joli ſo wėrṅe polėpſchu. — Nėtk ja wėm, kak mam rėchow ſo zminécż ha
tebe, ṅewidomnoho Boha, doſpowṅe tżeſcżicż. Jėzus jo mi zjawṅe pokazaw,
kak mam dobre wot zwoho, — kak wėrnu poczcziwoſcż wot wopatżneje
rozſudżicż ha pżede wſchėm za wėrném polėpſcheṅom ha znuczkomnej
zprawnoſcżu ſo prȯczwacż. Wȯn jo ṁe wutżiw, zo ſé té, o Bożo, naſch
wȯtcz, dobrocżiwȯ nan wſchėch tżwojekow: zo ſmȯ potajkim twoje dżėcżi ha
ſo bez ſobu lubuwacż winojcżi każ bratſja ha ſotré, kiż jenoj pżez
luboſcż ha poſwuſchnoſcż tebe doſtojṅe tżeſcżicż zamȯża.

<pb n="75"/>

Kajke żonwaṅo ſé té, o Jėzuſo, do ſwėta pżiṅes! kak pżez twoju bȯjſku
wutżbu tżwojekow wozbożiw!

Té ſam ſé po twojej wutżbe żiwȯ bow, ha ṁe pżez ſwȯj pżikwad ke wſchej
poczcziwoſcżi napominaw; — haj té ſé mi wėtżne mȯto ſlubiw, joli twoju
wutżbu ha twȯj pżikwad ſwėrṅe zcżėhuẇu. — Nėtk żanu téſchnu bojoſcż ẇacz
pżed ſṁercżu mėcż ṅetṙebam: wona ṁe ẇedże k wėtżnomu żiẇeṅu. — Té ſé
pżiſchow, ṁe za tżas ha wėtżnoſcż wozbȯżnoſcżicż!

Hale kak ſo na mni, o mȯj Jėzuſo! te wotpohladaṅa, kotréchż dla té do
ſwėta pżiṅdże, doṗelṅa? Kak beru ſebi twoje wotżwojetżeṅo k wużitkej? —
té ſé pżiſchow, rėſchnikow wumożicż: żto mi to pomha, déż po twojich
pżikazṅach żiwȯ ṅejſém ha pżez lochkazmȯſnoſcż ha bwaznoſcż ſo ſamoho
zahubju? — Tżoho mam pżi tajkim mojim żiẇeṅu nėhdé ſo nadżecż? tżoho ſo
bojecż?

Ach! déż bȯ tak ẇele druhich, — tak ẇele, kotréchż znaju, wėtżnu
zbȯżnoſcż dȯſtawo, — ha ja — nicz! —

O mȯj bȯjſki wumożniko! té ſé pżiſchow ha ſo wotżwojetżiw, zo bȯ też ṁe
wumȯżiw! Też ja ſo toho dla rėcha wotṙeknu, z czéwoj poſwuſchnoſcżu ſo
tebi podwolu ha dżentſa ſebi z nowa prėdkwozmu: tak żiwȯ bȯcż, każ twoja
wutżba ha twȯj pżikwad ṁe wutżi! zo bȯch też ja ſobuwużiwaw tu
zbȯżnoſcż, kotruż ſé pżez twoje wotżwojetżeṅo ha zczeṅo ſwėtej
pżihotuwaw; — zo bóch też ja nėhdé tebe, mojoho wumożnika wėtżṅe
khwalicż ha tżeſcżuwacż mow. Amen.

<pb n="76"/>

Jandżelſke powitaṅo.

Jandżel pżiṅeſe Mariji póẇeſtwo, ha wona podja wot ſẇatoho ducha. — O
zawėrno, radoſcżiwo póſelſtwo za wſchėch tżwojekow! z twojoho
najtżiſcżiſchoho żiwota, o żonuwana bez témi żonſkimi, jo ſén bożi ſo
narodżiw. Jenoj tajka tżiſta ha poczcziwa kṅeżna, każ té bė, dérbeſche
joho macżeṙ bócż! Jenoj pżez mócz ſẇatoho ducha, pżez wſchohomócz bożu,
dérbeſche ſo tolej ſtacż! Na tak doſtojne ha zpodżiwne waſchṅo chczéſche
bożi ſén do ſwėta ſtupicż. Bożo! ja ſo modlu k twojej wſchohomócznoſcżi,
dobrocżiwoſcżi ha mudroſcżi. Strowa ſé Marija ...... —

Ja ſém ſwużownicza toho kṅeza! mi ſo ſtaṅ po twojim ſwoẇe! — tak
prajeſche té, najſẇecżiſcha kṅeżna! deż bó k macżeri ſéna bożoho
wuzwolena. Ja ſém ſwużownicza toho kṅeza! lej tu hwuboku poniżnoſcż! Mi
ſo ſtaṅ po twojim ſwoẇe! lej tu krutu wėru ha te ſélne dowėṙeṅo na Boha!
żtoż wón chcze, ṅech ſo ſtaṅe! Wón jo kṅez — té ſwużownicza; wón nan —
té dżėcżo; wón jo tebi wſchitko, té pak ṅejſé wo joho wotżomaj nitżo. —
— Żto ſebi ja bócż zdam? — żto jo mi Bóh? — kak dowėru ſo k ṅomu? — kak
nadżiju ſo na ṅoho? — Strowa ſé Marija ..... —

Ha ſwowo jo ſo ṁaſo żtżiniwo ha bez nami bódliwo. Wėtżné ſén bożi, pżez
kotrohoż wótcz k nam rétżecż chczéſche, jo tżwojek bez tżwojekami
khodżiw. Kajkej doſtojnoſnoſcżi jo Bóh tżwojeſtwo pozbėnéw! Jėzus
Kréſtus naſch bratr! Nidé ſo pżez rėch ẇacz woṅetżeſcżicż ṅecham; pżez
pobożne żiẇeṅo chczu tebi, o Bożo, za najwóſchu dobrotu ſo dżakuwacż ha
ſwėrṅe doṗelnicż, żtoż jo twój ſén, naſch <pb n="77"/>wumożnik, wutżiw.
Popſchej mi pżez zaſtupnu próſtwu joho macżeṙe twoju pomocz k tomu!
Strowa ſé Marija ....... —

Domapȯtaṅo ſẇateje Marije.

Marija wot jandżela zhoniwſchi, zo jo k macżeri bożej wuzwolena,
modleſche ſo dżakowṅe ha poniżṅe k bożej dobrocżiwoſcżi ha
wſchohomócznoſcżi. Zaṁeltża pak pżede wſchėmi druhimi, żto bė ji ṅebeſki
poſow pżipojew. Jenoj ſwojej cżecże Hilsbecże chczéſche ſwoje czéwo
zbożo ſobudżėlicż. Marija pżendże żidowſke horé, naſtupi dom Zachariaſa
ha poſtrowi Hilżbetu, kotraż ze ſẇatém duchom naṗelṅena, k ni dżeſche:
„té ſé żonuwana bez témi żonſkimi, ha żonuwané jo tón pwód twojoho
żiwota!“

Marija na to wotmoji z khwalbném khėrluſchom, kotréż rėka:

♣Magnificat.♠

„Moja duſcha wulkoſcżi toho kṅeza ha mȯj duch ſo zraduẇe wo Bohu, mojim
zbȯżniku.

„Wȯn jo na nizkoſcż ſwojeje ſwużowniczé nadṅe poladaw ha tajkeje
doſtojnoſcże ṁe za hȯdnu mėw: nėtk budża ṁe wſchė zplahwȯ zbȯżnu
khwalicż.

„Pżetoż wȯn jo wulke wėczé na mni tżiniw, wȯn kiż mȯczné jo, khwalene
bȯdż joho ṁeno!

„Ha joho miwoſcż traje wot jenoho naroda k druhomu pżi téch, kotſiż ſo
joho boja.

„Wȯn jo mȯcz wopokazaw ze ſwojim raṁeṅom, ha rozṗerſchiw téch, kotſiż
hordżi ſu wo ſwojich wutrobnéch mȯſlach.

„Wȯn mȯcznéch ſtorcżi ze ſtowa, ha pozbėhuwa nizkich.

<pb n="78"/>

„Potṙebnéch naṗelni z kubwami; bohatéch wotpokaza prȯznéch.

„Wȯn jo Israela, ſwojoho ſwużownika hoṙewzaw ha ſo na ſwoju miwoſcż
dopomniw: każ jo rétżaw k naſchim wȯtczam, Abrahamej ha joho ſéṁeṅu
wėtżṅe.

„Moja duſcha wulkoſcżi toho kṅeza ha mȯj duch ſo zraduẇe wo Bohu, mojim
zbȯżniku.“ —

Z toholej wopȯtaṅa ſw. Marije pola ſwojeje cżeté Hilżbeté ha z jeje
ſwowow zpóznajemó, zo bė ſẇ. Marija poniżna, tżiſta ha Bohu zpodobna
kṅeżna.

Z cżėhuj ju, mój kżeſcżijano, wo poniżnoſcżi. Pótṅeſch nėżto dobre na
ſebi, dżakuj ſo Bohu za to, wobkhowaj ha pżizpoṙ je. Zpȯznaj pak też
twoje ſwaboſcże ha ṅekmanoſcże ha próczuj ſo, teſamſne polėpſchicż; to
jo wėrna poniżnoſcż! —

Stowarſch ſo po pżikwadże zbóżneje kṅeżné tak ẇele hatż możeſch jenoj z
parſchonami twojoho zpahwa ha z tajkimi, kiż ſu tżeſṅe żiwi.

Marija rétżeſche pżi ſwojim wopotaṅu jenoj wot Boha ha bójſkich wėczow.
Tżohoż jo wutroba powna, to ſo pżez hort pżeliwa. Pobożné kżeſcżijan
rétżi radé wot Boha; kóżdé tżas pak nėżto pozbėhuwacze, pohnuwacze, żeni
nitżo rėſchne. „Zwo rétże zkaża dobre zmóſleṅa ha potżinki.

Narod Jėzuſa Kréſtuſa.

K hodam.

Hatż ſo tżas Jėzuſowoh naroda pżibliżi, wuṅdże wot khejżora Awguſtuſa
kazṅa: „zo ma kóżdé do wótczowſkoho mėſta hicż ha tam ſo zapiſacż dacż!“
Joſeph <pb n="79"/>ha Marija dėſchtaj do Bethlehema, z dżejż jow jich
ſwójba zplahuwaſche.

Wo mėſcże hoſpodu ṅenamakaſchtaj, toho dla dėſchtaj pżed mėſto, téch
móſlach, tam wo jenej ródżi pżez nócz zwoſtacż.

„Jow porodżi Marija boże dżėcżatko, zawali je do ṗelużkow ha powożi je
do żwobja.“

Na polach pódla Bethlehema pżebówachu noczé paſteṙo pżi ſwojich
ſtadwach. To bėchu dobrocżiwi, pobożni, zprawni ludżo; tola ṅeẇedżachu
nitżo wo tém, zo jich ródż narodne mėſto ſwėta zbóżnika jo. Nahle
wuhladachu na ṅebeſach ṅeznajowne ſwėtwo, ha zpóznachu wo nim ṅebeſke
wozjeẇeṅo. Rózwa jich wobda. Jedén jandżel k nim dele pżindże, praẇiczé:
„ṅebojcże ſo, ja wam ẇeſowo poẇeſtwo pżiṅeſu, wſchėm tżwojekam date:
„dżentſa jo ſo w Davidowóm mėſcże Kréſtus, tón kṅez ha zbóżnik
narodżiw.“ Wuſwóſchachu też mnohoſcż jandżelow ſpėwaczéch: „tżeſcż bódż
Bohu wo wóſokoſcżach, pokoj ha ẇeſowoſcż tżwojekam na zemi, kiż dobreje
wole ſu.“ Kwatajczé bejżachu paſteṙo do Bethlehema ha namkachu wſcho,
każ jim jandżel prajiw bė Z ẇeſowoſcżu ſo zaſé wrócżichu ha nutrṅe ſo
Bohu za wſcho dżakuwachu, żtoż bėchu widżeli ha ſwóſcheli.

Na woſémóm dṅu bó dżėcżatko wobrėzuwane ha dóſta ṁeno Jėzus! każ bė Bóh
pżez jandżela pżikazaw.

Pacżeṙ ha rozpomṅeṅo.

O zbȯżné, ẇeſowȯ tżas Jėzuſowoh naroda! Haj, tżeſcż bȯdż Bohu wo
ṅebeſach! pokoj tżwojekam <pb n="80"/>na zemi. Nam jo ſo zbȯżnik
narodżiw! — „Tak jo Bȯh ſwėt lubuwaw, zo jo ſwojoho jednorodżenoho ſéna
za nas daw! zo bȯchu wſchitczé, kiż do ṅoho wėṙa ha joho zcżėhuẇa,
zhubeni ṅebȯli, hale wėtżne żiẇeṅo dȯſtali!“

Te ſwowo jo ſo ṁaſo żtżiniwo ha jo bez nami bȯdliwo. Sén bożi, kiż jo te
żiwo ſwowo, pżez kotreż Bȯh k nam rétżeſche, jo tżwojek na ſwėt pżiſchow
ha z nami wobkhadżuwaw; — wȯn bė nam podobné; — naſch bratr jo wȯn bow,
zo bȯchmȯ mȯ jomu podomni ha dobre dżėcżi boże bȯli. Wo nim ſmȯ Boha
widżeli, — pżez ṅoho jo Bȯh k nam rétżaw. — Nėtk wėmȯ, kak dobrocżiwȯ
naſch Bȯh jo, kak lubo wȯn nas ma; — żto tżinicż dérbimȯ, zo bȯchmȯ ſo
jomu zpodobali — ha tżohoż ſo potém nėhdé nadżecż mȯli.

Wo khudobe ha nizkoſcżi jo ſén toho wėrſchnoho k nam pżikhadżaw; wo
rȯdżi jo ſo narodżiw kral ṅebes ha zeṁe! — Khudém paſtéṙam ſo
najpṙenſchim joho narod pżez ſẇ. jandżela pżipȯẇe! woni woteṅdu ha
namakaja dżėcżatko wo żwobju lejżo. —

Tak wutżi nas hiżon Jėzuſowȯ narod, zo joho kraleſtwo ṅejo wot tutoho
ſwėta, ha zo wėrna zbȯżnoſcż, kotruż pżez ṅoho dȯſtaṅemȯ, ṅebudże k
namkaṅu wo wȯſokoſcżi, bohaſtẇe ha dobrém żtẇeṅu, hale wo zprawnoſcżi ha
poczcziwoſcżi.

Hako khude, ſwabo, pomoczé potrėbne dżėcżo pżindże naſch zbȯżnik na
ſwėt, wozné na ſo wſchė tżwojetże nuzé, zo bȯ nas polożiw. Wot żwobja
<pb n="81"/>hatż k kżiżej cżerṗeſche wȯn hoṙo, pżezcżėhaṅo, boloſcże, zo
bȯ nas zcżerpnoſcż wutżiw, ha ſwoju luboſcż nam pokazaw. —

Taklej nas wutżi ha trȯżtẇe hiżon twȯj narod, o Jėzuſo! kak luboſcżiwȯ
ſé té hiżon wo kiprej mwodoſcżi! Tak hwuboko k nam ſé ſo poniżiw, zo bȯ
nas k ſebi powȯſchiw; — té ſé tżwożjetu naturu na ſo wzaw, zo bȯ nas z
Bohom zjednoſcżiw. O mȯj Jėzuſo! kak jenoj mow ſo za to tebi dżakowné
wopokazacż? kak twoju luboſcż trochu wotrunacż? Poniżna, zprawna,
luboſcżiwa wutroba, ha poczcziwo żiẇeṅo, to jo wopor, kiż wotemṅe
żadaſch. „Woporé ha daré té ṅeżadaſch! hale poniżnu ha rozkatu wutrobu
té, o Bożo, ṅebudżeſch zadſṗecż.“

Widżu pak ja tebe, mȯj Jėzuſo, tak hwuboko poniżenoho, kak mow ja hordże
na druhimi ſo pozbėhuwacż? Wėtżṅe trajacze kubwa ſu nam wot tebe lubene,
kak mow ja za tżaſne pżez mėru ſtaroſcżiwȯ bȯcż ha na ſwėtne moju
wutrobu pȯjſchecż? Naſch bratr ſé té bȯw, mȯj zbȯżniko, kak mow ja dé ſo
ſamoho pżez ṅeknitżomne żadoſcże ha ſkutki woṅetżeſcżicż. Dopomnicż
chczu ſo na to, żtoż

ſẇaté Pawow praẇi. Tit. 2.

„Wſchitkim tżwojekam jo wozjeẇena nada Boha naſchoho zbóżnika, kiż nas
wutżi: ſo wotṙeknécż wſcheje ṅepobożnoſcże ha ſwėtnéch pożadoſcżow, ha
ſtrózbe, zprawṅe, pobożṅe żiwi bócż, wo nadżiji dotżakacż pżikhad
hordoſcże naſchoho Boha ha zbóżnika Jėzuſa Kréſtuſa, kotréż jo ſo ſamoho
za nas daw, zo bó nas wumow wot wſcheje ṅezprawnoſcże ha nas wuſchwarniw
ſebi k zpodobnomu ludej, zcżėhuwarej dobréch ſkutkow.“ —

<pb n="82"/>

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi wo tżaſu hodow.

Pżihotuwaṅo.

Té wėtżné ſéno ṅebeſkoho wȯtcza! hnuté ſtuṗu wo duchu do żpatneje rȯdże,
k żwobju, wo kotrémż ſo narodżiw ſé. O zpodżiwné Bożo! jow ſé wėtżnu
kraſnoſcż twojoho bȯjſtwa pod żtawtnoſcżu naſchoho ṁaſa zakhowaw, zo
bȯchmȯ z luboſcżu ha z dowėṙeṅom ſo k tebi pżibliżeli; wubudż, lubȯ
Jėzuſo! naſche duſche k wėrnej pobożnoſcżi; wubudż! wubudż duſche,
kotreż wumożicż do tutoho dowa hȯrkich ſélzow pżiſchow ſé. Daj też mi
pżi telej bożej mſchi twoju wulku luboſcż zpȯznacż; ze ſẇ. Marju ha ze
ſẇ. Jozephom wo ṅewinwatoſcżi ha zprawnoſcżi ſo k tebi modlicż; ze ſẇ.
jandżelami tebi k tżeſcżi ſpėwacż ha z pobożnémi paſtéṙami wo wutrobnej
pobożnoſcżi tebi ſwużicż ha zpodobne daré pżiṅeſcż.

Wutżiſcż ha pżihotuj moju wutrobu, zo bȯch na tutém ſẇatém dṅu twojoho
naroda tebe do ṅej hoṙewzaw ha k ṅebeſkomu żiẇeṅu ſo z nowa narodżiw.
Popżej, zo bȯch poniżné bȯw, każ té poniżné bė, khudé, każ té khudé, —
molitżki, każ té mawȯ ha zadſpėté, pokorué każ té pokorné bėſche. Daj mi
wo mudroſcżi ha nadże dȯſtacż pwodé twojoho wotżwojetżeṅa, zo bȯch z
tobu ſẇ. ſkutk zapotżaw, z tobu ha wo tebi dokoṅaw ha nėhdé pżiſchow k
zbȯżnoſcżi. Amen.

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtronu 29.)

<pb n="83"/>

♣Dominus vobiscum.♠

Popżej nadṅe, wſchohomȯczné Bożo! zo bȯ nowo ſwėtwo, kotreż jo nam pżez
narod twojoho ſéna Jėzuſa Kréſtuſa zezkhadżawo, wo krutej, żiwoj wėṙe do
ṅoho naſche wutrobȯ rozjaſniwo ha k dobrém ſkutkam ſélṅe zahoṙawo. Tak
budże zbȯżné narod twojoho jednorodżenoho nas wuſwobodżicż, kiż mȯ pod
pżahom naſchich rėchow żawoſcżimȯ; pżez toho ſamoho Jėzuſa Kréſtuſa,
naſchoho kṅeza ha wumożnika. Amen.

♣Epistola.♠

„Nada Boha naſchoho zbóżnika jo ſo wſchitkim ludżom zjeẇiwa ha wutżi
nas, zo dérbimó ſo wotṙecz wſcheje ṅepobożnoſcże ha ſwėtnéch
pożadoſcżow, ha ſtrózẇe, zprawṅe ha pobożṅe żiwi bócż na ſwėcże;
tżakajczé na zbóżnu nadżiju ha pżikhad kraſnoſcże wulkoho Boha, kotréż
ſo ſamoho za nas daw jo, zo bó nas wot wſchitkeje ṅezprawnoſcże wumów ha
ſebi k zpodobnomu ludej pżihotuwaw, kiż pilné jo wo dobréch ſkutkach.
Tuto rétż ha napominaj wo Kréſtuſu Jėzuſu naſchim kṅezu.“

♣Evangelium.♠

Hatż Joſeph ha ſẇata Marja wo Bethleheṁe bėſchtaj, ſta ſo, zo ſo
doṗelnichu dné, zo bó wona porodżiwa. Ha wona porodżi ſwojoho
pṙeṅorodżenoho ſéna, zawali joho do ṗeluſchkow ha powożi joho do żwobja;
dokelż wonaj wo hoſpodże żanoho ruma ṅenamkaſchtaj. — Na téchſamóch
poṁezach pak bėchu paſtéṙo, kiż paſechu w noczé ſwoje ſtadwa. Ha lejcże:
jandżel kṅeza ſtejeſche pódla nich, bójſka jaſnoſcż jich wobſwėtli ha
woni ſo <pb n="84"/>bojachu z wulkej bojoſcżu. Tón jandżel dżeſche k
nim: ṅebojcże ſo, pżetoż lejcże! ja wam zjeẇu wulku ẇeſowoſcż, kotraż
wſchitkomu ludej ſo ſtacż budże. Dokelż dżencza jo ſo wam narodżiw tón
zbóżnik, kotréż jo Kréſtus tón kṅez, wo Davitowóm mėſcże. Ha tuto jo wam
k znaṁeṅu: wó budżecże dżėcżatko namakacż, do ṗeluſchkow zawalene ha do
żwobja powożene. — Ha néhdém bė z tém jandżelom wulka mnohoſcż ṅebeſkoho
wójſtwa, kiż Boha khwalachu ha ſpėwachu: tżeſcż bódż Bohu wo
wóſokoſcżach ha pokoj na zemi tżwojekam, kiż dobreje wole ſu!

Wo témſamóm tżaſu rétżachu paſtéṙo bez ſobu: dżomó do Bethlehema, ha
woladajmó ſwowo, kotreż ſo tam ſtawo ha kotreż jo nam kṅez k ẇedżeṅu
daw. Ha woni kwatajczé dżėchu ha namakachu Marju, Joſepha ha dżėcżatko
wo żwobju lejżo. Widżiczé pak je, zpóznachu woni, zo ſo wſcho tak ma,
każ jim praẇene bė wot hóltżecza. Ha wſchitczé, kiż to ſwóſchachu,
dżiwachu ſo na wſchėm, żtoż bė jim wot paſtéṙow póẇedane. Marja zakhowa
wſchitke te ſwowa ha rozpominaſche je wo ſwojej wutrobe. Ha cżi paſtéṙo
wrócżichu ſo ha khwalachu Boha za wſchitko, żtoż ſwóſcheli ha widżeli
bėchu, tak, każ jim to praẇene bė. —

♣Credo.♠ (Ladaj ſtronu 31.)

♣Offertorium.♠

Popżej nam, lubȯ wotcze! tu nadu, zo bȯchmȯ tebi pżi ſẇedżeṅu naroda
twojoho luboho ſéna tajke woporé pżiṅeſli, każ tutéch ſẇatéch
pȯtajnoſcżow hȯdne ſu. Daj nam tȯn mėr, kotréż dżencza twoji ſẇ.
jandżeljo na zemi wozjeẇachu ha woz wo zjednoſcżeṅu wotżwojetżeṅa
twojoho jednorodżenoho <pb n="85"/>też naſche daré: nas ſamȯch, ha
wſchitko, żtoż mȯ ſmȯ ha mamȯ, tebi k zpodobnomu woporej hoṙe. Daj ſebi
tute woporé dżentſiſcheje ſẇatotżnoſcże zpodobne bȯcż, zo mȯli pżez
twoju nadu ha tute ſẇ. pȯtajnoſcże tomu ruṅa bȯcż, kiż jo tżwojetże ṁaſo
na ſo wzaw, ha pżez bohuſwużomne żiẇeṅo k zbȯżnoſcżi tohoſamoho pżincż,
kotrohoż narod dżencza z ẇeſowoſcżu ha z radoſcżu ſẇatotżṅe woboṅdżemȯ,
kiż jo naſch kṅez ha wumożnik Jėzus Kréſtus. Amen.

♣Praeſatio.♠

Nėtk pozbėhuẇemȯ naſche wutrobȯ k tebi, najſẇacżiſchi, wſchohomȯczné,
wėtżné Bożo! dżakowṅe tebe khwalimȯ ha tżeſcżimȯ: dokelż pżez pȯtajnoſcż
toho ſwowa, (ſéna) kiż jo ṁaſo ztżiṅene, wozjeẇi ſo wotżam naſcheje
duſche nowo ſwėtwo twojeje jaſnoſcże; zo bochmȯ, kiż Boha widomṅe
zpȯznajemȯ, pżez ṅoho k luboſcżi ṅewidomnéch kubwow ẇedżeni bȯli. Mȯ
khwalimȯ ha kcżimȯ tebe tohodla, najſmėlniſchi! z jandżelami ha z
arczjandżelami, z thrȯnami ha z kṅejſtwami, haj z czéwȯm ṅebeſkim
wȯjſkom zbȯżnéch duchow ſpėẇemȯ jednowoſṅe tebi: Sẇaté, ſẇaté, ſẇaté ſé
té naſch Bȯh ha kṅez! ṅebeſa ha zeṁa ſtaj pownej twojeje hordoſcże!
Hoſanna wo wȯſokoſcżach! Hoſanna tomu, kiż tu pżiudże wo ṁeṅe toho
kṅeza!

Po pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

Ha ſwowo jo ſo ṁaſo ztżiniwo ha jo bez nami bȯdliwo! — O Jėzuſo, té
wėtżnė ſéno <pb n="86"/>luboho wȯtcza! Té wopuſchcżiſch twȯj ṅebeſki
ſtow ha lejżiſch hako dżėcżatko wo kliṅe twojeje macżeṙe. Też bez nami
pżebȯẇeſch té hiżcżen tudé na wowtaṙu, powné nadé ha wėrnoſcże. Z
luboſcże k nam zakhowa té nėhdé ſwawnoſcż twojoho bȯjſtwa pod woblecżom
ſwaboho dżėſcża; nėtk pak twoje bȯjſtwo ha tżwojeſtwo pod żtawtnoſcżu
khlėba ha wina, zo mȯli z luboſcżu ha z dowėṙeṅom ſo tebi bliżicż. Lej,
k noham wowtaṙa, na kotrémż ſé wėrṅe pżitomné bez nami, poklaknéwſchi,
wowamȯ z dżėcżaczém dowėṙeṅom: Jėzuſo, té ſéno żiwoho Boha! Jėzuſo, té
ſéno kṅeżné Marje! Smėl ſo nad nami! Jėzuſo, té ſṙejdżicżeṙo bez Bohom
ha tżwojekami! pżez tebe mamȯ pżiſtup k ſtowej nadow, pżez tebe ſmėmȯ ſo
modlicż, praẇiczé: wotcze naſch, kiż té ſé wo ṅebeſach, a t. d. ladaj
ſtronu 35.

Do ſẇatoho wopraẇeṅa.

O Bożo! kiż tżwojetżu naturu wo jeje doſtojnoſcżi zpodżiwṅe ſtworiw ha
hiżcżen zpodżiwniſcho wobnowiw ſé; daj mi pżez tȯnlej najſẇ. ſakrament,
kotromuż ſo z mėſchnikom wo duchu pżibliżuẇu, na bȯjſtẇe Toho dżėl
bracż, kiż jo ſo doſtojnoſcżiw, naſche tżwojeſtwo na ſo wzacż. — O
Jėzuſo! żiwȯ khlėbe ṅebeſki! daj, zo bȯchmȯ z tȯbu zjednoſcżeni bȯli,
każ té z twojim wȯtczom jedén ſé; kiż té wſchitkim, kotſiż tebe
hoṙewozmu, mȯcz daw ſé, dżėcżi boże bȯcż, pżindż! o pżindż do naſcheje
wutrobȯ, kotraż jo wȯlna, tebe hoſpoduwacż; ha daj ſo nam pżez tebe k
nowomu żiẇeṅu z nowa narodżicż! — —

<pb n="87"/>

Pżi ſẇatém wopraẇeṅu.

Zraduj ſo dżowka Zion! ſpėwaj khwalbne khėrluſche, mėſto Jeruzalem! lej,
twój kral jo pżiſchow, tón ſẇaté ha zbóżnik ſwėta. —

Bȯdż tawſénd krȯcż mi powitané, mȯj ſwȯdki Jėzuſo! té żadaṅo wȯtczow, té
ẇeſelo lubȯch jandżelow! jaſne ſwėtwo zeṁe: wokżecżo pobożnéch wutrobow;
najlubozniſchi, najṙeṅſchi be wſchėmi tżwojekami! O zo bȯchu ſo k tebi
pokhileli wſchė pohnuwaṅa mojeje wutrobȯ! zo bȯ té bȯw jenitżke ſwėtwo
mojeje duſche! zo bȯch wo tebi ſamlutkim pȯtaw wſchitke moje ẇeſelo ha
wokżecżo! zo bȯ moje wobodleṅo bȯwo twoja rȯdż; moje wożo twoja twerda
ſwoma; moja draſta twoje khude ṗeluſchki! zo bȯch wot nėtk wobkhadżuwaw
z tobu, ze ſẇ. Marju ha Joſephom! Wo tulej nadu proſchu tebe nutṅe, té
lubozne dżėcżatko! pżez twoju wulku khudobu, pżez twoju hȯrku zému, pżez
twoje hwuboke wopuſchcżeṅo ha zadſpėcżo. Amen.

K wobzankṅeṅu.

Narodżené wumȯżniko! té ſé nas tak jara lubuwaw ha tak droho wukupiw,
nas wuzprawnoſcżiw ha wȯſoko pozbėnéw! Kak zraduẇe ſo duſcha, déż twoju
bezkȯntżnu ſmėlnoſcż ha ṅewobſanitu luboſcż wopomni: jenoj za tobu, za
woladṅeṅom tebe, za zjednoſcżeṅom z tobu zdéchẇe moja wutroba. Tohodla
też chczu, tak dowho hatż na zemi khodżu, na ſo kedżbuwacż, zo bȯch pżez
pobożne zmȯſleṅo ha tżiſté wobkhad Tebe, <pb n="88"/>mojoho ſtworitżeṙa
ha wumożnika ze wſchėch moczow khwaliw. Z mojej duſchu chczu ſo k ṅebju
pozbėnécż, zo bȯch z mojej luboſcżu pżi tebi bȯw; jenoj z mojim cżėwom
hiżcżen tudé zdżerżané, chczu z mojim mȯſleṅom ha pożadaṅom, z mojej
ṅedżėlenej luboſcżu ſtajṅe pżi tebi bȯcż; zo bȯ moja duſcha tam bȯwa,
dżeż té, moje najwȯſche ha wſcheje luboſcże najhȯdniſche kubwo ſé, dżeż
mȯj wėrné wȯtczné kraj jo, dżeż mi té też wobodleṅo pżihotuwaw, dżeż té
z wȯtczom ha z duchom ſẇatém jenajki Bȯh ſé żiwȯ ha kraluẇeſch wėki na
wėki. Amen.

Zmolom po hodżoch ſẇecżi czérkej ſẇatoho Zcżėpana, Jana ha ṅewinuwatéch
dżėcżatkow, ha ſtaji nam wo tutéch Sẇatéch pżikwadé doſpowneje luboſcże
k Jėzuſej pżed wotżi.

Zcżėpan wójwaſche za tżeſcż Jėzuſa, ṅekedżbujczé na hidżeṅa ha
pżezcżėhaṅa, — z jamożnu ha ze ſkutkami miwoſcże naſécżeſche ha
woblekaſche wón Kréſtuſa wo khudéch wudowach ha ſérotach, — modleſche
ſo, jomu ruṅa, mrėjo hiżcżen za ſwojich mordari, ha dokoṅa ſwoje żiẇeṅo
hako pṙeni martraṙ luboſcże.

Sẇ. zcženik Jan jo tón lubuwané wutżownik, kiż pżi poſlenej ẇetżeri na
Jėzuſowoj wutrobe lejżeſche, pżi ſṁercżi pod joho kżiżom ſtejeſche, kiż
hiżcżen hako ſtolėtné ſchedżiwcz nitżo druhe ṅeprėdwaſche, hatż:
„dżėcżatka! lubujcże ſo bez ſobu!“

Ṅewinuwate dżėcżatka wopruwachu ſwoje tżaſne żiẇeṅo za tamo dżėcżo,
kotreż bėſche jim wėtżne żiẇeṅo dariwo, — pżelachu ſwoju krej za boże
jeṅo, kotreż w żwobju lejżeſche, też jich rėchi noſécż, ha wo ſwojej
kreji ha ſṁercżi jich duſche ſẇatoſcżicż.

<pb n="89"/>

Tak, mój kżeſcżijano, dérbiſch też té twojoho zbóżnika lubuwacż, kiż jo
tebe pṙedé lubuwaw; ha żto da té jomu k luboſcżi wo ſẇatém hodowném
tżaſu tżiṅiſch? pżepótuj jow: hatż bė twoja pobożnoſcż wėrna? bė bożu
nócz twoja wutroba też wot zatżutżow nutneje luboſcże pżijata; ſé té pżi
Jėzuſowóm żwobju też ſélzé hnucża roniw; wſchitko to ṅejo doſcż: ṙane
tżutża ſamo ſu jenoj kcżeṅa; té pak dérbiſch pwodé pżiṅeſcż, pwodé
dobréch ſkutkow luboſcże k Bohu ha tżwojekam. To tebe polėpſchi ha Bohu
zpodobniſchoho tżini ha to dérbiſch ha móżeſch té po wſchėch ſẇatéch
dnach bócż. Joli pak to ṅejſé, ſu wſchitke twoje pacżeṙe ha czéwa twoja
bohuſwużomnoſcż jenoj ſkutk hubow. — Té maſch k pżikwadej ṅepżecżela:
móżeſch té każ Zcżėpan zabócż, wodacż ha z nim ſo modlicż: „kṅeże,
ṅepoſtaj jomu tuto k rėchej!“ — Ṅepżeſtaṅeſch té z Janom pżi poſlenej
ẇetżeri na wutrobe kṅeza Jėzuſa wotpotżuwacż? to rėka: woſtaṅeſch té wo
pobożnoſcżi, z kotrejż ſé hodownu zpóẇedż wotpowożiw, pżez czéwó hodowó
tżas wobſtajné? Woſtaṅeſch té z Janom też pod kżiżom ſtejo? to rėka:
cżerpiſch té też nėżto z luboſcże napżecżo dżėſcżu Jėzuſej? Bó té też
ṅewinwatém dżėcżatkam ruṅa krej ha żiẇeṅo daw, dé bóli boża tżeſcż to
żadawa? Budżeſch té radſcho wumṙecż hatż ſṁertné rėch woboṅcż? pżindże
tebi wot wutrobó, déż praẇiſch: „ja ſém hótowó, radſcho wſchitko
cżerṗecż hatż tebe roznėwacż?“ Potom té hodé praẇe ſẇecżiſch, ha maſch
luboſcż, kotraż tebe Bohu zpodobnoho tżini. —

Na dżeṅ ſẇate̓ch tſjoch kralow.

Hako bė ſo Jėzus narodżiw, pżindżechu z raṅſchoho kraja wutżeni, woſobni
mużojo wo kralowſkej nadobnoſcżi <pb n="90"/>do Jeruzalema. Pżez wulku
ṙanu hwėzdu bėſche jich Bóh k zpóznacżu ſwėta zbóżnika powowaw. Be
wſchoho komdżeṅa podachu ſo na pucż ha pótachu ze zprawnej wutrobu boże
dżėcżatko. Hwėzda bė jich ẇedżicżeṙ, hatż ſtejo zwoſta wóſche mėſta,
dżeż dżėcżatko lejżeſche. Woni pak zaſtupichu, pażechu na ſwoje kolena
ha modlachu ſo k bożomu dżėcżatku. Wotewrichu też ſwoje daré,
wopruwajczé jomu zwote, woruch ha maru.

Pacżeṙ.

Rozſwėtluj nas, o Bożo! zo bȯchmȯ tebe ha twojoho ſéna praẇe zpȯznali; —
zpomhaj, zo bȯ wozbożuwacza wutżba, kotruż jo Jėzus do ſwėta pżiṅes,
pżeczé lėṗe zpȯznata, dale rozſchėṙena, ſwėrniſcho doṗelṅena bȯwa ha
wſchitczé tżwojekojo tebe tżeſcżwali ha lubuwali, ha wſchitczé zbȯżni
bȯli pżez Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho ſéna, naſchoho kṅeza ha wumożnika.
Amen.

Tżiſtoſcżeṅo ſẇateje Marije, habó na ſwėtżk Mariju.

Żtérczécżi dṅow po Jėzuſowóm narodże dżėſchtaj Marija ha Jozeph do
Jeruzalema, zo bóſchtaj pżiṅeſwoj po zakoṅu wopor tżiſtoſcżeṅa: pak
jeṅo, pak, déż khudżi, dwė tujawczé. Marija pżiṅeſe wopor khudéch.

Wo mėſcże namakaſche ſo ſtaré, bohabojazné muż, z ṁenom Simeon. Bóh bė
jomu ſlubtw: „té ṅebudżeſch wumṙecż, dójż ṅejſé z wotżomaj widżaw ſwėta
zbóżnika.“ Wón pżindże na boże nutsdawaṅo ha radu <pb n="91"/>ruṅe do
templa, hatż bėſchtaj tam ſtarſchej Jėzuſowoj. Ha wón wza te dżėcżo na
ſwojej ruczé, khwaleſche Boha, praẇiczé: „nėtk, kṅeże, nėtk chczu radé
wumṙecż, dokelż mojej wotżi ſtaj widżawoj twojoho zbóżnika, kotrohoż ſé
do ſwėta póſwaw. Pżede wſchėmi ludami budżeſch té joho hordoſcżicż; wón
budże ſwėtwo pohanam ha tżeſcż twojoho luda Iſraela!“

Ze zpodżiwaṅom pżipoſwuchaſchtaj Marija ha Joſeph. Simeon pak jej
pożonuwa ha wėchcżeſche Marji: „telej dżėcżo budże nėhdé ẇele ludżom k
poſtorkej, ẇele k zbożu; ẇele budże jich jomu napżecżo rétżecż; ha ṁetż
budże twoju wutrobu pżekwócż, zo bóchu móſle ẇele wutrobow ſo
wozjeẇili.“ —

Też profecżina, z ṁenom Hana, bė wo templu, bohuſwużomna, jaré ſtara
wudowa; kotraż wótſe Boha khwaleſche ha ſo nutṅe jomu dżakuwaſche, zo jo
ju za doſtojnu mėw, widżecż Meſiaſa, toho dowho wotżakanoho. —

Pobożne pomoſleṅa.

1. Marija, hatżruṅe z kralowſkej ſwójbó, mėjeſche za ſwoju winwatoſcż,
po pżikazni zakoṅa ſo tżiſcżicż.

„Po jeje pżikwadże dérbimó też mó ſwėrṅe dżerżecż, żtoż jo wſchitkim
pżikazane ha nitżo zakomdżicż, żtoż mowo bliſchomu pohorżk dacż.“ —

2. Simeon pżindże po bożim ẇedżeṅu do templa; jomu bė, hako bó bożi wós
wuſwóſchaw: „nėtklej dżi do bożoho domu!“ Wȯn dżo ha namaka ſwėta
zbóżnika.

„Z toho wukṅemó kedżbnoſcż ha poſwuſchnoſcż nicz jenoj pżecżiwo zjawném
pżikazṅam hale też nutskowném pohnuwaṅam k dobromu. Tak khėczé hatż
zpȯznajeſch, zo jo nėżto dobre ha Bohu zpodobne, dérbiſch je tżinicż.“

<pb n="92"/>

3. „Tutomu dżėſcżu budże jich ẇele napżecżo rétżecż; twoju wutrobu pak
ṁetż pżekwócż.“ Pżi témlej téſchném wėchcżeṅu zwoſta Marija zmėrna ha
zpokojna, ſama pżi ſebi praẇiczé: ja ſém ſwużownicza toho kṅeza, mi ṅech
ſo ſtaṅe po joho woli! Wón budże wėſcżi wſchitko k mojomu lėpſchomu
ẇeſcż! — Ha wón je ẇedżeſche; telej wėchcżeṅo bė za ſẇ. Marju jaré
wużitne: pżez ṅe bė wona tżas ſwojoho żiẇeṅa wobkrucżena wo wėṙe, zo jo
jeje ſén pżi wſchėch ṅezbóżnéch pżipadnoſcżach ſwojoho żiẇeṅa tón
ſlubené Meſtas. —

„Tém, kiż Boha lubuja, budża wſchitke wėczé k dobromu ſwużicż.“

4. Też pobożna Hana ruṅewon tedén pżiſtupi; zpȯzna ſwojoho kṅeza ha
zẇeſeli ſo wulczé; ha tak ſo jow zdobom, bȯrṅe ruṅe zcżicha,
najpoczcziwſchim Iſraelitam zjeẇi, zo jo ſo Bóh ſmėliw na ſwojim ludże
ha do ſwėta póſwaw ſwojoho luboho ſéna. —

Lej, kak Bȯh wſchitko zpodżiwṅe ẇedże! kak wón wſchė ſwoje ſlubeṅa
doṗelni! kak ſwojich zprawnéch żonuẇe! — Ha ja ſo ṅedérbjaw dowėricż na
tak mudroho ha ſwėrnoho Boha? — Ja ṅechaw lubuwacż tak dobroho wȯtcza? —

Zaſwėcżene ſwėtżki znaṁeṅeja:

1. zo jo Jėzus wėrne ſwėtwo ſwėta;

2. zo dérbimȯ naſchu wėru do Boha ha Jėzuſa wopokazacż ha pżed
tżwojekami ſwėcżicż dacż wo dobréch ſkutkach;

3. zo ma ſo wėra ha luboſcż k Bohu ha k Jėzuſej woſobṅe wubudżecż pżi
bożej mſchi ha pżi wopotaṅu najſẇacżiſchoho ſakramenta wowtaṙa.

Tajkejlej winé dla, nicz k podṗeraṅu pżiwėrkow ſẇecżi czérkej na ſwėtżk
Marju ſwėczé.

Bez ſwėczami, kiż ſo dżencza ſẇecża, ſtaj dwė ważnej ſwėczé, mój
kżeſcżijano! ta, kotruż po dóſtatej ſẇ. kcżenczé kmótſja do rukow
dóſtanu; — druha, kotruż budżeſch té wo mrėṅu wo twojej ruczé dżerżecż.
Wopomṅ to pżi dżentſiſchej ſẇecżizṅe! —

<pb n="93"/>

Jėzus wopȯta ze ſwojimaj ſtarſchimaj Jeruzalem.

Bożi zakoṅ pżikazwaſche kóżdomu Iſraelitej, wo wėſtéch tżaſach Jeruzalem
wopótacż, dżeż jich jenitki tempél bė. Joſeph ha Marija tulej pżikazṅu
pilṅe dżerżeſchtaj. Hatż bė Jėzus dwanacże lėt ſtaré, dżėſche wón z
nimaj do ſẇatoho mėſta, tam jutré ſẇecżicż. Po dokoṅaném ſẇedżeṅu
wrócżiſchtaj ſo wonaj; Jėzus pak ſo bez tżródami ludżi zhubi. Wonaj
dżėſchtaj pucż jenoho dṅa, mėniczé: zo budżetaj joho ẇetżor wo hoſpodże
bez pżecżelami ha znatémi namkacż. Hale podarmo. Kwatajo ſo tohodla
wrócżiſchtaj. Tſt dné po czéwóm mėſcże joho pótajſchi, pżindżeſchtaj wo
ſtaroſcżi ſwojeje wutrobó do templa, dżeż joho namakaſchtaj. Tam wón bez
wutżeṙami ſejdżo kedżbṅe pżipoſwuchaſche, mudṙe wotmojeſche ha ſo
praſcheſche. Wſchitczé ſo zpodżiwachu na wėdomnoſcżi ha mudroſcżi
dwanacże lėt ſtaroho hóltżecza.

Marija pżiſtupi k ṅomu praẇiczé: „mój ſéno, tżohodla ſé namaj tolej
tżiniw? ſtéſkṅe ha pwakajo ſmój tebe pótawoj.“ — Jėzus wotmoji: „tżoho
dla ſtaj ṁe pótawoj? ṅeẇedżeſchtaj, zo wo doṁe mojoho wótcza bócż
dérbu?“ — Wonaj ṅezrozeṁeſchtaj joho ſwowa, zpóznaſchtaj pak tola, zo
wón bez ważnoho wotpohladaṅa wo templu zwoſtaw ṅebe.

„Marija zakhowa telej joho ſwowa wo ſwojej wutrobe.“ —

Z toho wukṅemó.

1. Jėzuſowoj ſtarſchej ſtaj nam pżikwad zawoſtajiwoj, kak maſch też té,
mój kżeſcżijano, wſchitko deṙe na kedżbu bracż, żtoż czérkwinſke kazṅe
prėdkpiſaju, habó żtoż k wonkownom tżeſcżwaṅu Boha toho kṅeza ſwuſcha ha
k pżizpoṙeṅu zhromadneje nutnoſcże téje.

<pb n="94"/>

Wonkowne boże ſwużbó, ſẇate mėſta, habó ſẇecżatka ſu wużitne, dokelż
pżez ṅe ſo pobożnoſcż wubudża ha womnohoſcża. Ṅebódż pak z tém bożim
ſwużeṅom ſamóm hiżon zpokojom; ẇele ẇaczé ṁej ſo za tém, k Bohu ſo
modlicż wo duchu ha wėrnoſcżi, to rėka: zo duch ha wutroba kóżdé tżas
woprawdże, wėrṅe zatżuje, żtoż ſo wonkowṅe ſtaṅe.

Wot zaſtarſkich tżaſow ſem jo wo katholſkej czérkwi waſchṅo bówo, zo
woſada pacżeṙe ſpėwajo zjawṅe z kżiżemi dże: Boha woſobṅe wo tżaſu nuzé
ha hoṙa wo zakit ha pomocz proſé — habó za dóſtate żonuwaṅa ha wobradé
ſo dżakuẇe. Też té, mój kżeſcżijano, ladaj, zo bó pżi tém ſo ſamoho ha
bliſchoho hnuw.

Daloke pucżwaṅa pobożnoſcże dla ṅejſu pżeczé ha kóżdomu k radżeṅu.
Teſamsne móża huſto ẇaczé żkodé hatż wużitka pżiṅeſcż: żtoż pżez ṅe
ſwoje winwatoſcże zakomdżi, kiż wużitne ha nuzne ſu, za toho ṅemóża
dobre bócż. Starſchi ha prėdkſtojecżeṙo ṅetżiṅa deṙe, déż dżėcżi habó
tżeledż doma ṅewobkedżbuwanéch woſtaja. Hóṙe hiżcżen jo, déż woboj
ſtarſchej, hatżruṅe jenoj krótki tżas, woteṅdżetaj. — Mwodżi ludżo ṅech
kedżbuẇa, hatż budża ſo poczcziwſchi domoj wrócżicż, déżli woteṅdu. —
Wſchitko to dérbiſch też pomóſlicż, déż ſé ſlubiw, k bożej tżeſcżi ha
twojej duſchi zbóżnoſcżi tajkilej pucż dokoṅecż. Ṅezabódż żeni: zo dérbi
twoje lubeṅo dobré ha Bohu zpodobné ſkutk bócż, heẇak jón ṅeſṁeſch
wuẇeſcż. Mėſto tajkich lubeṅow woz ſebi radſiſcho prėdk ha to praẇe
huſto: ſo pilṅe za wſchėm mėcż, żtoż prawo ha dobre jo. Rétż z twojim
zpóẇednikom! ſwóſch, żto wón mėni! joho radu poſwuchaj, da wėſcżi praẇe
tżiniſch. —

2. Jėzus ſo wo templu wutżeṙow wopraſchwaſche ha jim wotmojeſche.
Żidowſki lud ha jich wutżeṙo <pb n="95"/>mėjachu tedén wſchelake
pżiwėrki: jich pobożnoſcż bė jenoj zwonkomna, do wotżow padacza, be
wſcheje nuczkomneje nutnoſcże ha tohodla prózne waſchṅo. — Mó dérbimó z
czéwoj wutrobu za zpóznacżom bójſkich wėrnoſcżow ſo próczwacż. Poſkaj
tohodla kedżbṅe na wukwaduwaṅo bożoho ſwowa; zmi dobre knihe do rukow,
déż maſch khwile; praſchej ſo duchownéch, kotrémż dowėrnoſcż maſch, za
tém, żtoż ſo tebi prawo bócż ṅezda; proſch Boha nutrṅe, zo bó cżi wón
chczéw pokazacż ha zpóznacż dacż, żtoż jomu zpodobne ha joho ſẇata wola
jo.

3. Marija mėjeſche te waſchṅo, wſchitko, żtoż ſo z bójſkim ſénom ſta ha
żtoż wona wot Jėzuſa ha druhich pobożnéch ludżi ſwóſcheſche, wo ſwojej
wutrobe deṙe wobkhowacż ha ſama pżi ſebi drudé pżemóſlicż. „Jėzus ſam ju
za zbóżnu wuzna, dokelż wona boże ſwowo żadoſcżiẇe ſwóſcheſche ha ſwėrṅe
wo wutrobe wobkhowaſche.“

Wo mėrnej cżichocże ſebi rozomṅe pżemóſlicż bożu luboſcż ha mudroſcż —
kotruż té zpóznajeſch wo pżipadnoſcżach tżwojetżoho żiẇeṅa, na druhich
ha ſam naſebi — każ też znutskomnéch hibaṅow twojeje ſamotneje wutrobó;
— to, mój kżeſcżijano, to jo dżėwo, kiż móże tebe wot ẇele zwoho
wotdżerżecż, tebe z duchownej radoſcżu naṗelnicż, twoju poczcziwoſcż
wobkrucżecż ha womnohoſcżecż, — z jeném ſwowom: to móże tebe k dobromu
kżeſcżijanej tżinicż. —

Jėzuſowa cżicha, zakhowana mwodoſcż wo doṁe ſwojej ſtarſchej.

„Wón ſo wrócżi ze ſwojimaj ſtarſchimai do Naczaretha, ha bė jimaj podaté
— ha pżibėraſche każ na lėtach ha ſtarobe, tak też <pb n="96"/>na
mudroſcżi ha zpodobaṅu pżed Bohom ha dobrémi tżwojekami.“

To jo wſcho, żtoż nam ſẇ. ſtawizné wot Jėzuſoweje mwodoſcże póẇedaja; —
po tém woni ṁelcża hatż do joho tſiczétoho lėta. Wón jo po tajkim dowhe
lėta wo doṁe ſwojej ſtarſchej pżebówaw, dżeż ſo pżed jeje wotżomaj k
wſchomu dobromu pżiwutżeſche, jimaj poſwuſchnoſcż wopokazwaſche, pżi
dżėle pomhaſche. Wón ſo ṅehaṅbwaſche, każ ſtare knihe praẇa, cżėſélſkoho
ha druhoho k hoſpodaṙeṅu ha doṁaczomu żiẇeṅu nuznoho ha wużitnoho dżėwa.

Trȯżtne ha wużitne wutżbȯ za kżeſcżijanow nizkoho ſtawa.

Lejcże, moji lubi, wo Naczaṙecże tſjoch Sẇatéch: Jėzuſa, Mariju ha
Joſepha! Wozcże deṙe na kedżbu, żto woni tżiṅa, — kak ſo żiẇa? Khudżi
ſu, hale zpokomni; — zpróczniwi hale pżi tém zcżerpni. Modla ſo ha
dżėwaja; Joſeph zeżiwi macż ha dżėcżo z dżėwom ſwojej rukow; — Marija
doma wobſtara hoſpodarſtwo ha pżihotuẇe, żtoż Joſeph ha jeje dżėcżatko
potṙebataj. Jėzus jimaj k pomoczé ſteji, dżeż ha każ móżeſche ha zẇeſeli
woboj każ pżez pilnoſcż ha poſwuſchnoſcż, tak pżez ṅewinwatoſcż,
mudroſcż ha poczcziwoſcż.

Woni ſu bez ſobu pżezjedne, jeneje móſle; haj woni ſu każ jena duſcha.
Pżecżiwo ſuſodam ha pżecżelam, pżecżiwo wſchėm tżwojekam lubozni ha
dobrocżiwi. Woſtanu dṙe zakhowani pżed ſwėtom, hale Bóh za to z tżim
ẇetſchim zpodobaṅom nad nich poladẇe.

Zawėrno! to bė zbóżné dom! to bė ſẇate żiẇeṅo! „Tajke dérbjawo też
naſche bócż!“

<pb n="97"/>

Zpodżiwne ſkutki, kiż huſto ẇele haré tżiṅa, ṅejſu też hiżon prawa
ſẇatoſcż, też nicz dowhe modleṅa ha pacżeṙe ſamo prawa nutrnoſcż; też
ṅejo jencżczé wo cżeżkich ſurowóch pokutnéch ſkutkach wėrne nakazaṅo k
pótaṅu, hale wo tém, zo wſchitko, żtoż twoje powowaṅo ſobu pżiṅeſe, po
bożej woli pilṅe ha ſwėrṅe doṗelniſch.

Bóh tón kṅez chcze, zo bóchmó pilṅe dżėwali; tohodla jo nam rozom ha
moczé k tomu daw; żtoż pak Bóh chcze, ṅejo zwo habó ṅekmane. Dobré zamós
tżini kóżde dżėwo Bohu zpodobne ha pacżeṙe je pożonuẇa: dokelż lóżt ha
mócz pżizpoṙa. Jene dérbi z druhim zjednoſcżene bócż; pacżeṙe z dżėwom,
— dżėwo z pacżeṙemi. Woboj ſo deṙe zṅeſetaj: pacżeṙe ha pobożnoſcż z
doṁaczém dżėwom; tak, zo móżemó ſebi wſchėdné khlėb ha ṅebeſa z jeném
zaſwużicż.

Na tém potajkim nitżo lejżane ṅejo, żto té dżėẇeſch, też nicz, kak ẇele
té zdżėẇeſch; hale kak deṙe ha tżohodla té dżėẇeſch. —

Jan Jėzuſa kcżije.

Hako bė Jėzus tſiczécżi lėt ſtaré, zpotża Jan po bożej pżikazni
tżwojekow wutżicż, zo bó téch tedém jara ṅewėdomnéch ha zkażenéch ludżi
na blizki pżikhad ſlubenoho Meſiaſa pżihotuwaw. Wón jich móczṅe k
polėpſcheṅu żiẇeṅa napominaſche ha ludżo radé na ṅoho pżipoſkuwachu ha
wo tżródach joho wo puſcżiṅe wopótuwachu. Téch, kiż ſwoje rėchi
wobżelnoſcżachu, ha ſo wėrṅe polėpſchicż chczéchu, kcżijeſche wón wo
rėczé Jordanu k znaṁeṅu wodawaṅa rėchow.

Też Jėzus pżindże k Janej, zo bó ſo kcżicż daw. Jan, kiż joho znajeſche,
ſo zapoẇe, praẇiczé: „ja dérbjaw <pb n="98"/>wot tebe kcżené bócż ha té
pżindżeſch ke mni! Jėzus wotmoji: „daj to bócż! jenoj tak móżemoj woboj
bożu pżikazṅu doṗelnicż.“ Na to wón joho kcżijeſche. — Hatż Jėzus z wodé
wuſtupi, zlėtwaſche wóſche ṅoho duch ſẇaté wo żtawtnoſcżi hójbja ha z
ṅebes zeṅdże wós: „to jo mój lubó ſén, na kotrémż mam ſwoje zpodobaṅo.
Joho ſwóſchcże!“

Jėzus wo puſcżiṅe.

Nėtk poda ſo Jėzus wot ducha ſẇatoho ẇedżené do puſcżiné, zo bó ſo tam
wo zakhowanej cżichocże mów bez wſchoho rozṗerſcheṅa pżez pacżeṙe ha
rozmóſleṅa pżihotuwacż k wulkomu, ſẇatomu ſkutkej, kotromuż bė wótcz
joho powowaw. Wón ſo pżi tém żtérczécżi dṅow poſcżeſche. — Potém pżindże
k ṅomu zwó duch ha wabeſche joho trójczé k rėchej pżecżiwo Bohu. Jėzus
pżewiné zpótwaṙa pżez to, zo boże ſwowa joho nutsdawaṅam ha radże
napżecżo ſtajeſche.

Rada ha trȯżt za téch, kiż zpȯtwaṅa cżerṗa.

Bėr deṙe na kedżbu, zo tón, kiż wėſtu nakhilnoſcż k zwomu wo ſebi pótṅe,
hale tulej nakhilnoſcż potwótżi ha te zwo ṅewobóṅdże, — żadén rėch nima,
ẇele ẇaczé potżink ſkutkuẇe ha móto ſebi zaſwużi.

Czéwo żiẇeṅo wėrnoho kżeſcżijana jo ſtajne bėdżeṅo pżecżiwo zpótwaṅam;
bez nich ṅebó poczcziwoſcż zaſwużbna, anicz móżna bówa: ruṅe każ té
zpiczé poczcziwó bócż ṅemóżeſch, tak też nicz bez próczé ha pżewiṅeṅa,
nicz bez zpótwaṅow. Lej! zpótwaṅa ṅejſu rėch, ẇele ẇaczé pżileżnoſcże,
wėrnu poczcziwoſcż ſkutkuwacż.

<pb n="99"/>

Teſamo drobniſcho pżez pżikwadé rozeſtajane:

Tebi k pżikwadej do móſli padṅe: ja chczu ſo na ſwojim ṅepżecżelu
ẇecżicż; habó: ja chczu nėżto ṅetżeſne woboṅcż. To jo zpótwaṅo! — Tebi
ſo tute móſle zpodobaja: ẇecżeṅo ſo cżi ſwódke zda, ha zwa pożadoſcż ſo
cżi lubi; lej to też hiżcżen k zpótwaṅu ſwuſcha. Hale — tak khėczé hatż
té pȯtṅeſch, zo nėżto ṅeprawo móſliſch, habó nėżto rėſchne pożadaſch, ha
z dobrej wolu wo twojich móſlach ha pożadoſcżach zawoſtaṅeſch ha ſo wo
nich paſeſch, da woboṅdżeſch té rėch. — Déż pak rėſchne móſle wo ſebi
poduſéſch, ha pżi ſebi ṙekṅeſch: „ṅe! ja ṅecham ſo ẇecżicż, ja ṅecham
ṅetżeſné bócż!“ da té potżink ſkutkuẇeſch.

Déż ſebi wėſté ṅejſé, hatż ſé do zpótwaṅa zwoliw habó nicz, da zpomṅ:
bez ſwojoho ẇedżeṅa ha wole tżwojek żeni ṅemóże rėſchicż.

Joli Boha nutṅe lubuẇeſch ha joho zrudżicż ſo ſtrachuẇeſch, — joli
ſtajṅe pżed kóżdém rėchom ſo na kedżbu beṙeſch; — déż zpótwaṅam z dobrej
wolu pżileżnoſcż ṅedaẇeſch; déż ſé też wſcho wonkowne, żtoż bė wo twojej
moczé, tżiniw, każ k pżikwadej: twojej wotżi zmolom wotwobrocżiw — tebi
ſtraſchne mėſta wopuſchcżiw, — nėżto druhe ſebi za dżėwo woznéw — na
teſamo wſchu ſwoju kedżbnoſcż ha próczniwoſcż zwożiw, zo bó zpótwaṅo
pżewinéw, da móżeſch wėſté bócż, zo ṅejſé zrėſchiw.

Ṅebódż mawomóſné, déż zpótwaṅa huſto na tebe khodża, ha bórṅe ſélniſche
bóli. Nezabódż: zo Bóh nikoho pżez joho mócz zpótwacż ṅeda. Wón jenoj
zpótwaṅo na tebe dopuſchcżi, zo bó twoja poczcziwoſcż <pb n="100"/>ſo
wopokazacż, wobkrucżicż ha móto ſebi zaſwużicż mówa. Bóh jo ſwėrné ha
daẇe wo zpótwaṅu też ſwoju pomocz, zo móli je pżewinécż, praẇi ſẇ.
Japożtow.

Pomoſli ſebi, zo jo też Jėzus zpótwaṅa pżecżerṗew. Wukṅ pak też wot
ṅoho, ſo jich wobaracż ha nad nimi dobówacż. —

Kedżbuj: zo ſo ſam z dobrej wolu do zpótwaṅa ṅepodaſch; — zdaluj ſo, tak
ẇele hatż móżeſch, kóżdeje pżileżnoſcże k rėchej! Té hiżon wėſch, żto jo
za tebe ſtraſchne. Hiżon do prėdka pżi ſebi wobzank, kak budżeſch ſo wo
pżileżnoſcżi k rėchej, kotrejż wucżeknécż ṅemóżeſch, zadżerżecż.
Pżihotuj ſo k tomu pżez pacżeṙe; woz ſebi krucże prėdk, wo nitżim
ṅepżidawacż, nidé do rėcha ṅezwolicż. Namakaſch pak ſo wo pżileżnoſcżi,
da bódż mudré: potwótż zmolom wo prėdka zwu pożadoſcż; wot ſamoho
pṙeṅoho wokomikṅeṅa ſem zṗedż ſo rėchej ze wſchėch móżnéch moczow.

Modli ſo! dopomṅ ſo na ṅewidomnu pżitomnoſcż bożu! ṙek: kak mów ja tajku
zwóſcż woboṅcż ha pżecżiwo mojomu Bohu ha kṅezej zrėſchicż? Joli pżi
móczném zpótuwaṅu też jenoj wokomikṅeṅo na Boha, twojoho
wſchohowėdomnoho wótcza ha ſudnika zpomniſch, jene jencżke zdéchwantżko
k ṅomu póſcżeleſch, potém wėſcżi do żanoho rėcha zwolicż ṅebudżeſch.

Zo bó ſo wo tżaſu horczoho zpótwaṅa zkerſcho ha lóżo hromadu braw, ha
twoje móſle na Boha ha te dobre zwożiw, k tomu tṙebaj też wonkowne
ſrėdki: poladuj k ṅebju; na bożu matru; ztżiṅ ſebi ſẇaté kżiż: poklak,
ſtékwi ruczé, ṙek krótku modlitbu, wupraj ſẇ. <pb n="101"/>ṁeno „Jėzus!“
— Żtóż wo zpótwaṅu do rėcha zwoli, ha zrėſchi, tón ma ſebi ſamomu — nicz
zwomu duchej winu dawacż.

Litanija wot najſẇacżiſchoho ṁena „Jėzus.“

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże, ſmėl ſo nad nami! Kṅeże, ſmėl ſo nad
nami!

Jėzu Kréſchcże, ſwóſch nas!

Jėzu Kréſchcże, wuſwoſch nas!

Jėzu Kréſchcże, wuſwóſch nas!

Bóh wotcze z téch ṅebes! ſmėl ſo nad nami!

Bóh ſéno, wumóżniko toho ſwėta! ſmėl ſo nad nami!

Bóh Ducho ſẇaté! ſmėl ſo nad nami!

Sẇata Trojicza, té jenitki Bożo! ſmėl ſo nad nami!

Jėzuſo! té ſéno toho żiwoho Boha! } Smėl ſo nad nami!

Jėzuſo! té ſéno Davidowó!

Jėzuſo! té ſéno teje kṅeżné Marije!

Té najſẇecżiſchi Jėzuſo!

Té najmóczniſchi Jėzuſo!

Té najſélniſchi Jėzuſo!

Té najdoſpowniſchi Jėzuſo!

Té najkraſniſchi Jėzuſo!

Té najdobrocżiwſchi Jėzuſo!

Té najlubozniſchi Jėzuſo!

Té najlubſchi Jėzuſo!

Té najzpodżiwniſchi Jėzuſo!

Té najtżeſniſchi Jėzuſo!

Té najdoſtojniſchi Jėzuſo!

Jėzuſo, té zbóżniko toho ſwėta!

Jėzuſo, té ſṙedżicżeṙo bez Bohom ha tżwojekom!

<pb n="102"/>

Jėzuſo, té dobré duſchow paſtéṙo! } Smėl ſo nad nami!

Jėzuſo, té naſch wucżek!

Jėzuſo, té lubuwaṙo tżiſtéch duſchow!

Jėzuſo, ſwėtliſchi hatż te hwėzdé!

Jėzuſo, reniſchi hatż tón mėſacz!

Jėzuſo, jaſniſchi hatż te ſwónczo!

Té najponiżniſchi Jėzuſo!

Té najzcżerpliwſchi Jėzuſo!

Té najpoſwuſchniſchi Jėzuſo!

Té najdobrocżiwſchi Jėzuſo!

Té najpokorniſchi Jėzuſo!

Té najſwėrniſchi Jėzuſo!

Jėzuſo, té lubuwaṙo teje tżiſtoté!

Jėzuſo, naſcha ẇeſowoſcż ha luboſcż!

Jėzuſo, té lubuwaṙo toho mėra!

Jėzuſo, té żpihelo toho ſẇatoho żiẇeṅa!

Jėzuſo, té żpihelo wſchilkich poczcziwoſcżow!

Jėzuſo, té wėrne ſwėtwo!

Jėzuſo, té wėtżna wėrnoſcż!

Jėzuſo, té ṅezkóntżna dobrota!

Jėzuſo, té wotcze téch khudéch!

Jėzuſo, té tróżtaṙo téch zrudnéch!

Jėzuſo, té pokwadże téch wėriwóch!

Jėzuſo, té ẇeſowoſcż téch jandżelow!

Jėzuſu, té kralo téch patriarchow!

Jėzuſo, té wobſwėtleṙo téch prophetow!

Jėzuſo, té miżtéṙe téch japożtowow!

Jėzuſo, té wutżeṙo téch zcżenikow!

Jėzuſo, té ſélnoſcż téch martraṙow!

Jėzuſo, té ſwėtwo téch wuznawaṙow!

Jėzuſo, té ſlubené téch kṅeżnow!

Jėzuſo, té króna wſchitkich Sẇatéch!

<pb n="103"/>

Bódż nam nadné, — pżelutuj nas o Jėzuſo!

Bódż nam nadné, — wuſwóſch nas o Jėzuſo!

Wot wſchitkoho zwoho! wumóż nas o Jėzuſo!

Wot wſchitkich rėchow! } Wumóż nas, o Jėzuſo!

Wot twojoho nėwa!

Wot pótajnéch letżeṅow toho djabowa!

Wot wójné, woda ha mora!

Wot pżeſtuṗeṅa twojich kazṅow!

Wot napada wſchitkich ṅepżecżelow!

Pżez twoje ſẇate tżwojekuwaṅo!

Pżez twój pżikhad!

Pżez twój ſẇaté narod!

Pżez twoje ſẇate wobrėzuwaṅo!

Pżez twoju próczu ha dżėwo!

Pżez twoje ſchwikaṅo!

Pżez twoje krónuwaṅo!

Pżez twoje boloſcże!

Pżez twoju ſẇatu ſṁercż!

Pżez twoje hordozne hoṙeſtacżo!

Pżez twoje kraſne do ṅebes ſtpėcżo!

Pżez twoju ẇeſowoſcż!

Pżez twoju majeſtoſcż ha kṅejſtwo!

Pżez tu próſtwu twojeje najſẇ. macżeṙe ha kṅeżné!

Pżez tu próſtwu wſchitkich twojich lubóch Sẇatéch!

O jeṅo boże! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta; pżelutuj nas o
Jėzuſo!

O jeṅo bože! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta, wuſwóſch nas, o
Jėzuſo!

O jeṅo boże! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta, ſmėl ſo nad nami!
o Jėzuſo!

Jėzu Kréſchcże, ſwóſch nas! Jėzu Kréſchcże wuſwóſch nas!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami!

Kréſchcże, ſmėl ſo nad nami!

<pb n="104"/>

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Wotcze naſch, a. t. d.

℣. Khwal moja duſcha toho kṅeza!

℞. Ha wſchitko, żtoż wo mni jo joho ſẇate ṁeno!

℣. Te ṁeno toho kṅeza bódż khwalene!

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże!

℣. Kṅeże, wuſwóſch moju modlitbu!

℞. Ha daj mojomu żadaṅu k tebi pżincż!

Modlitba.

O Bożo! kotréż ſé pżekraſne ṁeno Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho ſéna, naſchoho
kṅeza, twojim wėriwȯm czéle lubozne, zwȯm ducham pak bojazue ha
ſtraſchne ztżiniw; popżej nadṅe, zo bȯchu wſchitczé, kotſiż tute ṁeno na
zemi pobożṅe tżeſcża, ſwȯdkoſcż ſẇatoho trȯżta wo pżitomném żiẇeṅu
dȯſtali, ha wo pżichodném wėtżnu ẇeſowoſcż ha ṅezkȯntżnu zbȯżnoſcż wo
ṅebeſach wużiwacż mȯli. Pżez tohoſamoho naſchoho kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa,
twojoho ſéna, kotréż z tobu żiwȯ jo ha kraluẇe wo jednoſcżi ſẇatoho
ducha, wėrné Bȯh wot wėtżnoſcże hatż do wėtżnoſcże. Amen.

Jėzuſowo zjawne żiẇeṅo.

Hatż dotal bė Jėzus wo cżichim zakhowaṅu żiwó bów. Nėtk pak, hako bė wón
wo Jordanu pżez ṅebeſki wós ſẇatotżṅe za ſéna bożoho wuznaté, zpotża ſo
wón też zjawṅe hako zbóżnik ſwėta pokazacż.

Wón pżekhodżeſche żidowſke krajiné, zo bó wſchudżom zabwudżene izraelſke
wowozé pótaw, wſchėm dobru <pb n="105"/>wokżeẇaczu póẇeſcż pżiṅes, jim
Boha ha joho ſẇatu wolu zjeẇiw. Wón prėdwaſche z wulkej horliwoſcżu,
pódla pak z ruṅa wulkej pokornoſcżu najſẇacżiſchu wutżbu, ha wobkrucżi
ju pżez zpodżiwne dżiwó, bóle hiżcżen pżez kraſné pżikwad ſwojoho
ſẇatoho żiẇeṅa ha zkóntżṅe pżez ſwoje cżerṗeṅo ha ſamu hórku ſṁercż toho
kżiża. — To ſo ſta pżez tſi lėta, kotreż mó lėta joho zjawnoho żiẇeṅa
rėkamó.

Wo zcżėhuwaczém pokazamó tebi Jėzuſa hako bójſkoho wutżeṙa — hako
pżikwad wſchėch poczcziwoſcżow — ha wo joho cżerṗeṅu; ha proſémó Boha
nutṅe, wón chczéw tebi nadṅe popżecż: Jėzuſa z toho za ſwojoho zbóżnika
zpóznacż ha joho zcżėhuwacż.

Jėzus hako bójſki wutżer.

Jėzus prėdẇe na hoṙe.

Ẇele ludu bėſche ſo junu k Jėzuſej zeſchwo; wón naſtupi jenu horu ha
rétżeſche k ſwojim wutżownikam ha zhromadżenomu ludej, kajczé cżi bócż
dérbja, kiż k joho towarſtwej, kotreż wón też huſto ſwoje kraleſtwo
ṁenuwaſche, pżiſwuſchecż hapżez joho wutżbó ha wuſtawó poczcziwi ha
zbóżni bócż chczejdża.

Zbóżni, praẇi wón, ſu cżi khudżi wo duchu, to ſu cżi, kiż poniżnu, wot
pożadoſcżow za tżaſnémi kubwami tżiſtu wutrobu maja; dokelż jim ſwuſcha
ṅebeſke kraleſtwo, kotreż ṅewobſteji wo tżaſnéch hale wo wóſchich
kubwach: — wo wėrnoſcżi ha poczcziwoſcżi, wo zpóznacżu ha ſwėrném
doṗelṅeṅu Jėzuſoweje wutżbó. —

<pb n="106"/>

Zbóżni ſu cżi pokorni, cżi kiż radſcho cżerṗa ha ṁelcża, hatż ſo ẇecża;
dokelż woni budża zeṁu wobſénécż: nicz jenoj ſami wo mėṙe żiwi, hale też
ẇele na wutrobach druhich zamożecż.

Zbóżni ſu kiż ſo rudża ha żarẇa ſwojoho ha druhich ṅezboża, ſamſnéch ha
czuzéch rėchow dla. Wėtżṅe ṅebudża ſo rudżicż, dokelż Bóh ſam budże jich
tróżtuwacż, hiżon wo tém, ẇaczé hiżcżen wo pżichodném żiẇeṅu.

Zbóżni ſu cżi, kiż ſu wódni ha latżni za zprawnoſcżu! cżi, kiż wo
wėrnoſcż ha poczcziwoſcż tak nutrṅe żadaja, każ wódné za jėdżu ha latżné
za picżom: woni budża naſécżeni, ha wulczé wokżėweni, déż budża ſwoje
ſẇate pożadaṅo doṗelṅene widżecż.

Zbóżni ſu cżi miwoſcżiwi: kiż druhim wodawaja ha dobroté wopokazẇeja;
woni budża miwoſcż dóſtacż: jim budże wodate tu ha wo tamóm ſwėcże. —

Zbóżni ſu cżi, kiż tżiſtu wutrobu maja: wutrobu bez tajeṅa, bez
nakhilnoſcże k rėchej; bez ſtracha ſmėdża tajczé tżwojekam pżed wotżi
ſtupicż, z dżėcżaczej dowėrnoſcżu k Bohu poladwacż, ha budża nėhdé joho
wėtżṅe widżecż wot wobletża k wobletżu.

Zbóżni ſu cżi mėrni: kiż ſo ze wſchitkimi tżwojekami bratrowſczé zṅeſu,
dokelż ſmó wſchitczé dżėcżi jenoho wótcza, kiż wo ṅebeſach jo; tajczé ſu
hódni dżėcżi boże rėkacż, ha herbja joho kraleſtwa bócż.

Zbóżni ſu cżi, kiż pżezcżėhaṅo cżerṗa zprawnoſcże dla: kiż ſu hidżeni ha
zadſṗeni, dokelż ſwoju winwatoſcż doṗelṅa, dobre ſkutkẇa, radża ha
podṗeraja; jich móto budże wulke w ṅebeſach. —

<pb n="107"/>

Dale praẇeſche zbóżnik: joli waſcha pocżcziwoſcż doſpowniſcha ṅejo, hatż
ta téch piſmawutżenéch ha phariſejeṙow, ṅezmėjecże żadén dżėl na mojim
kraleſtẇe. Tucżi ſwoju poczcziwoſcż jenoj wo wonkowném, wo zdacżu — wo
tżwojetżej khwalbe pótaja, tżiṅa ẇele haré ha pwóchi ze ſwojej
ſẇatoſcżu: hale jich wutroba bė powna zwóſcże.

Jėzus pokrotżuwaſche: „Wo ſtarém zakoṅu, każ wó wėſcże, rėka: té
ṅeſṁeſch kónczuwacż; żtóż pak nėkoho zkónczẇe, jo ſuda winojté. Ja pak
wam praẇu: żtóż ſo na ſwojoho bratra nėẇe, jo hiżon ſuda hódné; żtóż
ſwojomu bliſchomu ṙekṅe: rakka! jo radé winojté, żtóż pak jomu ṙekṅe: té
bwazṅe! jo helſkoho wohnja winojté.“ Sud ha rada bėchu ſudniſtwa, kiż
zjawne rėchi ſudżachu; rakka ha bwazṅe ſteji za rozne wohidżeṅa ha
zaklecża. Kréſtus chcze praẇicż: zo ſu nėw ha hidżeṅa, ha wopokazaṅa
toho pżez hidżacze ha klejacze rétże ruṅe tak żtrafó hódne, hako
zarażeṅo ſamo.

Wo ſtarém zakoṅu rėka dale: „té ṅedérbiſch mandżelſtwo wamacż. Ja pak
wam praẇu, zo kóżdé, kiż na żonſku z pożadaṅom polada, jo wo ſwojej
wutrobe hiżon mandżelſtwo z ṅej zwamaw.“ Hiżon ṅetżiſte móſle ha
pożadaṅa — hiżon wola k rėſcheṅu — jo rėch.

„Déż tebe twoje wótżko pohorſchuẇe, wutor je ha cżis je wot ſo. Déż cże
twoja ruka pohorſchuẇe, wotrubaj ju ha cżis ju wot ſo; dokelż lėṗe tebi
jo, zo z jeném wótżkom habó z jenej ruku do wėtżnoho żiẇeṅa nuts dżoſch,
hatż zo bó dwė wótżczé ha dwė ruczé mėw, ha cżėſṅené bów do wėtżnoho <pb
n="108"/>woheṅa.“ To rėka: Zdaluj wſcho wot ſo, żtoż mówo tebe k rėchej
wabicż, bórṅe tebi tak lubo ha trėbne bówo, każ wótżko habó ruka; cżėkaj
pżileżnoſcżi k rėchej; ṅewopótwi mėſta, — ṅepżtſtaj ſo na ſwużbó, —
ṅewobkhadżuj z ludżimi, kiż móli tebi ſtraſchne ha wabjacze bócż.

„Ṅechaw ſo ẇecżicż na zwomi ludżimi! hale déż jo tebe nėchtón na twoje
prawo liczo dériw, podaj jomu też druhe; ha déż nėchtón twojeje ſukṅe
dla z tobu zkórżbu ẇedże, daj jomu też zwėrſchnu.“ Jėzus chcze praẇicż:
wukṅ kżiwdé ha ṅezprawnoſcże zcżerpṅe, ṁeltże pżeṅeſcż; ṅechaw ſo
ẇecżicż; ṅenėwaj, ṅeṁerzaj ſo; ṅecżep; ṅeſwar! Ṅebejż też zdobom bez
nuzé pżed ſud; lubuj mėr: ṁej zcżerpnoſcż, wone hiżon budże ſo dacż. Sé
pak té nuzuwané, ſo zamojecż, habó twoje prawo pótacż, tżiṅ to z
mudroſcżu ha zpokornoſcżu. Lubui też twojich ṅepżecżelow!

„Chczejſchli jamożnu dacż, ṅewuwowai to bez ludżimi, każ cżi tajenczé.
Daj ṁeltżo, wo zakhowaném: twój nan wo ṅebeſach je tola widżi, ha budże
tebe za to mótwacż.

„Déż ſo modliſch, dżi do twojej komorki, na zkhowane, mėrne mėſto, zankṅ
duṙe, zhromadż twoje móſle, ha modli ſo k twojomu ṅebeſkomu wótczej wo
zakhowaṅu.“ Bóh lada na wutrobu, ha ſwóſchi najzkradżniſche
pozdéchuwaṅo.

„Ṅebódżcże pżez mėru ſtaroſcżiwi za czérobu ha draſtu: tón, kiż jo wam
żiẇeṅo daw, budże je też zdżerżecż. Wobkedżbujcże ptatżki pod ṅebjom: te
ṅeſéja, ha ṅeżnėja, ha tola je waſch wótcz naſécża. Ṅejſcże wó ẇacz hatż
ptatżki? Żtó wot was móże pżez mudruwaṅo ſwoje żiẇeṅo podlėjicż?
Tżohodla <pb n="109"/>ſcże wó draſté dla tak ſtaroſcżiwi? Ladajcże na
kwėtki toho pola, kak roſtu: wone ṅedżėwaja ha ṅeſchija: ha tola Salamon
wo ſwojej kralowſkej póſche ṅebe reṅſcho zhotuwané, hatż jena jencżka
wot nich. Kak ẇele ẇacz budże waſch wótcz was wobſtaracż, wó mawowėriwi!
Wón wė, żto wam trėbne jo.“

„Ṅebódżcże ſtaroſcżiwi ha zrudni wo pżichodne! Kóżdé dżeṅ ma ſwoju
wobcżeżnoſcż ha ſwoje dżėwo;“ tżohodla dérbeli ſebi pżitomnoſcż pżez
ṅetṙebawſchu ha ṅewużitnu ſtaroſcżiwoſcż wobcżeżicż. Dajcże Boha,
waſchoho luboho wóteza ſo ſtaracż.

„Żtoż wó chczejcże, zo bóchu druzé wam tżinili, to tżincże też jim.“

Zkóntżṅe napominaſche Jėzus ſwojich pżipoſuchaṙow: „Dżicże nuts pżez
huſke duṙe! ſchėroke ſu rota ha wuteptané pucż, kiż k zahiṅeṅu ẇedże, ha
ẇele jich na nim khodżi. O kak huſka zcżeżka, kiż k żiẇeṅu ẇedże; ha
mawo jich jo, kiż tutón pucż namakaja,“ dokelż wėrnoſcż ze zprawnej
wutrobu ṅepótaja, ha za tém dobrém ſebi żanu próczu ṅedawaja; dokelż
tżiṅa, żtoż druhich tżinicż widża, habó tżomż heẇak pokhileja; nicz żtoż
winwatoſcż ha ſwėdoṁo, nicz žtoż boża wola ha Jėzuſowa wutżba żada.

„Nicz kóżdé, kiż ṙekṅe: kṅeże, kṅeże! kiż jenoj kżeſcżijan po ṁenje jo;
nicz kóżdé, kiż pżi dobréch żadoſcżach ha próznéch prėdkwzacżach
zwoſtaṅe; nicz kóżdé, kiż wſchitko jenoj pżez pacżeṙe ſpėwaṅo dóſtacż
chcze, żtoż tola zaſwużene, pżez ſwėrne doṗelṅeṅo ſwojich winwatoſcżow
nadobóte bócż ma, — póṅdże <pb n="110"/>nuts do ṅebeſkoho kraleſtwa,
hale jenoj tón, kiż wolu ṅebeſkoho wótcza doṗelni.

Jėzus wutżi wo pżirunaṅach.

Po waſchṅu tamnoho tżaſa ha po rozoṁe ſwojich pżipoſwuchaṙow wutżeſche
Jėzus huſto wo pżikwadach habo pżirunaṅach, (parabulach). Pżez to bó
joho wutżba zrozemliwiſcha ha zpodobniſcha; tṙechi ha pohnu też wutrobó
téch, kotſtż wérnoſcż zpóznacż ruṅe jara zwoleni ṅebechu; joho ſwowo
dóſta pżez to też ẇetſchu mócz, zawoſta lóżo wo poṁatku ha zbudżi
zpipoſwuchaṙow k rozpomṅeṅu. — Tak déſta też joho bójſka mudroſcż
tżwojetżu naturſku żtawtnoſcż, każ wón ſam, tón ſén bożi, hako ſén toho
tżwojeka pżiſchow bė.

Jėzus wutżeſche, kak dobré, ſmėlné ha miwoſcżiwó Bóh pżecżiwo wſchėm
tżwojekam jo: déż wón joho hako nana zjeẇi, kotréż ſwoje dżécżi lubuẇe,
za ṅe ſo ſtara, te zhubene dżėcżo z ẇeſowoſcżu zaſé hoṙebeṙe, déż ſo
żelnoſcżiẇe wrócża.

Jėzus ſtajeſche nam Boha prėdk hako hoſpodaṙa, kotréż dżéwacżeṙow za
ſwoju winiczu póta, zo bó jich mòtwacż mów.

Hako krala, kiż ſwojomu ſénej kwaſnu hoſcżinu wuhotẇe, na kotruż
wſchitczé proſcheni ſu: dokelż Bóh chcze zo bóchu wſchitczé tżwojekojo k
zpóznacżu wėrnoſcże pżiſchli, — wſchitczé dobri ha zbȯżni bóli.

Hako kṅeza, kotréż ſwojim ſwużownikam wſchelake talenté, daré, moczé,
ſrėdki ha pżileżnoſcże k dobromu pżepodaẇe, zo bóchu z toho dobótk ha
wużitk mėli ha wėtżne móto zaſwużili.

Wón wutżeſche: zo dérbimó, déż Boha wo nėtżo proſémó, ṅepżeſtawacż ha wo
dowėṙeṅu wobſtajni bócż, <pb n="111"/>bórṅe też pṙeni krócż wuſwóſcheni
ṅebóli. „Pżecżel’ praẇeſche wón, ſtaṅe też noczé, ha poda khlėb tomu,
kiż ṅepżeſtawa kwapacż.“

Wón wutżeſche: zo dérbimó z poniżnoſcżu proſécż, wo pżikwadże wot
pharizejeṙa ha czwónika: tón ſtejeſche zezadé ha ṅezważi ſo ſwoje wotżi
pozbėnécż; bijeſche na ſwoju wutrobu ha praẇeſche: Bozo, bédż mi
rėſchnikej nadné. Ha Bóh bė jomu nadné.

Też wo wobkhadżuwaṅu z druhimi dérbimó ſtajṅe poniżni bȯcż: każ tamón
pżi hoſcżiṅe, kiż ſo na kónczu ſéné ha potém wóſche ſadżené bó; tak
budże kóżdé, kiż ſo ſamoho poniża, powòſchené. Séṅe pak ſo żtȯ na pṙeṅe
mėſto, budże wón z haṅbu woſobniſchomu hoſcżej mėſto wotſtupicż dérbecż,
dokelż kóżdé, kiż ſo ſamoho powóſcha, budże poniżené.

Jėzus też wutżeſche, zo dérbimȯ druhim wodawacż, joli chczemó wot Boha
wodacżo dóſtacż, pżez pżikwad wot ṅezprawnoho wotrotżka, kotromż bė joho
kṅez wulki dow zpuſchcżiw: kotréż pak bė pżecżiwo ſwojomu ſobuwotrotżkej
tak ṅeſmėlné, zo wot ṅoho mawó dow ſuroẇe krucże żadaſche. Hatż to kṅez
zhoni, da wón ṅeſmėlnoho wotrotżka do jaſtwa tżiſnécż, dójż czéwó dow
ṅezapwacżi.

Żtó naſch bliſchi jo, ha kak napżecżo wſchėm naſcheje pomoczé potrėbném
tżwojekam lubozni ha dobrocżiwi bócż dérbimó, pokaza Jėzus wo pȯẇedaṅu
wot miwoſcżiwoho Samaritanaṙa, kotréż za czéle ṅeznatoho, do rubeżnikow
padṅenoho, ha wot ṅich pżebitoho tżwojeka tak ẇele tżiṅeſche, tak
lubozṅe ſo nad nim ſmėli, tak deṙe joho wobſtara.

Stajṅe mamó kedżbni, ſtròzwi, ha na pżikhad naſchoho kṅeza pżihotuwani
bócż, ruṅa tém mudrém kṅeżnam, kiż z nalatémi lampami na nawożeṅowó
pżikhad tżakachu; <pb n="112"/>ruṅa ſwėrnomu wotrotżkej, kiż ſwojoho
kṅeza ſtajṅe lada; ruṅa ſtaroſcżiwomu hoſpodarej, kiż wė, zo paduch
pżindże: ſṁercż pżindże każ paduch w noczé.

Bwazné tón, praẇeſche Jėzus też, kiż jo ſtaroſcżiwó jenoj za tżaſne ha
zabódże, pżez darniwoſcż ha druhe dobre ſkutki ſebi pokwadé za wėtżnoſcż
hromadżecż. Jedén tżwojek, praẇi Jėzus, mėjeſche wſchoho doſcż; wón
chczéſche ſwoje bróżṅe ha hubje hiżcżen poẇetſchicż, hale — wón wumṙe wo
tejſamoj noczé.

Za poczcziwoſcż dérbimó najẇaczé ſtaroſcżiwi bócż; taſama dérbi nam tak
droha bócż każ zakhowanė pokwad, każ drohi pacżerk, za kotréż tón, kiż
jón ważicż wė, wſchitko da, żtoż ma.

Tak wutżeſche Jėzus wo pżirunaṅach: ha tak każ wón wutżeſche, hiżcżen
żadén wutżiw ṅebe: tak zwóſoka ha tola tak zrozemliẇe; tak wſchėdṅe ha
tola zpomożṅe; tak po tżwojetżim waſchṅu ha tola tak bójſczé.

Kżeſchcżijan dérbi bòjſku wutżbu Jėzuſowu praẇe zeznacż.

Najẇaczé kżeſcżijanow wėṙa, żtoż ſu z katechismuſa wuknéli, ha żtoż
wėricż waſchṅo jo: bez to, zo bòchu ẇedżeli, żto wėṙa ha ſo dale wo
ſwojej wėṙe wobhoṅeli. To jo wina wohidneje ṅewėdomnoſcże ha ẇele
rėchow; z toho pżindże tak ẇele pżiwėrkow; z toho tak ẇele jenoj po
zdacżu zwonkownéch poczcziwoſcżow, za kotreż ſo żanoho móta wo
pżichodném żiẇeṅu nadżecż nimamó. Z toho pżindże też liwkoſcż wo
kżeſcżijanſtẇe, ſtwerdṅeṅo wutrobow, ṅeluboſcź pżecżiwo Bohu ha
bliſchim; z toho pżemėrna ſtaroſcżiwoſcż za tżaſne, zabócżo wėtżnoho.

Kżeſcżijan dérbi wot Jėzuſa zeznacż ſwojoho Boha; <pb n="113"/>zeznacż;
dérbi po Jėzuſowoj wutżbe żiwó bócż: kak jo to móżno, déż wón ṅeẇe, żtoż
Jėzus praẇiw ha wutżiw jo.

Jėzuſowa wutżba ṅejo jenoj najlėpſchi ha najwėſcżiſchi, hale też jeneżki
ſrėdk k wėrnomu polėpſcheṅu ſwojoho żiẇeṅa ha k wėrnomu zbożu wo tutém
ha k zbóżnoſcżi wo pżichodném żiẇeṅu. Talej wutżba jo za kóżdoho: też za
mawo wutżenéch ha nizkich wo tém, żtoż polėpſcheṅo ha womėṙeṅo tżwojeka
naſtupa, deṙe k zrozeṁeṅu; wona jo ſwódki pżaw ha lochke dṙeṁo — pżez
nadżiju ha luboſcż.

Tohodla tebe, hako deṙezmóſlenoho ha zprawnoho kżeſcżijana, proſchu: té
chczéw huſto kedżbṅe pżencż, żtoż hatż dotal wot Jėzuſa Kréſtuſa ha joho
wutżbu praẇene jo ha dale praẇene budże. Ṅetżitaj żeni ẇele na jene
dobo; pżemóſli radſcho to, żtoż ſé tżitaw, ha nawoż je na ſwoje
wobſtejeṅa. —

Kròtke wopżecżo wſchoho toho, żtoż po Jėzuſowoj wutżbe tżinicż mamò.

Jėzus jo bójſku wutżbu z ṅebes pżiṅes ha ſam praẇiw: „żtóż wolu mojoho
ṅebeſkoho wótcza doṗelṅa, budże zpóznacż, zo moja wutżba wot Boha jo.“ —
Wſcho, żtoż jo wón wutżiw, wotpohlada te jene: ſkutkuwaczu luboſcż.
Wſchė kazṅe, kotreż jo ſén bożi wo ṁeṅe ſwojoho ṅebeſkoho wótcza
tżwojekam daw, zjednoſcża ſo wo jenej: wo luboſcżi. Czéwó zakoṅ, kotréż
joho wutżowniczé, ha wſchitczé, kiż wot ṅoho ṁeno kżeſcżijanow ẇedu,
doṗelnicż maja, wobſteji wo luboſcżi.

Té dérbiſch Boha, twojoho kṅeza lubuwacż z czéwoj twojej wutrobu, z
czéwoj <pb n="114"/>twojej duſchu, ze wſchėch twojich moczow ha wóſche
wſchoho! to jo pṙeṅa ha najwoſobniſcha kazṅa. Druha jo tej runa: té
dérbiſch twojoho bliſchoho lubuwacż, każ ſo ſamoho.

Lubuj Boha.

Jėzus nas wutżi, tżohodla ha kak mó Boha lubuwacż mamó.

Mó dṙe Boha ṅemóżemó lubuwacż każ tżwojeka: Bóh jo duch. Déż pak praẇe
nutṅe wopomnimó, zo jo Bóh ſam wot ſo najẇetſche ha najlubozniſche
kubwo; zo jo naſch najlubſchi wótcz; pżecżiwo wſchitkim tżwojekam,
potajkim też pżecżiwo nam, tak dobrocżiwó ha ſmėlné; da zmėjemó na nim
naſchu najẇetſchu ẇeſowoſcż. Tuta ẇeſowoſcż na nim budże nas też ſélṅe
pohnuwacż, jomu ẇeſowoſcż tżinicż, ha ſo wſchėch rėſchnéch ẇeſowoſcżow
zdaluwacż. Wo tém wobſteji luboſcż k Bohu. — Tżwojetża wutroba jo bez
ẇeſowoſcże prózna ha wopuſchcżena; nima tohodla na Bohu żanu ẇeſowoſcż,
da budże ſo wo druhe ẇeſowoſcże wobhoṅecż.

Też Bóh pokaza wulczé ſwoju luboſcż pżecżiwo tém, kiż joho lubuẇa: hiżon
wo tutém, ẇaczé hiżcżen wo pżichodném żiẇeṅu. Mó ṅeſṁemó Boha jencżczé
tohodla lubuwacż, dokelż nam tak mnohe dobroté wopokaza, też nicz na
wėtżne móto ſmėmó jenoj ſamo ladacż: naſcha luboſcż k Bohu dérbi
doſpowniſcha bócż. „Wėrna, tżiſta ha ſkutkwacza luboſcż k Bohu wobſteji
wo tém, zo Boha najſẇacżiſchoho, najdoſpowniſchoho wóſche wſchoho
ważimó, ha z tżeſcżownoſcżu pżed nim joho wolu doṗelnimó, joho kazṅe
dżerżimó;“ tak wutżi Jėzus.

<pb n="115"/>

Hiżon zprawnoho tżwojeka tżeſcżimó, ha joho pżikwad tżini też nam
poczcziwoſcż luboznu. Kak ẇele ẇaczé dérbimó Boha, najſẇacżiſchoho, kiż
czéle doſpowné, bez wſcheje ſwaboſcże ha ṅedoſpownoſcże jo, wóſche
wſchoho tżeſcżicż, ha ſo ze wſchėch moczow próczwacż, jomu podobni, to
jo: też tak dobri ha ſẇacżi bócż? — kak ṅedérbeli wo wſchėm naſchim
tżiṅeṅu ha woſtajeṅu ſtajṅe na joho ſẇatu wolu kedżbuwacż ha ju z
tżeſcżu pżed nim, habó z luboſcżu k ṅomu deṙe ha radé doṗelnicż?

Naſcha luboſcż k Bohu dérbi ſo potajkim woſobṅe na to zwożuwacż, zo ſebi
Boha hako najwóſche kubwo, hako najſẇacżiſchoho prėdkſtajimó: ha ſo
woſobṅe wo tém wopokazacż, zo mó też ſẇacżi ha pżez to jomu podobni bócż
ſo próczẇemó. Bóle na to dżėẇemó, joho kazṅe dżerżecż ha joho wolu
doṗelnicż, ẇaczé joho lubuẇemó.

1. Wukṅ potajkim twojoho Boha lėṗe ha lėṗe zpóznawacż: Lėṗe joho
zeznajeſch, nutniſcho budżeſch joho lubuwacż. Wopomṅ huſto, kak ṙeṅe ha
deṙe Bóh wſcho ztżiniw (ladaj ſtronu 46. a t. d.), pozbeṅ ſo wot
ſtwoṙeṅa k ſtworicżerej. Kedżbuj, żto tebi Jėzuſowa wutżba, ha twój
ſamſné rozom wot Boha zjeẇi. Pżipoſkwi kedżbṅe ha pilṅe na boże ſwowo!

2. Tżeſcżuj Boha toho najſẇacżiſchoho. Wopokazaj wo wſchėm, zo jo tebi
na bożej woli ha bożim zpodobaṅu ẇaczé lejżane, hatż na czéwóm ſwėcże.
Daj Bohu tżeſcż za wſchitko, żtoż té ſé ha żtoż té maſch. Wupraj boże
ṁeno z najhubſchej tżeſcżownoſcżu. Ṅepżiſahaj, déż nimaſch ważnu winu,
ha déż ṅejſé czéle pżeſwėdſené, zo wėrnoſcż rétżiſch. Dżerż pak też,
żtoż ſé z pżiſahu ſlubiw.

Rétż wot Boha ha bójſkich wėczow z najẇetſchej pokornoſcżu: ṅezadſṗej ha
ṅehaṅ, żtoż jo ſẇate; habó żtoż druzé, hatżruṅe ṅerozomni, za ſẇate
dżerża. Ladaj <pb n="116"/>też, kak mów pżez nabożne rozmwojeṅo, pżez
dobré pżibwad ha każ heẇak jenoż móżeſch, k tomu ſobuſkutkwacż, zo też
twoji bliſchi Boha lėṗe zpóznaja ha hódniſcho tżeſcża. Tżeſcżuj tohodla
Boha zjawṅe wo czérkwi: hale kóżdé tżas też doma, ha wſchudżom, pżez
pobożne żiẇeṅo, kotreż jo te prawo Bohuſwużeṅo.

3. Dżakuj ſo Bohu za wſcho dobre, kotreż tebi ha wſchitkim tżwojekam
wopokaza: też za wſchėdne, też za najṁenſche. Wſcho dobre pżindże wot
ṅoho. Zpóznaj joho dobroté: wużiwaj je deṙe, nawoż je po joho woli; dżėl
też druhim radé nėżto ſobu. Bódż pak też z mawóm zpokojné: Bóh kóżdomu
tak ẇele daẇe, każ po ſwojej najẇetſchej mudroſcżi za najlėṗe zpóznaje.

4. Dowėr ſo Bohu, kiż wſchitko po ſwojej najẇetſchej dobrocżiwoſcżi ha
mudroſcżi wodżi. Bóh móże jenoj dobre chczécż; ha wſchitko, żtoż wón
chcze, ſo ſtaṅe. Tém, kiż Boha lubuẇa, dérbi wſchitko k lėpſchomu
ſwużicż. Tżiṅ té te twoje, tak deṙe hatż móżeſch: za to, żtoż té
ṅezamóżeſch, budże ſo Bóh ſtaracż. Dżėcżacze dowėṙeṅo na Boha, ſtajne
pomóſleṅo ha poladwaṅo k ṅebeſkomu wótczej wo wſchėch pżipadnoſcżach
naſchoho żiẇeṅa, nam Jėzus woſobṅe k wutrobe ẇedże. Poſélṅ ſo wo
dowėṙeṅu na Boha pżez pacżeṙe ha doṗelṅ joho ſẇatu wolu.

5. Bój ſo Boha! to jo: ṅeſtrachwi ſo nitżoho tak jara, hatż joho ſẇ.
wolu pżeſtupicż. Bohabojoſcż dérbi ſo woſobṅe wo tém wopokazacż, zo
wſcho rėſchne hidżimó. —

Żtóż mnohoſcż ha wulkoſcż bożich dobrotow wopomni, żtóż ſebi pomóſli,
kak dobre ha mudre wſchė poſtajeṅa ha pżikazaṅa ſu, żtóż ſebi żiẇe Boha
hako najwóſchoho, najlėpſchoho, najſẇacżiſchoho pżed wotżi ſtaji, nidé
ṅemóże <pb n="117"/>rėch lubuwacż, kiż jo najhórſchi ṅedżak ha
najwohidniſcha ṅepoſwuſchnoſcż pżecżiwo Bohu.

Lubuj twojoho bliſchoho.

Jėzus nas wutżi: żtó naſch bliſchi jo, — kak ha tżohodla joho lubuwacż
mamó.

Naſch bliſchi, praẇeſche wón, jo kóżdé tżwojek, kotromuż pomhacż, habó
nėżto dobre wopokazacż móżemó; ṅech jo, kajkiż chcze: doſcż na tém: zo
jo tżwojek.

Też praẇi nam Jėzus czéle jaſṅe, kak naſchoho bliſchoho lubuwacż
dérbimò, ṁenujczé: każ ſo ſamòch. Poſtajmȯ ſo jenoj kóżdé krócż na mėſto
druhoho, ha praſchejmò ſo: żto bóch ja wo tutéch wobſtejeṅach wot
druhich ſebi żadaw? Kak bóch ja zpokojom bów, dé bóchu druzé pżecżiwo mi
ſo tak zadżerżeli, każ ſo ja pżecżiwo nim zadżerżu? „Wſchitko, praẇeſche
Jėzus, żtoż wó chczejcże, zo bóchu tżwojekojo wam tżinili, to tżincże
też jim; — ha żtoż wó ṅechacże, zo bóchu druzé wam tżinili, to ṅetżincże
też jim.“

„Bliſchoho lubuwacż potajkim nitżo druhe ṅerėka, hatż: żanomu tżwojekej
nitżo zwo pżecż, anicz tżinicż; wſcho dobre jomu popżecż ha po móżnoſcżi
wopokazacż.“ Wo tutém rozoṁe móżemó ha dérbimò kóżdoho tżwojeka
lubuwacż. Té tṙebaſch jenoj wopomnicż, tżohodla bliſchoho lubuwacż
dérbimó: nicz jenoj joho poczcziwoſcżow ha dobréch ſamotnoſcżow dla,
nicz dokelż wón naſch pżecżel ha dobrocżeṙ jo. Żtóż bó na to ladacż
chczéw, dowho ṅebó wſchėch lubuwacż mów. Wėrna, tżiſta luboſcż ſwojoho
bliſchoho, każ Jėzus ju wot nas żada, wobſteji wo tém: zo druhich Boha
ha jich ſamóch dla lubẇemó; — habó tohodla, dokelż Bóh to chcze ha kóżdé
tżwojek po bożim znaṁu ſtwoṙené, z rozomom wobdaté ha ruṅa nam k ṅebju
powowané jo.

<pb n="118"/>

Zo pak naſcha wutroba radoſcż ha wokżecżo zatżuje, déż druhim dobroté
wopokazẇemó ha wo nuzé jim k pomoczé ſtejimó; ha zo za to wot naſchoho
zbóżnika wo tutém ha wo pżichodném żiẇeṅu wulke móto polubene mamó: to
mòże ha dérbi nas jenoj tżim bóle k luboſcżi bliſchoho napominacż ha
pohnuwacż.

Lubuj potajkim wſchitkich tżwojekow, też twojich ṅepżecżelow! Bóle
luboſcżiwȯ ſé, ṁeṅe zmėjeſch ṅepżecżelow. Ṅebódż żeni wina, ha ṅedaj
nikomu pżileżnoſcże, zo bó z prawdu na tebe zkorżicż mów. Ṅebódż ruṅa
tém, kiż pżeẇełe do ſo dżerża, wſchitko za zwo beru ha na wſcho ſo
hórſcha. Zṅes zcżerpṅe ſwaboſcże ha ṅepėknoſcże druhich, każ woni twoje
pżeṅeſcż dérbja. Wodaj tém, kiż ſu tebe roznėwali; pótaj ſamoho
ṅepżecżela zjednacż. Huſto k tomu nitżo ẇaczé trėbne ṅejo hatż dobre
ſwowo, pżecżelne pohladṅeṅo, habó ta próſtwa, zo bó cżi to habó tamo k
woli ztżiniw.

2. Bėr ſo deṙe na kedżbu, zo nikoho na joho duſchi ṅewobżkodżiſch: ladaj
ſo, zo nikomu zwó pżikwad ṅedaẇeſch, nikoho do bwuda ṅezaẇedżeſch, na
żane waſchṅo k rėchej ṅewabiſch, habó wot dobroho ṅewotdżerżuẇeſch.

3. Ṅemóſli ſebi wot druhich bez zprawneje winé nitżo zwoho: ṅewukwadwi
zdobom wſchitko zlė, żtoż druzé tżiṅa habó praẇa. Bėr ſo w rétżach na
kedżbu; ṅeraṅ nikoho na tżeſcżi; ṁeltż wo ſwaboſcżach twojoho bliſchoho;
zamojej joho, déż jo ſo pżeſchow; zakitaj joho, déż ſo jomu kżiwda
ſtaṅe. Ṅezwadż ſo kóżdeje mólitżkoſcże dla. Zadſṗej wſchė vżé ha hebaṅa;
dżerż, żtoż ſlubiw ſé. Ṅepżecżelſtwu, ṅepopżecżu, zawiſcżi ha ẇeſowoſcżi
na żkodże bliſchoho ṅedaj żeni wo twojej wutrobe zkadżecż; wobkṅeż twòj
nėw. Daj, woſtaj ha tżiṅ kòżdomu, żtoż ſo pżiſwuſcha. Sé nėkomu kżiwdu,
ṁerzaṅo <pb n="119"/>habó żkodu natżiniw, to tak khėczé ha tak deṙe hatż
móżeſch, zarunaj.

4. Na tém ṅejo doſcż, zo twojoho bliſchoho ṅeraniſch, té dérbiſch joho
też lubuwacż; ha twoja luboſcż pżecżiwo ṅomu ṅeſṁe jenoj wo
ſobużelnoſcżi ha ṙanéch ſwowach hale też wo ſkutku ſo wopokazacż. Te
najlėpſche, żtoż móżeſch ha dérbiſch bliſchomu tżinicż, jo: wutrobṅe
żadacż, Boha proſécż ha ſam, żtoż zamożiſch k tomu ſobupomhacż, zo bȯ
wȯn dobré, poczcziwó ha nėhdé zbòżné bów. — Dawaj wſchitkim dobré
pżikwad; napominaj druhich tak huſto hatż ſo z wużitkom hodżi, zo bóchu
ſwoje rèchi zpóznali ha ſo polėpſcheli. Wużi kóżdu pżileżnoſcż, dżeż
móżeſch druhim zpomożnu wėrnoſcż, kotraż jo tebi znata, ſobudżėlicż. —

5. Swuſch ha pomhaj bliſchomu też wo tżaſném, dżeż ha każ móżeſch. Déż
móżeſch jim próczu zalutwacż, habó cżerṗeṅo wolożicż, tżin to z
ẇeſowoſcżu, ha po twojej zamożnoſcżi. Dobra rada ha trożt, wutrobna
ſobużelnoſcż ha zaſtupna próſtwa pola druhich, jo też pomocz, ha huſto
ẇaczé winojta hatż ṗeṅezé.

6. Twoja luboſcż k bliſchomu dérbi rozomna ha kżeſcżijanſka bócż. Tżin
jomu, żtoż té wo téchſamóch wobſtejeṅach wot ṅoho z rozomom ha z prawdu
żadacż ſmėw, habó tżohoż ſo nadżecż mów. Tżiṅ te dobre z rozmóſleṅom,
nicz każ ſo tebi ruṅe zezdaṅe. Pomhaj najpṙedé ha najbóle tam, dżeż
najnuzniſche jo. Tżiṅ te dobre z tżiſtém wotpohladaṅom: nicz tżaſnoho
dobótka, nicz ſwėtneje tżeſcże, hale twojeje winwatoſcże ha Boha dla.
Dopomṅ ſo pżi tém huſto Jėzuſowóch ſwowow: żtoż wó jenomu najniſchomu
mojich bratrow tżinicże, to ſcże mi tżinili.

7. Cżi, kiż ſu hromadże żiwi, hako: muż ha żona, ſtarſchi ha dżėcżi,
bratſja ha ſotré, ha tżeledż, dérbja ſo też woſobṅe lubuwacż. Te
winwatoſcże, kiż tucżi maja, <pb n="120"/>rėkaja: winwatoſcże powowaṅa.
Bódż to, żtoż ſé, z czéwoj duſchu! tak jo wola boża; ha potajkim te
najlėpſche.

Lubuj ſo ſamoho.

Jėzus nas wutżeſche, kak ſo ſamóch rozomṅe lubuwacż dérbimó. Mó ſṁemó,
haj dérbimó też ſo ſamóch lubwacż: tuta kazṅa jo wo pṙedawſchej
wopżijata. Mó ṅemóli naſche winwatoſcże pżecżiwo Bohu ha bliſchim
doṗelnicż, ṅemóli Boha ha tżwojekow lubuwacż, dé bóchmó ſo ſamóch
ṅelubwali. Jenoj dérbi ſo to na prawo waſchṅo ſtacż. Wopatżna luboſcż k
ſamomu ſebi jo, kotraż jenoj na ſwój ſamſné wużitk ha dobótk, na tżeſcż
ha khwalbu, na hinite ẇeſowoſcże ha prózne wokżecża lada. Jėzus nas
wutżi ſo ſamóch zaprėcż; to re̓ka: ſwoju ſamoluboſcż wotpowożicż ha ſwoje
ṅepoṙadne pożadoſcże pżewinécż. Po Jėzuſowoj wutżbe dérbimó woſobniſche
kubwa ha wėrne ẇeſela pótacż, to jo: wo poczcziwoſcż ha zaſwużbu pżed
Bohom ſo próczwacż. Luboſcż ſo ſamoho, każ Jėzus ju wot nas żada,
wobſteji wo tém: „zo ſo pżez zprawnoſcż wėtżneje zbóżnoſcże hódnéch
tżinimó. To jo najwóſche kubwo tżwojeka.“

1. Staraj ſo potajkim pṙedé wſchoho za ſwoju duſchu, próczuj ſo wo
ṅewinwatoſcż, poczcziwoſcż ha zprawnoſcż. K tomu ſwuſcha, zo wėſch: żto
wėrne ha wopatżne, żto prawo ha ṅeprawo jo, ha za tém ze ſwėru
ſlėdżiſch, żtoż ſé hako wėrne ha dobre zpóznaw. Kedżbuj tohodla na dobre
wutżbó ha wużitne wėrnoſcże: pżemóſli ha rozpomṅ huſto, żto ſé dobre
ſwóſchaw habó heẇak nazhoniw. Ladaj, żto wo twojej wutrobe ſo ſtawa:
zpóznawaj ṅepoṙadne nakhilnoſcże ha pożadoſcże, zo mów je z bożej
pomoczu wobkṅeżicż. Pżiwutż ſo z wobſtajnej pilnoſcżu k dobromu, <pb
n="121"/>wuproſch ſebi ha wotżakuj wot luboho wótcza, żtoż two#ej
ſwaboſcżi pobrachuẇe.

2. Wobkhowaj ſtajṅe dobre ſwėdoṁo, tak budżeſch też wo zrudnoſcżi ha
cżerṗeṅach ẇeſowó ha zpokojné; też, déż druzé tebe zadſpėja ha tamaja,
móżeſch z tém ſo zpokojicż: Bóh ṁe znaje: jenoż zo wón ſwoje zpodobaṅo
na mni ma! To mi ẇaczé pwacżi hatż wſcha tżwojetża khwalba!

3. Zdżerż ſo wſchėch ẇeſelow, kiż dérbiſch pozdżiſcho wobżelnoſcżicż.
Ṅetżin też te najṁenſche, żtoż jo napżecżo pżiſtojnoſcżi ha tżeſnoſcżi.
Bódż haṅbicżiwó pżecżiwo ſebi ſamonu: dżerż ſo ſamoho wo tżeſcżi; — bódż
haṅbicżiwó wo wſchėm, też wo twojej draſcże. Ṁej Boha ſtajṅe pżed
wotżomaj! Też déż ſé ſam lutki, też déż móżeſch ṅewidżané rėſchicż,
widżi tebe Boh, najtżiſcżiſchi, ſẇaté, wſchohowėdomné ſudnik. Kedżbuj na
wós twojoho ſwėdoṁa: wſchitko, żtoż napżecżo ſwėdoṁu tżiniſch, jo rėch!

4. Zwin ſo, tak ẇele hatż móżno, wſcheje pżileżnoſcże k rėchej. Cżėkaj
pżed towarſtwami ha ẇeſelami, dżeż ṅepżiſtojnéch, lochkomóſnéch
nadeṅdżeſch. Ṅemej żane ṅetżeſne rétże, żane prózne żorté, żanu
ṅehaṅbicżiwu draſtu! — Ṅezpuſchcżej ſo na twoju dotalnu wobſtajnoſcż wo
dobrém; też najſélniſchi móże padnécż. Ṅeżortuj ha ṅeſwar na druhich,
kiż ſu zrėſchili; wukṅ radſcho z toho poniżnoſcż ha kedżbnoſcż, ha dżerż
ſo tżim krucżiſcho k Bohu.

5. Té dérbiſch tohodla też ſamoho ſo huſto zaprėcż, to rėka: té dérbiſch
huſto tżinicż, żtoż tebi cżeżko padṅe, ha ſo zdżerżecż, żtoż ſo cżi
lubi; dérbiſch radſcho wſcho zṅeſcż ha cżerṗecż, hatż nėżto pżecżiwo
winwatoſcżi ha ſwėdoṁu tżinicż. Té dóſtaṅeſch mėſto hinitoho ẇeſela ẇele
ẇetſche kubwo: dóſtaṅeſch nutskomnu zpokojnoſcż, bożu nadu, ha nėhdé
wėtżnu zbóżnoſcż.

<pb n="122"/>

Rozomna ha kżeſcżijanſka luboſcż k ſamomu ſebi kaza nam też, ſo za
wſchitko to ſtaracż, żtoż nam trėbne ha wużitne jo, zo móli wo wſchėm
dobrém roſcż ha pżibėracż; to ſu: ſtrowoſcż, dobre ṁeno, tżaſne
zamożeṅo.

6. Staraj ſo potajkim za twoje żiẇeṅo ha twoju ſtrowoſcż, ṅewuſtaj ſo
żeni ze zwòſcżu habó z lochkomóſnoſcże ſtrachej żiẇeṅa; ṅezkaſch ſebi
ſtrowotu pżez ṅemėrnoſcż wo jėdji ha picżu, habó pżez ṅepoczcziwo
żiẇeṅo. Wo khoroſcżi pak pótaj dobre ha wėſte ſrėdki: póſcżel po
rozomnoho lėkaṙa ha poſwuchaj joho.

7. Dżerż na tżeſcż ha dobre ṁeno. Wėrna tżeſcż wo tém wobſteji, zo ſo
pżeczé rozomṅe ha zprawṅe zadżerżiſch. Ṅewuſtaj ſo wėſtej haṅbi pżez
ṅekmane żiẇeṅo, pżez hordoſcż ha wóſokomóſnoſcż. Ṅedawaj ſebi próczu,
lėpſchi ſo bocż zdacż hatż woprawdże ſé; ṅedowėr ſebi ẇaczé hatż
zamóżiſch. Ṅepotaj twoju tżeſcż wo wonkownéch wėczach, nicz wo póſche ha
wulczétżiṅeṅu, hale nutskownej pwacżizni, kotruż poczcziwoſcż nam daẇe.

8. Staraj ſo wo to, kak budżeſch w ſwėcże dale pżincż mócz: dżėwaj pilṅe
ha ròdṅe; bódż hoſpodarſki z mudroſcżu; ṅetṙebawſchim ṅewudawaj anicz
kroſchka; ṅedaj pak ſebi żanéch ṗeṅez żel bócż, dżeż móżeſch je wużitṅe
nawożicż: k tomu ſu ṗeṅezé. Dżerż ſebi kniżki, wo kotréchż maſch
wudawaṅa ha nutspżindżeṅa zapiſane. Zwin ſo naramnoſcże ha wſcheje
ſtaroſcżiwoſcże wo tżaſne ha pżichodne: pżindże tżas, pżiṅeſe radu! Tżin
te twoje — dowėr ſo k Bohu — bódż z tém zpokojom, żtoż wón tebi pżi
dżėwawoſcżi wobradżi: zpokojné jo wėrṅe bohaté. —

<pb n="123"/>

Jėzus, najdoſpowniſchi pżikwad poczcziwoſcże.

Każ Jėzus wutżeſche, tak bė też żiwó: wón nam wo kóżdém dobrém potżinku
najreṅſchi pżikwad daẇe:

1. Wón lubuwaſche ſwojoho ṅebeſkoho wótcza wóſche wſchoho. „Wolu mojoho
wótcza tżinicż, praẇeſche wón ſam, jo moja czéroba“, moje najpṙenſche ha
najlubſche dżėwo. „Ja ṅepòtam moju tżeſcż, ṙekné wón dale, hale tżeſcż
mojoho wótcza.“ Wón żtrafwaſche téch, kiż dom ſwojoho wótcza
woṅetżeſcżachu; wopwakaſche ſlepoſcż téch, kiż Boha ṅeznajachu, ha
ṅepżeſtawaſche, zabwudżenéch k Bohu wrócżecż.

2. Pżecżiwo wſchėm tżwojekam bè wón powné luboſcże, nadé ha miwoſcże.
Dobroté wopokazwacż bė jomu najlubſche dżėwo, pomhacż joho ẇeſowoſcż.
Tſi lėta wón wokokhodżeſche ha wſchudżom wėrnoſcż ha poczcziwoſcż
rozſchėṙeſche. Też ſkutki joho wſchohomócznoſcże, joho dżiwó, bėchu lute
ſkutki luboſcże: wón teſamo jenoj tżiṅeſche, zo bòchu tżwojekojo, kotſtż
pżeczé ẇaczé na wonkowne ha do zmóſwow padacze kedżbuwachu, zkerſcho do
ṅoho wėrili, radſcho joho wutżbu hoṙewzali, ju doṗelnili, ha pżez to
zbòżni bóli.

Kak luboſcżiẇe zaſtara Jėzus wódné lud, kiż bė hatż do puſcżiné za nim
ſchow, zo bó joho ſwóſchaw? Kak pżecżelṅe rétżeſche wón ze ſwojimi
mawomóſnémi wutżownikami na moṙu? kak lubozṅe wobkhadżeſche wón z
mólitżkimi, ha ze wſchėmi, kiż joho za ſwojoho wutżeṙa tżeſcżachu ha
lubuwachu? Wón ṅebudżeſche ṅewinwate ẇeſela: tżiṅeſche ſwój pṙeni dżiw k
tżwojetżomu wobẇeſeleṅu wo Kana Galilejſkej.

Joho horliwoſcż ṅewoſwabi, hale bė ſtajṅe miwoſcżiwa ha poniżna.
Swaboſcże ha brachi ſwojich wutżownikow <pb n="124"/>zṅeſeſche wòn z
ṅewupraẇitej dowhomóſnoſcżu ha zcżerpnoſcżu. Zabwudżeném pżindże wón ſam
napżecżo; potaſche wſchudżom, żtoż zhubene bė, — ha zaſé namkane wón
hoṙewza, każ dobré paſter ſwoju zabwudżenu wowczu.

3. Wón ſo wotṙekné wſcheje tżeſcże ha wſchoho, żtoż jomu ſwėt ẇeſowo
zkicżeſche: dokelż wón ſwoju tżeſcż ha ſwój wużitk ṅepótaſche, hale
tżeſcż ſwojoho wótcza ha zbóżnoſcż tżwojekow. Wón ẇedżeſche khude ha
wobcżeżne żiẇeṅo: wón podtżiſné ſo wſchėm cżeżam ha ṅepżeſtawaſche pżi
wſchej napżecżiwnoſcżi ha haṅeṅu ſwojich ṅepżecżelow, wėrnoſcż wutżicż
ha k poczcziwoſcżi pohnuwacż.

Luboſcż, wėtżnu, ṅewupraẇitu luboſcż Jėzus pokaza, hatż ẇetżor pżed
ſwojim cżerṗeṅom ſwojim wutżownikam, też ſwojomu pżeradnikej nohi
mójeſche — ha ſẇ. ſakrament wowtaṙa nutsſtaji, wo kotrémż nam wſchitkim
wėtżṅe trajaczé wopomnik ſwojeje luboſcże zawoſtaji. Luboſcż je bė, jena
luboſcż, kiż wſchu luboſcż na ṅebeſach ha na zemi pżetṙechi, zo ſo wón
za nas na kżiż pżibicż da; na témſamóm ṅebeſkoho wótcza wo wodacżo za
ſwojich ṅepżecżelow proſcheſche; za wuzprawnoſcżeṅo ha wozbożeṅo
tżwojekow ha k pżewiṅeṅu ſṁercże ſwoju poſlenu krepku kreje pżela, ha
wumṙe.

Poladuj, tżwojetże! na Jėzuſa, kiż jo twój bójſki pżikwad; ha woſobṅe
doſpowné pżikwad luboſcże, wo kotrejeż ſwėrném doṗelṅeṅu czéwo
kżeſcżijanſtwo wobſteji.

1. Też té dérbiſch, każ Jėzus, Boha wóſche wſchoho lubuwacż: jenoj joho
tżeſcż pótacż, wo wſchėm jenoj za joho zpodobaṅom ſlėdżicż ha z luboſcże
k ṅomu joho wolu doṗelnicż.

Té dérbiſch Jėzuſa lubuwacż: „wón ha wótcz ſtaj jedén.“ Wón jo tebe
pṙedé lubuwaw ha ſo z luboſcże k ſṁercżi podaw. Żtó ṅechaw ſwojoho
najlėpſchoho pżecżela ha najẇetſchoho dobrocżeṙa luboho mėcż?

<pb n="125"/>

Té Jėzuſej ṅemóżeſch nitżo wrócżicż za wſcho, żtoż jo wón za tebe
tżiniw; ṅemóżeſch joho parſchoni żanu luboſcż wopokazacż. Radé pak bó
té, dé bó mòżno bówo, jomu ſamomu habó k najṁenſchomu joho pżecżelam
nėżto k woli ztżiniw. Lej, Jėzus ſam praẇi: „żtoż jenomu mojich
najlubſchich bratrow ztżiniſch, chczu tak hoṙewzacż, hako bó je mi
tżiniw. —

Jėzus jo twój kṅez ha Bóh! „To jo moja pżikazṅa, praẇi wón, zo ſo bez
ſobu lubuẇecże. Z toho budże ſo zpóznacż, zo ſcże moji wutżowniczé, moji
ſwėrni zcżėhuwaṙo, ha ſwėrni kżeſcżijeṅo, déż ſo bez ſobu lubuẇecże: déż
zmėjecże wſchėch tżwojekow za ſwojich bratrow ha za dżėcżi waſchoho
ṅebeskoho wótcza; déż druhim wſcho dobre popżejecże; jim k pomoczé
ſtejicże; ẇeſelo tżinicże; wo nuzé, tak deṙe hatż móżecże, ſwużicże.

2. Dżi tohodla, mój lubó kżeſcżijano, poſkaj pżikwad ha kazṅu twojoho
kṅeza! té budżeſch ẇele dokoṅecż. Dawaj wódném khlėb, khudém draſtu,
khorém nuzne wotladaṅo ha lėkaṙa. Daj pola khudéch dżėwacż: pwacżicż
maſch jenak, hatż tón habó tamón dżėẇo wobſtara: hale khudżi ṅemóża
huſto ſwoje najnuzniſche potṙebnoſcże zpokojicż, dokelż jim dżėwo
pobrachuẇe. Wobdaṙ téch, kiż doṁaczu nuzu cżerṗa, ha po proſcheṅ
khodżicż ſo ṅewėṙa, na proſcheṅo ha dżakwaṅo ṅetżakajo. Pomhaj twojomu
bliſchomu wo dżėle: wobcżeżnoſcż jo za Jenoho pżez mėru wulka; Dwaj
bóſchtaj ju deṙe zṅeſwoj; wón ſam ṅemóże hotowó bócż, dwaj boſchtaj
duczé dokoṅawoj. Lej, tam mwodoho tżwojeka, kiż prozné wokokhodżi,
dokelż ſwużbu ṅedoſtaṅe; tam ṅemóże dżėcżo khudobó dla ha dokelż tżrije
nima, ſchulu wopotwacż; tam zaſé dérbi khoré bez pomoczé, bez tróżta wo
ſwojim hubeṅſtẇe kóncz wzacż, dokelż nikoho nima, kiż bó joho wopȯtaw,
<pb n="126"/>jomu ſtawacż ha ſo ṁechczé leṅcż pomhaw; nikoho, kiż bó
jomu ſchaté wupwokaw, habó nėżto k wokżecżu podawaw. Kwataj, tżwojetżi
pżecżelo, pomhaj, radż! zapowoż dobre ſwowo za ṅoho, déż ſam pomhacż ha
dawacż ṅemóżeſch.

Pżecżiwo wſchėm, też napżecżiwném, ṅepżecżelném, ṅedżakomném, bódż
luboſcżiwó, ſmėlné, darniwó, każ Jėzus. Ṅepraẇ: „wòn ſebi to ṅezaſwużi:
wón ṅejo hódné, zo jomu dobrotu wopokazam.“ Wopokazaj té jomu dobre Boha
dla.

Maſch ṅepżecżela, — dżi ha ladaj, kak mów joho dobócż: zt iṅ jomu nėżto
k woli; habó, żtoż hiżcżen lėṗe jo, daj jomu pżileżnoſcż, zo mów wón
tebi z nėtżim poſwużicż: wopraſchej ſo k pżikwadej pola ṅoho wo radu;
proſch joho, wón chczéw tebi nėżto poſchcżicż. Ha wón dérbjaw kaṁentnu
wutrobu mėcż, dé bó ſo pżez twoju dowėrnoſcż pohnucż ṅedaw.

Zṅes po Jėzuſowóm pżikwadże ſwaboho, cżerp też woſtudnoho, poſélṅ
mawomóſnoho, radż ṅewėſtomu, rozwutż ṅewėdomnoho, napominaj
zabwudżenoho, doẇedż zaẇedżenoho na prawó pucż, ṅezaſtortż
wopuſchcżenoho, pozbeṅ padṅenoho. Też najṅerodniſchi ha zaſleṗené, też
wot ſwojej zwej nakhilnoſcże czéle pżewzaté ha zkażené woſtaṅe tola
tżwojek, twój bratr, twoja ſotra; lubuj joho ha ṅeṁeṅ, zo jomu ẇaczé k
pomhaṅu ṅejo. Móſli ſebi: „żto bó Jėzus tżiniw?“ ha tżiṅ też tak. —
Modli ſo za druhich, daj wſchitkim dobré pżikwad, ha tżin dobroho tak
ẇele, hatż wo twojim doṁe, po twojim powowaṅu zamóżiſch: tżin je wo
zakhowaném, twój ṅebeſki nan je widżi; tżin je po joho woli, ha wón
budże tebe nėhdé nadobṅe za to mótwacż.

3. Zkóntżṅe, żtòżkuliſch ſé: dżi, woz twój kżiż na ſo ha zcżėhuj Jėzuſa.
Pżeṅes zcżerpṅe wobcżeżnoſcże, kotreż <pb n="127"/>twoje powowaṅo
ſobupżiṅeſe. Pżewiṅ twoju ṅerodnoſcż ha wſchė zwo nakhilnoſcże ha
napinaj wſchė twoje moczé, winwatoſcże wėrṅoho kżeſcżijana doṗelnicż.
Kajka bó to poczcziwoſcż bówa, déż bò nam próczu ṅetżiniwa? Ṅewoſwab,
dobre ſkutkwacż ha — cżerṗecż! pomoſl, kajke móto ſebi zaſwużiſch. Jėzus
jo tebi do ṅebes pṙedéſchow: dowėr ſo, wòn jo ze ſwojei nadu tebi blizko
ha nėhdé budżeſch pżi nim wo wėtżnej ẇeſowoſcżi. —

Jėzus wo ſwojim cżerṗeṅu.

Kak móżeſch Kréſtuſowo cżerṗeṅo wużitṅe wopominacż.

Wopomṅ: 1. Żtó jo cżerṗew? Tón najńewinwacżiſchi, najſẇacżiſchi, kiż
nitżo ṅetżiṅeſche, hatż dobre; tón ẇele lubuwané ſén ṅebeſkoho wótcza.
Żtó ſém ja, zo chczéw ſo hórſchicż, déż nėżto cżerṗecż mam!

2. Żto jo wón pżecżerṗew? najẇetſche boloſcże, na cżėle ha duſchi, puki
ha rané, ṅedżak ha haṅeṅo, wopuſchcżeṅo ha ſtéſknoſcż — najboloſcżiwſchu
ſṁercż. Żto jo moje cżerṗeṅo napżecżo joho?

3. Tżohodla jo wón cżerṗew? Dokelż wótcz, dokelż wón ſam chczéſche: z
luboſcże k nam. Wón cżerṗeſche ha wumṙe za wėrnoſcż ha wobkrucżi ſwoju
wutżbu ze ſwojej kreju; zaſwużi nam pżez cżerṗeṅo ha wumṙecżo bożu nadu,
wodacżo rėchow ha wėtżne żiẇeṅo. Cżerṗu ja też po bożej woli dobroho
dla?

4. Za koho jo wón cżerṗew? Za wſchitkich tżwojekow, też za ſwojich
ṅepżecżelow: tón najniſchi, najṅehódniſchi jo tak droho wumożené, każ
ja: za wſchėch jo ſén bożi ſwoju krej pżelaw! kak ẇele winojta jo
tżwojetża duſcha! — Żto tżińu, żto cżerṗu ja, zo bóch moju duſchu
wumożiw?

<pb n="128"/>

5. Kak jo wón cżerṗew? Wólṅe, wutrobṅe, zcżerpṅe, z powném podacżom do
wole wótcza. „Wón jo cżerṗew za nas, nam pżikwad zawoſtajicż, kak do
joho ſtowpow ſtupacż móżemó.“ „Kak cżerṗu ja?“

6. Żto dérbi pwód joho cżerṗeṅa za mṅe bócż? Zo ſo rėcha wotṙeknu, — zo
ſém jenoj tomu żiwó, toho zcżėhuẇu, tomu ſwėrné woſtanu, kiż za mṅe
wumṙew jo. Déż joho cżerṗeṅo ha kżiż wopomṅu, dérbu pżi mni wobzanknécż,
ſwėrné bócż wo doṗelṅeṅu mojich winwatoſcżow — luboſcżiwó napżecżo
bliſchomu, — wo cżerṗeṅach zcżerpné, wo wſchėm zpokojné ha Bohu podaté,
zo bóch nėhdé zbóżnoſcż wużiwaw, kotruż mi mój zbóżnik zaſwużiw ha
ſlubiw jo.

Jėzus wot ſwojich ṅepżecżelow pżezcżėhané.

Jėzus tżwojekow wutżeſche, żto wot Boha moſlicż ha kak joho tżeſcżicż
maja. Deṙe ha zprawṅe zmóſleni wiſachu na ṅim ha poſwuchachu joho. Joho
luboſcżiwo wobkhadżuwaṅo, joho bójſka wutżba, joho zpodżiwne dżiwó
dobóchu jomu dżeṅ wote dṅa ẇaczé pżecżelow ha wutżownikow. To pak zbudżi
zawiſcż ha nėw wóſchich mėſchnikow ha piſmawutżenéch. Cżi żtżuwachu lud
napżecżo ṅomu; wukwadwachu wſcho wopaki, żtoż Jėzus tżiṅeſche; dawachu
jomu też winu wſchelakich wumóſlenéch zwóſcżow.

To pak Jėzuſa ṅemoleſche wo ſkutku, kotromuż bė wótcz joho powowaw: wón
wutżeſche dale wėrnoſcż ha zprawnoſcż, każ pżez ſwowo, tak pżez pżikwad,
— hatż na poſledku ṅepżecżeljo joho ſṁercż wobzanknéchu.

Kak zcżėhuẇu ja tutón pżikwad, déż dobroho dla cżerṗecż mam? Cżeżke
cżerṗeṅa ja żane nimam; hale kak cżeżko rani ṁe hiżon twerde ſwowo!
Jenoj trochu cżeżko panécż mi nėżto tṙeba, da hiżon moju winwatoſcż
zakomdżu. Kak ṅewobſtajné ſém ja! kak jara wotwiſẇe moja pėknoſcż wot
tżwojetżej khwalbó habó poruka!

<pb n="129"/>

Jėzuſo! twój pżikwad ṅech ṁe poſélṅa, zo bóch ſwoje winwatoſcże
doṗelṅaw; też hidżené ſwėrné zwoſtawaw ha dobre zpėchuwaw, hatżruniż ſo
ludżo hòrſcha ha mi zadżėwaja. Nicz jich hale boże zpodobaṅo chczu ſebi
zaſwużicż.

Jėzus na wolijowoj hoṙe.

Hatż bė Jėzus pżi poſlenej ẇetżeri ſẇaté ſakrament wowtaṙa nutsſtajiw ha
ſwojim wutżownikam wutrobne bożeṁe praẇiw, poda ſo wón noczé na wolijowu
horu. Wón ẇedżeſche, zo ſo ſwoje cżerṗeṅo pżibliżuẇe. Wo duchu widżeſche
zaſleṗeṅo ſwojich ṅepżecżelow; ṅedżak ha rėchi ſwojoho luda; zahubeṅo
tak ẇele tżwojekow, kiż ſebi joho ſṁercż k wużitkej tżinicż ṅebudża. Ha
ṅewupraẇicza téſchnoſcż joho napadné. Wón dżėſche wot ſwojich
wutżownikow kuſk prejcż, padné na koleṅa, praẇiczé: mój wotcze! tebi jo
wſchitko móżno: woz tutón kheluch wote mṅe! tola nicz moja hale twoja
wola ſo ſtaṅ.“ Ha lej: jandżel pżindże, kiż joho poſélni. Tola hiżcżen
ẇetſcha ſtéſknoſcż joho napadné. Na zemi lejżo każ wo ſṁertném bėdżeṅu,
roṅeſche krawó pót joho ſẇ. cżėwo. Z nowa ſo wón modleſche ha dlėje hatż
pṙedé, z powném podacżom do bożeje wole. — Tón khėluch nimo neṅdżo, tola
wobſtajna modlitba joho poſélni. Wón ſtané; wolożi ha napomina ſwojich
ſwabóch wutżownikow ha dżo z nimi bez ſtracha ſwojim ṅepżecżelam
napżecżo. —

Żto tżiṅu ja, déż ṁe zrudoba habó ſtéſknoſcż napadṅe? wot ṅej czéle
pżewzaté, khodżu podmuṙené woko: pótam polożeṅo pola tżwojekow, ha je —
ṅenamkam. „Ja ṅecham, ja ṅemóżu pacżeṙe ſpėwacż!“ ſu moje rétże. Ha tola
ruṅe, déż zrudobu habó ſtaroſcż mam, dérbjaw wo pacżeṙach, pola Boha mój
<pb n="130"/>pṙeni wucżek pótacż. To ṁe wutżi twój pżikwad, mój, hatż do
ſṁercże rudżené Jėzuſo! Déż ſo z krutém dowėṙeṅom k Bohu wobrocżu, ha
czéle do joho wole podam, budu polożeṅo ha pomocz wo mojim hoṙu namkacż;
pak budże je Bóh wote mṅe zwacż, pak tola ṁe poſélnicż, zo móżu je lóże
pżeṅeſcż.

Tajki da ṅech jo też pżichodṅe mój pacżeṙ: „mój wotcze! tebi jo wſchitko
móżno; woz tute cżerṗeṅo wote mṅe! Tola nicz każ ja, hale każ té
chczejſch; té ſé mój wótcz: té wėſch, żto mi dobre ha wużitne jo.“

Jėzus wot Judaſa pżeradżené ha popadṅené.

Judas bėſche z wóſchimi mėſchnikami wotrétżaw, zo chcze jim Jėzuſa
pżepodacż; kotſiż jomu za to tſiczécżi ſlėbornikow polubichu. Wón
ẇedżeſche tżródu wotrotżkow do zahrodé; pżikazajo: toho pżimacż,
kotrohoż wokoſchecż budże. Pżeradnik pżiſtupi k Jėzuſej, wokoſcha joho,
praẇiczé: „bódż poſtroẇené, miżtṙe!“ Jėzus miwoſcżiẇe na ṅoho poladajo,
ṙekné: pżecżelo! żto té tżiniſch? z hubitżku pżeradżiſch ſéna toho
tżwojeka?“ Nėtk ſwużowni Jėzuſej ruczé zẇazachu, kiż ſo jim bez zṗedżeṅa
poda.

Mój bójſki wumóżniko! też ṅeſwėrnoho wutżownika té lubuẇeſch ha
pżecżelṅe joho napominaſch; — joho bezbóżnoſcż boli tebe bóle hatż twoje
ſamotne cżerṗeṅo. — Kak zcżėhuẇu ja tónlej pżikwad! Ja dérbu zwóſnikow
wobżaruwacż, też ṅeſwėrnoho tajeṅcza lubuwacż! cżeżko to jo, tola nicz
ṅemóżne! Jėzuſo! z twojej pomoczu jo mi wſchitko móżno. —

<pb n="131"/>

Kak bezbóżné bė kóncz toholej ṅeſwėrnoho wutżownika: lubozne napominaṅa
joho ẇaczé ṅehnuja: naramnoſcż joho zaſlepi, wón pżeda ſwojoho kṅeza.
Hiżcżen bó do ſo hicż mów; hale ṅe, tón zwóſnik padṅe do zaczwofluwaṅa.

Zwarnuj ṁe, o Bożo! zo ṅebó żeni naramnoſcż, habó druha zwa nakhilnoſcż
na mni mócz dóſtawa; poſéln ṁe, zo pżi wſchėm zpotżatku ſo móczṅe
wobaram! kak daloko bó też zo mnu na poſledku pżiſchwo, ṅechawli ſrėdki
mojoho zpomożeṅa, wós mojoho ſwėdoṁa, napominaṅa ha rożeṅa kedżbu mėcż?
—

Jėzus pżed ſudom haṅené.

Jėzus bó najpṙedé k wóſchomu mėſchnikej Annaſej ẇedżené. Wot ṅoho wo
ſwoju wutżbu wſchelako wupraſchwané, wotmoji: „żtoż ſém wutżiw, jo ſo
zjawṅe ſtawo; tżohodla ſo ṁe praſcheſch? praſchej ſo téch, kiż ſu ṁe
ſwóſcheli.“ Tajkoho wotmojeṅa dla wot jenoho ſwużownika bez wotżi
déṙené, dżeſche Jėzus: „mam wopaki, dopokazaj mi; mam praẇe, tżohodla ṁe
cżeṗeſch?“

Annas póſwa Jėzuſa k wóſchomu mėſchnikej Kajphaſej. Jow bėchu
najwoſobniſche ſtawó wóſokeje radé zhromadżene. Ṅeprawi ſwėdkojo
wuſtupichu napżecżo Jėzuſej; hale dokelż ſebi ſamóm napżecżo rétżachu,
nitżo dopokazacż ṅemóżachu. — Jėzus pżi wſchėm tém ṁeltżeſche.

Wóſchi mėſchnik ſo joho wopraſcha: „ſé té ſén bożi?“ Jėzus deṙe
ẇedżiczé, kak budże ſwoje ſwowo boṙewzate, wuzna wėrnoſcż ha praẇi:
„haj, ja je ſém! Kaiphas roſtorné k wopokazaṅu ſwojoho zprawnoho nėwa
ſwoju draſtu, praẇiczé: „wón jo Boha <pb n="132"/>haniw! żto tṙebamó
dale ſwėdkow? Żto k tomu praẇicże?“ — „Wón jo ſṁercże winojté!“ bė
zhromadne wotſudżeṅo ṅezprawnéch ſudnikow.

Jėzus ſam jow ſwėrṅe doṗelni, żtoż nėhdé ſwojich wutżownikow wutżeſche!
„dérili tebe nėchtón na prawo liczo, podaj jomu też liwo;“ pżez ſwoju
zcżerpnoſcż pżi pṙeṅim na liczo déṙeṅu wón pokaza, zo budże też druhe
zṅeſcż mócz.

Żto ja tżiṅu? kak ſo ja roznéwam, déż ſo mi najṁenſcha kżiwda ſtaṅe! Déż
jo tṙeba, ſwoje prawo ha ṅewinwatoſcż kitacż, tżiṅu ja każ Jėzus! —
Ṅetżiṅu ſebi pżez ṅemudre zkorżeṅo cżerṗeṅo hiżcżen hórfche hatż jo?

Jėzus ṁeltżi pżi ṅezprawnéch wobzkorżuwaṅach ha wopatżnéch
wobſwėdſeṅach; ṅebojazṅe pak rétżi, déż jo wo wėrnoſcż ha wo tżeſcż
ṅebeſkoho wótcza tżinicż.

Kak huſto ja ṁeltżu, déż dérbjaw rétżecż, rétżecż za wėrnoſcż, za tżeſcż
bożu habó mojoho bliſchoho? Ja ſo ṅewėṙu; ja ſo tżwojekow boju! Jėzuſo!
daj mi twoju nadu, każ ſé mi pżikwad daw, zo bóch pżichodṅe pokorṅe ha
pżiſtojṅe rétżaw, déż żto rétżecż mam, hale też ṅebojazṅe, dżeż ṁeltżecż
ṅeſṁem. —

Jézus haṅené ha czwėluwané.

Wot pow noczé hatż do raṅa bė Jėzus najhórſchim haṅeṅam ſwużownoho ludu
wuſtajené: woni jomu do wotżow pluwachu; zaẇazachu jomu wotżi, cżeṗechu
joho z ṗaſcżemi ha praſchachu ſo klubu: „ṙek nam, Meſtaſo, żtó jo tebe
biw?“ — jene wudmo po druhim dérbeſche wón ſwóſchecż, kżiwdu na kżiwdu
pżecżerṗecż. Jėzus k tomu ṁeltżeſche.

<pb n="133"/>

O dé bóch ſo tola huſto na tulej nócz dopomniw! bóch tola, déż cżerṗecż
mam, wopomniw: ż to ha kak jo Jėzus cżerṗew!

Jėzuſo, mój wumóżniko, mój pżikwadże! kak dérbu ſo haṅbuwacż, déż twoje
cżerṗeṅo wopominam! Ale pżichodṅe dérbi ṁe móſl poſélnicż: „Bóh widżi
moje cżerṗeṅo — wón znaje moje zdéchuwaṅa ha ſélzé! cżerṗu ṅewinwacże,
habó dokelż moju winwatoſcż doṗelṅam, budże ṁe wón nėhdé wėtżṅe za to
mótwacż!“ —

Jėzus wot ſwojoho wutżownika zaprėté.

Pėtr ſwojoho jatoho kṅeza nazdala zcżėhuwaſche; zważi ſo też do domu
wóſchoho mėſchnika. W duṙach wopraſcha ſo joho dżowka: „ṅejſé też té
jedén wot Jėzuſowóch wutżownikow?“ — „Ja? — ṅe!“ wotmoji Pėtr ſtróżené
ha zamolené. Wo nutskowném dwoṙe tṙechi wón ſwużowné lud, kiż bė ſo
nóczneje zémó dla wokow woheṅa zeſédaw. Pėtr ſo też k nim ſéné. Pżez
ſwoju zrudnoſcż, ṁeltżeṅo ha bojazne wohladwaṅo dėrbeſche ſo pżeradżicż.
Jena ſwużownicza ſtupi pżed ṅoho, pohlada jomu do wotżow ha praẇi:
zawėrno, też té ſwuſcheſch k wutżownikam Jėzuſa z Nazaretha!“ — „Żona,
ja joho ṅeznaju, wotmoji Pėtr; ṅeẇem ani, żto té rétżiſch!“ Na to
zaſpėwa honatż.

Zo bó ſo ṅepżeradżiw, zwoſta wón hiżcżen dlėje pżi woheṅu ſejdżo. Ha
zaſé zapotża jedén na ṅoho: „Té ṅemóż prėcż, té ſwuſcheſch k Jėzuſej! té
ſé z Galilejſkeje; twoja rétż cże pżeradża!“ — „Ja ſém tebe, dżeſche
druhi, pżi nim zahrodże widżaw.“ — Ze wſchėch ſtronow pżimané, zpotża
Pėtr ſo wrótżicż ha pżiſahacż: „ja ṅeznaju toho tżwojeka!“ Lėdém bė to
wupraẇiw, zaſpėwa honatż druhi krócż.

<pb n="134"/>

Na to wuſtupi Jėzus ze ſudnoho domu; wobrocżi ſo ha pohlada miwoſcżiẇe
na Pėtra. Pżez to wo wutrobe hnuté, dopomni ſo Pėtr na Jėzuſowo ſwowa
pżi poſlenej ẇetżeri: „pṙedé hatż budże honatż dwójczé zaſpėwacż,
budżeſch ṁe tſi krócż zaprėcż.“ Wón woteṅdże ha pwakaſche hórke ſélzé.

„Jėzus ſo wobrocżi ha pohladné na ṅoho!“ Tak radé dérbjaw też ja
wodawacż wſchitkim, kiż traż ſu ṁe z ṅewėdomnoſcże habó z pżekwataṅa
roznėwali! Tak dérbjaw też ja jim z luboſcże napżecżo pżincż! Pżecżelne
pohladṅeṅo, habó dobre ſwowo bó jich wutrobu hnuwo. Bóh tak radé wodaẇe
ha ja ṅechaw wodawacż?

Kak ſwabó ṅejo tżwojek, kiż ſo na ſo ſamoho zpuſchcża ha do ſtracha
podaẇe! To nam Pėtr zjawṅe pokaza.

Pėtr zwoſta na ſebi ſtraſchném mėſcże; ha tohodla zaprė druhi, haj też
tſecżi krócż ſwojoho kṅeza. Haj! haj! pṙeni rėch ẇedże druhi, tſecżi za
ſobu.

Jėzus pohladné na ſwaboho Pėtra; wón jo hnuté ha ſo nakaże: wón hórczé
zapwacże. Lej pżikwad za mṅe! Kak ṅedérbjaw ja kóżdu bożu nadu, kóżdu
pżileżnoſcż k polėpſcheṅu wużiwacż! Joli nėtk ṅecham, déz̀ móżu; — nėhdé
ṅebudu mócz, hatżruṅeż budu chczécż.

Jėzus pżed Pilatuſom.

Dokelż Żidża ſami żane prawo na żiẇeṅu ha ſṁercżi ṅemėjachu, ẇedżechu
Jėzuſa k romſkomu bohotej Pilatuſej; ha ṅeſechu jomu należnoſcż tak
wohidnu hatż jenoj móżno, prėdk. „Mó wėmó, praẇachu woni, wón lud
żtżuẇe, khejżorej winojte dawki ṅewotedacż; tżini ſo ſamoho kṅezej ha
kralej Żidow.“ —

<pb n="135"/>

Pilatus ſo joho wopraſcha: „ſé dṙe té kral Żidow? „Haj, wotmoji Jėzus,
ja je ſém!“

Na tém ſo zpodżiwa Pilatus; wza Jėzuſa k ſebi do hrodu, ha wopraſcha ſo
joho: tżohodla ſo za krala wudaẇe? Jėzus wotmoji: „moje kraleſtwo ṅejo
wot toholej ſwėta! Bóli moje kraleſtwo wot toholej ſwėta bówo, bóchu dṙe
moji ſwużowniczé za mṅe wójwali, zo ja ṅebóch Żidam podaté bów. Nėtk pak
moje kraleſtwo ṅejo wot jow. Ja ſém kral! ſém ſo k tomu narodżiw, ha do
ſwėta pżiſchow, zo bóch wėrnoſcżi ſwėdſeṅo dawaw. Żtóżkuliż z wėrnoſcże
jo, mój wós ſwóſchi.“

Pilatus, ṅezpokojné ze Żidami, zo muża, kiż jo ṅewinwatoſcż ſama, k
zbėżkaṙej tżiṅa, ſtupi pżed zhromadżené lud ha praẇi: „ja ṅenamkam nitżo
wopatżne na tutém tżwojeku!

Radni kṅeża pótachu nėtk na druhe waſchṅo ha mudriſcho ſwoje
wotpohladaṅo wuẇeſcż. Woni rétżachu wot joho wutżbó ha joho wutżownikow
ha chczéchu wo tém dopokazaṅo nėkajkoho zbėżka namakacż. „Wón jo lud
mucżiw, ha ſwoju wutżbu po czéwoj Żidowſkej wuſchėriw: wot Galileje jo
zapotżaw ha hatż ſém pżiſchow.“

Pilatus zhoniwſchi, zo jo Jėzus z Galilejſkeje, z Herodeſej
podcżiſṅenoho kraja, póſwa joho k tomu. Tón ze ſwojimi dwórſkimi ludżimi
Jėzuſa wuſṁeſcheſche ha porutżi joho, k ṅetżeſcżi, dokelż ſo za krala
wudawaſche, z bėwoj draſtu woblecz, ha póſwa joho tajkoho zaſé k
Pilatej. Jėzus k wſchomu ṁeltżeſche.

Na ṅeprawdu, kotraż ſo tebi ſta, mój Jėzuſo, każ też na twoju
ṅewinwatoſcż chczu zpominacż, déż budu wohidżené habó zadſpėté. Hórſche
hatż tebi ſo mi nidé ſtacż ṅebudże: té bė za luda mucżeṙa wuwowané. <pb
n="136"/>— Té bė ṅewinwaté; hale ja mam ẇele réchow na ſebi. Ha dérbjaw
też ṅewinwacże na tżeſcżi ṙaṅené ha pżezcżėhané bócż, ja chezu ṁeltżecż,
déż widżu, zo moja zkórżwa nitżo ṅepomha: na Boha ha moju ṅewinwatoſcż
chczu ſo zpuſchcżecż.

Jézus ha Barrabas.

Ruṅe bė dżeṅ, na kotrémż Pilatus kóżde léto jatoho tżwojeka ludej
puſchcżi. Tulej pżileżnoſcż wón wużi. Wón ludej dweju jateju prédkſtaji:
Barrabaſa, wuwowanoho mordaṙa ha rokocżeṙa, ha Jėzuſa,
najṅewinwacżiſchoho: z tuteju dwej dérbjachu jenoho wuzwolicż. Rada pak
żtżuwaſche lud, zo Barrabaſa żadachu. Ha wſchitczé wowachu: puſchcż
Barrabaſa, nicz Jėzuſa!

Pilatus naſtróżené ṙekné: „déż wam Barrabaſa puſchcżu, żto dérbu z
Jėzuſom tżinicż?“ „Kżiżuj joho! wowachu wſchitczé zhromadṅe: na kżiż z
nim!“ Pilatus ſo z wótrém woſom wopraſcha: „żto jo zwoho tżiniw? ja żanu
ſṁercże hódnu winu na nim ṅenamkam; ja chczu joho ſchwikacż dacż ha
potém puſchcżicż!“ Hiżcżen wótſiſcho pak wowaſche lud: „Prejcż z nim! mó
wo ṅoho ṅerodżimó! na kżiż z nim!“ — Jėzus k wſchomu ṁeltżeſche.

Ṅewinwaté dérbi wumṙecż: najhórſchi zwóſnik ſo puſchcżi! Tak ſudżi
nażtżuwané lud, kotromuż bėſche Jėzus tejko dobrotow wopòkazaw.

Też telej cżerṗeṅo Té zṅeſeſch, bójſki wumóżniko! Też jow pak dérbjaw ja
do twojich ſtowpow ſtupacż. Hale kak ẇele mi k tomu pobrachuẇe! Żto bóch
ja tżiniw, dé bóch niże zjawnoho zwóſnika poniżené bów? <pb n="137"/>Kak
ſo hiżon wſcho wo mni zbėha, déż ſo mi nėhdże po mojim zdacżu doſcż
tżeſcże ṅewopokaże! — Kak jara ṅebudu raṅené, déż ſo mi nėchtón do
prėdka ſtaji, kiż tola woprawdże ẇaczé tżeſcże zaſwużi? Bóchu ṁe ludżo
czéle znali, każ Bóh ṁe znaje: bóch ſo potém hiżcżen zważiw, zkorżicż,
zo ſo mi mawo tżeſcże wopokaże?

Jėzus ſchwikané ha z cżerṅemi krónuwané.

Pilatus zwoſta pżi ſwojim wuſudżeṅu. Jėzus bó wuſlekané, k ſtowpej
pżiẇazané ha ṅeſmėlṅe ſchwikané. — Wojaczé zṗlecżechu cżernowu krónu ha
ſtajichu ju Jėzuſej na wowu. Wobletżechu joho z hubeṅej tżerẇenej,
draſtu ha podachu jomu do prawiczé zcżinu, padachu potém pżed nim na
kolena ha wowachu: „bódż poſtroẇené, kralo Żidow!“ Stażechu zaſé,
pluwachu jomu do wotżow; wutornéchu jomu zcżinu ha cżeṗechu joho na
wowu, zo bóchu cżerṅe hiżcżen hubſche rané nadżėwali ha joho boloſcże
powóſchėli. —

Tak ẇele ſé, o Jėzuſo, na cżėle ha duſchi cżerṗew! tak zcżerpṅe ſé
ſtrach ha zrudobu, haṅeṅo ha wuſmėſcheṅo, haṅbu ha tżeſcżeraṅeṅo,
ſchwikaṅo ha rané zṅes! Té ſé ṅewinwacże cżerṗew; — ja ſém rėſchnik, ha
tola wo najmeṅſchich pżecżiwnoſcżach tak ṅezcżerpné! Ja huſto zkorżu na
cżerṗeṅa, kotreż ſém pżez moju lochkomós ha wupoſcż ſam zawinéw. —

Jėzuſo poſéln ṁe, zo zcżerpṅe ha podwolṅe zṅeſu, żtoż mi Bóh
pżipóſcżele: rozſwėtluj ṁe, zo pżez cżerṗeṅa, kotreż ſam zawinu, moje
brachi zpóznacż ha polėpſchicż wuknu. Daj mi tak wſchitko k lėpſchomu
ſwużicż!

<pb n="138"/>

Jėzus k ſṁercżi wotſudżené.

Bez tém bėchu Zidża nowó ſrėdk wunamkali, zo bóchu Pilatuſa wabili,
ſwoje żadaṅa doṗelnicż. Déż ſo wón tohodla zaſé pokaza, wowachu woni:
„Té ṅejſé pżecżel khejżora, joli toholej puſchcżiſch; wón ſo za krala
wudaẇe: mó pak ṅezpóznajemó nikoho za krala hatż khejżora!“ To Pilatuſa
do ſtracha zahna. Wón daſche ſebi ſudoẇo z wodu pżiṅeſcż, mójeſche pżede
wſchėmi ſwojej ruczé, praẇiczé: „ja ſém ṅewinwaté na ſṁercżi tutoho
ſprawnoho: Wó macże je zamojecż!“ — „Haj, wowachu Żidża, to mó na ſo
wozṅemó — joho krej ṅech pżindże na nas ha naſche dżėcżi!“ Na to
wotſudżi Pilatus Jėzuſa k ſṁercżi kżiża.

Potajkim tola kżiżuwané? Żto da jo tola zwoho tżiniw? Pilatus ſam joho
ṅewinwatoſcż zpóznaje; hale déż zaſwóſcha: té ṅejſé pżecżel khejżora!
wotſudżi wón ſprawnoho k ſṁercżi. O kak ẇele ṅezboża jo hiżon bojoſcż
pżed tżwojekami natżiniwa! Kak ẇełe zwoho ſo ſtaṅe, kak ẇele dobroho ſo
wonkawoſtaji, dokelż ſo tżwojekow bóle hatż Boha bójimó! Tak khėczé hatż
nėżto za moju winwatoſcż zpóznaju, ha wós mojoho ſwėdoṁa wuſwóſchu,
ṅeſṁem ſo haklen praſchecż: „żto budża ludżo wote mṅe praẇicż? kak budże
tón habó tamón to hoṙewzacż? ṅebudu ſebi pżez to druhich k ṅepżecżelam
tżinicż? ṅezmėja ṁe tohodla k lėpſchomu? — O prózna bojoſcż pżed
tżwojekami!

Jėzus k ſṁercżi ẇedżené.

Wot ſudniſtwa ẇedżechu Jėzuſa pżez mėſto k kżiżuwaṅu ha k joho haṅbe bez
dwėmaj zwóſnikomaj. — Z cżeżkim kżiżom na ſwojich raṁeṅach ha pżez tak
ſurowo <pb n="139"/>boloſcże hiżon czéle woſwabené, dżėſche Jėzus pżez
wulke tżródé luda, kotreż bėchu ſo k ſẇatotżnoſcżi jutrow wo Jeruzaleṁe
zeſchwo. Bez nimi bėchu też dobrocżiwo żonſke, kotreż wótſe pwakachu,
hatż Jėzuſa woſwabenoho ha woṅetżeſcżenoho ſwój kżiż tak zcżerpṅe ṅeſcż
widżachu. — Talej jich ſobużelnoſcż ha ſtaroſcż wo jich pżichodne zrudne
podeṅdżeṅa hnujeſche Jėzuſowu wutrebu; ha k nim ſo wobrocżo prajeſche
wón: „Dżowki Jeruzalema, ṅepwakajcże pże mṅe, hale na ſo ſamóch ha na
waſche dżėcżi; dokelż dné budża pżincż, na kotrechż budże rėkacż: zbóżne
te, kiż porodżiwo nejſu! dné bojoſcże ha ſtéſknoſcże, na kotréchż jich
ẇele k horam ṙecz budże: pancże nad nas! ha hórkam: pżikréjcże nas! —
Pwakajcże potajkim pokutne ſélzé! dokelż déż ṅewinwaté bez cżeżkoho
cżerṗeṅa móto ṅedoſtaṅe, żto budże ſo rėſchnikej ſtacż? Jėzus praẇeſche
to wótſe, tak, zo móżachu też druzé ſwóſchecż; ha dżėſche potém ſwójoho
pucża k ſṁercżi dale.

Téż ja dérbu mój kżiż, to ſu: te wobcżeżnoſcże, kotreż moje powowaṅo,
winwatoſcż ha poczcziwoſcż ſobupżiṅeſe, wólṅe na ſo wzacż ha zcżerpṅe
Jėzuſa zcżėhuwacż.

Jėzus zpomina wo ſwojim najẇetſchim hoṙu na téch, kiż pże ṅoho pwakachu!
Hiżcżen junkrócż jich napomina luboſcżiwó zbóżnik. Lej bójſkoho
dobrocżera jenoho ṅedżakownoho luda!

Kak ṅelubozné, kak wobożné ſém ja, déż mam nėżto cżerṗecż! Wſchitczé
dérbja tedém ẇedżecż ha huſto hórczé zhonicż, zo ſém ṅeſpokojné! Dérbja
da ṅewinwacżi cżerṗecż, déż ja cżerṗu, déż traż ſém na tém wina. Kak
huſto ṁe twój pżikwad, o Jėzuſo, wohaṅbi! o zo bóch ſo tola pżichodṅe
polėpſchiw!

<pb n="140"/>

Jėzus na kżiżu.

Wokow dwanacżich pżindże Jėzus na nopowſchcżo. Wón ſtejeſche pżed
tżródami luda, ſwój kżiż pódla ſo. Każ heẇak k ſṁercżi wotſudżeném
poṙedżichu też jomu napow, wino z maru mèſchane, zo bó ſṁertne boloſcże
lóże pżetraw. Jėzus jón ṅepijeſche, dokelż chczéſche boloſcże wo jich
czéwoj ſurowoſcżi cżerṗecż. Swojeje draſté wuſletżenoho Jėzuſa nėtk na
kżiż pżibija. — Jėzus k wſchomu ṁeltżeſche: jenoj to bė wot ṅoho
ſwóſchecż: „wotcze! wodaj jim, woni ṅeẇedża, żto tżiṅa.“

Wóſche Jėzuſowoje wowó porutżi Pilatus piſawku pżibicż, na kotrejż, zo
móli wſchitczé pżitomni zrozemicż, wo tſjoch rétżach piſane ſtejeſche:
Jėzus Nazarenſki, kral Żidow. Ẇetſchina ludu wza z toho pżileżnoſcż,
Jėzuſa hiżcżen na kżiżu wuſmėſchecż; ſam jedén z dweju pódla ṅoho na
kżiżu wiſaczeju potża joho hanicż. Jėzus ṁeltżeſche, każ bó joho
ṅeſwóſchaw. Tón druhi na kżiżu pak jomu porukwaſche, praẇiczé:
„ṅebojiſch ſo też té Boha, każ cżi druzé? mój ſmoj naju ſṁercż
zawinéwoj, tón pak nitżo zwoho tżiniw ṅejo.“ Potém pak ſwoju wowu k
Jėzuſej nakhili, praẇiczé: zpomṅ, kṅeże, na mṅe, déż do twojoho
kraleſtwa pżindżeſch! „Haj, wotmoji Jėzus, dżentſa hiżcżen budżeſch té
pżi mni wo Paradizu!“

Każ jeṅo, kiż ſṁercżi ẇedżene wonėmi, ſé té, o najlubſchi zbóżniko, ſo
za naſche rėchi ſṁercżi podaw! hiżcżen na kżiżu proſéſch ṅebeſkoho
wótcza za twojich ṅepżecżelow! wuſwóſchiſch też jow hiżcżen pokutnoho
rėſchnika! ha zawėſcżiſch jomu ṅebeſa.

Jėzuſo! zpominaj też na mṅe wo twojim kraleſtẇe! Poſélṅ ṁe pżez twoju
nadu, zo tebe wot nėtk wo żiẇeṅu <pb n="141"/>każ pżi boloſcżach ſwėrṅe
zcżėhuẇu ha nėhdé k tebi pżindu do wėtżneje ẇeſowoſcże. —

Jėzus wumŕe na kżiżu.

Pod Jėzuſowóm kżiżu ſtejeſche Jan, lubuwané wutżownik; pódla ṅoho
Marija, kotraż jowlej ſwoju macżerſku wutrobu, każ ſwoju wėru wopokaza,
déż czéle do bożeje wole podata tak blizko pżi ṅetżeſném kżiżu ſwojoho
ſéna zwoſta. Jėzus na ṅu poladṅe z wótżkom powném żelnoſcże ha
dżėcżaczeje luboſcże ha praẇi k ṅej: „lej, twojoho ſéna!“ Pżi téch
ſwowach kiwné wón Janej. Jan na ṅoho poladné ha Jėzus jomu ṙekné: „lej
twoju macżeṙ!“ Sẇ. Jan zrozemi tutu rétż jeju wutrobow; wozné ſẇ. Marju
k ſebi, ha ſtaraſche ſo za ṅu każ jeje ſén. — Wot pżipowdṅa hatż do
tſjoch wiſaſche Jėzus na kżiżu. Wo czéwóm témlej dowhim tżaſu ṁeltżeſche
Jėzus. Joho moczé bóle ha bóle wotberachu, boloſcże pżiberachu. „Mój
bożo! mój bożo! zawowa wón z wulkim woſom, tżoho dla ſé ṁe wopuſchcżiw?“
Potém bė wón każ wot Boha poſélṅené, zaſé zmėrom ha poda ſo czéle do
bożeje wole.

Po khwilczé zaſé zawowa, hale hiżon z ṁechkim woſom: „mi chcze ſo picż!“
Jedén wojak poda jomu kiſawo. Lėpſche wokżecżo jomu też pżi
ṅewuṙeknitéch boloſcżach nichtón pozkicżicż ṅechaſche. Na to ṙekné wón:
Dokoṅane jo! — Wotcze! do twojej rukow porutżam mojoho ducha!“ Ha
nakhili ſwoju wowu ha wumṙe. Ha lej: ſwóntżko ſo zacżėmni ha zeṁa
żṙeſche!

Jėzus zpuſchcżeſche ſo wo najẇetſchim ſtéſku ha wopuſchcżeṅu na ſwojoho
ṅebeſkoho wótcza, hatż ruṅe ſo czéle wot ṅoho wopuſchcżené zdaſche. —
Déż ſo mi zda, zo ſém wot Boha ha tżwojekow wopuſchcżené: chczu ſo <pb
n="142"/>tola k Bohu dowėricż! Joho pomocz jo najbliſcha, déż ſo zda, zo
ẇaczé k pomhaṅu ṅejo. —

Dokoṅane jo!“ Haj, bójſki wumóżniko, té ſé dokoṅaw wulki ſkutk
tżwojetżoho wumożeṅa! za twoju wutżbu ſé wumṙew, kotruż ſé z tajkej
mudroſcżu, ze zczédroſcżu, z wobſtajnoſcżu bez ẇele pżezcżėhaṅami
roſchėṙaw. Twoje żiẇeṅo bė najdoſpowniſchi pżikwad poczcziwoho żiẇeṅa, —
twoja ſṁercż wopor za rėchi ſwėta: ja ſmėm tak wėſcże na wodacżo mojich
rėchow ſo zpuſchcżecż, tak wėſcżi hatż té za mṅe wumṙew ſé.

Bożo! kak lubuwaſche té tżwojekow! kak droho jo moja duſcha wukuṗena!
Kak móżu ſo tebi doſcż za to dżakuwacż! Kak ṅedérbjaw tebe lubuwacż! ha
też wſchėch tżwojekow lubwacż, za kotréchż jo twój lubó ſén ruṅe tak
wumṙew każ za mṅe! — Jėzuſo, kak droha ha ważna dérbi mi twoja wutżba
bócż, kotruż ſé z twojej kreju wobſwėdſiw! Kak ṅedérbjaw na tebe, mój
bójſki pżikwadże, poladuwacż wo żiẇenu ha wumṙecżu, zo bóch nėhdé pżi
mojej ſṁercżi z tobu praẇicż mów: Bożo, do twojej rukow porutżu mojoho
ducha. Amen.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi w poſcże.

Pżihotuwaczé pacżeṙ.

Sẇaté, wſchohomòczne Bożo! żurwo wſcheje nadé ha ſmėlnoſcże! Té ṅechaſch
ſṁercż rėſchnika, hale zo bò ſo nakazaw ha wėtżṅe żiwò bòw; Té ſé
hòtowò, wſchitkim pomhacż, kiż ſo wo wėrnoſcżi k tebi wowaja. Lej, twoja
ſẇ. czérkej napomina nas woſobṅe wo téchlej dṅach <pb n="143"/>k
wobſtajniſchej modlitbe, krucżiſchomu poſcżeṅu ha k nutniſchim ſkutkam
luboſcże. Tohodla wuſwòſch naſch pacżeṙ ha nakhil twojej wuſchi k
naſchim żadoſcżam. Smėl ſo kṅeże na twojim ludu, kotréż ſé pżez drohu
krej twojoho ſéna wumożiw.

Mò tebi wopruẇemò tohoſamoho, wo kotrémż jo pokwad wſchitkich zaſwużbow;
kiż jo żurwo wſchitkich nadow; kiż jo pucż, wėrnoſcż ha żiẇeṅo; wo
kotrémż wumożeṅo ha wodacżo rėchow mamò pżez joho krej. Mò proſémò tebe,
té chczéw tònlej najſẇ. wopor, kotréż tebi pżez ruczé mėſchnika
wopruẇemò, ſebi dacż lubicż ha nam pżez ṅón joho ṅezkòntżne zaſwużbò
ſobudżėlicż, zo bòchmò pżez joho cżerṗeṅo ha ſṁercż z tobu wuhednani
bòli.

♣Dominus vobiscum.♠

O Bożo! kotrohoż rėch roznėẇe, hale wėrna pokuta zaſé wuhedna; ladaj z
nadu na poniżné pacżeṙ twojoho luda, ha wotwobrocż nadṅe wot nas prut
twojoho nėwa, kotréż ſmò pżez ſwoje rėchi zaſwużili; pżez Jėzuſa
Kréſtuſa, naſchoho kṅeza. Amen.

Daj nam, ſmėlné Bożo, zo bòchmò doſtojnoſcż tżwojeka, kotruż ſmò pżez
ṅepomėrnoſcż woṅetżeſcżili, nėtk pżez nutnoſcż wo wużitném ſamozaprėcżu
zaſé wobnowili. Daj nam, zo bòchmò ſwoje zwo nakhilnoſcże zwòlniẇe
kżiżuwali ha tak radſcho jow tżaſṅe wotcżerṗeli, hatż nėhdé k wėtżném
żtrafam wotſudżeni bòli; pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeża. Amen.

<pb n="144"/>

♣Epistola.♠

„Tak rétżi tòn kṅez: wobrocżcże ſo ke mite z ezéwoj wutrobu wo poſcżeṅu,
pwakaṅu ha żawoſcżeṅu. Roſtorajcże waſche wutrobò ha nicz waſche draſté;
ha wobrocżcże ſo tomu kṅezej waſchomu Bohu; dokelż wòn jo nadné ha
ſmėlné, dowhomòſné ha wot wulkeje dobroté. Naſtupcże hòdṅe tżas poſta,
zhromadżcże lud, ſẇatoſcżcże woſadu; zhromadżcże ſchedżiwczow ha dżėcżi.
Pżed wowtaṙom ṅech pwakaja mėſchniczé, ſwużowniczé toho kṅeza, praẇiczé:
„ſmėl ſo, kṅeże, ſmėl ſo na twojim ludu ha ṅepodaj téch, kiż tebi
ſwuſcheja, haṅbe.“ (Joel.)

℣. Smėl ſo nad nami, o kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Twoja ſmėlnoſcż ṅech
pżindże nad nas, kiż ſo k tebi nadżijemó.

℞. Chczemó polėpſchicż, żtoż ſmó zrėſchili, zo nas ſṁercż ṅebó
pżekwatawa, ha mó tżaſa k pokucże ṅeṁeli.

℣. Kṅeże! ṅezpominaj na rėchi naſcheje mwodoſcże ha ṅepwacż nam po
naſchich ṅezprawnoſcżach! Kwataj nam z twojej ſmėlnoſcżu k pomoczé; mó
ſmó jara hubeni.

℞. Pomhaj nam, kṅeże! ha wodaj nam naſche rėchi k tżeſcżi twojoho ṁena!

♣Evangelium.♠

„Lejcże, nėtk jo tżas nadé; lejcże nėtk ſu dné zpomożeṅa! chczemò ſo wo
téchle dṅach wopokazacż hako ſwużowniczé bożi wo ẇele zcżerpnoſcżi, wo
<pb n="145"/>poſcżeṅu, wo modleṅu ha wo wėrnej luboſcżi.“

Bratſja! déż ſo nėtk pótajnoſcżow powném dṅam pżibliżẇemò, kiż ſu k
wutżiſcżeṅu ducha ha cżėwa tak wużitṅe poſtajene: dérbimò po
japożtowſkej wutżbe cżėwo ha duſchu wot wſchoho rėcha wutżiſcżicż pżez
bėdżeṅo napżecżo nakhilnoſcżam ha żadoſcżam naſchoho ṁaſa. Tak budże
naſch duch wuſwobodżené ſtajṅe na zwomi żadoſcżami kṅeżicż. Potém
ṅebudżemò nikoho pohorſchwacż ha pżecżiwniczé naſchoho poſta budża
woṅemicż. Dokelż porok bòchmò wot ṅewėriwòch zaſwużili ha wina bòli, zo
jėdojte jazéki czérkwinſke poſtajeṅa hidża ha tamaja, dé bòchmò ſo
poſcżili, pżi tém pak naſchim ſtarém pokhilnoſcżam ṅewotemṙeli. Naſche
poſcżeṅo ṅewobſteji wo tém, zo ſo jenoj ṁaſnéch jėdżow zdaluẇemó.
Naſchomu cżėwej bòchmò podarmo jėdż wotorwali, dé bò duch rėcha ha
ṅekmanſtwa ſo ṅezdaluwaw.

(Z piſmow ſẇ. bamuża Leo.)

Sẇaté póſt jo nam rota paradiza wotewriw; chczemó jón z pacżeṙemi ha z
modleṅom zapotżecż! Zo bóchmó na dṅu wot ſṁercże ſtacża ſo z naſchim
zbóżnikom zraduwali!

♣Offertorium.♠

Smėlné wotcze! daj ſebi telej daré, kotreż tebi wopruẇemò, lubicż! zmi
je k wuhedṅaczomu woporej za naſche rėchi. Twój jednorodżené jo wſchitke
boloſcże ha cżerṗeṅa za nas pżetraw; wòn jo za naſche rėchi wumṙew, ha
nam pżed ſwojej ſṁercżu tònlej wopomnik ſwojeje luboſcże <pb
n="146"/>zawoſtajiw. Stajṅe chczemò ſo na pwodach joho ſṁercże zẇeſelicż
ha jomu naſche żiẇeṅo ſẇatoſcżicż. Chczemò ſo wobrocżicż zaſé k naſchomu
Bohu! ſtarém rėcham chczemò wotemṙecż ha wòn budże nas wuſwòſchecż ha
nam naſche rėchi wodacż. Tohodla bòdż nam, o kṅeże! pżez tònlej wopor
zaſé nadné ha ſmėlné; ha tżin nas pżez twoju mócz zaſé wólnéch,
wſchudżom ha pżeczé twoju wolu zpėchuwacż; pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza.
Amen.

♣Praefatio.♠

Mó pozbėhuẇemò nėtk naſche wutrobò, tebi ſo dżakuwacż, o najſẇacżiſchi
Bożo, wſchohomòczné wotcze! kiż nam té nadu ſobudżėliſch, wo poſcżeṅu ha
zapṙecżu ſamoho ſo naſche ṁaſo pżewinécż, naſchoho ducha k ṅebju
pozbėhuwacż, wo poczcziwoſcżi pżiberacż, ha mòto wėtżṅeje zbòżnoſcże
ſebi zaſwużicż, pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza; pżez kotrohoż jandżeljo ha
arczjandżeljo, cherubiné ha ſeraphiné twoju majeſtoſcż khwala ha kcżija.
Z nimi zjednoſcżamò też naſch wòs ha praẇimò wo hwubokej tżeſcżownoſcżi:

Sẇaté, ſẇaté, ſẇaté ſé té, naſch kṅez ha Bòh! Khwalba, hordoſcż ha dżak
bòdż tebi, o Jėzuſo, ſéno bożi! kiż ſé pżiſchow, nas rėſchnéch tżwojekow
wumòżícż. Amen.

♣Memento.♠

(Wopomṅecżo za żiwóch.)

Mnohoſcż ha wulkoſcż naſchich rėchoẇ, z kotrémiż ſmò twoju majeſtoſcż
tak huſto roznėwali, wotraſchi nas, k tebi, o Bożo! naſche wotżi
pozbėnécż. <pb n="147"/>Zawėrno, zrudṅe dérbeli zahinécż, ṅebeſcheli nam
té twoju ſmėlnoſcż zjeẇiw. Tola, kṅeże! kiż ſé té kananejſku żonu
wuſwóſchaw, ha czwónika k pokucże powowaw, té budżeſch też po naſchej
wutrobnej żelnoſcżi naſche duſche z twojim tróżtom zẇeſelicż. O
najdobrocżiwſchi Jėzuſo! khudżi ha hubeni praẇimò: ſmėl ſo nad nami!
bòdż nam rėſchnikam nadné! Wumòż nas wot wſchitkoho rėcha, twojoho nėwa
ha wėtżneje ſṁercże. O Jėzuſo! dobré paſtéṙo naſchich duſchow!
ṅewinwaté, ṅewoblakwané, wóſche wſchitkich ṅebes poſtajené! pótaj doma
twoje ſtadwo! ẇedż twoju zhromadżiznu na ſtrowu paſtwu, zo bò nėhdé
pżiſchwa k wėtżném horam.

Wobkrucż naſchoho najwòſchoho paſtéṙa, widomnoho wėrcha twojeje czérkẇe,
z twojim móczném duchom, zo bò wſchitkòn bwud ha ṅeprawu wutżbu wutupiw
ha pżez ſwowo ha pżikwad tu jenu wėrnoſcż pwodżiw, ha wſchitke pżez
zẇazk wėré zjednoſcżene duſche wo luboſcżi ha tamóm pokoju zjednaw,
kotréż ſwėt daruwacż ṅemòże. — Daj, o wėtżné paſtéṙo, biſkopam,
prėdkſtojicżeṙam ha paſteṙam twojoho ſtadwa, ha wſchitkim, kiż tebi pżi
wowtaṙu ſwuża, zo bóchu z ṅewinwatémaj rukomaj ha z tżiſtej wutrobu tebi
ſwużili, ha wo bojoſcżi ha tżepotaṅu ſo tebi bliżili, kotromuż ſo wo
ṅebeſach modla kṅejſtwa, pżed kotrémż tżepotaja mòcznarſtwa. — Zjednoſcż
kżeſcżijanſkich wėrchow wo ſtajném pokoju ha mėṙe! zakitaj jich pżed
twojimi n̓epżecżelami k tżeſcżi twojoho ṁena, ha k zkitej twojeje
czérkẇe! —

Wėtżné wotcze! kiż chczejſch, zo bòchu wſchitczé zbòżni bòli, wumȯż
rėſchnikow, ha ṅewėriwo ludé <pb n="148"/>z kraja tżmow, zo droha krej
twojoho ſéna za ṅich ṅebó podarmo pżelata, ha joho ſẇata wutroba
pżekwòta bòwa. — Też porutżam twojej dobrocżiwoſcżi mojich ſtarſchich,
bratrow ha ſotré, pżecżelow, dobrocżeṙow ha wſchitkich, kiż ſu ſo do
mojich pacżeri porutżili. Wopokazaj nad nimi twoju ſmėlnoſcż ha daj jim,
żtoż potṙebaju, ha żtoż jim k zbóżnoſcżi téje. — Smėl ſo też na
wſchitkimi jatémi, khorémi, zpótwanémi, mrėjaczémi ha na wſchėmi, kiż ſu
wot cżėwnoho habò duchownoho hoṙa zrudżeni. Ha każ twòj lubowané ſén na
kżiżu za ſwojich ṅepżecżelow proſcheſche, ha każ wòn po ſwojej ſṁercżi k
znaṁu wėrneje luboſcże też za nich ſwoju najſẇ. wutrobu z lebiju
wotewricż da, tak proſchu też ja za mojich pżecżiwnikow: daj jim tżeſcż
mėſto haṅbò; twoju ſẇ. luboſcż mėſto hidżeṅa; tżaſne ha wėtżne dobroté
mėſto zwoho, kotreż ſu mi tżinili.

Poladaj na wobletżo twojoho żawbuwanoho, toho wòſokoho mėſchnika, kiż na
twojej prawiczé ſteji! — wòn jo wopor pokoja na twojim wuhednaczém
wowtaṙu, kiż ſo nam wo mėſchniku jow pżed wotżi ſtaja, zo bò nas pżed
twojim wobletżom zaſtupwaw. Amen.

Po pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

Ladaj, o wėtżné wotcze! ze ſtowa twojeje hordoſcże na twoju ſẇ. czérkej,
kotraż wſchudżom wo poſcżeṅu, pacżeṙach ha pwakaṅu za twoju ſmėlnoſcż
proſé! Ladaj na wſchitkich zeṁe wobodleri, za kotréchż jo twòj lubwané
ſén nėhdé hako tżwojek po ſwėcże khodżiw ha ſo na wowtaṙu <pb
n="149"/>kżiża wopruwaw! K wopomṅecżu joho wopora wopruẇemò tebi
tohoſamoho twojoho ſéna, kiż jo ſo doſtojnoſcżiw, pod żtawtnoſcżami
khlėba ha wina tebi k zpodobnomu woporej ſo pżiṅeſcż. Daj ſebi lubicż
joho żadoſcż za twojim hordoſcżeṅom ha naſchim wozbòżeṅom. O bó też
naſcha wutroba jenoj ſtajṅe za tém żadawa! Zmi ju k doſpownomu wuhednaṅu
za wſchitke rėchi, roznėwaṅa ha ṅerodnoſcże, kotréchż ſo kóżde ſtwoṙeṅo,
woſobṅe pak ja, winwaté tżiniw ſém. —

♣Memento.♠

(Wopomṅecżo za wotemṙetéch.)

Ladaj też z nadu na khude duſche, kiż wo tżiſcżu cżerṗa; woſobṅe na te,
na kotréchż cżerṗeṅu ja ſobu wina ſém ha za kotréchż dérbu pacżeṙe
ſpėwacż. Póſcżel jim wolóżnoſcż pżez twojich ſẇ. jandżelow! Pżikrótż
jich ſtrafò ha woz je zkeṙe lėṗe wutżiſcżene do zhromadżizné twojich
wuzwolenéch; pżez tohoſamoho Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

Do ſẇatoho wopraẇeṅa.

Chczéw té, o kṅeże, zpominacż na naſche ṅezprawnoſcże, żtò bò pżed tobu
wobſtaw? Ach, wſchitke moje ha wſchėch tżwojekow ſélzé ṅedoſahaja, jene
jenicżke roznėwaṅo twojeje ṅezkóntżneje majeſtoſcże zapokucżicż. Żadén
ſṁertné rėch ṅemóże ſo pżez wſchitke cżerṗeṅa zeṁe wotcżerṗecż! Bėda mi!
déż té twój ṁetż wótſiſch pżecżiwo mojej ṅekmanoſcżi; déż twoja ruka ſo
k ſudej <pb n="150"/>pozbėṅe! Tola wulki wuhednaṙ ha ſṙedżicżeṙ, tżwojek
ha Bóh, jo ṁe zaſtupiw; wón jo twój ſamotné ſén, kiż nas zakita z
naſtawu ſwojeje nadé ha ſmėlnoſcże; kiż hiżcżen dżencza proſé: wotcze!
wodaj jim! Toholej twojoho ſéna wopruẇu tebi wo témlej wopoṙe z jenej
żelnoſcżiwoj wutrobu, kotraż wſchitke rėchi hidżi ha tama. Wón ṅech jo
za mṅe wuhedṅaczé wopor! tón wopor, kiż doſaha k wuhednaṅu rėchow
czéwoho ſwėta. K doſcżtżiṅeṅu tebi wopruẇu joho zrudobu, dżėwo ha
pròczu, joho haṅbu, ſchwikaṅo ha czwėlwaṅo ha joho krej hatż do poſleṅej
krepki, kotraż z joho ſtroné beżżeſche. Ladaj, wotcze ſmėlnoſcże, ha
Bożo wſchitkoho tròżta! ladaj na tu za rėſchnikow raṅenu wutrobu twojoho
Kréſtuſa! wuhednané pżez tónlej, pżez ruczé mėſchnika tebi pżiṅeſené
wopor, chczéw nam té nadṅe naſche rėchi wodacż ha pokoj daruwacż, zo bó
wſchitke hoṙo ſo zhubiwo ha twoja czérkej tebi wo ṅebudżeném mėṙe
ſwużiwa; pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

Pżi ſẇatém wopraẇeṅu.

Tak daj nam, o kṅeże Jėzuſo! wo témlej najſẇ. ſakramencże tebe na
duchowne waſchṅo dóſtacż. Daj nam pżez tulej pótajnoſcż dżėl bracż na
twojim wuhednaṅu ha pokoju! Daj nam na duſchi ha cżėle wutżiſcżeném wo
żonuwaṅu twojeje nadé ſo kóżdé tżas zẇeſelicż. O kṅeże! ja ṅejſém hódné,
zo bó pod moju tſėchu nutsſchow, mojich ẇele zwoch móſli dla. O kṅeże!
ja ṅejſém doſtojné, mojich rėſchnéch ſwowow dla. O kṅeże! ja ṅejſém
doſtojné mojich ṅezprawnéch <pb n="151"/>ſkutkow dla. Haj ja zpóznaju
khoroſcże mojeje duſche; tola ṙek jenoj ze ſwowom; daj nadu zpóznacża,
żelnoſcże ha polėpſcheṅa; tak budże moja duſcha ſtrowa; ha wutroba ha
cżėẇo budże ſo wo tebi zẇeſelicż. Amen.

Pżez daré ṅebeſkoho żiẇeṅa zẇeſeleni, tebe proſémó, o kṅeże! zo bó nam
to k wėtżnomu żiẇeṅu dopomhawo, żtoż wo témlej żiẇeṅu zpóznacż ṅemóżemó.
Daj, zo bó tżaſna ſṁercż twojoho ſéna, kotraż wo téchlej tżeſcżenéch
pótajnoſcżach ſo znaṁeṅa, nas ke wſchomu dobromu ha poczcżiwomu
pohaṅawa, ha mó wo ẇeſowoj nadżiji wėtżne żiẇeṅo wotżakwacż móli. —
Ṅedaj tohodla twojej nadże nas wopuſchcżicż, hale wumóż nas wot
wſchitkich rėchow, kiż ſé nas tak wulkich pȯtajnoſcżow hódnéch mėw; pżez
Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

Pżi zkóntżeṅu bożeje mſchė.

Wotcze powné nadé ha ſmėlnoſcże! pżi témlej ſẇ. wopoṙe ſmó dżakomṅe
wopominali, żto ſé pżez Jėzuſa twojoho ſéna, wulke nad nami tżiniw.
Ṅedaj nam żeni telej twoje dobroté zabócż. Wobkhowaj nas pżed ṅedżakom,
pżed zadſṗecżom twojeje nadé, pżed ṅepokutnoſcżu. Daj, zo bóchmȯ pżez
próczwaṅo za wſchitkimi poczcziwoſcżami, kotreż jo nas twój jednorodżené
ſén, naſch zbóżnik Jėzus Kréſtus, wo żiẇeṅu, cżerṗeṅu ha wumṙecżu
wutżiw, ſo twojoho zpodobaṅa pżeczé hódniſchi tżinili; zo bóchmó pokoj
ha zbóżnoſcż dóſtali, kotruż jo wón ſwojim ſwėrném ſlubiw. Wuſwóſch nas
pżez tohoſamoho Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho ſéna, naſchoho kṅeza. Amen.

<pb n="152"/>

Litanija wot cżerṗeṅa ha wumṙecża naſchoho kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa.

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami!

Kréſchcże, ſwóſch nas! Kréſchcże, wuſwóſch nas!

Bóh wotcze z téch ṅebes, ſmėl ſo nad nami!

Bóh ſéno, té wumóżniko toho ſwėta, ſmėl ſo ...!

Bóh ducho ſẇaté, ſmėl ſo nad nami!

Sẇata Trojicza té jenitki Bożo! ſmėl ſo nad nami!

Jėzuſo! za tſiczécżi ſlėbornéch pżedaté ha pżez te wokoſcheṅo toho
Judaſa pżeradżené. } Smél ſo nad nami!

Jėzuſo! wo tém krawóm ſtéſkaṅu na tej wolijowoj hoṙe wot jandżela
poſélṅené.

Jėzuſo! hako zwóſnik popaṅené ha ẇazané.

Jėzuſo! wot twojich wutżownikow wopuſchcżené.

Jėzuſo! pżed tém wóſchim mėſchnikom Annaſom z ṗaſcżu déṙené.

Jėzuſo! wo tém doṁe Khajfaſowóm wot Pėtra tſi krócż zaprėté.

Jėzuſo! pżed Pilatuſom valſchṅe wobzkorżené.

Jėzuſo! wot Herodeſa wo tej bėwoj draſcże wuhidżené.

Jėzuſo! z prutami żawoſṅe rozſchwikané.

Jėzuſo! ze ſlėnami wopluwané ha z cżerṅemi krónuwané.

Jėzuſo! hako jedén kral wuhidżené.

Jėzuſo! k tej boloſcżiwoj ſṁercżi toho kżiża pżiſudżené.

Jėzuſo! z tém cżeżkim kżiżom ṅeſmėlṅe cżahané ha tam ha ſem torhané.

Jėzuſo! nahi na kżiż pżibité ha ſrejdża dweju mordaṙow kżiżuwané.

<pb n="153"/>

Jėzuſo! kiż té na kżiżu wiſajo hidżené ha wuſṁaté bów ſé. } Smėl ſo nad
nami!

Jėzuſo! kiż té na kżiżu za twojich ṅepżecżelow twojoho wótcza proſéw ſé.

Jėzuſo! kiż té na kżiżu tomu pokutnomu mordarej tón paradiz polubiw ſé.

Jėzuſo! kiż té Jana twojej macżeri na mėſto ſéna porutżiw ſé.

Jėzuſo! kiż té na kżiżu wo twojej lacżnoſcżi ze żowdżom ha z kiſawom
napoẇené bów ſé.

Jėzuſo! kiż té twojoho ducha do téch rukow twojoho wótcza porutżiw ſé.

Jėzuſo! kiż té na kżiżu wſchitko dokoṅaw ſé.

Jėzuſo! kiż té z pokhileneju wowu wo hórkim ſṁertném ſtéſkaṅu na kżiżu
za nas wumṙew ſé.

Jėzuſo! kiż té na kżiżu z jenej lebiju pżekwóté bów ſé.

Jėzuſo! bódż nam nadné! pżelutuj nas o kṅeże!

Jėzuſo! bódż nam nadné! wuſwóſch nas o kṅeże!

Wot wójné, woda, mora ha wſchoho zwoho! } Wumóż nas o kṅeże!

Wot rėchow ha teje wėtżneje ſṁercże!

Pżez twoje hórke cżerṗeṅo ha boloſcżiwo ſṁertne ſtéſkaṅo!

Pżez twoje ſédém poſlene ſwowa na kżiżu!

Pżez twoje krej cżetżacze ṗecż rané!

Mó hubeni rėſchnikojo! mó proſémó cże, wuſwóſch nas!

Zo bó té te wopomṅecżo twojoho ſẇatoho cżerṗeṅa ha ſṁercże wo naſchich
wutrobach kóżdé tżas zdżerżaw. } Mó próſémó cże, wuſwóſch nas.

Zo bó té nam prawu pokutu ha zbóżne zkóntżeṅo popżaw.

Zo bó té wſchitkich pżitomnéch ha ṅepżitomnéch bratrow ha ſotré naſcheje
woſadé wo twojej nadże zdżerżaw.

<pb n="154"/>

Zo bó té wſchitkim wotemṙetém bratram ha ſotram naſcheje woſadé tón
wėtżné wotpotżink popżaw.

Zo bó té wſchitkich bwudnéch wo wėṙe na tón pucż twojeje prawdé wrócżiw.

O té ſéno bożi!

O jeṅo boże! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta; pżelutuj nas, o
kṅeże!

O jeṅo boże! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta; wuſwóſch nas o
kṅeże!

O jeṅo boże! kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta; ſmėl ſo nad nami,
o kṅeże!

Kréſchcże ſwóſch nas! Krėſchcże wuſwóſch nas!

Kṅeże ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Wotcze naſch a t. d. —

℣. Kréſtus jo naſche dla poſwuſchné bów hatż do ſṁercże.

℞. Hatż do ſṁercże toho kżiża.

℣. Kṅeże, ṅeżtrafuj nas po naſchich rėchach.

℞. Ha ṅepwacż nam po naſchich ṅezprawnoſcżach

Modlitba.

Mó cże proſémo, o ṅebeſki wotcze! poladaj na twoju zhromadżiznu, na
twoju czérkej, za kotruż naſch kṅez Jėzus Kréſtus ṅejo ſo wobaraw,
podaté bócż do rukow téch rėſchnikow ha ſo podwolicż k martṙe toho
kżiża, kotréż z tobu żiwó jo ha kraluẇe wo jednoſcżi ſẇatoho ducha,
jedén Bóh wot wėtżnoſcże do wėtżnoſcże. Amen.

<pb n="155"/>

Jėzus, wot ſṁercże ſtaṅené.

Wutżbó ha pacżeṙe na jutrowné tżas.

Dopokazane nėtk jo, zo té, o Jėzuſo, ſén bożi ſé ha wumóżnik tżwojekow.
Nėtk jo twoja ſẇ. wutżba, kotruż ſé hatż do ſṁercże zaſtupwaw, pżez
twoje wot ſṁercże ſtaṅeṅo wobſwėdſena! Nėtk jo moja wėra kruta ha wėſta.

Haj twoja wutżba jo bójſka; kóżde twojich ſwowow budże ſo tak wėſcżi
doṗelnicż, każ twoje wot mordwóch ſtaṅeṅo. Kṅeże! ja wėṙu twoje ſwowo,
dokelż mi twoje hoṙeſtacżo wėſte jo.

Ja wėṙu, zo budu też ja nėhdé wot mordwóch ſtanécż, dokelż wėm, zo mój
wumóżnik ſtanéw ha żiwó jo. Kak wulki dżak ſém tebi winojté, wotcze
naſchoho kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, kiż té po twojej wulkej miwoſcżi twojoho
ſéna za nas rėſchnikow do ſṁercże daw ha joho wubudżiw ſé k poſélṅeṅu
nadżije wėtżnoho żiẇeṅa!

Ṅedérbi ṁe wſcho to k dobromu napominacż! Haj, bórṅe mi zadżėwki je
wobarali, bórṅe ſo zdawo, zo ſu wſchė moje próczwaṅa podarmo: da tola
ṅecham pżeſtacż zpėchuwacż, żtoż Bóh wote mṅe żada, żtoż jo moja
winwatoſcż ha pżiſwuſchnoſcż. Nėhdé budże lėṗe! joli nicz wo tutém,
wėſcżi wo pżichodném ſwėcże. Wſchak ſo pola twojeje ſṁercże, o Jėzuſo,
też tak bócż zdaſche: ha po tſjoch dṅach bėchu wſchitczé twoji
ṅepżecżeljo wohaṅbeni, wſchė zadżėwki wotſtroṅene, wſchė boloſcże ha
cżerṗeṅa pżewiṅene. Kak lochczé, kak khėczé móże Bóh wſcho pżeṁenicż!

Kṅeże, ja wėṙu! ja pak chczu moju wėru też wo dobréch ſkutkach
wopokazacż, zo bó żiwa <pb n="156"/>bowa: ha ja pżi wſchej prȯczé tak
żiwó bów, zo mów nėhdé zbòżné wumṙecż ha ẇeſowȯ nėhdé k wėtżnomu żiẇeṅu
ſtanécż. Amen.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na jutrontżku ha czéwó jutrowné tżas.

Pżihotuwaṅo.

Kréſtus jo ſtanéw! Alleluja. Sṁercż, poſleni zcżėwk rėcha, jo pżewiṅena!
Alleluja. Sṁercż, dże jo twoje dobòcżo? Sṁercż, dże jo twoje żahadwo?
Sṁercż jo póżṙeta wo dobócżu! Alleluja. — Staromu hadej ſé wowu rozṁat!
Alleluja. Dżak tebi, wėtżné Bożo! Też mó z Tobu dobòwamò! Dżak tebi do
wėtżnoſcże! Té bė mordwò, ha ſé nėtk żiwó wėki na wėki. Też nas ſé k
wėtżnomu żiẇeṅu pozbėnéw. Wo naſchim tżwojetżim ṁaſu ſejdżiſch na
prawiczé wótcza, też nas chczejſch zbóżnoho hoṙeſtacża ha twojeje
hordoſcże doſtojnéch mėcż, joli z moczu naſcheje wėré do tebe rėch
pżewiṅemò, kiż bė wina ſṁercże. — Ze wſchėmi jandżelami, ſẇatémi ha
wuzwolenémi, modlimó ſo k tebi, té ſélné wójwoda! K doſtojnomu
tżeſcżwaṅu twojoho hordoznoho wot ſṁercże ſtacża pżiṅeſemó tebi, lubomu
wótczej ha ſẇatomu duchej wopor twojoho cżėwa ha twojeje kreje; hako
wopor khwalbó ha dżaka, ha proſémò: té chczéw nas wubudżicż z rowa
naſcheje ṅerodnoſcże ha liwkoſcże k nowomu, zahoṙenomu, ſẇatomu żiẇeṅu.

Wutżiſcż da ha ſẇatoſcż naſche wutrobó, lubó kṅeże! zo bòchmò pżez twoje
zaſwużbò ha wſchitkich <pb n="157"/>twojich lubòch ſẇatéch zaſtupnu
próſtwu ſami tebi zpodobne woporé bóli. Amen.

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtrona 29.)

♣Dominus vobiscum.♠

Bożo! kiż ſé té (na dżentſiſchim dṅu) pżez twojoho jednorodżenoho wo
pżewiṅeṅu ſṁercże nam rota wėtżnoſcże wotewriw; popżej, zo bóchmò naſche
prėdkwzacża, kotreż twoja zpomożna nada wo nami zbudża, pżez twoju
pomocz wo ſkutku wopokazwali. Pżez tohoſamoho Jėzuſa Kréſtuſa naſchoho
kṅeza. Amen.

♣Epistola.♠

„Bratſja! wuṙedżcże ſtare kiſawo cżėſto, zo bòſchcże nowȯ rozmėſchk
bóli, hako wó ṅekiſani ſcże. Dokelż naſche jutrowne jeṅo, Kréſtus, jo za
nas wopruwané. Tohodla chczemó jėſcż nicz wo ſtarém kiſaném cżėſcże
zwóſcże ha ſchibawſtwa, hale wo ſwódkich khlėbach ſwėré ha wėrnoſcże.“
(1 Kor. 5.)

♣Evangelium.♠

Sẇate zcżeṅo nam zjeẇi: zo pobożne żóuſke, kotreż bėchu pṙedé ſwojoho
kṅeza ſwėrṅe zcżėhuwali, ze żawbami k joho rowej pżindżechu; dokelż
chczéchu, kotrohoż żiwoho nutrṅe lubuwachu, też mordwomu wo luboſcżi
pżiſwuſchecż. — Wo tutej ſtawizṅe lejżi za nas ṙana wutżba. Tak ſo
pżiſwuſcha, ſẇatém ſtawiznam pżipoſwuchacż; zo bȯchmó pżez ṅe k dobromu
pohnuwani bòli. <pb n="158"/>Żtóż tohodla wot nas wo wėṙe do Jėzuſa, ze
ſwódkej wóṅu poczcziwoſcżow ha z prėdkwzacżom dobréch ſkutkow ſwojoho
kṅeza póta; tón woprawdże z drohimi żawbami k joho rowej pżindże. — Tamo
żònſke pak, kotreż ze żawbami pżindżechu; widżachu jandżelow: tak,
zawėrno, widża ṅebeſkich wobodleṙow te duſche, kotreż z wóṅu
poczcziwoſcżow ze ſẇatém zatżutżom za ſwojim kṅezom żadaja.

Wopomṅ też, luba duſcha, żto jandżel k żónſkim rétżi? „Ṅebojcże ſo!“ ſu
joho ſwowa. Hako bó praẇicż chczéw: ṅech ſo boja, kotſiż pżikhad
ṅebeſkich duchow radé ṅeẇidża; ṅech ſo ſtróża, kiż pod pżawom ṁaſnéch
pożadoſcżow k jandżelſkomu towarſtwu ṅepżiſwuſcheja. Wó pak, tżoho dla
chczéli ſo ſtrachuwacż? wó, kiż waſchich bratrow widżicże?

Wobletżo jandżela bė każ bwóſk ha draſta każ ſnėh. Zpóznaj pod wonkownej
żtawtnoſcżu zuaṁo nutskownoho: bwóſk znaṁeṅa horliwoſcż luboſcże; ſnėh
tżiſtoſcż wutrobó. Bwóſk znaṁeṅa też rózbu zwóch; ſnėh radoſcż tżiſtéch
duſchow.

℣. To jo tón dżeṅ, kotréż naſch kṅez tżiniw jo! ẇeſelmó ha zradujmó ſo!

℞. Bohu bódż dżak.

♣Credo.♠ (Ladaj ſtronu 31.)

♣Offertorium.♠

Ṅebeſki wotcze! tak té ſwėt lubuwaſche, zo twojoho jednorodżenoho k
naſchomu wumożeṅu póſwa, zo bȯ ſṁercż pżewinéw ha nam pżiſtup <pb
n="159"/>k ṅebju wotewriw. Żto móżemó za tajku luboſcż wrócżicż; kotré
wopor tebi za to pżiṅeſcż? Woz joho ſamoho, twojoho jednorodżenoho,
kotréż, naſch ſṙedżicżeṙ, pżi twojim thròṅe ſteji, ha tam hako naſch
wėtżné wóſchi mėſchnik ſo tebi wopruẇe. Poladuj na wobletżo twojoho
żawbuwanoho, kiż naſche ranė zahóji. Woz wo zjednoſcżeṅu z nim modlitbó
ha woporé twojoho luda nadṅe hoṙe; zo bò naſcha jutrowna pobożnoſcż tebi
zpodobna ha nam k wėtżnej zbóżnoſcżi zpomóżna bòwa. Amen.

♣Praeſatio.♠

Naſche wutrobò pozbėhuẇemó nėtk k tebi, najlubſchi Bożo ha wotcze!
woſobṅe wo tutéch dṅach tebe khwalicż ha kcżicż pżez Jėzuſa Kréſtuſa,
twojoho ſéna, naſchoho kṅeza; kotréż jo ſo hako naſche jutrowne jeṅo
wopruwaw, rėchi ſwėta wotewzaw, pżez ſwoju ſṁercż naſchu ſṁercż
pżewinéw, pżez ſwoje hoṙeſtacżo naſche żiẇeṅo wobnowiw. Tuteje luboſcże
ha ſmėlnoſcże dla modlimó ſo z twojimi jandżelami ha arczjandżelami, z
thrònami ha kṅejſtwami, ze wſchėmi ṅebeſkimi duchami, praẇiczé: ſẇaté,
ſẇaté, ſẇaté ſé té naſch Bòh ha kṅez! ṅebjo ha zeṁa ſtaj pownej twojeje
hordoſcże! Hoſanna wo wóſokoſcżach!

Do pżeżonuwaṅa khlėba ha wina.

Hoſanna tebi wo hordoſcżi! Té ſṁercż pżewiné! Té zẇaſki rowa roztorné!
Wſchė ſtwoṙeṅa tebi radoſtne khėrluſche ſpėwaja na tutém dṅu <pb
n="160"/>twojeje kraſnoſcże, ṅebeſki kralo! — Zraduj ſo, ṅebeſka
kralowna! ſẇata Marija, dokelż ſwónczo zprawnoſcże, ſwėtwo twojoho wot
ſṁercże ſtaṅenoho ſéna tebe wobſwėtla! — Ẇeſelcże ſo, ſẇacżi japożtoẇo
toho kṅeza! ſtanéw jo waſch lubuwané, ha wopuſchcżiw row. — Kwatajcże
jomu napżecżo z palmami wò ſẇacżi martraṙo, wuznawaṙo ha wó kṅeżné,
kotſiż ſcże waſche draſté wumòli wo joho kreji. Wòn moṙené nėtk kṅeżi na
wėtżném thròṅe. — Pozbeṅ twój wós, ſẇata czérkej na zemi! kraſṅe
wuhotwana każ ṅeẇeſta, dżi napżecżo twojomu dobòwaczomu nawożeni, kiż jo
tebe wuzwoliw ha ſẇatoſcżiw. Lej wón pżindże wo ṁeṅe kṅeza; tòn wėtżné
wòſchi mėſchnik pżindże k tebi wo tutéch najſẇ. żtawtnoſcżach khlėba ha
wina.

Mój kṅeże ha mój Bożo! daj też mi twoju hordoſcż wohladacż; pokazaj mi
twoje ſẇate wobletżo ha dopelṅ moju żadoſcż za tobu! Tebe jentżczé póta
moja duſcha! Za tobu zdéchuẇe moja wutroba. Tebe wobſénécż żadam do
wėtżnoſcże. Amen.

K pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

Zbóżni, kiż ṅewidża ha tola wėṙa! — Mój kżiżuwané, wot ſṁercże ſtaṅené,
ha nėtk wóſche wſchoho pozbėṅené ha pżekraſṅené Jėzuſo! Ja ṅewidżu twoje
rané, każ nėhdé Domaſch; hale wo wėṙe tebe widżu ha wuznaju ẇeſele: mòj
kṅeże ha mòj Bożo: k Tebi ſo nadżiju, té ſé mòj ſṙedżicżeṙ na prawiczé
wòtcza; żtożkuliż profémó wo twojim ṁeṅe, budżemó dóſtacż; té <pb
n="161"/>ſam proſéſch za nas ſtajṅe, chczejſch zbóżnéch tżinicż, kiż
pżez tebe k Bohu ſo pżibliżuẇa. Pżez twoje zpomożne wėrnoſcże
napominani, pżez twoju bójſku wutżbu rozwutżeni, wowamó k tebi: Wotcze
naſch, a t. d. (ladaj ſtronu 35.)

Do ſẇatoho wopraẇeṅa.

Jėzu Kréſchcże! té ſé hoṙeſtacżo ha żiẇeṅo. Té ſé wėrné khlėb, kotréż z
ṅebes pżindże, wėtżne żiẇeṅo daricż tém, kiż wot ṅoho jėdża! Komu dérbu
hicż, hatż k tebi, kṅeże Jėzuſo! Lej, z luboſcżu ha z dowėṙeṅom k Tebi
pżindu: khoré k lėkarej, — ṅetżiſté kużowej wodow, — wódné k khlėbej
żiẇeṅa, — khudé kṅezej ṅebes ha zeṁe. Popżej nadṅe, zo bó moje jutrowne
ſẇate wopraẇeṅo khoroſcż mojeje duſche zahojiwo, ṅetżiſtotu wotmòwo,
nahotu pżikréwo. Popżej nadṅe, zo bò moja hwuboko zakoṙeṅena zwa
nakhilnoſcż ... wo mni wutuṗena ha wſcha rėſchna żadoſcż wote mṅe
zdalena bòwa. Wubudż ṁe z rowa mojeje ſtareje liwkoſcże k nowomu ſẇatomu
żiẇeṅu; zo bòch pżez tebe, té żiwò ṅebeſki khlėbe, wokżeẇené ha
poſélṅené z tobu wo ṅebeſach ſo wėtżṅe zraduwaw. —

Ladaj, kṅeże, nadṅe na naſchu woſadu, z kotrejż na tutém ſẇatém mėſcże
jutré ſẇecżiſch. Ṅebòdż żadén Judaſch bez nami, — żadén tajencz, — żadén
ṅepokutné rėſchnik; pṙecż ze wſchej zwòſcżu, ze wſchėm pohorżkom! pṙecż
ze wſchėmi ṅetżiſtémi ha ṅetżeſnémi ſwowami: zo bò ſo żadén jazék
ṅewoṅetżeſcżiw, na kotrémż dżentſa twoje ſẇate cżėwo wotpotżwaſche.
Popżej, zo <pb n="162"/>kóżdé ſwėrṅe ſam ſo pżepótẇe, pṙedé hatż jė wot
toholej khlėba, zo twoji ſwużowniczé tȯnlej ſẇ. ſakrament wo żiwoj wėṙe
dóſtanu ha pżez poczeziwo żiẇeṅo wobkhowaja. Pòſcżel ducha twojeje
luboſcże wſchėm, kiż dżentſa wot ṅebeſkoho khlėba jėdżachu; zo bòchmò
bòli jena wutroba, jena duſcha; zwoſtali ſtawò twojoho cżėwa. Tak
budżemò, każ ſo pżiſwuſcha, zhromadżenſtwo Sẇatéch, twój wuzwolené lud!

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

Khwal moja duſcha twojoho kṅeza! khwal ſmėlnoſcż twojoho zbòżnika! Nėtk
bòdliſch wo mni, ſwòdki Jėzuſo! żadoſcż mojeje wutrobò! Zwoſtaṅ pżi mni,
moje wokżecżo, moja radoſcż! do tebe wėṙu, na tebe ſo nadżiju, tebe
wėtżṅe lubuẇu! K tebi modlu ſo, mòj kṅeże Bożo, kiż kraluẇeſch wėki na
wėki. Amen.

K wobzankṅeṅu.

Ṅewupraẇitu radoſcż ſé té pżihotuwaw, o Jėzuſo! wſchitkim, kiż tebe
lubuẇa; dawaſch pokoj, kajkiż ſwėt dacż ṅemòże. Dżentſa widżu, kak
hinitiwo ſu tżaſne kubwa ha ſwėtne ẇeſela. Te moju wutrobu zpokojicż ha
naſécżicż ṅemóża; jenoż wo tebi, wokżeẇeṅo mojeje duſche, wotpotżuẇu
mėrṅe. Ṅezhonich huſto doſcż, déż za ſwėtnéḿ khodżach, zo jenoż ṅemėr,
żawoſcż, kacżo nadeṅdżech? Nėtkoj z tobu póṅdu, ṅebeſki paſtéṙo! té ṁe
poẇedżeſch wo puſcżiṅe tutoho żiẇeṅa, wo tutém dole hȯrkich ſélzow. Nidé
ẇaczé <pb n="163"/>tebe ṅewopuſchcżu! — Woſtaṅ pżi mni Jėzuſo! woſtaṅ
pżi mni, dżeż zwo zpòtwaṅo ṁe k rėchej wabi; poſélṅ wutrobu, déż zrudoba
ju pżewozṁe. Ha wotewri ſo hiżon wucho zwom wabeṅam, pozbeṅe ſo ruka k
rėſchnomu ſkutkej, naſtupi noha pucż ṅezprawnéch; tedém dżerż ṁe twoja
prawicza, tedém dopomṅ ṁe, kṅeże, na to, żtoż tebi dżentſa ſlubiw ſém.
Zwoſtaṅ da pżi mni, mòj Jėzuſo, dòjż ṅepżindu do kraleſtwa wėtżṅeje
hordoſcże ha zbòżnoſcże, kotreż ſé pżihotuwaw wſchitkim, kiż tebe
lubuẇa. Amen.

Wot ſẇatéch ſakramentow.

Po ſwojim wot ſṁercże ſtacżu jo Jėzus żtérczécżi dṅow ze ſwojimi
wutżownikami wobkhadżuwaw ha z nimi rétżaw wot kraleſtwa bożoho, kotreż
jo joho ſẇata czérkej. Talej ſẇata czérkej nam te pżez Jėzuſa wuẇedżene
wumóżeṅo tżwojetżoho zplahwa ſobudżėli, dokelż nas wuzprawnoſcża ha
ſẇatoſcża: pżez wutżbu, kotraż jo pucż k wėtżnomu żiẇeṅu, ha pżez ſẇ.
ſakramenté, kotreż ſu poſélṅeṅo na témlej pucżu. Żtóż Jėzuſowu wutżbu,
każ joho ſẇ. czérkej nam ju prėdkṅeſe, wuznawa, ha wo ſkutkach
wopokazẇe, zabudżicż ṅemóże; — żtóż ſẇ. ſakramenté, kotrémż czérkej nas
pżeproſchuẇe, hódṅe wużiẇe, woſwabicż ṅebudże. Jėzus jo pwodé ha
zaſwużbó ſwojoho cżerṗeṅa ha ſṁercże wo ſẇ. ſakramentach k wuzprawṅeṅu
naſchich duſchow, k wobnoẇeṅu ha k poſélṅeṅu naſchoho duchownoho żiẇeṅa
nam zawoſtajiw. Teſamo dérbimó hako najſẇacżiſche pótajnoſcże
kżeſcżijanſtwa wóſoko ważicż, ha hako ſrėdki naſchoho zpomożeṅa pżez
hódne dóſtawaṅo k ſwojomu lėpſchomu nawożecż.

<pb n="164"/>

Jėzus Kréſtus do ṅebjes zpėje.

Jėzus bė ſwojim wutżownikam zjawṅe dopokazaw, zo jo woprawdże
hoṙeſtanéw: pżed nimi chczéſche nėtk też k ṅebju zpėcż.

Hiżon do ſwojoho hoṙeſtacża bėſche wón jim praẇiw: „ja póṅdu k mojomu ha
k waſchomu wótczej, zo bóch tam wobodleṅa za was pżihotuwaw, ha też wó
bóli, dżeż ja ſém.“

Dokelż Sẇatki ſo pżibliżuwachu ha wutżowniczé w Jeruzaleṁe zhromadżeni
bėchu, pżiporutżi wón jim: tute mėſto ṅewopuſchcżicż, dójż ṅedoſtanu
ducha ſẇatoho, toho dawno ſlubenoho.

Potém wón z nimi dżėſche do Bethanije na wolijowu horu. Tam joho poſleni
krócż widżachu. Jėzus wobnowi ſwoje ſlubeṅo: zo budże jim na ſwoje mėſto
druhoho wutżeṙa ha tróżtaṙa pżipóſwacż, ha mócz ducha ſẇatoho
ſobudżėlicż.

Nėtk wón jich wopuſchcżi, tak, zo móżachu wſchitczé deṙe widżecż, dże
wón dżo. Pżed jich wotżami bó Jėzus k ṅebju pozbeṅené, ha mrótżeł
zakhowa joho. Wutżowniczé joho ẇaczé ṅewidżachu, ſtejachu pak tu, ſwoje
wotżi k ṅebju pozbėṅene. Ha lej, mużaj wo bėwóch draſtach ſtejeſchtaj
pódla nich, ha dżeſchtaj: „wó mużojo galilejſczé, żto ſtójicże ha
ladacże tu do ṅebes? Jėzus, kotréż jo wot was do ṅebes wzaté, budże tak
zaſé pżincż, każ ſcże joho widżeli do ṅebes zpėcż. —

Pacżeṙ

k Jėzuſowomu do ṅebes zpėcżu, każ też heẇak k tṙebaṅu.

Pżez cżerṗeṅa ſé té k wėtżnej hordoſcżi pżiſchow, bòjſki wumòżniko! Té
ſejdżiſch nėtk na <pb n="165"/>prawiczé wòtcza, kiż jo tebi wſchu mòcz
na ṅebeſach ha na zemi podaw, kotraż tebi hako ſénej bożomu ha ſénej
tżwojeka pżiſwuſcha: k tebi ſo ja modlu wo hwubokej poniżnoſcżi.

K tebi ſo nadżiju! té ſé k ſwojomu ha k naſchomu wótczej woteſchow, zo
bò tam za nas mėſta pżihotuwaw, ha też mò nėhdé bócż móli, dżeż té ſé.
Wo doṁe twojoho wótcza jo ẇele wobodleṅow. Też za mṅe jo tam wobodleṅo!
Ja dérbu potajkim bòcż, dżeż té ſé, ha wėtżṅe ſo tam z tobu zraduwacż!
Moje żiẇeṅo tudé na zemi nitżo ṅejo hatż pżihotuwaṅo k lėpſchomu,
wėtżnomu żiẇeṅu. Tudé nimam wobſtajne wobodleṅo: ṅebeſa ſu mòj wòtczné
kraj; tam ſu za mṅe lėpſche kubwa, wėtżne ẇeſela zakhowane! Teſamo
dòſtacż, chczu ſo ſwėrṅe próczuwacż: woſobṅe wo tżaſu zpòtwaṅa ha wo
cżeżkich domapòtaṅach chczu wopomnicż, żto ſu tute kròtke boloſcże ha
ẇeſela pżecżiwó wėtżnej kraſnoſcżi, kiż nėhdé nad nami wozjeẇena bócż
dérbi. Wſchė moje mòſleṅo ha żadaṅo chczu woſobṅe tam zwożicż, dżeż
wėrne, trajacze, wėtżne kubwa na mṅe tżakaja; dżeż té ſé, moja nadżija,
mój pozbėṅené Jėzuſo! Te kubwa tutoho ſwėta chczu jenoj za ſrėdki mėcż,
te tamne dòſtacż.

Sṙedżicżeṙo bez Bohom ha tżwojekami, tżwojeko ha Bożo, Jėzu Kréſchcże!
też hako tżwojek ſejdżiſch nėtk na prawiczé twojoho wȯtcza, na bożim
thròṅe! Kajkej tżeſcżi ſé té tżwojeſtwo pozbėnéw! O zwarnuj ṁe, Jėzuſo,
mòj bratſje, zo ja żeni tżwojeſtwo, żeni ſo ſamoho pżez rėſchne, wohidne
mòſle, pożadoſcże habò ſkutki ṅewoṅetżeſcżu! Pomhaj mi, zo bóch
ẇeleẇaczé nėtk <pb n="166"/>tebe ha ṁe pżez ſẇate, ṅewinwate wobkhadżeṅo
tżeſcżiw ha pżez wėru ha bohuſwużomnoſcż, pżez ṅepżeſtawacze ſkutkwaṅo
poczcziwoſcże nėhdé tam pżincż mòw, dżeż té z wòtczom ha ze ſẇatém
duchom jenajki Bóh żiwó ſé ha kraluẇeſch wėki na wėki. Amen.

Wopomṅ huſto wulke ṅebeſke móto ha wėtżne ẇeſela, kotreż ſu kżeſcżijanam
wo pżichodném żiẇeṅu ſlubene: to budże wo tebi nutrne pożadaṅo
wubudżicż, tajkich ſlubeṅow ſo hódné tżinicż. Ṅebeſa ſu twoje, joli je
ſebi zaſwużiſch; wot bezkóntżneje bożeje dobrocżiwoſcże ha ſwėré móżeſch
ſo pżez Jėzuſa Kréſtuſa téchſamóch wėſcżi nadżecż, joli ſo ſwėrṅe za tém
próczuẇeſch. Zo pak twoja nadżija ṅebó pżeważna bówa, da dérbiſch
zpomożnu bojoſcż z ṅej zjednoſcżicż. Mó dérbimó też te naſche tżinicż:
żtóż ṅewuſéje, ṅebudże żnėcż: żtóż ṅebejżi, kónczej ṅepżindże; żtóż
ṅedóbówa, ṅebudże krónuwané. Żtóż potajkim te wot Boha ha Jėzuſa
Kréſtuſa wuſtajene ſrėdki ſwojoho zpomożeṅa zakomdżi, wo ſwojich rėchach
żiwó woſtaṅe, ha tola zbóżnoſcż wotżakuẇe, tón ma pżeważnu nadżiju. —

Tohodla, moji najlubſchi bratſja! zhibójmó kolena k wótczej naſchoho
kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, wot kotrohoż wſchitke wótczowſtwo pżindże wo
ṅebeſach ha na zemi! zo bó wón nam daw po bohaſtẇe ſwojeje hordoſcże: zo
bóchmó pżez joho ducha z moczu poſélṅeni bóli na znutskomném tżwojeku;
zo bó Kréſtus pżez wėru bódliw wo naſchich wutrobach; zo bó nam, pżez
ṅoho bohatém wo wſchej wutżbe ha wėdomnoſcżi, nitżoho ṅepobrachuwa wo;
ha mó naṗelṅeni z bójſkej pomoczu bez rėcha zwoſtali na dżeṅ pżikhada
wulkoho Boha, naſchoho kṅeza Jėzuſa Krėſtuſa. Amen.

<pb n="167"/>

Pżikhad ducha ſẇatoho.

Na Sẇatki.

Sẇatotżnitżku widżachu wutżowniczé, kotſiż bėchu z Mariju wo Jeruzaleṁe
na jeném mėſcże zhromadżeni, wóſche ſwojich wowow żeliwo jazéki: ha
bóchu z duchom ſẇatém naṗelṅeni.

Wot tutoho wokomikṅeṅa bėchu woni każ nowi tżwojekojo; czéle po duchu
Jėzuſowóm ſtwoṙeni, powni wėré, mudroſcże, ſélnoſcże ha luboſcże. Nėtk
woteṅdu do czéwoho ſwėta, wozjeẇa z ṅebojaznej khrobwoſcżu Jėzuſa, toho
kżiżuwanoho, ha wutża wſchė ludé, żtoż wón ſkutkuwaw, wutżiw ha ſlubiw
bė.

Tak bó wot ſẇ. Japożtowow kżeſcżijanſka czérkej zawożena, zhromadżenſtwo
prawowėriwóch, kotréchż ṅewidomné wèrch Kréſtus ſam jo, kiż jich hatż do
kóncza ſwėta pżez ſwojoho ſẇ. ducha wodżicż ha zakitacż budże.

Bóh duch ſẇate̓.

Sẇaté duch, kotréż nėhdé widomṅe na Jėzuſowóch wutżownikow pżindże,
wobſwėtla ha poſélṅa hiżcżen na ṅewidomne waſchṅo wſchėch wėriwóch wo
dobrém; ha dokoṅa wo nami, żtoż Jėzus k naſchomu ſẇatoſcżeṅu ha
wozbożeṅu zapotżaw jo. —

Jėzus ſam wutżeſche ſwojich wutżownikow. Hale woni ṅezrozemichu wſcho,
żtoż wón jim praẇeſche: nėżto żkuliż czéle zmóſniẇe wukwaduwachu, habó
czéle ṅewėṙachu. Déż pak wutżowniczé ze ſẇ. duchom naṗelṅeni bėchu,
zpóznachu haklen wſchitko jaſṅe, żtoż bė jich Jėzus wutżiw; wſcha
ṅewėſtoſcż ha bwudnoſcż ſo zhubi.

<pb n="168"/>

Też naſch rozom rozſwėtla duch ſẇaté, zo móżemȯ zrozemicż ha pżeczé lėṗe
zpóznawacż, żtoż jo Jėzus wutżiw. Też nam wón ſwoju nadu ha wėrſchnu
pomocz ſobudżėli, k rozeṁeṅu bożeje wole: déż joho z nutrném pożadaṅom
proſémó, ha prawo ſrėdki rozwutżeṅa tṙebamó: boże ſwowo ha wós naſchoho
ſwėdoṁa kedżbṅe ſwóſchimó, ſami pżi ſebi wopominamó ha ze ſwėrnej próczu
wſcho ſwóſchane nawożuẇemó, z tém wotpohladaṅom: pżeczé rozomniſchi,
lėpſchi ha ſẇacżiſchi bócż.

Kak ſwabi bėchu wutżowniczé do pżikhada ducha ſẇatoho! Wſchitczé
wopuſchcżichu ſwojoho najlėpſchoho kṅeza, hatż joho popanéchu ha
zẇazachu; Pėtr joho też zaprė. Cżiſami wutżowniczé pak, wot ducha
ſẇatoho z wėrſchnej moczu poſélṅeni, ṅedachu ſo pżez żanu bojoſcż ha
żane rożeṅo, też nicz pżez ſṁercż ẇacz wotraſchicż, Jėzuſa kżiżuwanoho
wſchudżom, też pżed najmóczniſchimi ſwėta wozjeẇecż.

Też nas poſélṅa duch ſẇaté wo tżaſu hoṙa ha zpótwaṅa: podaẇe nam
ſélnoſcż ha wolożeṅo pżez krute dowėṙeṅo na Boha, ha wubudża wo nami
nadżiju pżichodneje zbóżnoſcże, kotraż budże móto wobſtajneje
zprawnoſcże.

„Waſch ṅebeſki wótcz budże ducha ſẇatoho z ṅebes tém dacż, kotſiż wo
ṅoho proſcha,“ praẇi Jėzus. — Ha ſẇ. Pėtr pṙeṅe ſẇatki takle Żidam
rétżi: „tżincże pokutu ha dajcże ſo kcżicż wo ṁeṅe Jėzuſa Kréſtuſa, k
wodacżu waſchich rėchow: ha wó budżecże dóſtacż daré ducha ſẇatoho.
Dokelż też wam pwacżi te lubeṅo ha waſchim dżėcżom, ha wſchitkim, kiż
daloko ſu, tak ẇele hatż tón kṅez naſch Bóh jich powowacż budże.“

Proſch tohodla huſto, lubó kżeſcżijano, proſch z czéwoj <pb n="169"/>woj
wutrobu wo ſẇ. ducha! Bez joho pomoezé nitżo dobre ṅezamóżiſch. Próczuj
pak ſo też, z joho nadu ſwėrṅe ſobuzkutkuwacż ha wſcho dobre wuẇeſcż, k
tżomuż wón nutskomṅe tebe napomina ha pohnuẇe.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na ſẇatotżnitżku ha czéwó ſẇatkowné tżas.

Pżihotuwaczé pacżeṙ.

Bȯh ducho ſẇaté, kiż wot wȯtcza ha ſéna wuṅdżeſch, ha hako jedén Bȯh z
wobėmaj żiwȯ ſé ha kṅeżiſch wėki na wėki! ja ſo k tebi modlu ha wuznaju
tebe hako mojoho ſẇatoſcżeṙa, wutżeṙa ha rozſwėtleṙa. Pżez tebe wėṙu
wſchitko, żtoż mȯże ṁe dobroho ha zbȯżnoho ztżinicż; dokelż té ſé, kiż
wėriwȯch wutrobȯ rozſwėtliſch ha wutżiſcżiſch. Na dżentſiſchim dṅu
pżindże té pżi ſchuṁeṅu wėtra ha wo żtawtnoſcżi żeliwóch jazékow na
Jėzuſowȯch wutżownikow. Wot wėré, ſélnoſcże ha luboſcże zahoṙeni
prėduwachu Jėzuſowo ṁeno wſchėm narodam zeṁe ha wobkrucżichu ſwoju
wutżbu pżez ſwoje ſamotne żiẇeṅo. ― Sẇaté ducho, Bożo wſchoho tróżta,
ducho wėrnoſcże, kiż twoju czérkej wo wſchitkich tżaſach hatż do ſwėta
zkóntżeṅa z twojim ſwėtwom. wėrnoſcże rozſwėtleſch, ha z woheṅom
luboſcże zahoṙeſch; daj ſebi tȯnlej ſẇaté wopor z rukow wopruwaczoho
mėſchnika nadṅe lubicż, kotréż chczu k tżeſcżwaṅu wſchitkich nadow ha
dobrotow, wſchitkich ſẇatéch napominaṅow ha nutskownéch pohnucżow z
pobożnoſcżu tebi pżiṅeſcż.

<pb n="170"/>

Pżi zapotżatku bożeje mſchė.

℣ Duch kṅeza jo zeṁu naṗelniw! Alleluja. Duch bożi wodżi moczé téch
ṅebes! Alleluja.

℞. Ton kṅez pozbeṅ ſo! k nitżom budża joho ṅepżecżeljo; ha wſchitczé
joho napżecżniczé cżėkaja pżed joho wobletżom! ― Tżeſcż bódż Bohu
wótczej, ſénej ha ſẇatomu duchej, każ to bėſche wot zpotżatka, tak nėtk
ha pżeczé ha wėki na wėki. Amen.

Kneże, ſmėl ſo nad nami. Kréſchcże, ſmėl ſo nad nami! Kṅeże, ſmėl ſo nad
nami!

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtronu 29.)

♣Dominus vobiscum.♠

O Bożo! kiż ſé wutrobó twojich wėriwóch pżez rozſwėtleṅo ducha ſẇatoho
wutżiw; daj nam tu nadu, zo bóchmȯ pżez toho ſamoho ducha, żtoż praẇe
jo, zrozemili ha ſo pżeczé joho tróżta zẇeſelili; pżez Kréſtuſa naſchoho
kṅeza. Amen.

♣Epistola.♠

Hatż japożtoẇo wo Jeruzaleṁe ſwȯſchachu, zo jo Samarija boże ſwowo na ſo
wzawa; pȯſwachu tam Pėtra ha Jana. Kotrejż potém hatż bėſchtej tam
pſchiſchwoj, ſo nad nimi modleſchtaj, zo bȯchu ducha ſẇatoho dȯſtali;
dokelż wȯn hiżcżen na żanoho bez nimi pżiſchow ṅebe; woni bėchu jenoj
kcżeni na Jėzuſowo ṁeno. Na to kwadżeſchtaj ſwoje ruczé na nich, ha woni
dóſtachu ducha ſẇatoho. ―

<pb n="171"/>

℣ Mó wėrimó, zo pżez hoṙepowożeṅo biſkopoweje ruki wo ſẇatém ſakramencże
fėrmwaṅa też ducha ſẇatoho dóſtaṅemó.

℞. Wobkrucż, o kṅeże! ha tżin doſpowne, żtoż ſé pżez ducha ſẇatoho wo
nami ſkutkuwaw.

℣ Alleluja! Wulin, kṅeże! twojoho ducha, ha wſchitko jo nowo ſtwoṙene.

℞. Zeṁa jo wobnoẇena. Alleluja.

℣ Pżindż, ſwaté Ducho! naṗelṅ wutrobó twojich wėriwóch,

℞. Ha zapal wo nich woheṅ twojeje luboſcże.

Evangelium.

(Próſtwa wo ducha ſẇatoho.)

Pżindż, o ducho mudroſcże! wutż moju wutrobu, zo bóch zpȯznaw wėrne
zbożo ha je wóſche ważiw hatż wſchitke kubwa ha ẇeſela ſwėta.

Pżindż, o ducho rozoma! rozſwėtlej wutrobu, zo bóch wėrnoſcż wėré
zpȯznaw, wo ſwėtẇe twojich pżikazṅow khodżiw ha nėhdé pżiſchow k wėtżnej
zbóżnoſcżi.

Pżindż, o ducho radé! ſtej mi na ſtroṅe wo wſchitkich pżipadnoſcżach
ṅewobſtajnoho żiẇeṅa. Daj, zo ṅebóch żeni kedżbu mėw radu ṅeknitżomnéch
ha wabeṅa mojich zmȯſwow. Ẇele ẇaczé wſchudżom Boha ha wėtżnoſcż pżed
wotżomaj mėw ha tak moje zkȯntżeṅo ṅezmoliw.

Pżindż, o ducho ſélnoſcże! ſélnoſcżej wutrobu wo wſchitkich hoṙach ha
zpȯtwaṅach, zo bȯch poczcziwoſcżi ſwėrné winwatoſcże mojoho <pb
n="172"/>powowaṅa doṗelniw, wſchitko Kréſtuſa dla radé cżerṗew ha nėhdé
deṙe dokoṅaw.

Pżindż, o ducho wėdomnoſcże! wutż ṁe hinitiwo kubwa ſwėta jenoj k twojej
tżeſcżi ha mojej zbóżnoſcżi nawożecż. Wutż ṁe wo wſchėch ſwėtnéch
podawkach jenoj pȯtacż, żtoż hoṙeka jo, dżeż Kréſtus wo hordoſcżi
ſwojoho wȯtcza bódli.

Pżindż, o ducho pobożnoſcże! zahorej moju wutrobu, zo wſchudżom bożu
wolu zpėchuẇe, wo ſtajném dopomṅecżu na ṅoho winwatoſcże mojoho powowaṅa
doṗelṅam, pżez wėrnu luboſcż bliſchoho mojomu Bohu ẇeſowoſcż tżiṅu ha
wſchudżom jenoj joho tżeſcż pótam.

Pżindż, o ducho bohabojoſcże! rozkol moju wutrobu ze ſẇatej bojoſcżu, zo
ſo ṅebóch tżwojekow bojaw, kiż móża cżėwo moricż; ẇeleẇaczé Boha mojoho
kṅeza ha ſudnika, kiż mȯże cżėwo ha duſchu na wėtżne zahubicż. Daj mi wo
dżėcżaczej bojoſcżi luboſcżiwoho Boha ha nana, mojoho wumȯżnika ha
zbóżnika ſtajṅe pżed wotżomaj mėcż ha nitżo mȯſlicż, rétżecż habó
tżinicż, żtoż mówo ſo joho bójſkej majeſtoſcżi ṅezpodobacż.

♣Credo.♠ (Ladaj ſtronu 31.)

♣Offertorium.♠

Z témlej woporom khlėba ha wina wopruẇu tebi, ṅebeſki wotcze, ſo ſamoho
ha wſchitko, żtoż ſém ha mam. Każ Jėzus z tobu jedén jo, daj też mi pżez
ſẇatu luboſcż z Tobu jedén bócż. Joho krej wutżiſcż ṁe wot mojich
rėchow! wuṙedż ṁe wot wſchoho, żtoż ſo tebi ṅezpodoba! <pb n="173"/>Twȯj
ſẇaté duch ẇedż ṁe do wſchitkeje wėrnoſcże ha zprawnoſcże, zo bȯ moje
czéwo żiẇeṅo tebi zpodobné wopor bȯwo; pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeza.
Amen.

♣Praefatio.♠

Mȯ pozbėhuẇemȯ nėtk naſche wutrobȯ, o Bożo! Tebe dżakowṅe khwalicż ha
tżeſcżicż, pżez Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho ſéna, naſchoho kṅeza; ― kiż jo
ſo wȯſche wſchitkich ṅebes pozbėnéw, k twojej prawiczé ſénéw, ha
ſlubenoho ducha ſẇatoho na wſchitkich wulinéw, kotréchż bėſche wumȯżiw.
Na telej ṅewuṙeknitej wulkej nadże ẇeſeli ſo dżentſa po czéwȯm ſwėcże
wuſchėṙene kżeſcżijanſtwo, ha zjednoſcżi ſwoje khwalbne khėrluſche ze
wſchitkimi jandżelami, arczjandżelami ha ze wſchėmi zbóżnémi duchami,
kiż wo zpo̓znacżu twojoho bȯjſtwa ha twojeje majeſtoſcże, hnucżi wot
ṅewobſaniteje dobrocżiwoſcże, ſtajṅe zpėwaju: ſẇaté, ſẇaté, ſẇaté! a t.
d.

♣Memento.♠ (Wopomṅecżo za wſchėch żiwóch.)

(Modlitba wo nadu wėré.)

Tebe, najdobrocżiwſchi Bożo! najſmėlniſchi wotcze! proſchu pżez Jėzuſa
Kréſtuſa, twojoho ſéna, naſchoho kṅeza! daj twojomu ſẇatomu duchej,
duchej wėrnoſcże ha luboſcże ſtajṅe wo twojej czérkwi k naſchomu
wozbożeṅu ſkutkuwacż! Naṗelṅ najwóſchoho paſtéṙa ha wſchitkich biſkopow
z mudroſcżu ha z japożtowſkej nutnoſcżu! Rozſwėtluj też woſobṅe naſchich
duſchow paſté<pb n="174"/>ṙow, zo bȯchu ſẇatu wėru mȯczṅe prėdwali ha mó
hako twoje wėriwo ſtadwo na prawóm pucżu k wėtżnej zbóżnoſcżi khodżili.
Pżindż, o ducho Bożi! na nas, twojich ſwużownikow ha wotewri naſche
wutrobȯ twojej ſẇatej wutżbe, zo bóchmó po ṅej żiwi bóli. Bez tebe nitżo
dobre anicz móſlicż ṅezamȯżemȯ, dokelż nichtȯn ṅemȯże ſo kṅezej Jėzuſej
wowacż hatż wo ſẇatém duchu. Tebi ſu znate ſtrachi, kotrémż ſmȯ
wuſtajeni, naſchu wėru zaprėcż. O ducho ſẇaté, ducho ſélnoſcże! zmi nas
ſwabȯch do twojoho mócznoho ſkita! ſélnoſcżej nas, zo bȯchmȯ wėré dla
kȯżde hidżeṅo ha pżezcżėhaṅo radé cżerṗeli. Daj nam mȯcz ha
wutrobitoſcż, ſẇatej wėṙe kóżdé tżas ſwėrni woſtacż ha Jėzuſa wo ſwoẇe
ha ſkutku wuznacż, zo bȯ wȯn też nas nėhdé wuznaw pżed ſwojim ṅebeſkim
wȯtczom. Pżez twoju nadu rozſwėtleni mȯżemȯ wėriẇe wuzuacż ha praẇicż:
„Kṅeże! té maſch ſwowa wėtżnoho żiẇeṅa!“ Mȯ wėrimȯ, zo ſé Kréſtus, ſén
żiwoho Boha. O wotcze! daj nam dar wėré pżez Jėzuſa Kréſtuſa wo ſẇatém
duchu! Amen.

Po ſẇatém pżeżonuwaṅu.

(Modlitba wo nadu nadżije.)

Jėzuſo! té wėtżṅe ſwėrné wo twojich ſlubeṅach! Żtoż żane wȯtżko
ṅewidżawo, żane wucho ṅeſwȯſchawo, ha żana tżwojetża wutroba ṅezatżuwa,
ſé té nam zjeẇiw pżez twojoho ſẇatoho ducha. Pżez ṅoho ſé nas powowaw z
tżmó k ſwėtwu; wot ſṁercże k żiẇeṅu. Pżez ṅoho ſé nam mócz daw, dżėcżi
boże rėkacż ha bȯcż hi<pb n="175"/>żon tudé na zemi ha nėhdé wėtżṅe wo
ṅebeſach. Mó proſémȯ ha żadoſcżimȯ: pżindż k nam twoje kraleſtwo! ha
twój ſẇaté duch ſam proſé wo mni z ṅewupraẇitej żadoſcżu: wotcze naſch!
a t. d. ― Jėzuſo! kiż ſé ducha ſẇatoho pȯſwaw!

Hale z nas ſamȯch, ducho ſẇaté! ṅezamȯżemȯ wot ſwėtnoho ſo k ṅebeſkomu
pozbėnécż. Tohodla pżindż na nas, ſwȯdke wokżecżo duſche! zroſtor
zẇazki, z kotrémiż nas ſwėt ẇeże ha zapal wo nami żadoſcż za wėtżném
zjednoſcżeṅom z Bohom!

Té wſchitko wo nami ſkutkuẇeſch, bójſki ducho! ha wudżėleſch twoje daré
po twojim zpodobaṅu. Tohodla da pżindż, ducho wolożnoſcże! wotcze
khudéch! ha wolożej nas hubenéch tak dowho hatż pucżẇemȯ wo tutém dole
żawoſcże. Daj nam, déż ſmó zrėſchili, zkoro zaſé ſwódki pokoj wutrobȯ ha
doſpowne wujednaṅo z Bohom, naſchim wótczom. Daj nam wo ẇeſelu ha
zrudobe krucże k ṅomu ſo dowėricż ha z czéwoj wutrobó k ṅomu ſo modlicż:
twoja wola ſo ſtaṅ, każ na ṅebju tak też na zemi! Kotſiż tak k tomu
kṅezej ſo dowėṙa, ṅedaj nidé wėtżṅe zubenéch bócż. O wotcze, daj nam dar
nadżije pżez Jėzuſa Kréſtuſa wo ſẇatém duchu. Amen.

K ſẇatomu wopraẇeṅu.

(Próſtwa wo dar luboſcże.)

Żtóż ṁe lubuẇe, toho budże mój wótcz lubuwacż; ha mój budżemoj k ṅomu
pżincż ha pżi nim bódlicż. Tak rétżiſch té, o Jėzuſo. O pżindż da nėtk
też ke mni! ha woſtaṅ wėtżṅe zo mnu! <pb n="176"/>Duſcha Kréſtuſa ſẇecż
ṁe! Joho ſẇata krej napoẇ ṁe! Woda ſtroné Kréſtuſowoje wumȯj ṁe! Joho
cżerṗeṅo ſélnoſcżej ṁe! O dobré Jėzuſo wuſwȯſch ṁe! Wot tebe ṅedaj ſo mi
rozdżėlicż! wo tżaſu ſṁercże wowaj ṁe! Daj mi k tebi pżincż, ha ze
wſchėmi ſẇatémi tebe khwalicż. Amen.

O ſẇaté ducho! ducho luboſcże; kotrohoż jo boża luboſcż do naſchich
wutrobow wulinéwa; kiż wo żeliwóch jazékach na japożtowow pżindże ha
jich z woheṅom luboſcże zahoṙeſche; pżindż też do naſchich wutrobow!
Pżindż, o ſẇaté ducho! ha zapal wo nas woheṅ twojeje luboſcże.

Ducho luboſcże! o zwoſtaṅ z nadobiznu twojeje bójſkeje luboſcże ſtajṅe
wo nami! Wutż nas ſmėlnoſcż wótcza, ha luboſcż ſéna pżeczé bóle
zpȯznacż. Daj, zo bóchmo̓ z czéwoj wutrobu wóſche wſchoho lubwali toho,
kiż jo nas pṙedé lubuwaw. Daj nam z luboſcże k ṅomu joho kazṅe dżerżecż
ha wſchitkich tżwojekow joho dla lubuwacż. Daj zo bȯchmȯ jomu ſwėrni
woſtali hatż do kȯncza; hatż pżindżemȯ do kraja wėtżneje luboſcże, dżeż
budżemó ze wſchėmi zbȯżnémi duchami tebe z wótczom ha ſénom wėtżṅe
lubuwacż ha khwalicż. ― O wotcze, daj nam dar luboſcże pżez Jėzuſa
Kréſtuſa wo ſẇatém duchu. Amen.

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

℣ Żtóż do mṅe wėri, praẇi Jėzus, wot toho cżėwa budża żurwa żiwoje wodé
żurlicż. Alleluja.

℞. To pak wón praẇeſche wot toho ducha, wot kotrohoż budża wſchitczé do
ṅoho wėriwi dóſtacż. Alleluja.

<pb n="177"/>

Daj, o kṅeże! zo tónſamȯn duch, kiż nėhdé wutżownikow twojoho ſéna
zahoṙeſche, też nas zahoṙa! Daj, zo tȯn ſamȯn ſẇaté duch pżez ſẇate
ſakramenté, kotreż wużiẇemó, naſche wutrobȯ wobnoẇa ha je tżini k hȯdném
wobodleṅam twojeje hordoſcże; pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeza.

Zmi dżak luboſcże, o wotcze! ſéno! ducho ſẇaté! kotréż twoj ſwėrné lud
tebi z tżiſtej wutrobu pżiṅeſe. Twoja jo ſwėtwoſcż, mócz ha wſchitka
pomocz. Daj zo bȯchmȯ wſchitko tżinili k twojej tżeſcżi. Amen.

K wobzankṅeṅu bożeje mſchė.

Kṅeże Jėzu Kréſchcże! mȯj Bożo ha wumȯżniko! khwalba ha dżak bódż tebi
na dżentſiſchim dṅu za wſchitke nadé ha dobroté, kotreż ſé pżez pȯſwaṅo
ducha ſẇatoho twojej ſẇatej czérkwi wopokazaw. Z nadobiznu twojoho
ſẇatoho ducha żonuwaſche té nėhdé twojich japożtowow, ha naṗelni jich
pżez ṅoho z rozomom ha z mudroſcżu, z nutnoſcżu ha ſélnoſcżu, z
wutrobitoſcżu ha z ẇeſowoſcżu, jich wulke powowaṅo dokoṅecż ha wo twojim
ṁeṅe pokutu ha wodacżo rėchow, mudroſcż ha poczcziwoſcż, wėru ha
luboſcż, ṅeſṁertnoſcż ha wėtżne żiẇeṅo wſchitkim ludam wozjeẇecż. Też ja
ſém pżez nich k wozbożnoſcżaczej wutżbe pżiſchow, zo wėm, do koho mam
wėricż, kak dérbu żiwó bócż ha tżoho mam ſo nėhdé nadżijecż. Też ja
ſwuſcham czérkwi, kotruż ſé pżez twoju ſamotnu krej ſebi zaſwużiw ha
pżez prȯczwaṅo twojich pṙenich ſwėdkow wo ſobuſkutkuwaṅu ducha ſẇatoho
zhromadżiw. Dżak bódż tebi, pże<pb n="178"/>kraſṅené wumȯżniko! za telej
ṅewuṙeknite dobroté. Bódż mi ſtajṅe blizko z twojej nadu ha womnohoſcż
wo mni daré ducha ſẇatoho, każ ſé je ſlubiw; zo bó ṁe rozſwėtliw ha
ſẇatoſcżiw, z wėru ha z luboſcżu, z pokojom ha z ẇeſowoſcżu naṗelniw ha
ṁe wutżiw, wſchitko po twojim zpodobaṅu tżinicż. Amen.

Wot ſẇatoho ſakramenta fėrmwaṅa.

Wo japożtowſkich ſtawiznach rėka: „Pėter ha cżi druzé japożtoẇo modlachu
ſo na téch, kiż bėchu boże ſwowo hoṙewzali, zo bóchu ducha ſẇatoho
dóſtali: ha déż jim ruczé hoṙekwadżechu, dóſtachu wſchitczé ſẇatoho
ducha.“

Na te waſchṅo ſu japożtoẇo ha po nich biſkopojo, jich zcżėhuwacżeṙo,
hatż do dżentſiſchoho dṅa ſẇ. ſalrament fėrmwaṅa wudżėleli, pżez kotréż
ſmó ducha ſẇatoho ha poſélṅeṅo wo wėṙe ha luboſcżi k Bohu dóſtali.

Ẇele kżeſcżijanow ma wot tutoho ſakramenta wopatżne, habó czéle żane
wopżijecżo. Ẇele jich pżi tém jenoj na wonkowné ſẇedżen, habó na daré,
kotréchż maja ſo nadżecż, móſla; ― nicz pak na wėrne pżihotuwaṅo, zo
bóchu bożich nadow pżez ṅewinwatoſcż wutrobó ha polėpſcheṅo żiẇeṅa hódni
bóli; nicz na winwatoſcż, zo kóżdé, kiż chcze tutón ſẇ. ſakrament
dóſtacż, po wutżbe Jėzuſa Kréſtuſa żiwó bócż ha pżez to duch ſẇ. ſtajṅe
wo nim bódlicż ha ſkutkuwacż dérbi.

Mawo ſo ſtaramó wo to, zo bóchu dżėcżi, kiż dérbja pżez ſẇ fėrmuwaṅo wo
ſwojej wėṙe poſélṅeni ha wobkrucżeni bócż, pżiſwuſchne rozwutżeṅo wo
najważniſchich kżeſcżijanſkich wėrnoſcżach dóſtali!

<pb n="179"/>

Żtóż dżėcżo k fėrmwaṅu ẇedże, wozṁe pżez to tu winwatoſcż na ſo, za to
ſo ſtaracż, zo bó teſamo ſwoju wėru bez bojoſcże wobſtajṅe wuznawawo.

Na ſẇaté dżeṅ

najſẇacżiſcheje trojiczé.

Wot ſẇateje kcżenczé.

Ja ſém na ṁeno wȯtcza, ſéna ha ducha ſẇatoho kcżené, zo bȯch hako
najpoſwuſchniſche dżėcżo najlėpſchoho ṅebeſkoho wȯtcza żiwȯ bȯw: Jėzuſa,
joho ſéna, mojoho bȯjſkoho wutżeṙa, zcżėhuwaw, ha ducha ſẇatoho,
kotrohoż wo ſẇ. kcżenczé dȯſtanu, pżez dobre żiẇeṅo wo ſebi wobkhowaw.

Tedém dṙe ṅeẇedżach, żto ſo zo mnu ſtaṅe; nėtk wėm, zo jo jedén druhi za
mṅe wſchitkich zwȯch ſkutkow ha wſcheje hordoſcże ſo wotṙek ha wo mojim
ṁeṅe prawu wėru ha zcżėhuwaṅo Jėzuſa Kréſtuſa ſẇatotżṅe ſlubiw.

Tam ſu ṁe ṙanu bėwu draſtu woblekli; to ṁe ſtajṅe napomina, wot rėchow
ſo tżiſtoho ha ṅewoblakwanoho wobkhowacż. Zaſwėcżenu ſwėtżku ſém tedém
do ruki dȯſtaw, k znaṁeṅu, kak dérbi moje żiẇeṅo druhim dobré pżikwad
bócż ha moje dobre ſkutki każ ſwėczé ſwėcżicż, zo bóchu, kiż to widża,
khwalili ṅebeſkoho wótcza.

Kak doṗelṅu ja wſcho to? kak dżerżu ſwoje ſlubeṅo? kak ſém żiwó? Bożo!
ja wobnoẇu dżentſa <pb n="180"/>mȯj kcżenſki ſlub! Ja wėm nėtk, żto
tżiṅu: ja ſo wotṙeknu wſchėch zwóch ſkutkow! podam ſo tebi, o mój kṅeże
ha wotcze! hako dżakomne, poſwuſchne dżėcżo: podam ſo czéle Jėzuſej
Kréſtuſej, kiż jo za mṅe wumṙew! proſchu dżentſa z nowa wo twojoho
ſẇajoho ducha, zo bóch wot rėchow wutżiſcżené, k poczcziwoſcżi poſélṅené
ha ſẇatoſcżené bȯw, zo mȯw też druhich pohnuwacż, ha tebe, o Bożo, nėtk
ha wėtżṅe tżeſcżicż ha khwalicż pżez Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho luboho
ſéna, naſchoho kṅeza ha wumóżnika. Amen.

Wo nuzé móże ha dérbi kóżdé tżwojek kcżicż: ṅech jenoj tżiſtu, habó
ſẇecżenu wodu wozṁe; tuſamu wuliṅe wón na dżėcżatko, z tém ṁeṅeṅom:
tżinicż, żtoż jo Jėzus Kréſtus poſtajiw habó żtoż czérkej tżinicż
porutża, ha praẇi pżi tém: ja kcżiju tebe wo ṁeṅe wólcza, ſéna, ha ducha
ſẇatoho. Amen.

Drudé lejżi żiwo dżėcżo be wſchoho pohibṅeṅa każ mordwo; ― drudé zaſé ſo
zda, zo tżwojetżu żtawtnoſcż nima. Wėſtoſcże dla dérbi ſo też jow
kcżencza wudżėlicż; traż z tém wuṁeṅeṅom: joli ſé żiwo ― joli ſé tżwojek
― kcżiju tebe, a t. d.

Na wóſoko ſẇ. dżeṅ

Kréſtuſowo hordoho cżėwa.

Zelené żtwȯrtk dṙe ſmȯ hiżon wopominali nutsſtajeṅo najſẇ. ſakramenta
toho wowtaṙa. Hale tedém nas Jėzuſowo cżerṗeṅo cżezczé téſcheſche: joho
boloſcżiwó pucż k wolijowoj hoṙe, joho hȯrke krej pocżeṅo, joho ſṁertna
ſtéſknoſcż nas ze zrudobu naṗelni. ― Tohodla jo naſcha ſẇ. czérkej <pb
n="181"/>hiżcżen woſebité dżeṅ poſtajiwa, zo bȯchmȯ z ẇeſowoſcżu tulej
hordu pȯtajnoſcż woboṅcż mȯli. Żtwȯrtk po najſẇ. Trojiczé jo wȯſoko ſẇ.
dżeṅ Kréſtuſowoho hordoho cżėwa; ha talej ſẇatotżnoſcż traje czéwo woſém
dnow.

Jow ſo tak praẇe doṗelṅa ſwowa: „wot ſwȯncza zkhadżeṅa hatż do joho
zakhadżeṅa jo moje ṁeno ſẇatoſcżene ha mi tżiſté wopor pżiṅeſené; dokelż
wulke jo moje ṁeno be wſchėmi narodami, tak rétżi Bóh, tȯn kṅez téch
wȯjſkow.“ To jo tȯn dżeṅ, na kotrémż po czéwȯm ſwėcże rozſchėṙena
katholſka czérkej ſwoju wėru do pżitomnoſcże Jėzuſa Kréſtuſa pod
żtawtnoſcżami khlėba ha wina zjawṅe wuznawa. Wſchudżom, dżeż katholſczé
kżeſcżijeṅo ſu, pozbėnu ſo dżentſa khwalbne khėrluſche k tżeſcżi najſẇ.
ſakramenta; kóżdé jazék tżeſcżi zakhowanoho zbȯżnika. Dżentſa ſẇecżimȯ
najẇetſche wopokazaṅo Kréſtuſowoje luboſcże, kotromuż ṅebe na tém doſcż,
ſwoju krej na kżiżu za nas pżelecż, hale kiż chczéſche nas też ze ſwojim
ſẇatém cżėwom naſécżecż, ze ſwojej kreju napowacż k wėtżnomu żiẇeṅu. Każ
wón ſam praẇi: „moje ṁaſo jo zawėrno naſécżeṅo, moja krej wėrne napoẇ.
„Żtóż moje ṁaſo jė ha moju krej pije, woſtaṅe wo mni ha ja wo nim.“
Zpóznaj tulej luboſcż, moja wutroba! ― Rozpominaj tulej tżeſcż, moja
duſcha: żtoż jandżeljo widża z tżepotaṅom, z tém ſo naſécżamȯ, z tém ſo
zjednoſcżamȯ; ha ſmȯ z Kréſtuſom jene cżėwo, jene ṁaſo! Żtȯ budże
wupoẇedacż mȯczne ſkutki kṅeza, ― żtȯ wozjeẇecż wſchitku joho hordoſcż?
Dże jo paſtér, kiż bó ſwoje wowczé ze ſwojim cżėwom ha kreju żiwiw?
Kréſtus pak chczéſche <pb n="182"/>téch ſwojich ze ſwojim cżėwom
naſécżecż, ze ſwojej kreju napowacż; chczéſche ſo czéle z nimi
zjednoſcżicż. Paṅ na kolena pżed twojim zbóżnikom, tém wėtżném
mėſchnikom po ṙedże Melchiſedecha! Kwoṅ ſo k Jėzuſej, k wėtżnomu
wóſchomu mėſchnikej pżed Bohom k wujednaṅu naſchich rėchow! Modli ſo k
ṅomu wo najſẇ. ſakramencże! O kżeſcżijeṅo! lejcże jandżelſku czérobu,
kotruż nam na zpodżiwne waſchṅo Jėzus na pucżu naſchoho żiẇeṅa
ſobudżėli. Dajeże jomu tżeſcż ha khwalbu wo hwubokej poniżnoſcżi, pżed
kotrémż ſo czéwo ṅebeſa kwoṅa, naſchomu Bohu, kṅezej wėtżneje hordoſcże!
― Jėzus jo naſch trȯżt ha żiẇeṅo; jomu ſo czéle podajmó, wo ſtajném
próczwaṅu za poczcziwoſcżu, kotruż jo nas wutżiw. O jeṅo boże, Jėzu
Krėſchcże, żonuj nas! ſwėrné paſtéṙo naſchich duſchow, zjednoſcż nas k
ſtadwu twojich wowczow; poſtaj nas do ṙada wuzwolenéch wo twojim wėtżném
kraleſtẇe! ― Daj nam nadu, o lubȯ Jėzuſo, zo mȯ pżi wuſtuṗeṅu z toholej
ſwėta tónlej khlėb jandżelow hiżcżen doſtojṅe wużiẇemȯ. Sṁercż nas potém
ṅebudże ſtrȯżicż, row nas ṅebudże zatraſchicż. Mȯ mamȯ zawdak, zo budże
Bȯh naſche cżėwa zaſé wożiwicż k wėtżnomu żiẇeṅu.

Toho dla da woz Té, pod żtawtnoſcżami khlėba zakhowané zbóżniko!
dżėcżaczé dżak naſcheje wutrobȯ za wopokazaṅo twojeje luboſcże wo
nutsſtajeṅu najſẇ. ſakramenta toho wowtaṙa! ſélnoſcżej naſchu wėru!
womnohoſcżej nadżiju! zahorej luboſcż! zo bȯ nas nitżo na ſwėcże: anicz
zaẇedżeṅo, anicz rėch wot tebe ṅedżėliwo! o daj, zo bȯ twoje za nas
moṙene cżėwo, ha twoja za <pb n="183"/>nas pżelata krej nam woprawdże
bȯwa zawdak k wėtżnej zbóżnoſcżi, kotruż wotżakẇemȯ pżez Tebe, naſchoho
kṅeza ha zbóżnika. Amen.

Pótajnoſcż najſẇ. ſakramenta wowtaṙa jo wo wėſtém naſtupaṅu jadro
czéweje katholſkeje wėré. Jenoj pżi telej wėṙe ſu:

naſche czérkẇe woprawdże domó boże; wo nich bódli Jėzus Kréſtus, z
bójſtwom ha z tżwojeſtwom, z cżėwom ha z duſchu; nicz jenoj wo znaṁu,
hale wėrṅe ha woprawdże; nicz jenoj na khwilu, hale ſtajṅe ha pżeczé.
Wot naſchich czérkẇow pwacża ſwowa ſẇ. piſma: „Lejcże, hėta boża z témi
tżwojekami! wón budże z nimi bódlicż; woni budża joho lud, wón ſam budże
z nimi, jich Bóh.“ ―

Jenoj pżi tejlej wėṙe ſu naſche kemſche wėrne ſwużbó boże: Bóh ſam jo
tudé pżitomné. Nicz każ na wſchėch druhich mėſtach; hale na jene
widomne, do wotżow padacze waſchṅo wo woblitżwach khlėba ha wina. Wón jo
ſrejdża bez zhromadżiznu ſwojich wėriwóch, kiż na ſwojich kolenach lejżo
joho z wutrobnémi khėrluſchami khwala ha tżeſcża. ―

Jenoj pżi tejlej wėṙe dóſtanu naſche pacżeṙe wėrnu pobożnoſcż ha
nutrnoſcż, nuznu poniżnoſcż ha dowėrnoſcż ha tak też prawu mócz ha
ſélnoſcż. Jėzus ſo jow pżed naſchimaj wotżomaj wopruẇe, pżez kotrohoż
mamó pżiſtup k wótczej; pżez kotrohoż wſchitke naſche pacżeṙe, próſtwó
ha modlitbó pwacżiznu dóſtanu. ―

Jenoj pżi tejlej wėṙe móżemó naſche wutrobó wėrne wobodleṅa boże
ṁenwacż. Jėzus Kréſtus ſam, kṅez ṅebes ha zeṁe, wozṁe wo nich ſwoje
wobodleṅo pżi wużiwaṅu najſẇ. ſakramenta. Sél<pb n="184"/>noſcża nas,
bėdżicż napżecżo ſwėtej ha wſchitkim ſkutkam teje cżmó, ― napżecżo
naſchim zwóm żadoſcżam ha nakhilnoſcżam; zahoṙa nas, ſebi wzacż bróṅ
bożu, naſche bedra wopaſacż z wėrnoſcżu ha zprawnoſcżu ha ſo wobronicż z
naſtawu wėré ha z ṁetżom ducha.

Tohodla też żana druha wėra naſcheje ſẇ. czérkẇe ṅejo tak ẇele
napżecżnikow mėwa, każ ruṅe talej. Ha z tejlej winé dżerżi ſo dżentſa
zjawné wobkhad, tak ṁenuwané proczeſion, pżi kotrémż zjawṅe hordoſcżimó
najſẇ. pótajnoſcże; pżi kotréchż ſo wot wėré czéweje katholſkeje czérkẇe
ſwėdſeṅo dawa. Na to jo pżi wobkhadże na dżentſiſchim dṅu też wſchitko
zwożene. Jow ṅejo czérkej ſama mėſto, dżeż ſo Bóh tżeſcżi: czéwa zeṁa ſo
k tomu ſẇecżi. Czérkwinſke rota ſo wotewṙa, ha fėrżta pokoja, wo ſẇ.
woblatku pżitomné, wundże, wot ẇeſoweje woſadé ſwojich wėriwóch wobdaté.
Każ nėhdé wo Jeruzaleṁe, tak jo też jow z hawzami ha z różemi poſépané
pucż, po kotrémż wón khodżi; ha każ nėhdé wo ſwojim żiẇeṅu, tak wudżėla
wón też nėtk ſwoju nadu ha żonuwaṅo wſchudżom, dżeż nimo dżo. To
nazpomina nam pożonuwaṅo z najſẇ. kubwom pżi wowtaṙach, kotreż ſu k tomu
natwaṙene. Joho lud, joho wuzwolene Izrael joho pżewodża ha ẇeſeli ſo
zboża, kotreż jo ſo jomu pżez kṅeza nadu ſtawo: wėrnu wėru wobſénécż ha
ju pżede wſchėm ſwėtom wupraẇicż mócz. ― Sẇaté kżiż dżo pṙedé, tamo
ſẇate znaṁo, wo kotrémż ſamotṅe jenoj ſmėmó po wupraẇeṅu ſẇ. Pawowa,
naſchu tżeſcż ha khwalbu pótacż. Wón jo wobdaté wot khoroji, kotreż nam
praẇa: lejcże! ſẇaté kżiż jo dobów! z nim jo waſch wumóżnik ſṁercż ha
helu pżewinéw. Też wó bėdżcże, wojujcże, zo bóſchcże dobóli. Khėrluſche
khwalbó ha dżaka ſo pozbėnu, hako wotwós toho „tſikrócż ſẇaté,“ żtoż
ṅebeſke <pb n="185"/>duchi bez pżeſtacża ſpėwaja pżed bójſkim ſtowom. ―
Zaſwėcżene ſwėczé pokazuẇa na Kréſtuſa, wėrne ſwėtwo, kotréż wſchitko
rozſwėtla; ha kotrohoż wo najſẇ. ſakramencże pżitomnoho tżeſcżimó. Wone
nazpominaja nam żiwu wėru ha zahoṙaczu luboſcż, kotrejż dérbimó napżecżo
najſẇ. ſakramentej ſtajṅe wo naſchich wutrobach noſécż. ― Woruchowo
mrócżele cżahnu k módrém ṅebeſam ha znaṁeṅa naſchu pobożnoſcż. ―

Pṙeni ſtaczion.

Jėzuſo, ſéno Davida, ſéno Abrahama, ſéno kṅeżné Marije! K tebi ſo
poniżṅe modlu. O zo bȯch z tej nutnoſcżu tebe lubuwacż, z tej żadoſcżu
za tobu żadacż mów, z kotrejż pėkni wótczojo za tobu żadoſcżachu, hatż
té hiżcżen pola twojoho wȯtcza pżebówaſche! Ja krucże wėṙu, zo ſé
zpomożeṅo Izraela, ſélnoſcż Jakubowa; zo jo twoja majeſtoſcż tudé pod
żtawtnoſcżu khlėba zpodżiwṅe zakhowana. Wotżwojetżené Bożo! Tebe chczu
powȯſchicż, ha twoje ṁeno khwalicż, dokelż ſé z nami tżiniw po twojej
ſmėlnoſcżi! Z khȯrami profetow zjednoſcżené chczu tebe kcżicż, zo ſé do
ſwėta pżiſchow, twȯj lud wolożicż ha na khudémi ſo ſmėlicż. Nadżej
Izraela! moja wutroba ſtaji ſwoju czéwu dowėrnoſcż na tebe, ſélnoho
Boha, wėtżṅe. Ja ſo dopomṅu na twoju ſmėlnoſcż: z drohimi pwodami, z
khlėbom ha winom żiwiſch naſche cżėwa ― z twojim ſamotném ṁaſom, ha z
twojej ſamotnej kreju, naſche duſche! O ṅech talej twoja luboſcż też
nėtk na mṅe ha na twȯj czéwó lud wot toholej naſẇ. ſakramenta naj<pb
n="186"/>bohacżiſche żonuwaṅo wuliṅe za cżėwo ha za duſchu. Amen.

℣ Wopokazaj nad nami, o kṅeże, twoju ſmėlnoſcż!

℞. Ha daj nam twoju zbóżnoſcż.

Modlitba.

O Bożo! zakitaṙo téch, kiż k tebi nadżiju maja, bez kotrohoż nitżo
ſélne, nitżo ſẇate ṅejo: wulin na nas nadobiznu twojeje ſmėlnoſcże: zo
pod twojim ẇedżeṅom ha zkitom pżi naſchej ſtaroſcżi za tżaſne kubwa
ṅebȯchmȯ wėtżne zhubili, pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeza. Amen.

℣ Żonuwane bódż ṁeno kṅeza.

℞. Wot nėtk hatż do wėtżnoſcże.

℣ Naſcha pomocz pżindże wot kṅeza,

℞. Kiż ṅebjo ha zeṁu ſtworiw jo.

℣ Jėzu Kréſchcże, ſéno bożi!

℞. Mó proſémó cże, wuſwóſch nas!

Pożonuwaṅo wſchohomȯcznoho Boha wȯtcza † ſéna † ha ducha ſẇatoho †
pżindż na was ha na pwodé zeṁe ha zwoſtaṅ pżeczé. Amen.

1. Zo bó nas Té k wėrnej pokucże ha k polėpſcheṅu doẇeſcż chczéw!

2. Zo bó Té ſo nad nami zaſé ſmėlicż chczéw.

3. Zo bó té wutrobó twojich ſwużownikow ha ſwużowniczow wo twojej woli
nawodżuwacż chczéw.

4. Zo bó nas wo twojej ſẇatej ſwużbe ſélnoſcżicż ha zdżerżecż chczéw.

℣ Wuſwóſch twojich ſwużownikow próſtwó, o Bożo!

℞. Kotréchż ſé pżez twoju ſṁercż wumóżiw!

<pb n="187"/>

Druhi ſtaczion.

Jėzu Kréſchcże, ſéno bożi! pżed tobu na kolena padnu; ja ṅejſém
doſtojné, tebi, najwóſchi Bożo! réṁeṅe tżrijow wotẇazacż; wo pȯznacżu
mojeje ṅedoſtojnoſcże lejżu na wobletżu ha ṅemȯżu nitżo praẇicż, hatż:
Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Sẇatoſcż ṁe, ſwėta zbóżnikȯ! Z poniżném Janom
wowam: o jeṅo boże! kiż ſwėta rėchi pṙecżbėreſch, zetrej też moje rėchi!
Ladaj zaſé z nadu na mṅe, dokelż boże kraleſtwo jo k nam pżiſchwo. Té
dżėn ſé naſch Bóh, na kotroż ſmȯ ſo nadżijeli; wo tebi budżemȯ ſo
zraduwacż, wo twojej zbȯżnoſcżi ſo ẇeſelicż. Jėzuſo! té jenitka żadoſcż
mojeje wutrobȯ, daj mi cże pȯtacż, dżeż ſé k namakaṅu; k tebi ſo wowacż,
dżeż ſé mi blizko: żadén ṅepżindże po tebi, kiż bȯ mȯczniſchi bȯw, hatż
té; pżetoż té ſé lubuwané ſén, na kotrémż ma ṅebeſki wótcz ſwoje
zpodobaṅo. Jan, twȯj pṙedékhodżicżer, kcżijeſche jenoj z wodu k pokucże;
té, o Jėzuſo, kcżij ṁe ze ſẇatém duchom, z ṅebeſkim woheṅom, kiż bȯ moju
wutrobu wutżiſcżiw, ha moju duſchu wobdaw z jaſnoſcżu ṅebeſkeje
tżiſtoté. Żonuj ṁe, zo wo żiwoj wėṙe tudé pżed najſẇ. ſakramentom
ſwȯdkoſcż twojeje blizkoſcże zatżuju; zo ſo zraduju wo tebi, mojim
zbȯżniku; każ dżents tak wſchitke dné mojoho żiẇeṅa ha nėhdé wo ſṁertném
bėdżeṅu. Amen.

1. Zo bó twoju ſẇ. czérkej wodżicż ha zdżerżecż chczéw!

2. Zo bó japożtowſkoho paſtéṙa ha wſchitke ṙadé czérkẇe wo ſẇatej wėṙe
zdżerżecż chczéw!

3. Zo bó czéwó kżeſcżijanſki lud, kiż' jo z twojej drohej kreju
wukuṗené, zakitacż chczéw!

<pb n="188"/>

4. Zo bó kżeſcż. kralam ha wėrcham pokoj ha wėrnu pżezjednoſcż daruwacż
chczéw!

℣ Wuſwóſch twojich ſwużownikow próſtwó, o Bożo!

℞. Kotréchż ſé pżez twoju ſṁercż wumóżiw. ―

Tſecżi ſtaczion.

O mȯj Jėzuſo! bojoſcż ha żṙeṅo pżewza Zachariaſa, hatż ſo jomu jenoj
twȯj jandżel na prawiczé wowtaṙa zjeẇi; ha ja ṅedérbjaw tżepotacż, déż
pżed tobu ſteju, tém kralom jandżelow, woko kotrohoż ſtowa nadé jow wo
ſakramencże ſéwa jandżelow wo hwubokej pobożnoſcżi kletżi? Kṅeże
wójſkow! ṅezkȯntżné! ſẇaté, ſẇaté, ſẇaté! ― wulki Bożo! tohodla ſé ſebi
ſtow twojeje nadé jow wo mawoj żtawtnoſcżi khlėba pżihotuwaw; zo bȯch ſo
z dowėrnoſcżu k tebi bliżiw ha tebi moju prȯſtwu prėdkṅes. O zo bȯchu
moje pacżeṙe za mṅe ha za czéwu czérkej dżentſa k twojimaj wuſchomaj
pżiſchwo! O ſmėl ſo nad nami, ha daj nam twoje żonuwaṅo! bódż ſélnoſcż
khudoho ha potrėbnoho wo nuzé; bȯdż nas ſkit pżed ṅeẇedrom, wo zrudném
tżaſu; naſtawa napżecżo ṅepoṙadném żadoſcżam! Daj mi nadu namakacż pżed
twojim wobletżom, zo bȯch zprawṅe ha bez poroka khodżiw wo wſchitkich
twojich kazṅach ha zakoṅach ha pżez dobré pżikwad ẇele zabwudżenéch zaſé
k tebi wrȯcżiw, k jich kṅezej ha Bohu. Amen.

1. Zo bó wo twojej zczėdroſcżi ha ſmėlnoſcżi nas podeṗeracż chczéw!

2. Zo bó na hubeṅſtwo khudéch ladacż ha tomuſamomu nadṅe wotpomhacż
chczéw!

<pb n="189"/>

3. Zo bó wójnu, wód ha mór wot nas wotwobrocżicż chczéw!

4. Zo bó pwodé zeṁe daruwacż ha zdżerżecż chczéw!

℣. Wuſwóſch twojich ſwużownikow próſtwu, o Bożo!

℞. Kotréchż ſé pżez twoju ſṁercż wumóżiw!

Żtwȯrté ſtaczion.

„Ha ſwowo jo ſo ṁaſo ztżiniwo, ha bez nami bȯdliwo.“ Jėzu Kréſchcże,
wėtżṅe ſwowo wȯtcza! pżez kotreż jo wſchitko ſtwoṙene! wėrné Bożo! wėrné
tżwojetże! wſchitke ſtwoṙeṅa wowaja dżents pżez czéwu ſtwȯrbu, zo ſé
jich ſtworicżeṙ ha wumȯżnik; cherub kletżi podno khudomu tżwojekej! kral
podno proſcherej! podno tawſént krȯcż ſwatém wo ṅebeſach milioné
kżeſcżijanow na zemi! Też mordwa ſtwȯrba ſo kwoni, dżeż Té, jeje
ſtworicżer, żonuwajo nimodżeſch! Wona zcżėle Tebi kwėtki, ṁecze hawzé na
pucż, ha pżiṅeſe dobru wȯṅ wȯrucha k twojomu ſtowej. Też mȯ widżimȯ
dżentſa twoju hordoſcż wo ſwėtwoſcżi wėré. Jednorodżené! pżeczé hiżcżen
bȯdliſch bez nami powné nadé ha wėrnoſcże: o mȯj Jėzuſo, kak jo mȯżno,
zo twoju bȯjſku majeſtoſcż wopuſchcżi, żtawtnoſcż wotrotżka na ſo zwa,
nam tżwojekam ruṅa bė, haj zo ſo tżwojekam k czérobe da? O mȯczné Bożo,
żtȯ jo tebe pżewinéw? Żtȯ druhi hatż luboſcż twojeje bȯjſkeje wutrobȯ?
Ja modlu ſo k twojej ṅezkȯntżnej luboſcżi ha wuznaju, zo ſé ruṅe
tȯnſamȯ, kiż żwobju za mṅe pwakaſche, ha na kżiżu za mṅe kraẇeſche.
Ludej, kiż wo tżmach ha zcżinach ſṁercże ſejdżeſche, jo wulke ſwėtwo
zeſchwo wo tebi, o Jėzuſo! roz<pb n="190"/>ſwėtlej też ṁe, zo bȯch tebe
pżeczé lėṗe zpóznaw, bȯle lubuwaw. — Hale, ach! ſwėt tebe ṅezpȯznaje;
też ja ſém tak pozdże zapotżaw, tebe z czéwoj wutrobu lubuwacż. Kak
huſto ṅebe té pȯdla ṁe, wo mni z twojej nadu; ha ja bėch wonka; jenoj
pȯtajczé, żtoż ſwėta jo, ṅeſwȯſchach twȯj wȯs; „Té pżindże do Twojoho,
ha twoji Tebe ṅejſu hoṙewzali;“ wutroba, kotruż ſé ſtworiw ha wumȯżiw,
tebe zaſtortżi; nėtk ach! nėtk ṅech jo doſcż wupoſcże ha zwȯſcże! doſcż
na wėtżne! Na mojich kolenach lejżo, wowam: pżelutuj ṁe,
najdobrocżiwſchi Jėzuſo! wodaj mi! Pżez wſchitku luboſcż toholej wulkoho
ſakramenta daj mi zaſ' twoju nadu, twoje żonuwaṅo, twoju luboſcż, o
Jėzuſo, té wėtżna luboſcż. Amen.

1. Zo bó naſche ha naſchich kżeſcż. bratrow duſche pżed wėtżném
zatamaṅom zakitaw!

2. Zo bó wſchitkich, kiż ſu nam twojoho ṁena dla dobro tżinili, z
wėtżnémi kubwami wopwacżiw!

3. Zo bó wſchitkim wotemṙetém wėriwóm wėtżné wotpotżink popżaw!

4. Zo bó té nas wuſwóſchaw!

℣. Wuſwóſch twojich ſwużownikow próſtwó, o Bożo!

℞. Kotréchż ſé pżez twoju ſṁercż wumóżiw.

Ja chczu tebe pżeczé lubuwacż, k tebi ſo modlicż ha tebe doſtojṅe
wużiwacż, o ſẇata hoſcżina! wo kotrejż ſo Jėzus Kréſtus wużiẇe,
wopominaṅo joho cżerṗeṅa ſẇecżi; hoſcżina, kotraż duſchu z nadami
naṗelni ha zawdawk wėtżneje hordoſcże wudżėli. Amen.

Żonuwané ha z dżakownoſcżu khwalené bȯdż ſtajṅe najſẇacżiſchi ſakrament
wowtaṙa. Amen.

<pb n="191"/>

Pżi lėtném wopomṅecżu czérkẇe ſẇecżeṅa habó na dżeṅ kermuſche.

Wo czérkwi bódli ſén bożi, woprawdże ha wėrṅe, każ wón bódleſche wo
Nazarecże; każ wón pżebówaſche wo ſrejdża ſwojich japożtowow. — (Pżendż
dale, żtoż jo piſane na 181. hatż 183. ſtroṅe!)

Tohodla ſu nam też muṙe naſchich czérkẇow tał tżeſcżowne; tohodla ſtaṅe
ſo ſẇecżeṅo czérłẇe tak ſẇa totżṅe; tohodla jo nam lėtne wopomṅecżo
czérkẇe ſẇecżeṅa tak ważné dżeṅ. — Zbożo tebi, woſada, déż jo twój bożi
dom widomne znaṁo twojeje żiwoje wėré, twojeje nutneje luboſcże k Bohu;
mėſto, kotreż zraduẇe kóżdoho, kiż je naſtupi; ha pohnuẇe toho, kiż je
wopóta, — khwalba ha tżeſcż tebi! Bėda pak, déż jo żadwawoſcż zapuſcżeṅa
tudé na ſẇatém mėſcże; déż bożi dom jenoj zpoṙe wopótané; pobożnoſcż
liwka; wutroba zémna; déż rozne rėchi próſtwam ha modlitbam zadżėwaja,
ſo k ṅebju pozbėnécż.

Wopomṅ, lubó kżeſcżijano! woſobṅe dżentſa: 1) kak ważiſch ha tżeſcżiſch
té twój dom bożi? — 2) kak pilṅe, kak radé ſé jón wo zandżeném lėcże
wopótwaw? — 3) kajke bė twoje zadżerżeṅo wo nim? — 4) żto chczejſch
pżichodṅe tżinicż? —

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi na kermuſchu.

℣. Domej bożomu pżiſwuſcha ſẇatotżnoſcż; dajcże ſo nam modlicż k
nawożeni tutoho domu, kotréż jo Kréſtus.

℞. Domej bożomu pżiſwuſcha ſẇatotżnoſcż.

<pb n="192"/>

℣. Pójcże! dajcże nam khwalicż naſchoho kṅeza; ha ſo zraduwacż pżed
Bohom, naſchim zbóżnikom.

℞. Zahe rano chczemó ſtupicż pżed joho wobletżo z dżakpraẇeṅom ha z
khėrluſchemi.

℣. Wotewrcże, wó wėrchi, waſche rota! ha wó wėtżne duṙe pozbėncże ſo!

℞. Zo bó kral teje tżeſcże nutscżahnécż mów! Hordoſcż bódż Bohu wótczej
a t. d. —

Żadoſcż za bożim domom.

Jakub widżeſche ſkhȯd, kotrohoż wėrſchk ſo ṅebes dȯtkaſche; — ha
jandżeljow po nim dele khodżo; — ha wȯn ṙekné: zawėrno, to mėſto jo
ſẇate!

Kak lubozne, kṅeże! jo twoje bȯdwo! kak lubozne, kṅeże! Bożo wȯjſkow! Ze
żadoſcżu hiṅe moja duſcha; ze żadoſcżu za twojim dworom.

Moja duſcha ha moje ṁaſo ſo zraduẇe: wohladacż ſwojoho Boha, ſwojoho
żiwoho Boha! — Rȯbélk namka ſebi khėżku, hȯjbik nėżko.

Tak namkach też ja twoje wowtaṙe! twȯj dom! kṅeże téch wȯjſkow! mȯj Bożo
ha kralo! — Zbȯżné, kiż wobȯdli twȯj dom ha tebe khwali bez pżeſtacża.

Zbȯżné kotrohoż wutroba zdéchuẇe za tobu! z tutoho dowa ſélzow żada k
mėſtu ſwojoho zpomożeṅa! Zbȯżné, kotromż pżindże pomocz wot tebe!

<pb n="193"/>

Wot poczcziwoſcże krotżi k poczcziwoſcżam; hatż k hoṙe Zion, dżeż widżi
wobletżo żawbuwanoho; ha wotpotżẇe wo twojim mėṙe, o Bożo!

Jedén dżeṅ wo twojich dworach jo lėpſchi hatż tawſénd druhich dṅow. Wo
twojim doṁe ſwużicż ẇeſelſcho, hatż bȯdlicż wo rėſchnéch khejżach.

Bȯh lubuẇe miwoſcż ha wėrnoſcż; tém budże nadu ha hordoſcż daricż. Wȯn
ſwoje kubwa ṅebudże wotcżahnécż, kiż khodża wo ṅewinoſcżi.

Zbȯżné tżwojek, kotréż nadżiju ſtaja na tebe, mȯj kṅeże ha Bożo!
Hordoſcż bȯdż Bohu a t. d.

℣. To jo bożi dom, woſobṅe ſtwaṙené. Alleluja.

℞. Deṙe zwożené na krutu zkawu. All. Wotcze naſch, a t. d.

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtronu 29.)

♣Dominus vobiscum.♠

O Bożo! kiż nam kȯżde lėto dżeṅ ſẇecżeṅa tutoho twojoho templa
wobnowiſch, ha nas ſẇatotżnoſcż twojich ſẇatéch pȯtajnoſcżow wobnowicż
doſtojnoſcżiſch; wuſwȯſch prȯſtwȯ twojoho luda; ha popżej, zo bȯchu
wſchitczé, kiż k wuproſcheṅu twojich dobrotow telej ſẇate mėſto naſtuṗa,
ſo doṗelṅeṅa ſwojich żadoſcżow zẇeſelicż mȯli; pżez Jėzuſa Kréſtuſa,
naſchoho kṅeza. Amen.

O Bożo! kiż té ṅewidomṅe wſchitko zdżerżiſch, tola pak k zpomożeṅu
tżwojetżoho zplahwa wo widomnéch ſkutkach twoju mȯcznoſcż wobſwėdſiſch;
pżekraſnoſcż tȯnlej tempél ha bȯdli bez nami z twojej wſchohomȯcznoſcżu
ha z dobrocżiwoſcżu; zo bȯchmȯ wſchitczé, kiż wo nuzé ha hoṙu <pb
n="194"/>tudé ſo k tebi wowamȯ, wolożeṅo ha wuſwȯſcheṅo namkali; pżez
Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

♣Epistola.♠

Kżeſcżijanſka woſada dérbi bȯcż duchowné tempél bożi.

♣I.♠ Żtoż pżi twaṙeṅu kaṁentnéch templow, ſtaṅe ſo też pżi twaṙeṅu
duchownoho templa: déż wėriwi kżeſcżijeṅo ſo twaṙa k duchownomu templej
ṅebeſkoho mėſta Jeruzalem. Tak praẇi ſẇ. japożtow: „bȯdżcże żiwo kaṁeṅe
ha twarcże ſo hromadże k duchownomu bȯdwej!“ — Pżez wėru pak budżeſch té
żiwȯ kaṁeṅ bożoho templa; każ ſẇ. japożtow zaſé praẇi: bożi tempél jo
ſẇaté, ha tȯn ſcże wȯ! — Kotſiż wėṙa ſẇatomu zcżeṅu, ſu ruṅa kaṁeṅam wo
ſkaẇe wamaném; ruṅa dṙewej, wo lėſu zpuſchcżanomu. Staroſcżiwoſcż ha
prȯcza téch ſwużownikow bożich jo nas pżez kcżenczu ha kżeſcżijanſku
wutżbu wotżeſawa, zdżėwawa, pżiprawiwa; zo bȯchmȯ ſo wėtżnomu twaṙeṅu
pżihodżeli ha k kżeſcżijanſkej doſpownoſcżi pżiſchli. — Ẇele kaṁeni
namaka ſo hiżcżen pod rukomaj tamnéch dżėwacżeṙow: o zo bȯchu jim z
rukow ṅepadnéli! zo bȯchu zdżėwani do duchownoho templa ſo ſobu
zatwarili. — To jo te wėtżne Jeruzalem, ſtwaṙene każ ſẇate mėſto.

Dżak tebi, lubȯ Bożo!

♣II.♠ Tedém pak ſu wėriwi tempél ſwojoho kṅeza, déż „luboſcż“ jich
zjednoſcża. — Jenoj déż na twaṙeṅu dṙewo ha kaṁeṅe ſo mȯczṅe zapżimnu,
ſtupiſch bez bojoſcże do ṅoho. Kréſtus, kiż jo nas hromadu twariw, praẇi
tohodla: „no<pb n="195"/>wu kazṅu wam dam: zo bȯſchcże ſo lubuwali.“ —
„Rowu kazṅu wam dam“, praẇi wȯn. Hatż dotal ſcże, dokelż ſtari
tżwojekojo, kiż lejża wo zwȯſcżi, mi tempél ṅetwarili. Zo bȯſcże ſo
pozbėnéli k nowomu, ṙanomu twaṙeṅu, wo kotrémż tȯn kṅez bȯdlicż mȯw, da
lubujcże ſo bez ſobu!

Dżak tebi, lubȯ Bożo!

♣III.♠ Tak twari ſo ṅebeſke Jeruzalem, bożi tempél wo wami, kotrohoż dno
jo Kréſtus. — Na do zeṁe powożene dno twaṙa ſo muṙe. Dokelż pak naſche
dno, Kréſtus, wo ṅebeſach jo, dérbimȯ k ṅebju ſo twaricż. — Cżėwne moczé
ſu twarili czérkej, kotraż pżed naſchimaj wotżomaj ſo pozbėṅe; ha dokelż
cżėwne moczé ju twaṙachu, ſu jeje dno powożili do zeṁe. Mȯ pak, dokelż
duchowṅe natwaṙeni ſmȯ, mamȯ naſche dno wo wȯſokoſcżi. K tam ṅech ẇedże
naſch pucż! k tam chczemȯ ſo twaricż! Wot toholej Jeruzalema rėka:
ſtajṅe bėſchtaj mojej nozé wo twojich dworach, Jeruzalem!

Dżak tebi, lubȯ Bożo!

♣Evangelium.♠

„Dżentſa jo ſo tomu domej zbożo ſtawo!“ Też k nam ſé pżiſchow, ſéno
tżwojeka: té khodżiſch woko wo czérkwi, pȯtacż ha zbȯżne tżinicż, żtoż
zhubene jo. Twȯj lubozné wȯs, o Jėzuſo! ſwȯſchu na klėtczé; twoje zubene
wowczki pȯtaſch jow pżi duṗe, tam wo zpȯẇednéch ſtowach. Wſchėdṅe
podaẇeſch na wowtaṙu twoju krej k jich wujednaṅu; haj z twojim cżėwom
żiwiſch je tam pżi wopraẇeṅu. <pb n="196"/>Ha zo bȯ pżeczé bez nami
pżebȯwaw, chczéſche noczé ha wo dṅo tudé bȯdlicż wo ſẇ. tabernakulu. Tak
chczejſch té, o Jėzuſo! nas zmȯſniwȯch tżwojekow pżez widomne znaṁa
ṅewidomnéch pȯtajnoſcżow wo témlej kaṁentném twaṙeṅu ſẇecżicż ha
doſtojnoſcżicż k żiwȯm templam ducha ſẇatoho, k ſtawam ṅebes, k
ſobuſtawam téch Sẇatéch, kotréchż ſẇecżata nas tudé wobdawaja.

O lubȯ Jėzuſo! popżej nadṅe, zo bȯchmȯ, ruṅa wobnadżenomu Zachäuſej,
dobru, zwȯlniwu wutrobu ſtajṅe jow ſobu pżiṅeſli; daj nam wo żiwoj wėṙe
ſwȯdkoſcż twojeje ſẇ. pżitomnoſcże zpȯznacż, ha wſchitkich z tutoho domu
wuzprawṅenéch woteṅcż. Amen.

♣Offertorium.♠

Té ſam, lubȯ Bożo! podaſch nam daré, kotreż tebi wopruẇemȯ. Żonuj tutȯn
dom naſchich modlitbow ha woporow. Popżej nadṅe, zo bȯchu wſchitczé, kiż
wo témlej, dżentſa k twojej tżeſcżi ſẇecżeném doṁe ſo zkadżuẇa, pżez
wėrnu pobożnoſcż z cżėwom ha z duſchu tebi zpodobni bȯli ha tak naſche
pacżeṙe ha woporé wo tutém tżaſu nam zaſwużili wėtżne mȯto. Amen.

(Wſchė dalſche modlitbó dżentſiſchoho dṅa ladaj ſtronu 85. hatż do
kóncza.)

* * *

Mój kżeſcżijano! bėr ſo na kedżbu pżed rėchami, kotreż tónlej ſẇaté dżeṅ
tak huſto woṅetżeſcża; hako: ṅemėrne jėdżeṅo ha picżo, dowhe ha wóſoke
racżo, każ <pb n="197"/>druhe ſtraſchne ha rėſchne ẇeſela. Zapotżej tola
na ſẇatotżnoſcżi dżentſiſchoho dṅa na pżihodniſche waſchṅo ſo zẇeſelecż;
dżentſa, dżeż ſé na kemſchach hordoſcż twojoho powowaṅa tak praẇe nutrṅe
wopominaw. Pokazaj, zo ſé zdżėwane dṙewo, kotromż ſo wo dżijiṅe
ṅezpodoba! Potwótż zwo pożadoſcże, ṅekhodż blizko tam, dżeż mówa
pżileżnoſcż k rėchej tebe wabicż. Pótaj radſcho pżi twojich pżecżelach
wużitne ha powutżacze rozmwojeṅo; — ztżin ſebi te wėrne ẇeſelo: na tutém
dṅu nėſomu z radu habó ze ſkutkom poſwużicż; wopótaj khoroho; wobẇeſel
zrudnoho; pomhaj nuzu cżerṗaczomu. Zrudṅe jo, zo ẇele ludżi wopiwſtwo
dżentſa za żadén rėch ṅedżerżi. Nėkotré ſo czéwo lėto na kermuſchu
ẇeſeli: ha tola ju tak wużiẇe zo ſo dowhi tżas kacż dérbi.

Wot praweje pobożnoſcże.

Ẇele ludżi póta prawu pobożnoſcż wo tém, zo huſto ke mſchi khodża ha
dowho ha ẇele pacżeri ſpėwaja. Dé bó wėrna pobożnoſcż woprawdże wo tém
wobſtawa, bóchu jenoż cżi pobożni bócż móli, kiż maja khwile doſcż. Hale
khudé tżeladnik, pilné hoſpodar, ſtaroſcżiwa hoſpoza, wſchitczé, kiż
chczejdża ſwojoho dżėwa ladacż, ṅemóli pobożni bócż. Ha tola móża
cżiſami pżi ſwojim dżėle ſo Bohu ſpodobniſchi wopokazacż, hatż dé bóchu
dowhe pacżeṙe ſpėwali, pżi tém pak ſwoje dżėwo zakomdżili. Bóh tón kṅez
praẇi nam pżez ſẇate piſmo: Spėwaj ha dżėwaj! Wón jo kóżdomu ſwoje
powowaṅo pżipokazaw ha żada, zo teſamo ſwėru doṗelnimó. Té <pb
n="198"/>móżeſch, praẇi ſẇaté Bjarnad, kajkiżkuliż dobré ſkutk Bohu
wopruwacż, wón jomu ṅebudże ſpodobné, déż ſwoje winwatoſcże pżez to
zakomdżiſch.

Druzé ſpėwaja pacżeṙe jenoż z hubu, ṅemóſla pak pżi tém na Boha. To ṅejo
żana pobożnoſcż. Tajkim pwacża ſwowa zbóżnika: „Tónlej lud ṁe tżeſcżi z
hubu, joho wutroba pak jo daloko wote mṅe.“ Ruṅe teſamo pwacżi tajkim,
kiż pobożnoſcż jenoż wo zwonkownéch waſchṅach pótaja. Té ſpėwaſch
wſchėdṅe twoje pacżeṙe, té khodżiſch ṅedżelu ha ſẇaté dżeṅ kemſchi, té
wużiwaſch ſẇate ſakramenté: hale wſchitko to jenoż waſchṅa dla. Móſliſch
té, zo budżeſch pżez tajku pobożnoſcż Bohu zpodobniſchi? Nė, Bóh na
zwonkowne ṅelada, hale na wutrobu. Déż twoja wutroba pżi Bohu ṅejo, jo
wſchitka twoja pobożnoſcż prózna. Na tém ruṅe pak ẇele tżwojekam
pobrachuje, zo pżi ſwojich pobożnoſcżach tu prawu nutrnoſcż ha
zahoṙenoſcż nimaja. Liwczé ha zémni, kajczéż ſu pżiſchli, woni zaſé
woteṅdu ha żane dobre prėdkwzacżo ṅepżewodża jich k ſwojomu dżėwu.

Molili pak bóchu ſo hiżcżen też cżi, kiż chczéli ſo pżi nutrnéch
zatżucżach ha ṙanéch prėdkwzacżach ſpokojicż. Twoja pobożncſcż budże
jenož potém prawa ha Bohu ſpodobna, déż ju też wo ſkutkach wopokazaſch.
„Nicz kóżdé, kiż ke mni praẇi: kṅeże, kṅeże! póṅdże nuts do ṅebeſkoho
kraleſtwa, hale kiż wolu mojoho wótcza doṗelni, kotréż wo ṅebeſach jo.“

Wėrna pobożnoſcż potajkim wobſteji wo tém, zo pżi wſchitkim ſwoje móſle
ha ſwoju wutrobu na Boha zwożimó ha joho ſẇatu wolu ſwėru doṗelnicż ſo
próczẇemó.

<pb n="199"/>

Tajka pobożnoſcż dérbi twoje czéwo żiẇeṅo bócż. Nicz jenoż pżi twojich
doṁaczéch modlitwach, hale też pżi twojim wſchėdném dżėle dérbi wona
tebe pżewodżecż. Tżiṅ wſchitko, żtoż tżiniſch, k ẇetſchej tżeſcżi Bożej,
potém budże kóżda twoja mós, kóżda twoja żadoſcż, kóżdé twój ſkutk
wėrna, wutrobna pobożnoſcż.

Srėdki wėrneje pobożnoſcże.

Wėrnu pobożnoſcż dérbimó wo nami zpėchuwacż pżez tomu pżihodne ſrėdki.
Tajkelej ſrėdki ſu:

Zjawne boże ſwużbó: Zhromadne modlitbó ha khėrluſche, każ je czérkwi
ſwóſchiſch, budża twoju duſchu k Bohu pozbėnécż; té budżeſch ſkerſcho na
ſwėtne ſtaroſcże zabócż ha hiżom te ſẇate mėſto, na kotreż ſé pżiſchow,
budże tebe na to dopomnicż, zo ſé pżiſchow, z Bohom rétżecż. Te
żonuwaṅo, kotreż ſé pżez wopor boże mſchė dóſtaw, budże tebe won do
żiẇeṅa pżewodżecż ha tebe ke wſchomu dobromu poſélṅecż. Te ſẇate
wėrnoſcże, kotreż z klėtki ſwóſchiſch, budża tebi twoje winwatoſcże
pżecżiwo Bohu ha twojomu bliſchomu rozeſtajecż, habó budża tebe wo
ṅezbożu tróżtuwacż. Ṅezapomṅ tohodla na kazṅu ſẇ. katholſkeje czérkẇe:
zo maſch kóżdu ṅedżelu ha ſẇ. dżeṅ boże ſwużbó wopótacż, ha tżiṅ to też
heẇak; tak huſto hatż ſo cżi hodżi.

Znaṁo ſẇ. kżiża, to dṙewo, na kotrémż jo Jėzus pżez ſwoju ſṁercż naſche
wumóżeṅo dokoṅaw ha ſwoju najẇetſchu luboſcż nam wopokazaw, budże tebe
napominacż, zo bó ſo pżez ſẇate żiẇeṅo Kréſtuſa ha joho zaſwużbow
hódnoho ztżiniw. Wopomṅ, déż Kréſtuſa na kżiżu widżiſch, kak wón ſwojej
ruczé wupżėſtṙe, zo bó cże k ſebi zcżahnéw; kak wón ſwój hort wotewri,
<pb n="200"/>zo bó cżi wodacżo pżipoẇew. Mėj znaṁo ſẇ. kżiża wo ſwojim
doṁe ha poladaj huſto na ṅe, woſebe déż ſé wo zpótuwaṅu, zo mów nėżto
zwo woboṅcż. Tżeſcż ſẇ. kżiż: wopokazaj też zwonkowṅe, kak Jėzuſa
wutrobe noſéſch. Pokwoṅ ſo pżed nim ha wokoſchej jón: wopomṅ, kak też
wón kóżdoho z luboſcżu wokoſcha, kotréż joho póta.

Woznameṅ też ſebe ſamoho huſto ze znaṁeṅom ſẇ. kżiża. Déż praẇiſch: Wo
ṁeṅe Boha wótcza †, pomóſli ſebi, zo jo Bóh woprawdże twój ṅebeſki wótcz
ha zo dérbiſch joho, każ poſwuſchne dżėcżo tżeſcżicż ha lubuwacż. — Séna
†: pżi tutém ſwoẇe wzmi ſebi prėdk, zo chczejſch po Jėzuſowoj wutżbe
żiwó bócż ha joho ſẇaté pżikwad ſwėru zcżėhuwacż. — Ha ducha ſẇatoho †:
pżi tém wopomṅ, kak chczejſch ſo wot ſẇatoho ducha k luboſcżi bożej ha
twojoho bliſchoho ẇeſcż dacż, ha jomu wo twojej wutrobe lubo wobódleṅo
pżihotuwacż.

Déż ſo ze ſẇecżenej wodu wokṙepiſch, wopomṅ, zo chczejſch twoju duſchu
wot rėchow tżiſtu dżerżecż. Woſebe, déż do czérkẇe ſtupiſch ha ſo z
kṙeṗenczé wokṙepiſch, pomóſli ſebi na to, zo chczejſch tżiſteje wutrobó
do bożoho doma nuts hicż. Też wo twojim doṁe dżerż ſebi kṙeṗenczu, ha
każ huſto ſo z ṅeje wokṙepiſch, wopomṅ, zo chczejſch wſchitke twoje
dżėwo bez rėcha ha k bożomu ſpodobaṅu wobſtaracż.

Déż na ſẇecżatko poladaſch, pomoſli ſebi na żiẇeṅo toho ſẇatoho, kotréż
jo na nim woznaṁeṅené ha ſlub ſebi, ſo chczejſch wo bohabojaznoſcżi, wo
pżewiṅeṅu zwóch nakhilnoſcżow, wo ſwėrném doṗelṅeṅu ſwojich
winwatoſcżow, wo dowėrném pocżiſṅeṅu do bożeje wole joho zcżėhuwacż.

<pb n="201"/>

Woſebe pak ſo pobożnoſcż zpėchuẇe pżez modlitbó ha pacżeṙe, wot kotréchż
tohodla też wobſchėrniſcho rétżecż chczemó.

Wot modleṅa.

Najmóczniſchi ſrėdk k poczcziwoſcżi ha k wėrnej pobożnoſcżi jo modleṅo.
So modlicż rėka: ſwoje móſle tak k Bohu pozbėhnécż ha wo wutrobe z Bohom
ſo rozmoẇecż, zo wo nami dobre zmóſleṅa ha dobre prėdkwzacża naſtanu; —
habó, déż ze zrudnej wutrobu Bohu ſwoju boloſcż ha żawoſcż wupoẇedamó,
tróżt ha polożeṅo pżez to namakamó. Déż ſebi k pżikwadej praẇe żiẇe
pomóſliſch, zo jo Bóh ṅezkóntżṅe ſẇaté, zo wón jenoż chcze ha lubuẇe,
żtoż dobre ha prawo jo; da budżeſch pżez telej móſle wėſcżi ſo pohnuté
zatżucż; budżeſch ſebi krucże prėdkwzacż, zo chczejſch też dobré bócż ha
jenoż to tżinicż, żtoż jo dobre ha Bohu ſpodobne. Habó, déż té z jednej
próſtwu k Bohu ſo wobrocżiſch, ha pżi tém ſo dopomniſch, zo wón naſch
najlėpſchi wótcz ha zakitaṙ jo, kiż wſchitko mudṙe hatż nanajlėṗe ẇedże
ha zaṙadẇe, da budżeſch wėſcżi czéwu ſwoju dowėru na ṅoh ſtajicż ha pżez
to mėr ha wolożeṅo nadeṅcż.

Modlicż ſo móżeſch bez to, zo ſwowo wupraẇiſch; déż jenoj ſwoju wutrobu
k Bohu pozbėṅeſch, pobożne móſle wo ſebi wubudżiſch ha dobre prėdkwzacżo
tżiniſch.

Kak mȯżeſch ſebi ſam modlitbu ztżinicż.

Pożbėn jenoż wutrobu k Bohu ha wopomṅ praẇe żiẇe pżi ſebi: kak
ṅezkóntżṅe ſwaté ha wſchohowėdomné, kak dobrocżiwó twój najlėpſchi wótcz
jo; pżi tém bu<pb n="202"/>dżeſch wėſcżi ſo dopomnicż, zo dérbiſch
rėchow ſo zdalowacż, k Bohu ſo dowėricż, jomu za wſchitko ſo dżakwacż,
ha joho daré deṙe nawożecż. Maſchli telej móſle pżed Bohom, ha
wozṁeſchli ſebi prėdk, zo chczejſch rėcha ſo zdalowacż, k Bohu ſo
dowėricż, zo chczejſch zpokojné ha dżakowné bócż, da jo to dobra
modlitba. Na ſwowach nitżo ṅelejżi; déż jenoż jo wutroba k dobrém
zmóſleṅam ha prėdkwzacżam pohnuta.

Pacżeṙacze knihe potajkim ruṅe ṅetṙebaſch, zo bó ſo pomodlicż mów. Hale
ṅej wėrno, huſto twoje móſle zhromadżicż ha k Bohu wobrocżicż ṅemóżeſch?
twoja wutroba jo tak ſucha ha zémna? Twoje móſle ſo tak lochczé
rozṗerſcha, woſobṅe déż dowho wo bożim doṁe woſtaṅeſch. Tu hodżi ſo
twojej ſwaboſcżi z pacżeṙaczémi knihemi wotpomhacż. Déż ſo z ṅich
modliſch, budża twoje móſle ſkėrſcho ſo zhromadżicż ha k Bohu ſo
wobrocżicż, twoja wutroba budże pohnuta, té namkaſch nėżtożkuliſch k
rozmóſleṅu, dobre zmóſleṅa ha prėdkwzacża wo twojej wutrobe naſtanu; —
na telej waſchṅo té k modleṅu ſo pżihotẇeſch ha bórzé tak daloko
pżindżeſch, zo ſam wot ſo zapotżṅeſch ſo modlicż.

„Tohodla, mój lubó kżeſcżijano, déż wo pacżeṙaczéch knihach nėżto
namkaſch, żtoż woſobṅe tebe naſtupa ha pohnuẇe; deż jedna habó druha
wėrnoſcż bóle twoju wutrobu zahori; da zatżiṅ ſwoje knihe, ha modli ſo z
wutrobó; to rėka: rozmóſli te ſwowa bóle, nawożej je ſam na ſo, na
wſchitke ſwoje wobſtejenſtwa, ha woz ſebi pżi tém nėżto dobre prėdk; lej
to jo prawo, to jo najlėpſche modleṅo.“

Ṅebódż ſtaroſcżiwó, déż pżi wſchej próczé ſo cżi ṅeradżi, ha twoje
modleṅo tebi żadén tróżt ṅepżiṅeſe. Pobożne zatżucża ṅedaja z moczu ſo
nawabicż ha bórzé <pb n="203"/>zaſé ſo zhubja. Bódż zpokojom, déż ſé
jenoż pżez twoje modleṅo polėpſchené: „Żtóż wė ſo praẇe modlicż, wė też
praẇe żiwó bócż.

Rozṗerſcheṅa, kotrémż ſam ſo ṅepżepodaſch, ha kotreż tebi lubo ṅejſu,
Bóh tón kṅez tebi za rėchi dżerżecż ṅebudże. Déż to pótṅeſch, zhromadż
jenoj, tak deṙe hatż móżeſch, twoje mȯſle, poniżej ſo pżed Bohom ha
próczuj ſo pobożnoho modleṅa.

Déż wo czérkwi twoje móſle huſto na doṁacze hoſpodarſtwo zapadnu,
rozmóſli pżed Bohom, kak mów ſwoje dżėwo z joho pomoczu zapotżecż ha po
joho ſẇatej woli dokoṅecż, habó pżed tżim ſo najbóle na kedżbu bracż
dérbiſch. Też to jo modleṅo, déż pżed Bohom wopomniſch, kak mów
winwatoſcże ſwojoho powoẇaṅa ſwėrṅe ha deṙe doṗelnicż.

Modlitba.

Kṅeże Bożo! ja ſo tak huſto modlu, bez toho, zo bȯch na tebe pomȯſliw,
bez toho zo bȯ moja wutroba jenoż kuſk pohnuta, ẇele meṅe polėpſchena
bȯwa. Ja ſém ze ſwojim cżėwom wo doṁe bożim, hale ze ſwojim duchom Bȯh
wė dże! Ja z hubu najṙeṅſche ſwowa wupraẇu, hale moja wutroba nitżo wo
tém ṅeẇe. Ja bȯle na to ladam, kak ẇele, hatż na to, kak deṙe ſo ja
modlu. Tajkelej modleṅo ṅebudże ſo tebi, o kṅeże! ſpodobacż ha mi nitżo
pomhacż.

Ja dérbjaw, déż ſo modlu, praẇe żiẇe na tebe ſebi pomȯſlicż, dérbjaw
tebe tżeſcżicż ha lubuwacż, k tebi ſo dowėricż, ha wutrobṅe za tém
żadacż, zo bȯch tebi pżecz bȯle ha bȯle ſo <pb n="204"/>ſpodobaw,
dérbjaw żeluoſcż ha zrudobu zatżucż, déż ſém tebi dé ſo ṅeſpodobaw. Ja
dérbjaw wot mojoho modleṅa kȯżdé krȯcż z dobrémi prėdkwzacżami ſo
pozbėhnécż, dérbjaw z nowoj moczu poſélṅené k ſwojomu dżėwu hicż, ha
ſwoje winwatoſcże z ẇetſchej ſwėrnoſcżu doṗelnicż. Tajkelej dérbja, o
kṅeże, po twojej ſẇatej woli zcżėwki mojoho modleṅa bȯcż, zo bȯch pżeczé
ſpokojniſchi ha lėpſchi bȯw.

Pżichodṅe, o kṅeże! chczu to k najṁeṅſchom tżinicż, chczu na tebe, na
mojoho Boha ha wȯtcza, praẇe żiẇe ſebi pomȯſlicż; ha joli tola drudé,
woſobṅe pola dowhich modlitbow ſo rozṗerſchu, chczu, tak deṙe hatż mȯżu,
huſcżiſcho ſwoje mȯſle zaſé zhromadżicż, ha na to kedżbuwacż, żtoż mȯj
jazék wupraẇi; chczu moju lėnoſcż pżewinécż, horliẇe ſo modlicż, wo
wutrobe wobkhowacż, żtoż praẇu ha ſam na ſo nawożecż. To ṅech jo nėtkoj
moje prėdkwzacżo, zo chczu pżichodṅe pobożṅe ha wot wutrobȯ ſo modlicż.
Daj mi o kṅeże, twoju pomocz. Wo to cże proſchu pżez Jėzuſa Kréſtuſa,
naſchoho kṅeza. Amen.

Tżohodla ſo tak ṅeradé modlimȯ?

Dokelż Boha mawo lubuẇemó; dokelż ſo modlicż nawukli ṅejſmó. Wſchak
dobromu dżėſcżu cżeżko ṅepadṅe, ze ſwojim nanom porétżecż. Pżeczé jomu
nėżto ṙecz wė; ſlubi jomu, zo chcze ſo deṙe zadżerżecż, habo ſo
polėpſchicż; pak tżeſcżi joho, pak ſo jomu dżakuẇe, habó joho wo nėtżo
proſé. Naſcha wutroba ſama dérbi nam ṙecz, żto ha kak z Bohom rétżecż,
kak k ṅomu ſo modlicż mamó.

<pb n="205"/>

Nėkotſi ſo radé ṅemodla, dokelż wſchė pacżeṙe za pżikazanu robotu
dżerża, kiż Bóh ſebi żada. Kak ṅerozomṅe! wſchak mamó ha dóſtaṅemó ſami
czéwó wużitk ſwojoho modleṅa. Żtóż wot wutrobó ſo modli, budże bórzé
mócz ha żohnuwaṅo wėrnéch pacżeri nazhonicż.

Nėkotromu jo modleṅo pżecżiwne, dokelż jo wo ſwojej mwodoſcżi z pukami k
ṅomu hoṅené bów. Dé bóchu tola ſtarſchi ſwoje dżėcżi z dobrém
rozwutżeṅom ha woſobṅe ze ſamóm dobrém pżikwadom k modleṅu napominali,
nicz pak z nėwom ha z pukami jich k tomu honili. Dé bóchu tola wſchitczé
wo pżitomnoſcżi ſwojich dżėcżi praẇe pobożṅe ſo modlili! Dé bóchu tola
huſcżiſcho ze ſwojimi dżėcżimi wot Boha ha joho ſẇatej wole póẇedali,
jich zahe pżi jėdżi, na polu ha pżi druhich pżileżnoſcżach na boże
ſkutki, na joho dobrocżiwoſcż, mudroſcż ha wſchohomócznoſcż kedżbnéch
tżinili. Dżėcżi bóchu potom ſame ẇeſowoſcż mėli, déż bóchu z témlej
dobrocżiwóm wótczom rétżecż, k Bohu ſo pomodlicż móli.

Bóh modlitbu rėſchnika ṅewuſwóſchi, dokelż tón pżed Bohom ſo taji ha
hinak wo wutrobe móſli hatż z jazékom rétżi. Żtóż pak praẇe ha wutrobṅe
ſo modli, tón jo hiżon na pucżu k ſwojomu polėpſcheṅu, ha Bóh tón kṅez
budże jomu ſwoju pomocz pozkicżicż!

Kak dérbimȯ ſo modlicż, déż Boha wo nėtżo proſémȯ.

Pod ſwowtżkom „ſo modlicż“ ṅerozeṁa nėkotſi dale nitżo hatż: Boha wo
nėtżo proſécż. To pak jo jara wopaki: wſchak jo też to hiżon modlitba,
déż Boha joho ſẇatoſcże ha doſpownoſcże dla tżeſcżimó ha khwalimó, déż
jomu za joho dobroté ſo dżakẇemó. Haj też to jo hiżon modlitba, déż k
Bohu pobożṅe wotżi pozbė<pb n="206"/>ṅemó, nutṅe k ṅomu pozdéchṅemó ha
pżi tém dobre móſle habó dobre prėdkwzacża zbudżimó.

Najhuſcżiſcho pak Boha wo nėtżo proſémó. Mó chczemó jenoż pżeczé nėżto
wot ṅoho mėcż, haj chczemó jomu tomu ṙecz porutżecż, żto wón tżinicż
dérbi; na to pak ṅezpomnimó, żto ſami tżinicż dérbimó. Ṅeſtaṅe ſo to, za
tżimż żadamó, ƀórzé, da móſlimó namėſcże, zo modleṅo nitżo ṅepomha, habó
zkorżimó ha żawoſcżimó ṅezpokojni pżecżiwo Bohu. Huſto dṙe praẇimó:
„kṅeże, twoja wola ſo ſtaṅ“ ha déż ſo ſtaṅe, ſmó zrudni ha ṅeſpokojni.

Mó ſmėmó, haj dérbimó Boha wo to proſécż, żtoż za cżėwo ha duſchu
tṙebamó. Mó pak ṅeproſémó tohodla, każ bó wón ſnadż ṅeẇedżaw, żto nam
nuzne jo, habó każ bó wón ſnadż to nam dacż ṅechaw, żtoż nam woprawdże
dobre ha wużitne jo; ṅe, nas ſamóch dla mo proſémó, zo bóchmó lėṗe
zpóznali, kak wſchitko wot Boha dóſtawamó ha jomu za to ſo dżakuwacż
dérbimó; — zo bóchmó pżez to bóle ſo próczwali, joho daré zaſwużicż;
habó z druhimi ſwowami: zo bóchmó lėpſchi ha pobożniſchi bóli, na ṅoho
czéwu ſwoju dowėrnoſcż zwożili. — Nėżtożkuliż dóſtaṅemó jenoż pżez ſwoje
modleṅo, habó pżez prawo ha krute do Boha dowėṙeno; tajkulej dowėru móża
pak jenoż cżi mėcż, kiż hako dobre dżėcżi bożu ſẇatu wolu ſwėrṅe
doṗelṅa.

Zo bó tajkulej dowėrnoſcż wo ſebi wubudżiw, da rozmóſli ſebi praẇe deṙe:
zo jo wſchohomóczné Bóh twój najlėpſchi wótcz, kiż deṙe wė, żto tebi
nuzne ha dobre jo, kiż tebi teſamo też dacż budże, déż jo twoja próſtwa
tajka, zo ſo jomu ſpodobacż móże.

„Proſchcże, praẇi Jėzus, ha wam budże date; pótajcże ha wó budżecże
namkacż; kwapajcże ha <pb n="207"/>wam budże wotewṙene.“ Wſchitko żtoż k
poczcziwom żiẇeṅu ha k ſwojej zbóżnoſcżi tṙebaſch, ſmėſch wot bożej
dobrocżiwoſcże wotżakuwacż, déż nutṅe wo to proſéſch, na prawo waſchṅo
je pótaſch, ha pilṅe za nim ſo próczẇeſch.

To najlėpſche, żtoż żadacż ha pótacż móżeſch, jo twoje polėpſcheṅo,
poczcziwoſcż ha wėtżna zbóżnoſcż. To ſo Bohu najbóle ſpodoba, déż joho
pomocz k tomu ſebi wuproſéſch, ha wón budże wėſcżi twoju próſtwu
doṗelnicż. Wot Boha dżėn wſchitko dobre pżindże, wſchitka mócz k dobrej
woli ha k doṗelṅeṅu tejeſamoje, bez ṅoho nitżo ṅezamóżimó. Tohodla ſo
kżeſcżijan taklej modli: „Mȯj Bożo! rozſwėtli ṁe, ha poſélṅ ṁe wo
dobrém, o wotcze! pżez twojoho ſéna daj mi ducha ſẇatoho! Poſélṅ ṁe z
twojej nadu, ha dopomhaj mi k mudroſcżi ha poczcziwoſcżi! ṅedaj mi do
ſpótwaṅa pżincż ha rėchej podleżecż. Zakitaj ṁe pżed najẇetſchim
ṅezbożom, pżed rėchom.“ Telej próſtwó dérbja pak ſobu też krute
prėdkwzacża bócż. Té dérbiſch ſam chczécż, wo tżoż proſéſch, ha dérbiſch
też ſam tżinicż, tak ẇele hatż jenoż zamóżeſch. Dżėcżo, kiż ſamo bėhacż
móże, ṅeſṁe ẇaczé żadacż, zo bó nan je noſéw. Té ṅeſmėſch ſo lėni ha
lochkozmóſlené na Boha ſamoho zpuſchcżecż, wón tebi poczcziwoſcż do
wutrobu linécż ha z moczu do ṅebes zcżahnécż ṅebudże, déż ſam ſo za tém
próczwacż ṅechaſch. Tżiniſch pak té też te ſwoje, potom móżeſch ſo
krucże k Bohu dowėricż, ha z wėſtoſcżu joho pomocz wotżakwacż.

Déż Boha wo tżaſne kubwa, habȯ wo pomocz wo nuzé proſémȯ,

dérbimó ſo z czéwoj dowėru do joho ſẇatej wole podacż. Ṅedérbjawo ſo też
to ſtacż, żtoż ſebi <pb n="208"/>pżejemó, da wėmó tola: zo ſo wſchitko
po bożej woli ſtacż dérbi, ha żtoż Bóh chcze, jo ſtajṅe najlėpſche.

Dobré ha rozomné nan ſwojim dżėcżom wſchitko ṅeda, żtoż ſebi żadaja;
dżėcżi ſebi huſto wumóſla nėżto, żtoż żkȯdne habó zczéwa ṅemóżne jo. Déż
ṅerozomne dzėcżo wot nana ſwoje herbſtwo żada, dérbi wón je jomu na
mėſcże dacż? Kajke hubenſtwo bȯ ſwėcże naſtawo, dé bȯ Bóh wſchitke
tżwójetże próſtwó wuſwóſchaw!

Huſto nan ſwojom dżėſcżu, kiż wo nėtżo proſé, wotmoji: „To té hiżcżen
tṙebacż ṅemȯżeſch! habó: té dérbiſch praẇe pėkne bócż, zo bȯ ſebi to
zaſwużiwo!“ Tak Bóh tón kṅez też z nami tżini. Wón naſche prȯſtwó na
mėſcże ṅedoṗelṅa, dokelż telej daré hiżcżen ważicż habó wużiwacż
ṅemóżemó. Khoré, kiż Boha wo ſtrowotu proſé, dérbi pṙedé praẇe zpóznacż,
kajka dobrota ſtrowota jo, dérbi rozmóſlicż, kak ſo pżichodṅe na kedżbu
bracż chcze. Huſto Boh namėſcże ṅepomha, zo bóchmó na ṅoho ſo dopomnili
ha bóle za tém ſo próczwali, kak móli pżez dobre zadżerżeṅo ſebi
zaſwużicż, wo tżoż proſémó.

Huſto ſebi móſlimó, zo Bóh tón kṅez nas wuſwóſchaw ṅejo, ha wón nam tola
ẇaczé da, hatż ſebi żadamó. Déż ſebi dżėcżo wot nana nóż żada k khlėbej
wotkraṅu, da dobré ha rozomné nan ſwojomu dżėſcżu mėſto noża khlėb ſam
da. Z nożom mówo dżėcżo ſo wobżkodżicż. Ṅedérbjawo dżėcżo z tajkim nanom
ſpokojom bócż!

Huſto ſo nam pomocz, kotruż wo nuzé dóſtaṅemó, hako tżwojetżi ſkutk
wozjeẇa, hale wona tola kóżdé krócż wot Boha pżindże, kiż rozom ha moczé
da, ha wſchitko wodżi. Wón ſwėt wodżi, ha wſchitko z mudrej
dobrocżiwoſcżu ha mȯcznoſcżu zaṙadẇe. Wón khorom dobroho lėkaṙa
póſcżele. Wón nanej, kotrohoż dżėcżi wo wſchėdné khlėb proſcha, moczé ha
pżileżnoſcż k dżėwu da. Wón żonuẇe naſche dżėwo ha próczwaṅo.

<pb n="209"/>

Też wo cżerṗeṅu dérbimó ſo ſtajṅe tak modlicż, każ Jėzus naſch zbóżnik
wo ſṁertném ſtraſche ſo modliw jo: „Wotcze, nicz moja, hale twoja wola
ṅech ſo ſtaṅe!“ Bȯh jomu hórki kheluch ṅewotewza! Hale pżez ſwoje
modleṅo bó wón k cżerṗeṅu poſélṅené, ha kak zbożomne ha trȯżta powne
bėſche zkóntżeṅo joho cżerṗeṅa. Bóh budże tém, kiż joho lubuja, wſchitko
k lėpſchomu técż dacż, każ wón ſlubiw jo!

Zkóntżṅe dérbimó téż mó te ſwoje tżinicż: dérbimó ſwoje moczé ha wot
Boha poſtaẇene ſrėdki nawożecż, ha ſami pilṅe ha kedżbliẇe za to ſo
próczwacż wo tżoż Boha proſémó. Ha to woſobṅe, o kżeſcżijano! żeni
ṅezapomṅ. Proſcheṙej, kiż dżėwacż ṅecha, nitżo ṅedamó. Wotroſcżene
dżėcżo, kiż móże ſamo dżėwacż, dérbi ſebi ſwȯj khlėb ſamo zaſwużicż
zpótacż, darmo je nan ſtajṅe żiwicż ṅebudże. Tżwojeko! pomhai ſebi ſam,
tak ẇele hatż móżno, da budże tebi też Bóh tȯn kṅez pomhacż.

Déż potajkim z wėrnej dowėru ha z czéwóm podacżom do bożeje wole, Boha
wo to proſémó, żtoż za cżėwo ha za duſchu tṙebamó, ha déż ſami na prawo
waſchṅo za tém ſo próczẇemȯ: da żeni podarmo proſécż ṅebudżemȯ.

„Mó dérbimó Boha pżez Jėzuſa Kréſtuſa proſécż, ha wo joho ṁeṅe: po joho
ſwoẇe ha pżiſlubeṅu ſo modlicż. Jėzus jo wo ṅebeſach pola ſwojoho
wótcza; pżez ṅoho nam Bóh ſwoje najlėpſche pożonuwaṅo poſkicżi, ha jenoż
pżez ṅoho móżemó joho darow hódni bócż.“

Wot kżeſcżijanſkoho modleṅa za druhich.

Tajke, każ ſmó nėtkoj ſwóſcheli, dérbi naſche modleṅo też bócż, déż za
druhich proſémó. „Dobre jo, każ ſẇaté <pb n="210"/>Pawow praẇi, zo za
wſchitkich ludżi ſo modlimó, dokelż wſchitczé Boha hako wótcza ha Jėzuſa
Kréſtuſa hako ſṙedżicżeṙa mamó.“

Każ ſamóch ſo dérbimó druhich lubwacż; potajkim też jim wſchitko dobre
pżecż ha Boha wo to proſécż. Najlėpſche, żtoż też jim popſchecż móżemó
jo: pȯczcziwoſcż ha wėtżna zbóżnoſcż. Pżedewſchėm mamȯ potajkim Boha
proſécż, wón chczéw jich wo dobrém wobkrucżecż ha pżed rėchom wukhowacż.

Wo „wotcze naſchu“ wutżi nas Jėzus, za wſchitkich tżwojekow ſo modlicż.
Tajka modlitba jo też kóżdé krócż lėpſcha ha Bohu ſpodobniſcha, dokelż
ſo żadne tak ſamopaſchne ṅerozomne pożadoſcże ſobu nuts ṅemėſcheja, każ
tedém, déż ſami za ſo proſémȯ. Ha żtóż ſo za druhich haj za wſchitkich
tżwojekow modli, tón też ſo ſamoho do ſwojeje modlitbó nuts zankṅe.

Za druhich ſo modlicż, jo też tohodla dobre ha Bohu ſpodobne, dokelż mó
ſami pżez to ſo napominamȯ, zo bóchmó ſwoju luboſcż k bliſchom, tak ẇele
hatż zamóżemó, wo ſkutkach wozjeẇili. Nan budże ſwoje dżėcżo lėṗe
wotcżahnécż, ha dżėcżo ſwojoho nana radſcho poſwuchacż, déż jedén za
druho ſo modlitaj. Mȯ ṅebudżemȯ ſwojom ṅepżecżelej nicz jenoż radé
wodacż, hale budżemó jomu też ſkeṙe ha lóże dobroté wopokazacż, déż
wutrobṅe za ṅoho ſo modlimó.

Woſobṅe dérbi ſo tohodla kȯżdé za ſwojich prėdkſtojicżeṙow habó
podatéch, za ſtarſchich habó za dżėcżi, za pżecżelow habó ṅepżecżelow
modlicż. Też druhich, kotréchż lubujemó habó wobżaroẇemó ha kotrémż tola
ſwoju wutrobu wotewricż ha jim pomhacż ṅemóżemó, też téchlej dérbimȯ
Bohu, naſchomu zhromadnomu wótczej porutżicż ha za nich ſo pomodlicż.
Naſcha modlitba, déż z prawoj <pb n="211"/>kżeſcżijanſkej luboſcżu ſo
ſtaṅe, budże jim ha też nam zpomóżna.

Tola ṅeſpuſchcż ſo jenoż na to, zo ſo druzé za tebe modlicż budża, żadén
druhi tebi ṅebjo wuſpėwacż ṅemóże, déż té ſam ṅechaſch ha ṅetżiniſch,
żtoż zamóżeſch.

Pacżeṙ toho kṅeza.

Mȯj kżeſcżijano! wo hwubokej poniżnoſcżi zhibuj kolena k zemi: k
prochej, z kotrohoż ſé! hale ruczé pozbėn ha wotżi wobrocż k ṅebju, hako
znaṁa pozbėhuwaṅa twojeje duſche! ha każ twojej ruczé krucże ſtékṅeſch,
tak zhromadż wſchė mȯſle twojeje wutrobȯ wo jeném: wo Bohu twojim kṅezu!
ha ṙek pobożṅe:

Wotcze naſch!

„Wȯ ſcże dȯſtali toho ducha, kiż k dżėcżom hoṙebeṙe; wo kotrémż
wſchitczé wowamȯ: abba! lubȯ wotcze! dokelż duch bożi daẇe naſchomu
duchej ſwėdſeṅo, zo dżėcżi boże ſmȯ!“ — Po témlej twojim ſwoẇe zważu ſo
hubené tżwojek ſtupicż pżed twoje wobletżo. Wo ſẇatej ẇeſowoſcżi zraduẇe
ſo czéwa wutroba, dokelż ſmėm tebe mojoho ha wſchitkich tżwojekow luboho
wȯtcza ṁenuwacż. O wopomṅ ha zatżuj je, moja duſcha: tȯn ṅeſtwoṙené,
wėtżné kṅez ṅebes ha zeṁe, te najwȯſche kubwo chcze naſch lubȯ, ſmėlné
wȯtcz <pb n="212"/>bȯcż! Dże mamȯ ẇetſche dobȯcżo, dże wȯſchu
doſtojnoſcż! dże ſwȯdſe wokżecżo wutrobȯ; dże hubſchu wėdomnoſcż ducha:
hatż wo tutém lubozném ſwoẇe! Pȯjcże da wſchitczé, wȯ tżwojekojo, kiż
ſmȯ, dokelż jenoho wȯtcza dżėcżi, bratſja ha ſotré bez ſobu; pȯjcże da!
ſtupmȯ hromadże wo duchu: kcżicż ha khwalicż Boha, naſchoho kṅeza;
praẇiczé: wotcze naſch!

Kiż ſé wo ṅebeſach!

„Ṅebeſa zjeẇa khwalbu kṅeza, ha ſkutki joho rukow wopȯẇeduẇe fėrmament.“
Tam hoṙe wobrocżamȯ tak radé naſche wotżi, dżeż ſé té najkraſniſche
ſtwȯrbȯ twojeje wſchohomȯcznoſcże nam poſtajiw.

„Ṅebeſa ſu twȯj thrȯn ha zeṁa twojich nohow pȯdnożk.“ Tam mȯſlimȯ ſebi
tebe kṅeżicż z wėtżnej moczu: z bȯjſkej mudroſcżu wuradżecż ha z
wȯtczowſkej luboſcżu wodżicż wſchė podendżeṅa naſchoho żiẇeṅa. Ẇeſelmȯ
ſo wo tém kṅezu, kotrohoż woko nas kita, kotrohoż ruka jo wupżėſtṙena
nad nami, ſwojimi wuzwolenémi.

Ha ṅedérbjeli radé k tam ladacż, dżeż jo naſch zbȯżnik ſchow, praẇiczé:
„ja du pṙedé was, wam wobodleṅa wobſtaracż, zo bȯſchcże też wȯ bȯli,
dżeż ja ſém!“ — Dżeż tżiſte doſpowne duchi ſtow joho nadé ha ſmėlnoſcże
wobdajo ſpėwaja: „ſẇaté! ſẇaté! ſẇaté!“ Dżeż ſém naſchi ſtarſchi,
bratſja ha pżecżeljo na nas pohladuẇa ha dżeż ẇedże też naſch pucż! Dżeż
budżemȯ nėhdé wſchitczé zhromadżeni wużiwacż zbȯżnoſcż, wot kotrejż
Jėzus <pb n="213"/>praẇi: „żane woko ṅejo widżawo, żane wucho
ṅeſwȯſchawo, anicz do wutrobȯ komu pżiſchwo, żtoż Bȯh tém ſlubiw jo, kiż
joho lubuẇa.“ K tam żadaja ha zdéchuẇa naſche duſche, napżecżo k tebi,
lubomu wȯtczej; dżeż budżemȯ pżincż, déż za tém tżinimȯ, żtoż wupraẇa
ſwowa:

1. Sẇatoſcżene bȯdż twoje ṁeno!

„Alleluja! khwalcże kṅeza! wȯ ſwużowniczé! khwalcże ṁeno kṅeza! ṁeno
kṅeza bȯdż ſẇatoſcżene wot nėtk hatż do wėtżnoſcże, wot ſwȯncza
zkhadżeṅa hatż do jȯho zakhadżeṅa bȯdż khwalene ṁeno naſchoho kṅeza!“ —
Taklej ſpėwachu hiżon wȯtczojo ſtaroho zakoṅa. Kak ẇele ẇaczé ſmȯ mȯ
kżeſcżijeṅo to winojcżi: kiż ſmȯ k tomu powowani, zo bȯ naſche czéwo
żiẇeṅo bȯwo ſẇatoſcżeṅo bożoho ṁena; kiż k tomu też woſobne ſrėdki ha
nadé dȯſtaẇemȯ.

Rozſwėtluj nas, lubȯ wotcze! pȯtajne radé twojeje bȯjſkeje mudroſcże ha
wȯtczowſkeje luboſcże wo ſtwoṙenéch ſkutkach ſwėta, — każ wo ẇedżeṅu
mojoho ha mojich bliſchich żiẇeṅa rozomṅe wobkedżbuwacż; z toho twoje
pucże zpȯznacż ha po téchſamȯch khodżicż.

Daj nam ſebi deṙe ważicż twoju ſẇatu czérkej, hako khowanku ha podeṗeru
naſchoho zpomożeṅa; ha wȯſoko tżeſcżicż tȯnlej twȯj ſẇaté twar, zwożené
na ſkawu, kotruż helſke moczé ṅepżewinu. Daj nam pżeczé lėṗe zrozemicż
twoje bȯjſke wozjeẇeṅa, twoju wėtżṅe trajaczu wėrnoſcż, kiż jo <pb
n="214"/>z ṅebes pżiſchwa ha k ṅebeſam ẇedże. Daj nam hȯdṅe wużiwacż
ſẇate ſakramenté; zo bȯchmȯ pżez ṅe poſélṅeni roſtli ha pżiberali wo
wſchej poczcziwoſcżi ha wo twojim zpodobaṅu.

Tak budżemȯ wo wſchėm jenoj twoju tżeſcż zpėchuwacż; tak ſẇatoſcżicż
twoje najſẇacżiſche ṁeno, lubȯ wotcze! ha potém też wo wėrnoſcżi dale
ſpėwacż mȯcz:

2. Pżindż k nam twoje kraleſtwo!

„Ja ha wȯtcz budżemoj pżincż ha wo nim bȯdlicż!“ — Doṗelṅ telej ſwowo
twojoho luboho ſéna, naſchoho zbȯżnika, Jėzuſa Kréſtuſa! Wokżew nas,
kṅeże! ze ſwȯdkoſcżu twojeje ſẇateje pżitomnoſcże! z twojim mėrom, z
twojim pokojom bȯdli wo nami! Pżed duṙemi naſchich wutrobow klepaſch té,
ſmėlné kṅeże ha chczejſch zaſtupicż: ze ſẇatej ẇeſowoſcżu chczemȯ tebi
wotewricż ha z nutnoſcżu tebe powitacż. Naſche duſche ṅech ſu tebi luba
ſtwitżka! naſche wutrobȯ twoja mėrna komorka; naſcha nutrnoſcż twoje
ṁechke pȯſwantżko ha poczcziwoſcż déba twojoho wobodleṅa wo nami,
wobſwėcżene wot twojeje nadé! — Bȯdż té, lubȯ Jėzuſo, tȯn wuzwolené,
pżecżel, ẇedżicżer, kṅez naſchich duſchow: pżed twojim wobletżom dérbi z
nas cżėkacż wſchitko, żtoż tebi ṅelubo. Twoje kṅejſtwo budże zakoṙeṅene
ha rozſchėṙene wo nami, ha tak twoje kraleſtwo pżincż k nam, dokelż:
kraleſtwo boże jo wo naſchich wutrobach!

Potém budżemȯ „naſche ſwėtwo ſwėcżicż dacż pżed tżwojekami: woni budża
<pb n="215"/>widżecż naſche dobre ſkutki ha khwalicż wȯtcza, kiż wo
ṅebeſach jo.“ Pżeczé ẇaczé ha ẇaczé budża zpȯznacż: „zo ſwȯdki twȯj pżaw
ha lochke twoje dṙeṁo;“ budża twaricż boże kraleſtwo też wo ſwojich
wutrobach. Roſcż budże muohoſcż twojich wuzwolenéch, kiż khodża wo
twojim ſwėtẇe; pżizporicż ſo zhromadżizna praẇewėriwȯch; rozſchėricż ſo
twoje widomne kraleſtwo na zemi hatż k ſtowpam zeṁe; doṗelnicż ſo
Jėzuſowo ſwowo wot „jeneje wowtżerṅe ha jenoho paſtéṙa“ ha pżincż k nam
twoje kraleſtwo: dokelż kraleſtwo boże jo naſcha ſẇata czérkej.

Nadobȯwacż budże zhromadżizna wuzwolenéch wo ṅebeſach ha też mȯ
pżiſwuſchecż do ṙada téch zbȯżnéch ha tak k nam pżincż też twoje ṅebeſke
kraleſtwo.

„Tola nicz kiż praẇa: kṅeże, kṅeże! pȯṅdża nuts do bożoho kraleſtwa,
hale kiż wolu mojoho wȯtcza doṗelṅa.“ Bożu wolu dérbimȯ doṗelnicż, to jo
te jene, żtoż jo trėbne. Tohodla ſpėwajmȯ:

3. Twoja wola ſo ſtaṅ każ na ṅebju tak też na zemi!

„Moja czéroba jo, wolu mojoho wȯtcza doṗelnicż, kotréż ṁe pȯſwaw.“ — Tak
praẇeſche naſch zbȯżnik wot ſo. Tak chczu też ja zmȯſlené bȯcż, mȯj
ṅebeſki wotcze! Twoja wola, o kṅeże! bȯdż moja ẇeſowoſcż; twoje ſwowo
moje ſwėtwo; twȯj zakoṅ mȯj ẇednik.

„To pak jo wola boża: waſche ſẇatoſcżeṅo, praẇi ſẇ. japożtow, ha ja
proſchu was, bratſja, <pb n="216"/>nadobȯjcże wo tém bȯle ha bȯle! wſcho
żtoż wėrno jo, żtoż tżeſne, żtoż zprawne, żtoż ſẇate, żtoż lubozne;
wſcho żtoż dobre ṁeno tżini: joli poczcziwoſcż, joli dobre waſchṅo, to
zpėchujcże!“ Potajkim nicz, żtoż krej ha ṁaſo wote mṅe żada, hale żtoż
kazṅa ducha radżi; nicz żtoż ſwėt wo mni zbudżi, nicz żtoż luboſcż
tżwojekow, kajczéżkuliż ſu, ṁe narétżecż chcze, hale żtoż moje ſwėdoṁo,
tȯnlej bożi wȯs wo mojim nutskowném, mi kaza, chczu ſtajṅe za twoju wolu
zpȯznacż ha z ẇeſowoſcżu doṗelnicż.

Żeni ṅecham wina bȯcż, zo druzé bożu wolu pżeſtuṗa; ẇele ẇaczé chczu ze
wſchej mȯżnej moczu za tém ſo prȯczuwacż, zo bȯ taſama wot wſchėch, z
kotrémiż boża luboſcż wo żiẇeṅu ṁe hromadu ẇedże, ſwėrniſcho ſo
doṗelniwa.

Czéle chczu ſo dȯ twojeje ſwużbȯ podacż, mȯj Bożo! chczu tebi
pżiſwuſchecż z cżėwom ha z duſchu. Zpokojné chczu bȯcż, żtożkuliż na mṅe
dopuſchcżiſch: wo dobréch dṅach mojoho żiẇeṅa chczu z dżakom wokoſchecż
twoju ſmėlnu ruku, ha po twojej ſẇatej woli mėrṅe wużiwacż twoje
wobradé; hale też, déż ṁe zrudoba napadṅe ha ſtéſknoſcż pżewozṁe, chczu
khwalicż twoje ſẇ. ṁeno praẇiczé: „tȯn kṅez jo je daw; wȯn jo je wzaw:
joho ṁeno bȯdż khwalene!“ Déż moje wotżi ſélzé roṅa, dokelż cżezczé twȯj
prut na mni lejżi, chczu z mojim zbȯżnikom ṙecz „joli mȯżno, daj tȯnlej
kheluch nimo hicż; tola nicz moja hale twoja wola ſo ſtaṅ!“

Wo ſwėrném doṗelṅeṅu twojeje wole namakaja ſẇacżi jandżeljo, ha
wſchitczé wuzwoleni bożi, telej doſpowne duchi, jentżczé ſwoju ẇeſo<pb
n="217"/>woſcż ha zbȯżnoſcż. Jim chczemȯ ruṅa bȯcż, zo bȯ „naſche
wobkhadżuwaṅo bȯwo wo ṅebeſach.“

Tak dowho pak, hatż jo naſch wobkhad tudé na zemi wo naſchim cżėle,
dérbimȯ po Jėzuſowoj pżikazni też za teſamo ſo ſtaracż ha ſo modlicż:

4. Naſch wſchėdné khlėb daj nam dżents!

„Wſchitkich wotżi maja k Tebi nadżiju, kṅeże! Té jim czérobu dawaſch wo
ſwojim tżaſu; té wotewriſch twoju ſmėlnu ruku, ha naſécżiſch wſchitko,
żtoż żiwo jo, z dobrém zpodobaṅom.“ Z dowėṙeṅom proſchu tebe, miwoſcżiwȯ
wotcze! té chczéw mi ha wſchitkim tżwojekam nadṅe wobradżicż: żtoż k
zdżerżeṅu naſchoho żiẇeṅa tṙebamȯ. Ja proſchu wo to jentżczé tohodla: zo
bȯchmȯ z tżaſnémi potṙebnoſcżami wobſtarani, naſcheje duſche wėrne zbożo
ſwėrniſcho zpėchuwali. Wobradż nam, lubȯ wotcze! wſchėdnu jėdż,
zwoblekuj nas z potrėbnej draſtu, wobkhowaj naſche wobodleṅa. Zdżerż z
twojim wėrſchném zakitom wſchitko, żtoż ſé nam nadṅe wobradżiw.
Wotwobrocż wot nas wſchitku nuzu ha hubeṅſtwo!

Hale mȯ tżwojekojo ſmȯ ſami huſto wina na naſchim hoṙu. O kak ẇele ṅejo
téch bohatéch kiż ruku ha wutrobu zanknu, déż wėrṅe potrėbnéch, nuzu
cżerṗaczéch bliſchich wohladaja; habȯ ṅepomėrṅe żiwi, kubwa ſami
pżetṙebaja ha wėczé ṅetṙebawſchi zkȯnczuja, wot kotréchż mȯwo ſo jich
ẇele żiwicż, kiż ſu mėrni ha z tém nuzném zpokojni! — Kak ẇele ṅejo
téch, z tżaſnémi <pb n="218"/>kubwami ṁeṅe wobdaṙenéch, kiż cżeżku
zaſwużbu wo krȯtkim tżaſu pżetżiṅa; pżiwutża ſo ẇele potṙebnoſcżam,
kotreż potém zpokojicż ṅemȯża; rubja ſebi ẇeſowoſcż k wużitnomu dżėwu;
podaja ſo leṅomu prȯznomu żiẇeṅu; habȯ zkaża pżez ṅepomėrne wużiwaṅo
bożich dobrotow ſtrowoſcż, zo ṅemȯża dżėwacż ha dérbja tak tradacż. Kak
ẇele téch, kiż wo mwodéch ha ſtrowȯch lėtach rozṗerſcha, żtoż dérbeli na
dné khoroſcże ha ſtarobó zkhowacż!

„Bȯh tȯn kṅez, kotréż lilije na wukach tak ṙeṅe zhotuẇe, ha ptatżki pod
ṅebjom naſécża“: wudżėla też nam tżwojekam nadoſcż wobradow; dé jenoj
bȯchmȯ po bożej woli ha kżeſcżijanſkej pżikazni teſamo wużiwali. „Wo
pocże ſwojoho wobletża chczemȯ potajkim ſebi ſwȯj khlėb zaſwużicż
pȯtacż:“ wſchu prȯczu ha pilnoſcż chczemȯ nawożecż; kȯżdé wo ſwojim
powowaṅu dżėwacż ha po ſwojej moczé ſkutkuwacż. Potém budżemȯ wot
twojeje miwoſcże wſchoho dalſchoho: każ pwȯdnoſcże zeṁe ha dobroho tżaſa
ſo nadżecż, ha też twojoho żonuwaṅa pżi naſchim dżėle ſo ẇeſelicż mȯcz.
Zdżerż nam jenoj, lubȯ wotcze! ſtrowotu ha tżiwo ſtawȯ, zo bȯchmȯ z
twojej nadu ſtajṅe ſobuſkutkuwacż moli! Nicz wo bohaſtwo proſchu tebe,
mȯj kṅeże! „kotſiż za bohaſtwom żadaja, padnu do letżeṅow djabowa.“ Wo
zpokojnoſcżi ha podacżu do twojeje ſẇ. wole chczu moje wėrne bohaſtwo
pȯtacż.

„Tżwojek ṅejo żiwȯ wot ſamoho khlėba, hale wot kȯżdoho ſwowa, kiż z
bożoho horta wundże.“ Napelṅ da, mȯj lubȯ ṅebeſki wotcze! wutrobȯ
twojich dżėcżi też ze wſchėdnej duchownej czérobu:

<pb n="219"/>

ſtwor zwȯlniwu wutrobu wo nami, kotraż wſchė rozwutżeṅa, napominaṅa,
pohnuwaṅa k dobromu, ṅech pżindu dżeż ſem pżeczé, za twȯj wȯs zpȯznaje
ha wo dobrém poṁatku wobkhoẇe;

zbudż tżucżiwo ſwėdoṁo wo mni, zo bȯ joho khwalba ṁe pohnuwawa k wſchomu
dobromu; joho rożeṅa ṁe wotraſchili wot najṁenſchoho zwoho;

pohnuj wutrobȯ twojich dżėcżi k wėrnej pobożnoſcżi ha nutrnoſcżi pżi
ſwojich pacżeṙach, wo kotréchż z Tobu rėtżimȯ ha Té z nami;

pomhaj nam praẇe z rozomom wopżijecż ha z wutrobu zatżucż zpomożeṅo
twojich bȯjſkich wėrnoſcżow, kotreż nam twȯj lubȯ ſén zjeẇiw, kotreż
czérkej wo joho ṁeṅe nam pżipoẇe, kotréchż wſchėdné wotwȯs wo mojich
pacżeṙaczéch knihach namakamȯ;

woſobṅe pak naſécżej naſche duſche pżez jandżelſku czérobu, kotruż pżez
doſtojne wużiwaṅo najſẇ. ſakramenta wowtaṙa dȯſtawamȯ.

Pod tajkim twojim wſchėdném ẇedżeṅom wot raṅa hatż do ẇetżora budżemȯ
roſcż ha pżiberacż na ſtarobe ha lėtach, tak też nadobȯcż wo duchu k
twojomu ſẇatomu zpodobaṅu. Haj nad nami budże ſo doṗelnicż, żtoż Jėzus
praẇi: „żtȯż ſo pṙedé wſchoho ſtara za kraleſtwo boże ha joho
zprawnoſcż, tomu budże wſcho druhe (tżaſne) pżidate.“

Hale kak porėdko ſém za tém tżiniw! kak huſto ſo pżeſchow! Ach! wuznacż
dérbu moju winu, moju wulku winu! ha ze żelnoſcżiwoj ha z rozkatej
wutrobu proſécż:

<pb n="220"/>

5. Wodaj nam naſche winé, każ też mȯ wodawamȯ naſchim winikam!

„Wſchitczé ſmȯ rėſchnikojo, ha nam pobrachuẇe khwalba pżed Bohom.“ Déż
na moje zandżene żiẇeṅo zpominam: kak huſto ſém z wėdomnoſcżu ha z
prėdkwzacżom, haj pżi zjawnéch porukach mojoho ſwėdoṁa wolu najlėpſchoho
ṅebeſkoho wotcza pżeſtupiw? — Kak huſto ſém wo ṅepėknéch mȯſlach ſo
zadżerżaw; — zwȯch pożadoſcżach ſo zpodobaw! wo ſwowach ſebi tajke
dowolaw! — wo ſkutkach wuẇed! — Kak ẇele dobroho ſém zakomdżiw, żtoż bo
mi ha druhim tak wużitne, Bohu tak zpodobne bȯwo! — haj żtoż bė mi hako
ſẇata winwatoſcż znate! —

Ja zpȯznaju wo mni twerdoſcż ha zkażenoſcż wutrobȯ, kotraż ṁe naſtrȯżi,
ṁe z tżepotaṅom naṗelni pżed Bohom, najſẇacżiſchim, najſprawniſchim! z
bojoſcżu pżed mojej pżichodnoſcżu. Żto wote mṅe budże, mȯj kṅeże!
Zwoſtanu dlėje wo telej liwkoſcżi ha ṅerodnoſcżi: zakoṙenicż ſo budża
moje zwo nakhilnoſcże; zapżanécż ṁe zwȯſcż krucżiſcho pod ſwȯj wohidné
pżaw; ha tżomuż ſo néhdém dżentſa zṗedżicż ṅecham, pozdżiſcho nidé
zamȯcz ṅebudu. — Kȯncz bȯdż tajkoho żiẇeṅa!

Z rozkatej ha ze żelnoſcżiwoj wutrobu, z krutém prėdkwzacżom mojoho
pżichodnoho wėſtoho nakazaṅa, bliżu ſo k Tebi, lubomu, ſmėlnomu wȯtczej.
Ruṅa zhubenomu ſénej widżu hiżon ṅebeſkoho wȯtcza mi napżecżo pżincż; ja
khwatam do twojeju wȯtczowſkeju, mi napżecżecżo wupżėſtrėnej rukow. O
zbėn ṁe padṅenoho; wokżew duſchu z twojim ſẇatém wokoſcheṅom; zmėr wu<pb
n="221"/>trobu z twojim pokojom; wobletż draſtu ṅewinoſcże moju nahoſcż;
podaj mi débu twojeje ſẇateje nadé! Ja wėm: „żelnoſcżiwu ha rozkatu
wutrobu Té, o Bożo! ṅebudżeſch zadſpėcż!“ „Té ṅechaſch ſṁercż rėſchnika,
hale zo bȯ ſo nakazaw ha żiwȯ bȯw.“ „Wo ṅebeſach jo ẇeſowoſcż bez bożimi
jandżelami na rėſchniku, kiż pokutu tżini.“

Podlej moje żiẇeṅo tak dowho, lubȯ wotcze! zo bȯch ſo po twojej ſẇatej
pżikazni ſwojich rėchow mȯw wuſpȯẇedacż, teſamo zapokucżicż ha wėrne
pwodé mojeje pokuté pżiṅeſcż! — Nėtk hiżon pak chczu wſchitko tżinicż,
żtoż wo mojej moczé jo, zo bȯch twoju ſmėlnoſcż ſebi naproſéw ha wodacża
ſo hȯdné tżiniw; chczu woſobṅe wot wutrobȯ wodacż wſchitkim tém, kiż ſu
napżecżo mi żto zawinéli; dokelż podarmo ſo twojeje ſmėlnoſcże nadżija,
żtȯż ſmėlnoſcż ſwojim bratram ṅewopokazẇe. Każ Jėzus wot tamnoho
ṅeſmėlnoho wotrotżka praẇi: „zẇazajcże jomu ruczé ha nozé ha cżiſcże
joho do zwontżiſcheje cżmȯ; tam budże pwatż ha zubow kżiṗeṅo! Tak budże
też mȯj ṅebeſki wȯtcz z wami tżinicż, joli wȯ ṅebudżecże waſchim bratram
wot wutrobȯ wodawacż.“ —

Żto pak bȯ pomhawo, dé bȯ Té, ſmėlné wotcze! ſtare winé nam wodaw, mȯ
pak nowo zawinéli? Tohodla proſémȯ dale:

6. Ṅeẇedż nas do zpȯtuwaṅa!

„Nichtȯn ṅepraẇ, déż jo zpȯtuwané, zo jo wot Boha zpȯtuwané; dokelż <pb
n="222"/>Bȯh ṅemȯże zpȯtuwané bȯcż, ṅezpȯtuẇe pak też nikoho.“ Zpȯtuwaṅa
pżindu wot nas ſamȯch: wot naſchoho ṁaſa, to jo: wot naſchich zwȯch
nakhilnoſcżow. Zpȯtuwaṅa pżindu wot ſwėta, habȯ wot zwȯch tżwojekow, kiż
nas pżez rétże ha pżikwadé k zwomu ztżuhaja. Zpotuwaṅa pżindu wot zwoho
ducha „kiż wokow khodżi każ ruẇaczé law, ha pȯta, koho bȯ pȯżṙew;“
kotréż też Jėzuſa zpȯtuwaſche. — Bȯh tajke zpȯtuwaṅa na nas jenoj
dopuſchcżi. — To pak Bȯh tȯn kṅez tżini z tém dobrém wotpohladaṅom: zo
mȯli wo bėdżeṅu mȯcz ducha zpȯtuwacż; zo bȯchmȯ pżez dobȯcżo na wabeṅach
wo duchu poſélṅeni, kmani bȯli k pżewiṅeṅu hiżcżen ẇetſchich zadżėwkow;
zo bȯchmȯ, każ zwote wo woheṅu zpȯtwani, pżiſchli k doſpownej
poczcziwoſcżi. Bȯh pȯſcżele tradaṅa, khoroſcże, nuzu ha druhe hoṙo, zo
bȯchmȯ hinitoſcż wſchoho tżaſnoho tak praẇe zhoniwſchi, ſwėtej
wotemṙeli, ha „wobſwėdſili, zo Boha z czéwoj wutrobu ha z czéwoj duſchu
lubuẇemȯ.“ Bȯh dopuſchcżi zpȯtuwaṅa nad nas, zo bȯ ſo doṗelniwo, żtoż
ſẇ. japożtow Jakub praẇi: „zbȯżné tȯn muż, kiż zpȯtwaṅo wo zcżerpnoſcżi
pżeṅeſe: dokelż ſwėrné namakané budże dȯſtacż krȯnu żiẇeṅa, kotruż Bȯh
ſlubiw tém, kiż joho lubuẇa.“

Déż potajkim Boha proſémȯ: ṅeẇedż nas do zpȯtuwaṅa! ṅeżadamȯ: zo bȯ tȯn
kṅez zpȯtuwaṅa czéle wot nas zdaluwaw; nė! proſémȯ ẇeleẇaczé: Bȯh chczéw
zpȯtuwaṅa wot nas zdaluwacż, kotreż pżewinécż ſebi pżi naſchej ſwaboſcżi
ṅedowėrimȯ; proſémo: tȯn wſchohomȯczné chczéw, déż teſamo dopuſchcżicż
po ſwojej bȯjſkej mudroſcżi za dobre <pb n="223"/>zpȯznaje, ze ſwojim
mȯczném zkitom na ſtroṅe ſtacż, zo wo nim ha pżez ṅoho dobȯẇemȯ. Pżi tém
zpuſchcżamȯ ſo na ſwowa ſẇ. Pawowa, kiż praẇi: „Bȯh pak jo ſwėrné,
kotréż ṅebudże pżidacż, zo bȯſchcże bȯle zpȯtuwani bȯli, hatż zṅeſcż
mȯżecże: hale wȯn budże pżi zpȯtuwaṅu też nadu dacż, zo wutracż
możecże.“

Hale, mȯj Bożo! kak poṙedko doṗelnimȯ telej twoje wȯtczowſke mudre
ẇedżeṅa! Dé budżemȯ pżeſtacż, każ hawżki ſo pohibuwacż wot kȯżdoho
wėtſika; dé zpotżecż, hako ſwėrni ſwużowniczé bożi ſo wopokazwacż, na
kotréchż anicz lubeṅa, anicz rożeṅa tajenczow mȯcz nimaju; dé budżemȯ
praẇicż mȯcz: nitżo na ſwėcże ṅezamȯżi ṁe dżėlicż wot luboſcże mojoho
Boha; bé budżemȯ żiwi po Jėzuſowoj pżikazni, kiż chcze, zo bȯchmȯ, ha
bȯrṅe nam nėżto tak lubo bȯwo każ wȯtżko, tak trėbne każ ruka, ſebi je
wutornéli, ſebi ju wotrubali ha wot ſo cżėſnéli, déż jo nėżto k rėchej
wabjacze.

Podarmo pak bȯchmȯ Boha wo nadne wotwobrocżeṅo zpȯtuwaṅow proſéli, dé
bȯchmȯ ſami bez nuzé je pȯtali, jim ṅetṙebawſchi ſo bliżili, ha pżed
nimi ṅecżėkali. „Zpȯtuwaṅa ſu, praẇi jedén ſẇaté wȯtcz, runa
ṙecżaznikej, kiż mȯże zkuſacż jenoj téch, kiż ſo jomu bliża.“

Buduli ja taklej rozomṅe ſo zadżerżecż, zawėſcżi budu ſo potém też
wuſwȯſcheṅa nadżecż ſmėcż, déż ſo modlu praẇiczé:

7. Hale wumȯż nas wot zwoho!

„Twoja zwȯſcż budże tebe wobzkorżuwacż, twoje zdaluwaṅo wote mṅe <pb
n="224"/>tebe ſwaṙecż. Zhonicż ha zpȯznacż dérbiſch, kak hȯrke ha zwo
jo, kṅeza ſwojoho Boha wopuſchcżicż ha bojoſcż pżed nim zhubicż, praẇi
kṅez téch wȯjſkow.“ To jo najẇetſche zwo, déż Tebe ſwojoho Boha ha kṅeza
wopuſchcżimȯ ha wot Tebe wopuſchcżeni, zapadṅemȯ wſchej żadwawoſcżi
naſchoho zmȯſleṅa. Rėch jo najmȯczniſchi kużow wſchitkoho czėwnoho
hubenſtwa: rėch jo wina, zo Bȯh nad nami żane zpodobaṅo nima; ſwoju ruku
wot nas wotcżehṅe; — jo wina, zo hiżon jow huſto wſchelake khoroſcże,
ṅezboża, hoṙo ha hubenſtwo nas téſchi; jo wina, zo nutskomné mėr ha
pokoj, telej najẇetſche bohaſtwo tżwojeka tudé na ſwėcże, telej ſwȯdke
zbożo ha wokżecżo duſche, zhubimȯ, ha zo mėſto toho tżeṙ cżeżkoho poroka
wo nami pżeczé hubſcho żeṙe; — rėch jo wina „zo nėw bożi cżezczé na nami
lejżi,“ „zo wſchitka naſcha zprawnoſcż zhubi ſwoju pwacżiznu pżed joho
ſẇatém wobletżom.“ — „Jenoj cżi, kiż tżiſteje wutrobȯ ſu, mȯża Boha
widżecż.“ —

Tohodla, o kṅeże! zakitaj nas pżede wſchėm rėchom, pżede wſchėm
zadſṗecżom ha pżeſtuṗeṅom twojich ſẇatéch kazṅow; pżede wſchėm ṅezbożom
cżėwa ha duſche! ha daj nam po tutém tżaſném hubeném, tola pod twojim
zakitom zbȯżṅe ẇedżeném ha deṙe dokoṅaném żiẇeṅu pżincż do kraja wėtżnoh
mėra ha pokoja, dżeż żana khoroſcż ẇaczé kṅeżicż, żane hoṙo nas ẇaczé
potwotżecż ha ſélzé ẇaczé bejżecż ṅebudża; dżeż też żane rėchi ha
zwȯſcże twoje zpodobaṅo nam ẇaczé rubicż ṅemȯża.

<pb n="225"/>

Amen!

„Ha wſchitczé jandżeljo, kiż wokow ſtowa bożoho ſtejachu, pażechu na
ſwoje wobletża, modlachu ſo ha praẇachu: „Amen! — Amen!“ Ṅebeſczé
wobodleṙo zjednoſcża ſwȯj mȯczné jandżelſki wȯs z naſchim ha proſcha też
za nas: Amen! Tak ſo ſtaṅ, lubȯ wotcze! doṗelṅ wutrobne żadoſcże twojich
dżėcżi; pżez drohe zaſwużbȯ twojoho luboho ſéna wuſwȯſch nadṅe naſch
pacżeṙ! ṙek, lubȯ Bożo! z twojim hortom: Amen! ha doṗelnicż budże ſo
wſchitko, wo tżoż ſmȯ proſéli. Amen! —

Pacżeṙ naſchoho kṅeza, habȯ „wotcze naſch,“ jo tón pacżeṙ, kotréż
najhuſcżiſcho ſpėẇemó. Wſchitko potajkim na tém lejżi, zo bó ſo z tém
prawóm zmóſleṅom: wo duchu ha wėrnoſcżi ſpėwaw k tżeſcżi bożej, nam ha
naſchim bliſchim k lėpſchomu. Tohodla tebi, mój lubó kżeſcżijano! telej
wobſchėrne wukwadwaṅo tohoſamoho podamó ha proſémó tebe nutṅe: té chczéw
praẇe huſto z kedżbnoſcżu teſamo pżencż, ſo z témſamóm praẇe znajomné
tżinicż, zo bó wo tajkim duchu kóżdé wotcze naſch ſpėwaw. Jedén tajki
pacżeṙ jo lėpſchi, Bohu zpodobniſchi, ha tebi zpomożniſchi, hatż żtó wė
kak ẇele druhich, pżi kotrémiż dṙe hort ſpėwa, hale duſcha pódla ṅejo.

Wėrna ha wużitna pobżonoſcż k ſẇatej Marji ha k druhim Sẇatém.

Wſchitko, żtoż ſo wot doſtojnoſcże, poczcziwoſcże, wot zcżėhuwaṅa ha
tżeſcżeṅa najſẇacżiſcheje kṅeżné ṙecz hodżi, wobſteji zkrótka wo
zcżėhuwaczém;

<pb n="226"/>

Bóh jo ſẇatu Marju k macżeri ſwojoho ſéna, naſchoho zbóżnika pozbėnéw ha
wuzwoliw, to jo jeje dóſtojnoſcż.

Wona bėſche najtżiſcżiſcha, najponiżniſcha ha najpoczcziwſcha kṅeżna,
tohodla też bez wſchitkimi najhódniſcha, zo bó macż Kréſtuſowa bówa! To
jo najẇetſcha khwalba, kotruż ji praẇicż móżemó.

Bóh ſam jo ſẇatu Marju tak tżeſcżiw ha powóſchiw: ṅedérbeli też mó ju
woſobṅe tżeſcżicż? Móżemó ju tżeſcżicż bez toho, zo bóchmó
wſchohomócznoſcż, dobrocżiwoſcż ha wſchohomudroſcż bożu ṅezpóznali,
kotruż Bóh na macżeri ſwojoho ſéna tak zjawṅe wopokazaw jo?

Sẇata Marja bėſche najṙeṅſchi pżikwad wſcheje poczcziwoſcże, jeje
pżikwad dérbimó zcżėhuwacż, joli zo ju praẇe tżeſcżicż chczemó.

Wona hiżon wo ſwojim żiẇeṅu na zemi luboſcżiẇe ſwojoho ſéna za druhich
proſcheſche. Bóh jo ju k ſebi wzaw, wona jo nėtkoj pola Jėzuſa wo
ṅebeſach, wona nas do ſwojej, luboſcże pownej, macżerneje wutrobó
zankṅe, ha pżeje ha wuproſé nam wſcho dobre wot Boha.

Wſcho dobre ha wſcha pomocz jenoż wot Boha pżindże, hale dobre ha
wużitne jo, każ naſcha katholſka czérkej wutżi, zo Sẇatéch bożich
tżeſcżimȯ; ha déż wot Boha — pżez joho ſéna Jėzuſa Kréſtuſa naſchoho
kṅeza, kiż jenoż ſam jenitżki naſch wumóżnik ha zbóżnik jo, — dobroté ha
nadé dóſtacż żadamó, też téch Sẇatéch bożich wo jich zaſtupnu próſtwu
pola Boha proſémó. „Pacżeṙ zprawnoho ẇele pola Boha zamożi.“ Po telej
wutżbe naſcheje ſẇ. czérkẇe, dérbi nas pobożnoſcz k Sẇatém bożim woſobṅe
k tomu napominacż, zo bóchmó jich zcżėhuwali; dérbi nas wo <pb
n="227"/>dowėrnoſcżi na pomocz bożu poſélṅecż, ha pożadoſcż za wėtżnej
zbóżnoſcżu wo nami wubudżecż, tak zo bóchmó też mó pżez pobożne żiẇeṅo
tejeſamoje hódni ſo wopokazali.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi k tżeſcżi ſẇ. Marije, macżeṙe bożeje, pżeczé
tżiſteje kṅeżné.

Pżihotuwaczé pacżeṙ.

Wo hwubokej poniżnoſcżi, o wėtżné Bożo! modlu ſo k twojej majeſtoſcżi ha
zjednoſcżu mȯj wopor z tamȯm woporom, kotréż jo mȯj ſṙedżicżer ha
wumȯżnik Jėzus Kréſtus wot tamoho pȯtajnoho wokomikṅeṅa wopruwaw, dżeż
wȯn ſwoju bȯjſku hordoſcż wopuſchcżi ha ſo wotżwojetżi. Moju pobożnoſcż
zjednoſcżu z tej nutrnoſcżu, z kotrejż jo najſẇ. kṅeżna ſwojoho
ſamotnoho ſtworicżeṙa wo kṅeżṅaczém żiwocże podjawa; z tamoj
tżeſcżownoſcżu ha ẇeſowoſcżu, z kotrejż jo wona ſwojoho Boha ha kṅeza k
zpomȯżeṅu tżwojeſtwa porodżiwa. Daj nam, o kṅeże! tȯnlej ſẇaté wopor tak
wobȯncż, zo bȯ czéwoj czérkwi zpomȯżné bȯw; daj nam pżez tȯnſamȯn
wodacżo rėchow ha ſkit wo wſchėch ſtrachach cżėwa ha duſche namakacż.
Zakitaj nas pżed tżaſnej haṅbu ha wėtżném zahubeṅom; daj jȯn wſchitkim,
żiwȯm ha wotemṙetém k zbȯżnoſcżi técż, pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeza.
Amen.

♣Gloria.♠

Kotré jazék zamȯże doſcż khwalicż ha kcżicż pȯtajnoſcż wotżwojetżeṅa
Jėzuſa Kréſtuſa! „Lej ja ſém ſwużownicza kṅeza! mi ſo ſtaṅ po twojim <pb
n="228"/>ſwoẇe!“ dżeſche zpodżiwna, wulczé wobdaṙena ſẇata kṅeżna
Marija! „Ha ſwowo jo ſo ṁaſo ztżiniwo ha bez nami bȯdliwo!“ — tedém
ſtwori boża wſchohomȯcz po Adamowȯm zplahẇe na zpodżiwne waſchṅo nowoho
tżwojeka, druhoho Adama, wo kotrémż wſchitke dżėcżi Adama wujednaṅo,
pokoj ha wėtżne żiẇeṅo namakaja. Najſẇacżiſcha tżwojeſka duſcha naſchoho
wumȯżnika bȯ ſtwoṙena ha z tżwojetżim ṁaſom wobdata. Wo témlej
wokomikṅeṅu zjednoſcżi ſo wėtżne ſwowo z telej doſpownej tżwojeſkej
naturu k wumȯżeṅu tżwojeſtwa. Tȯn ſo wotżwojetżi, wo kotrémż pownoſcż
bȯjſtwa bȯdli, zo bȯchmȯ pżez ṅoho wſchitczé dȯſtali najwȯſche nadé.
Dżak bȯdż Tebi, o kṅeże! zo ſé tulej wot zpotżatka zakhowanu pȯtajnoſcż
twojim wėriwȯm wozjeẇiw. Daj nam też pżez tȯnlej ſẇaté wopor wulku
nadobiznu twojeje nadé dȯſtacż; zo bȯchmȯ doſpowṅe khodżili wo Jėzuſn
Kréſtuſu; jomu ruṅa bȯli wo żiẇeṅu, każ jo nam wȯn ruṅa bȯw wo ṁaſu!
Amen.

♣Dominus vobiscum.♠

O Bożo! twoja wola bėſche, zo wėtżne ſwowo wo wozjeẇeṅu jandżela z
najzbȯżniſcheje kṅeżné Marije ṁaſo na ſo wza, ha ſo narodżi: daj nam
poniżṅe proſchaczém, zo bȯchmȯ, kiż ju hako wėrnu macż bożu tżeſcżimȯ,
pżez jeje zaſtupnu prȯſtwu wot Tebe pomocz dȯſtali; pżez tohoſamoho
kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa. Amen.

♣Epistola.♠

Ẇeſowoſcż pżewozṁe moju wutrobu, o ſẇata kṅeżna! déż ſebi pomȯſlu, kak
jo tebe kral <pb n="229"/>wſchitkich kralow k tak wȯſokej doſtojnoſcżi
pozbėnéw, zo ſé khwalena be wſchėmi wuzwolenémi, ha żonuwana be wſchėmi
żonuwanémi! Pṙedé wſchitkich tżaſow ſé poſtajena k pomoczniczé
kżeſcżijanow; tebe budża khwalicż wſchitke ludé na zemi; tebe kcżicż
wſchitke zbȯżne duchi wo ṅebeſach! — O macżer tżiſteje, ṙaneje luboſcże!
wutżerka bojoſcże, wėdomnoſcże ha ſẇateje nadżije! ach, zo bȯch pżez
tebe, kużow wſchitkich nadow, też ja kużow żiẇeṅa ha wėrnoſcże namakaw!
K tebi pżindu; k tebi ſo wowam; za tobu żadoſcżu; o zo bȯch naſécżené
bȯw wot twojich pwodow! Twoje wopomṅecżo traje pżeczé ha wėtżṅe! żtóż z
tobu ſkutkuẇe, ṅebudże zrėſchicż. Żtȯż tebe namaka, namaka żiẇeṅo ha
budże zbȯżnoſcż dȯſtacż wot toho kṅeza! —

♣Evangelium.♠

O ſẇata boża rodżicżerka! żto zatżu twoja ſẇ. duſcha wo tamoj zbȯżnej
noczé, dżeż jandżel z ṅebes pėkném paſtéṙam ẇeſowo pȯẇeſtwo wot naroda
ſwėta zbȯżnika wozjewi! — dżeż té twojoho ſéna, jednorodżenoho ſéna toho
kṅeza, pżed ſobu wo żwobju widżeſche! — Żto zatżu twoja wutroba, hatż
hwėzda na ṅebju z dalokoho kraja kralow pżiẇedże, zo bóchu ſo kralej
wſchitkich kralow hako ſwojomu Bohu modlili! Z ṅewuṙeknitém zpodobaṅom
wotpotżwaſche twoje wȯtżko na lubozném hȯltżatku, kiż rėkaſche:
zpodżiwné, rodżicżer, Bȯh, férżta pokoja; kotrohoż té wotcżeże; kiż
pżiberaſche, każ na ſtarobe, tak na nadże ha zpodobaṅu pżed Bohom ha
tżwojekami. — O mȯczna kṅeżna, wuproſch nam ṅebeſtu wė<pb
n="230"/>domnoſcż k wėṙeṅu pȯtajnoſcżow zcżeṅa twojoho luboho ſéna.
Wuproſch nam mócz ha ſélnoſcż, zo bȯchmȯ joho wutżbó wo naſchich
wutrobach zakhowali ha na naſche żiẇeṅo nawożeli. Amen.

♣Credo.♠

Noczé pżindże twoje wſchohomȯczne ſwowo, o wotcze! na zeṁu, zo bȯ
cżėmnoſcż bwuda ha ṅekmanoſcże zahnawo. Ludej, kiż po cżmi ha wo zcżiṅe
ſṁercże khodżeſche, wulke ſwėtwo zeṅdże. Té pȯſwa wumȯżeṅo twojomu
ludej! Té bėſche joho pȯſwaw ha żawbuwaw: khudém zcżeṅo zjeẇicż ha
zahojicż, kiż bėchu rozkateje wutrobó; jatém wumóżeṅo, ſlepóm
rozſwėtleṅo, raṅeném zahójeṅo, wſchitkim dobre lėto kṅeza ha tżas
zpomóżeṅa pżipóẇeſcż. O ṅewupraẇita luboſcż! twojoho ſéna ſé daw, zo bȯ
wotrotżka wumóżiw! Daj nam tulej pótajnoſcż dżentſa z tajkim dżakom
woboṅcż, zo bó wumóżeṅo, nada ha wėtżna ſmėlnoſcż też naſch dżėl bówa.
Amen.

♣Offertorium.♠

Khwalbna kṅeżna, kiż té z druhimi pėknémi żȯnſkimi twojoho luboho ſéna
ẇeſele zcżėhuwaſche, hatż wȯn bez wulkimi dżiwami wo mėſtach ha na wſach
wſchitkim, kiż za tém żadoſcżachu, zakhowane pótajnoſcże zpomożeṅa
wozjcẇeſche ha pucż k wėtżnomu żiẇeṅu pokazwaſche — o nadé powna kṅeżna,
kiż té z ṅewupraẇitej ẇeſowoſcżu joho widżeſche, zrudnéch wolożicż,
khoréch wuſtrowicż: podeṗeraj naſchu prȯſtwu, zo bóchmȯ pżez tónlej
ſẇaté wopor, dżeż ſo khlėb ha wino do joho ṁaſa ha kreje pżeżonuẇe,
ſélnoſcżeni bóli, pżez ṅoho ha z nim po pucżu zpomȯżeṅa khodżicż <pb
n="231"/>ha wſchitke pżecżiwnoſcże ha cżerṗeṅa naſchoho żiẇeṅa ze
zcżerpnoſcżu noſécż. Daj, o kṅeże! zo bȯ pżez zaſtupnu próſtwu
najzbȯżniſcheje kṅeżné, ſẇateje Marije, tȯnlej wopor nam pżiṅes tżaſne
ha wėtżue zbożo ha twój pokoj, pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

♣Praefatio.♠

Zawėrno! zależi ſo ha praẇe jo, Tebi, pżeczé ha wſchudżom dżak praẇicż,
ſẇaté kṅeże, wſchohomȯczné wotcze, wėtżné Bożo! ha tebe khwalicż ha
kcżicż na ſẇatém dṅu (podjecża, naroda, wopruwaṅa, wozjeẇeṅa, do ṅebes
zpėcża) najzbóżniſcheje kṅeżné Marije; kotraż jo pżez wobſcżiṅeṅo ducha
ſẇatoho podjawa ha hako tżiſta kṅeżna porodżiwa twojoho jednorodżenoho,
wėtżne ſwėtwo Jėzuſa Kréſtuſa, naſchoho kṅeza! Pżez kotrohoż ṅebeſa ha
ṅebeſke moczé, kherubimȯ ha ſeraphimȯ twoju majeſtoſcż khwala ha kcżija.
Z nimi zjednoſcżimȯ też naſch wȯs ha wowamȯ z hwubokej tżeſcżownoſcżu:
ſẇaté, ſẇaté, ſẇaté jo kṅez naſch Bóh! ṅebjo ha zeṁa ſtaj pownej joho
hordoſcże! żonuwané bódż, kiż pżindże wo ṁeṅe kṅeza! Hoſanna wo
wóſokoſcżi!

Do pżeżonuwaṅa khlėba ha wina.

Pżiſwuſchne jo, zo ſo wotżi wſchitkich tżwojekow na tebe zwoża, o ſẇata
kṅeżna! dokelż hako macż ſwėta zbóżnika dérbeſche té z nim wſchitke
boloſcże ha cżerṗeṅa noſécż. O kak téſchna ṅebe twoja wutroba na pucżu
do Bethlehema! kak ſtaroſcżiwa pżi cżėkaṅu do Aegipſkeje! kak wulka <pb
n="232"/>ṅebe twoja zrudoba, hatż bėſche wo Jeruzaleṁe twojoho
lubuwanoho ſéna zhubiwa; kotraż zrudoba ſo tak zjawṅe wupraẇi wo twojich
ſwowach: „ſéno! tżohodla ſé namaj tolej tżiniw!“ — Tola najcżeſche
boloſcże, kotreż tebi ſchedżiwcz Simeon pżi wopruwaṅu twojoho ſéna wo
templu ze ſwowami wėchcżeſche: „twoju duſchu budże ṁecż pżeṅcż!“ na tebe
hiżcżen tżakachu. O mȯw ja k zbȯżnoſcżi mojeje khudeje duſche ſurowoſcż
boloſcżow zatżucż, kotreż z twojim ſénom za nas pżecżerṗecż tebi hako
macżeri ſwėta zbóżnika wotſudżene bėſche! Tżim ẇetſcha twoja ẇeſowoſcż
na twojim ſéṅe bė, tżim ẇetſcha ſwȯdkoſcż twojeje luboſcże napżecżo
ṅomu; tak ẇele ẇetſcha ſtruchwoſcż twojeje duſche, hatż ſo joho poſlene
dné pżibliżichu! Zwóſcż, pżerada, rózba, z kotrejż wutżowniczé joho
wopuſchcżichu; zwobó, z kotrémż zaẇedżené lud joho ſṁercż żadaſche;
pruté, cżerṅowa krȯna, wotſudżeṅo k ſṁercżi, wſchitko to bėchu ſurowo
ṁetże, kotreż twoju wutrobu pżekwóchu! Tola ẇetſcha hiżcżen bėſche twoja
ſtéſknoſcż, hatż joho na ſurowóm pucżu k ſṁercżi pżewodżeſche; na
kalvarſkej hoṙe pod joho ſẇ. kżiżom ſtejeſche ha joho z nakhilenej wowu
praẇicż ſwȯſcheſche: „dokoṅane jo!“ — O kak ſuroẇe bė tedém twoja wėra
ha dowėrnoſcż zpȯtwana, hatż twȯj lubuwané wo ṅewuṙeknitej zrudobe
zawowa: „mȯj Bożo! tżoho dla ſé ṁe wopuſchcżiw!“ Tola też jow woſta té
wobſtajna wo wėṙe; nadżija tebė ṅewopuſchcżi; twoja luboſcż ṅehiṅeſche.

O boloſcżiwa macżer! proſch, zo bȯ ṁetż bożohȯ ſwowa naſche wutrobȯ
pżekwȯw! zo bȯchu <pb n="233"/>wſchitke mȯſle ha żadoſcże naſcheje
duſche po bożej woli bȯwo ha nas nitżo na ſwėcże wot Boha ṅedżėliwo!

O najdobrocżiwſchi, najſmėlniſchi Jėzuſo! daj, zo bȯ twoje ſẇate cżėwo,
kotreż jo na kżiżu za nas cżerṗewo, kotreż ſo na wowtaṙu z nowa Bohu
wopruẇe, nam bȯwo wokżecżo wo żiẇeṅu, ſkit ha wolożnoſcż wo ſṁertném
bėdżeṅu! O najſwódſchi Jėzuſo, ſmėl ſo nado mnu! ha daj: zo bóch Tebe
nėhdé, każ nėtk wo żtawtnoſcżi khlėba, z ẇeſowoſcżu wohladaw wo twojej
bȯjſkej kraſnoſcżi ha majeſtoſcżi, déż budżeſch z wulkej moczu pżincż
ſudżicż żiwȯch ha mordwȯch. Amen.

Po pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

O Jėzu Kréſchcże! kiż té k ſurowoj ſṁercżi dżėſche, zo bȯ nas cżmam
wėtżṅeje ſṁercże wutornéw: pój ha rozſwėtlej ṁe pżez zpȯznacżo twojeje
ſmėlnoſcże ha mojeje hubenoſcże, zo bȯ zwȯſcż rėcha wo mni woſwabiwa,
mȯcz k dobromu pak nadobȯwa. Wulkoſcż twojeje luboſcże k tżwojeſkomu
zplahwej ṅech wo mni luboſcż zahoṙa k Tebi ha k ṅebeſkim kubwam. Twoje
hȯrke cżerṗeṅo ṅech ṁe wutżi z luboſcże k Tebi wſchitko radé pżeṅeſcż ha
pżecżerṗecż. O wotcze wo ṅebeſach! daj ſebi tónlej wopor zpodobacż!
wodaj nam naſche rėchi ha ṅerodnoſcże, ha daj nam nadu tak żiwóm bócż,
każ jo Kréſtus żiwó bów, kiż jo ſo za nas wopruwaw. Zpominaj, o kṅeże!
pżez toho ſamoho twojoho ſéna, naſchoho kṅeza, na wſchitkich joho
bratrow, kotrémż jo wón prawo twojich dżėcżi zaſwużiw! Wón jo pokoj
pżiṅes <pb n="234"/>bez ṅebjo ha zeṁu ha ſwėt z tobu wujednaw pżez krej
ſwojoho kżiża. Tak dżėn ſé té, o ſẇ. kṅeżna, pżez ṅoho naſcha macż,
dokelż pżez tebe bȯ wȯn naſch bratr. Té porodżi wumȯżnika naſchoho
zplahwa; o proſch za nas, zo bóchmó pżez ṅoho dóſtali żiẇeṅo
zprawnoſcże. Té dérbeſche twojoho lubuwanoho ſéna, kotrohoż bėſche z
ṅebes dóſtawa, na tak ſurowo waſchṅo zhubicż, zo bȯ pżez ṅoho czéwȯ ſwėt
wot ſṁercże wumȯżené, nadżiju ha wėtżne żiẇeṅo mėw. Bódż da tohodla
powitana, macżer wſchitkich żiwóch, kiż ſé pwodżiwa, kotrohoż wėrne
cżėwo ha krej wo tutém ſẇatém ſakramencże dóſtawamó, zo bóchmȯ wėtżṅe
żiwi bȯli. O zaſtupuj nas, zo bóchmó tȯnlej żiwȯ khlėb hȯdṅe wużiwali ha
tak ſtajṅe ha pżeczé hako żiwo ſtawȯ twojomu ſėnej pżiſwuſcheli. Amen.

K wopraẇeṅu.

O Jėzuſo! daj mi na twojej ſtroṅe wotpotżuwacż! ṅech twoja krej ſo z
mojej zjednoſcżi ha ju wutżiſcżi wot wſchitkeje nakhilnoſcże k hordomu
duchej, k naramnoſcżi ha wot wſchitkeje ṅekmanoſcże. Daj mi pżez tónlej
ſẇ. ſakrament rozſwėtleṅo, mócz ha ſėlnoſcż k doṗelṅeṅu wole wótcza po
twojim ſamotném pżikwadże. Wotewṙ wo mni kużow żiwoje wodé, kotraż
ſtajṅe wo dobréch ſkutkach żurẇe k wėtżnomu żiẇeṅu. Wulin pżez tȯnlej
ſẇ. ſakrament wſchitke żonuwaṅo twojoho żiẇeṅa, cżerṗeṅa ha wumṙecża na
mṅe, zo bó nada ducha ſẇatoho ṁe pżeſtworiwa twojomu lubuwanomu
wutżownikej — ach, twojomu bra<pb n="235"/>trej, ſénej, twojeje macżeṙe.
Wȯn ṅech ṁe ẇedże; ṅech duſchu ha cżėwo zakita; ṅech moje ſkutki
ſẇatoſcża; zo bȯch wobondżene rėchi zapokucżiw, ha pżichodṅe ṅewinuwate
żiẇeṅo ẇed. Wȯn ṅech wobkhowa moju wėru; ſélnoſcża nadżiju; wȯn ṅech
womnohoſcża moju luboſcż, zo bȯch ſṁertnéch rėchow ſo zdaluwajo
wobſtajné bȯw hatż do kȯncza.

O Jėzuſo! daj nadu, zo bȯ mnohoſcż ſénow ha dżowkow twojeje macżeṙe, kiż
jėdża wot twojoho khlėba, pżez tȯnlej ſẇaté ſakrament wſchėdṅe pżiberawa
ha woni hako ſwėrni ſwużowniki ha ſwużowniczé ſwojoho kṅeza wolu
doṗelṅeli. Amen.

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

O macżer wumȯżnika, kiż ſé twojoho ſéna wo kṅeżṅaczém żiwocże podjawa,
ha z ṅewupraẇitej luboſcżu wotcżahnéwa; kiż ze żelnoſcżu ha z podwolnej
poniżnoſcżu joho z lebiju pzekwȯte cżėwo z kżiża wzacż ha do rowa
powożicż widżeſche: proſch, zo bȯch hako wutżownik luboſcże jomu wo
luboſcżi pżiſwuſchaw ha wſchitkim joho bratram luboſcż wopokazaw!
Proſch, zo bȯch joho wo wutrobe noſéw ha jomu ſwėrné bȯw hatż do
ſṁercże. — Macżer tżiſteje luboſcże! proſch, zo bȯ pżez mȯcz toholej
ſakramenta pwoṁo ṅetżiſteje luboſcże wo mni haſwo ha woheṅ tżiſteje
luboſcże ṁe zahoṙaw! Swėrna kṅeżna! kiż bė po do ṅebes zpėcżu twojoho
ſéna jow na zemi pżikwad najſwėrniſcheje poſwuſchuoſcże, ha
najwobſtajniſcheje luboſcże napżecżo Bohu, pżi tém najlėpſcha wo<pb
n="236"/>lożerka wobcżeżenéch, najlubozniſcha pomocznicza kżeſcżijanow,
najwėſcżiſchi wucżek pokutnéch rėſchnikow: bódż moja pomocznicza wo
wſchitkich pżipadnoſcżach mojoho żiẇeṅa! Woloż hórkoſcż cżerṗeṅow
toholej tżaſa; wuproſch mi pomocz wo zpȯtwaṅach ha tu nadu: zo bȯch za
bożu ha twojoho ſéna tżeſcż po twojim pżikwadże k mojomu zbożu ſkutkuwaw
ha tak doſtojné bów, nėhdé tam pżincż, dżeż jo tebe poſtajiw ha krȯnuwaw
Jėzus Kréſtus, twȯj ſén, naſch kṅez, kiż z wȯtczom ha ze ſẇatém duchom
żiwȯ jo ha kṅeżi wėki na wėki. Amen.

K wobzankṅeṅu.

Tebi ſo porutżam, o tżeſcżena kṅeżna Marija! kiż ſé wo ſẇatoſcżeném
żiwocże tohoſamoho kṅeza ha ſtworicżeṙa podjawa, kotréż ſo nam wo
téchlej ſẇ. woblitżbach k wużiwaṅu daẇe: zaſtupuj ṁe pżed twojim ſénom,
zo bó mi wodaw wſchitku liwkoſcż, kotruż ſém dé pżi wużiwaṅu tutoho ſẇ.
ſakramenta zawinéw! O zo bó tónlej ſẇ. ſakrament ṁe kóżdé tżas tak
ſẇatoſcżiw, zo bó cżėwo ha duſcha wot kóżdoho rėcha tżiſta zwoſtawa! Té
ſpėwaſche wulczéznu khwalbu kṅezej ha zraduwaſche ſo wo Bohu, ſwojim
zbóżniku, hatż twojoho ſéna wot ſẇatoho ducha podja; o wuproſch mi pżez
twoju mócznu zaſtupnu próſtwu: zo bóch kożdé tżas pżez ſẇate wopraẇeṅo z
nowoj nutnoſcżu zahoṙené, wo wſchitkich poczcziwoſcżach pżiberaw ha ſo
ſtajṅe ha pżeczé hako ſwėrné ſwużownik ſwojoho kṅeza wopokazaw, kiż ſo
pżez <pb n="237"/>tȯnlej ſẇ. ſakrament doſtojnoſcżi, wo mojej wutrobe
hoſpoduwacż. Amen.

Kṅeże Bożo! kiż ſé mi nadu popżaw, tónlej ſẇaté wopor bożeje mſchė k
tżeſcżi najzbóżniſcheje kṅeżné Marije Tebi pżiṅeſcż: zakhowaj ṁe pżede
wſchėm rėchom; — pżewodżej ṁe na mojich pucżach; — naṗelṅ moju duſchu ze
ſwódkim pokojom twojeje luboſcże ha żonuj ṁe wſchohomoczné, trohi Bożo:
wotcze † ſéno † ha ducho ſẇaté † Amen. —

♣Salve regina.♠

Bódż powitana té kralowna, té macżeṙ teje miwoſcże. Té żiẇeṅo, té
ſwódkoſcż ha naſcha nadżija, bódż powitana. K tebi ſo wowamȯ mó hubene
dżėcżi Jėvine. K tebi zdéchuẇemȯ żawoſcżiczé ha pwakajczé tu wo tém dole
téch ſélzow. Ai da, té naſcha rétżnicza! wobrocż twojej miwoſcżiwoj
wotżi k nam. Ha po tutém hubenſtẇe pokazaj nam Jėzuſa, tón żonuwané pwód
twojoho żiwota. O ſmėlna! o dobrocżiwa! o ſwódka kṅeżna Marija.

Lawretanſka litanija.

Kṅeże ſmėl ſo nad nami. Kréſchcże ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże ſmėl ſo nad nami. Kréſchcże ſwóſch nas.

Kréſchcże wuſwóſch nas.

Bóh wotcze z téch ṅebes, ſmėl ſo nad nami!

Bóh ſéno, té wumóżniko toho ſwėta, ſmėl ſo . . !

Bóh ſẇaté ducho, ſmėl ſo nad nami!

Sẇ. Trojicza, té jenitki Bożo, ſmėl ſo nad nami! Sẇata Marija, proſch té
Boha za nas!

<pb n="238"/>

Sẇata Boża rodżicżerka!}Proſch té Boha za nas.

Sẇata kṅeżna wſchėch kṅeżnow!

Té Kréſtuſowa macżeṙ!

Té macżeṙ teje bożeje nadé!

Té najſchwarniſcha macżeṙ!

Té najtżiſcżiſcha macżeṙ!

Té ṅezraṅena macżeṙ!

Té ṅepoſwabena macżeṙ!

Té lubozna macżeṙ!

Té dżiwna macżeṙ!

Té macżeṙ naſchoho ſtworicżeṙa!

Té macżeṙ naſchoho wumóżnika!

Té najrozomniſcha kṅeżna!

Té tżeſna kṅeżna!

Té khwalbna kṅeżna!

Té móczna kṅeżna!

Té dobrocżiwa kṅeżna!

Té ſwėrna kṅeżna!

Té żpihelo teje zprawnoſcże!

Té ſtole teje mudroſcże!

Té wina naſcheje zbóżnoſcże!

Té duchowne ſudobjo!

Té tżeſne ſudobjo!

Té woſobne ſudobjo teje pobożnoſcże!

Té pótajna róża!

Té Davidowó tórṁe!

Té helvantow zubowó tórṁe!

Té zwocżané doṁe!

Té kachcżo toho ſluba!

Té ṅebeſka porta!

Té jutna hwėzda!

Té ſtroẇo téch khoréch!

Té wucżek téch rėſchnikow!

<pb n="239"/>

Té tróżtarnicza téch zrudnéch!} Proſch té Boha za nas.

Té pomocznicza téch kżeſcżijanow!

Té kralowna téch jandżelow!

Té kralowna téch patriarchow!

Té kralowna téch prophetow!

Té kralowna téch japożtowow!

Té kralowna téch martraṙow!

Té kralowna téch wuznawaṙow!

Té kralowna téch kṅeżnow!

Té kralowna wſchitkich Sẇatéch!

O jeṅo boże, kotreż pṙecż beṙeſch te rėchi toho ſwėta; pżelutuj nas, o
kṅeże!

O jeṅo boże, kotreż pṙecż beṙeſch te ṙechi toho ſwėta; wuſwóſch nas, o
kṅeże!

O jeṅo boże, kotreż pṙecż beṙeſch te ṙechi toho ſwėta; ſmėl ſo nad nami,
o kṅeże!

Kréſchcże ſwóſch nas! Kréſchcże wuſwóſch nas!

Kṅeże ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże ſmėl ſo nad nami!

Wotcze naſch. Strowa ſé Marija!

Modlitba.

Pod twoje zakitaṅo cżėkamȯ, o ſẇata boża rodżicżerka! ṅezadſṗej naſche
prȯſtwó wo naſchich nuzach, hale wumoż nas pżeczé wot wſchitkeje
ſtraſchnoſcże; o hordozna, o żonuwana kṅeżna! Naſcha kṅeni, naſcha
ſṙedżicżerka, naſcha rétżnicza! zjednaj nas z twojim ſénom; porutż nas
twojomu ſénej; ſtaj nas prėdk twojomu ſénej.

℣ Proſch za nas, o ſẇata boża rodżicżerka!

℞ Zo bóchmó doſtojni bóli ſlubeṅow Kréſtuſowóch!

<pb n="240"/>

Rozarije najzbȯżniſche kṅeżné Marije.

I. Radoſcżiwo rozarije.

Spėwane wot pṙeṅeje ṅedżelé adventa hatż do poṗelṅeje ſṙedé.

Pżi tſjoch pacżerkach po wėṙe ſo ſpėẇe:

1. Jėzus, kotréż daj nam pżiberacż tu prawu wėru.

2. Jėzus, kotréż daj nam pżiberacż tu ſélnu nadżiju.

3. Jėzus, kotréż daj nam pżiberacż tu doſpownu luboſcż.

ṗecż pȯtajnoſcżow.

1. Jėzus, kotrohoż ſé kṅeżna podjawa.

2. Jėzus, kotrohoż ſé kṅeżna Hilżbetu domapótajczé znoſéwa.

3. Jėzus, kotrohoż ſé kṅeżna porodżiwa.

4. Jėzus, kotrohoż ſé kṅeżna wo tém templu hoṙewopruwawa.

5. Jėzus, kotrohoż ſé kṅeżna wo tém templu zas namakawa.

II. Boloſcżiwo rozarije.

Spėwane wot poṗelṅeje ſṙedé hatż do jutrontżki.

Pżi tſjoch pacżerkach po wėṙe ſo ſpėẇe:

1. Jėzus, kotréż chczéw naſch rozom wobſwėtlicż.

2. Jėzus, kotréż chczéw naſch poṁatk wobſélnicż.

3. Jėzus, kotréż chczéw naſchu wolu doſprawnicż.

ṗecż pȯtajnoſcżow.

1. Jėzus, kotréż jo za nas krej ſo pocżiw.

2. Jėzus, kotréż jo za nas ſchwikané.

3. Jėzus, kotréż jo za nas z cżerṅemi krónuwané.

4. Jėzus, kotréż jo za nas tón kżiż ṅes.

5. Jėzus, kotréż jo za nas kżiżuwané.

<pb n="241"/>

III. Hordoſcżiwo rozarije.

Spėwane wot jutrontżki hatż do adventa.

Pżi tſjoch patżerkach po wėṙe ſo ſpėẇe:

1. Jėzus, kotréż chczéw naſche móſle ẇeſcż.

2. Jėzus, kotréż chczéw naſche ſwowa nawodżecż.

3. Jėzus, kotréż chczéw naſche ſkutki regėruwacż.

ṗecż pȯtajnoſcżow.

1. Jėzus, kotréż jo wot ſṁercże hoṙeſtanéw.

2. Jėzus, kotréż jo do ṅebes ſpėw.

3. Jėzus, kotréż jo ſẇatoho ducha pȯſwaw.

4. Jėzus, kotréż jo cże do ṅebes hoṙewzaw.

5. Jėzus, kotréż jo cże wo ṅebeſach krȯnuwaw.

Czérkwinſki pacżeṙ.

Kṅeże, wotcze! twój jednorodżené ſén jo nam pżez ſwoje żiẇeṅo, cżerṗeṅo
ha hoṙeſtacżo wėtżnu zbóżnoſcż zaſwużiw! Pomhaj nam, zo telej ſẇate
pótajnoſcże, kotreż ſmȯ nėtk wopominali, wo wutrobe wobkhoẇemȯ; żtoż wo
nich za nas k zcżėhuwaṅu dobre jo, ſwėru doṗelnimȯ; żtoż nam wo nich
pżiſlubene, zawėſcżi dóſtaṅemȯ, pżez tohoſamoho Jėzuſa Kréſtuſa,
naſchoho kṅeza. Amen.

Wſchėdna pobożnoſcż

k tżeſcżi najſẇacżiſcheje kṅeżné Marje.

Rano. Pozbėn ſo wſchėdṅe, duſcha! khwalicż twoju macżeṙ; macżeṙ
miwoſcże! kotraż wo ṅebeſkej hordoſcżi, ſejdżo pódla ſwojoho ſéna, z
luboſcżu pohladuẇe na kóżdoho, kiż ſo k ṅej do<pb n="242"/>wėri. Tżeſcż
bódż wȯtczej, ſénej ha tebi, o ducho wot wobeju! ha nam ṅebeſke zbóżne
móto nėhdé do wſchej wėtżnoſcże.

Khwalbné khėrluſch k tej kṅeżṅaczej.

Każ najṙenſchi bożi jandżel wuṅdże té bez rėcha z rukow ſwojoho
ſtworicżeṙa, kṅeżna Marja! —

Powne ṅewinoſcże zwoſta twoje czéwo żiẇeṅo: tempél bożi twoja ſẇata
wutroba; daloko wot tebe wſcha ṁaſna pożadoſcż.

Nitżo ṅepótaſche, za nitżim ṅeżadaſche twoja kṅeżṅacza duſcha, hatż za
twojim jencżkim drohim kubwom: za twojim zbóżnikom.

Pozbėn nas k ſebi, té mudra kṅeżna! wutupej wo nami wſchu ṁaſnu
pożadoſcż! podmuṙ wſchu ſwėtnu pokhilnoſcż!

O tżeſna kṅeżna! pwodż luboſcż k tżiſtoſcżi do naſchich wutrobow ha wutż
nas toho ſamoho lubuwacż, kiż lubuwané bócż jencżczé zaſwużi.

Wuproſch nam pola ṅoho bójſku pomocz: wſchitko zadſṗecż, żtoż bȯ twoju
kṅeżṅaczu wutrobu zrudżiwo; ha krotżicż za tobu, té pżikwadże
najreṅſcheje tżiſtoté, kṅeżna Marija!

♣Antiphon.♠ O ſẇata kṅeżna, zdżerż ṁe wo twojim drohim wopomṅecżu!

℣ Do twojej ſwużbó pżiſtaj ṁe za ſwużownika (ſwużowniczu).

℞ Kiż ſo czéle tebi podawam, ſmėlna kṅeżna Marja!

Pacżeṙ. O Bożo! Té ſé pżez tżiſte podjecżo najſẇacżiſcheje kṅeżné Marije
twojomu lubomu ſénej hȯdne wobodleṅo pżihotuwaw. Popżej, zo bȯchmȯ,
kotréchż ſé pżez Kréſtuſowu ſṁercż ha <pb n="243"/>cżerṗeṅo ſẇatoſcżiw,
też pżez jeje zaſtupnu próſtwu wo tżiſtoſcżi ha ṅewinwatoſcżi pżed tobu
khodżili ha nėhdé k tebi do twojoho kraleſtwa pżiſchli, pżez naſchoho
kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa. Amen.

Dopowdṅa. Tak huſto hatż k tebi pohladnu, kṅeżna Marja! zẇeſeli ſo moja
wutroba. Wot tebe, o lubozna! mojej wotżi ṅecham wotwobrocżicż, dȯjż
żiwȯ ſém. Tżeſcż bócż h. t. d.

Khwalbné khėrluſch k tej poniżnej.

Kotré jazék mȯże hódṅe tebe khwalicż, najpoczcziwſcha kṅeżna; kiż ſé
ẇeſowoſcż ṅebeſkoho wȯtcza! zpodobaṅo ſẇatéch jandżelow, kiż tebe
ſtroẇachu ha khwalachu! Wo wėṙe pżetṙechi té patriarchow; wo wėdomnoſcżi
profetow; wo luboſcżi japożtowow; wo zcżerpnoſcżi martraṙow; wo
ṅewinwatoſcżi wſchitke kṅeżné.

Té ſé kachcż nowoho ſluba, wo kotrémż ṅebeſke manna bȯdli; te ta
żonuwana pwódna zeṁa, kotraż jo pwód żtoma toho żiẇeṅa pwodżiwa; té ta
ſkawa, z kotrejeż kużowó żiwoj wodé żórla.

Ha tola bė ha zwoſta té poniżna kṅeżna, ſwużownicza ſwojoho Boha;
kotrejeż poniżnoſcże dla mėjeſche Bóh tak wulke zpodobaṅo na tebi.

Daj ſo nam, o poniżna kṅeżna! wotṙecz wſcheje hordoſcże ha
wóſokomóſnoſcże, ha wot twojej ruki ẇedżeni chczemȯ zpėchuwacż
poniżnoſcż; — tak jenoj dóſtanu wſchė naſche potżinki krute dno ha wėrnu
pwacżiznu.

♣Antiphon.♠ Sam Bóh wėrſchné tebe poſtrowi; ha mȯ ṅechali ſo pżed tobu
kwonicż, ha radé tebi tżeſcż ha khwalbu ſpėwacż?!

<pb n="244"/>

℣ Twoja poniżnoſcż wuproſch nam wodacżo za naſchu hordoſcż,

℞ Zo bóchmó pżiſtup dóſtali k twojomu ſénej.

Pacżeṙ. O Bożo! Té ſé h. t. d. (każ pṙedé).

Popowdṅu. Wȯ wſchitczé, kiż nimo dżowcże, ladajcże: hatż jo dże żana
boloſcż runa mojej boloſcżi!

Khwalbné khėrluſch k cżerṗaczej.

O najzbȯżniſcha kṅeżna! pżi ẇeſowoſcżi na wokżeẇaczéch pótajnoſcżach
twojoho żiẇeṅa, zrudżi ſo wulczéżṅe moja wutroba pżi wopomṅecżu
cżerṗeṅow ha boloſcżow, kotreż ſé z twojim lubȯm ſénom ſobu zṅeſwa. Z
nim té cżerṗeſche, hatż wón na krej ſchwikané, ſwȯj cżeżki kżiż ṅeſeſche
ha na nim za nas ſurowoje ſṁercże wumṙe.

ṁetże hȯrkich zrudobow pżekwóchu twoju macżerſku wutrobu pod kżiżom
twojoho ſéna: hatż johoj wotżi ſélzé roṅeſchtaj, ha té je ṅemóżeſche
wótrėcż; hatż wón ſwoju wowu zkilné, ha té ju ṅemȯżeſche podṗeracż; hatż
joho wobletżo zblėdné, ha té joho ṅemóżeſche wolożicż.

O macżeṙ hórkich boloſcżow, pohnuj moju wutrobu z ṁetżom nutneje
żelnoſcże mojich rėchow dla, z kotrémiż twojoho luboho ſéna z nowa
kżiżuẇu ha tebe, moju macżeṙ! wulczé zrudżu.

Wubudż wo mni bojoſcż pżede wſchėm zwom; daj ſélzé ronicż mojimaj
wotżomaj, zo bó moja wutroba zahoṙena pżiṅeſwa pwodé wėrneje pokuté ha
ja zẇeſeliw moju boloſcżiwu lubu macżeṙ.

♣Antiphon.♠ ṁetż budże twoju wutrobu pżekwȯcż.

<pb n="245"/>

℣ Dajcże nam z powném dowėṙeṅom wucżek pótacż na wutrobe boloſcżiwoj
macżeṙe;

℞ Ha ſo próczwacż: wėrṅe dżėcżacze zmóſleńo zbudżicż pżecżiwo ṅej wo
naſchich wutrobach.

Pacżeṙ. O Bożo, Té ſé h. t. d. (każ pṙedé).

K nėſchporu. O ſẇata Marja, té poczcziwa, poniżna kṅeżna! twoje ṁeno
ṅemȯżu wupraẇicż bez pohnucża mojeje wutrobȯ. Lej, kak nutrṅe tebe moja
duſcha lubuẇe! ṅewotwobrocż jenoj té, najlubozniſcha kṅeżna! twojej
miwoſcżi woj wotżi wote mṅe, rėſchnoho tżwojeka, kotrohoż duſcha ſo
wſchėdṅe nutrṅe pozbėhuẇe, tebe khwalicż, ſwoju macżeṙ, macżeṙ
ṅezkȯntżneje miwoſcże! Tżeſcż bódż, h. t. d.

Khwalbné khėrluſch k tej macżeri.

Pſalmo chczemȯ ſpėwacż k twojej tżeſcżi, ha zaẇeſelicż ſo wo twojim ṁeṅe
wo wſchėch tżaſach, zbȯżna kṅeżna! dokelż tebe jo wſchohomȯczné kṅez
wſchėch kṅejſtwow wuzwoliw pżede wſchėmi twojoho zplahwa.

Wuzwoliw ha doſtojnoſcżiw jo tebe Bóh tón kṅez: macżeṙ joho
jednorodżenoho ſéna bócż; ha nam porodżicż ſlubeṅoh wȯtczow, zpomożeṅo
Izraela, naſchoho kṅeza, wumożnika ha zbóżnika ſwėta!

Wot tebe jo kṅez ṅebes ha zeṁe tżwojetże ṁaſo wzaw; pżez tebe naſch
bratr, nam wo wſchėm ruṅa bȯw. Tak ſé té, każ joho, też naſcha luba,
droha macżeṙ.

O nadépowna macżeṙ! woz nas k twojim <pb n="246"/>dżėcżom hoṙe, kotréchż
jo twȯj lubuwané ſén tak cżezczé ſebi zaſwużiw, tak droho wukupiw.

Pod twój zakit cżėkamó, o ſẇata boża rodżicżerka, ha naſcha móczna
zaſtupnicza! ṅezadſṗej naſche prȯſtwȯ, té naſcha rétżnicza! zjednaj nas
z twojim ſénom; porutżej nas twojomu ſénej; prėdkſtaj nas twojomu ſénej.

♣Antiphon.♠ O ſẇata Marja, macżeṙ boża! wot wutrobó ſtaju wſchu moju
nadżiju na tebe, té zpodżiwna macżeṙ!

℣ Proſch za nas, o ſẇata boża rodżicżerka.

℞ Zo bóchmó doſtojni bóli ſlubeṅow Kréſtuſowóch.

Pacżeṙ. O Bożo, Té ſé h. t. d. (każ pṙedé).

K wobzankṅeṅu. Pozbėn ſo wſchėdṅe h. t. d. każ ſtrona 241.

Khwalbné khėrluſch k radoſcżaczej.

Wot ſẇ. Bonaventuré.

Tebe, o ſẇata Marja, macżeṙ boża, khwalimȯ; tebe, o kṅeżna, wuznaẇemó!

Tebe, ṅeẇeſta ṅebeſkoho wótcza, tżeſcżi czéwa zeṁa!

Wſchitczé jandżeljo ha arczjandżeljo, wſchitke throné ha wėrchi ſwuża
tebi wo ſwėrnej luboſcżi!

Wſchitke moczé ṅebeſow ha wſchitke kṅejſtwa poſwuchaja tebi!

Wſchitke khȯré ſerafimow ha cherubimow ſteja wokow twojoho trȯna wo
ſẇatotżném zraduwaṅu!

Wſchitke ſéwó jandżelow wo ṅebeſach wowaja k tebi z ṅepżeſtawaczém
woſom:

Sẇata, ſẇata, ſẇata ſé té, o macżeṙ ha boża rodżicżerka, macżeṙ ha
kṅeżna Maria!

<pb n="247"/>

Powne ſu ṅebeſa ha zeṁa twojeje khwalbȯ ha khwalbȯ toho, kotrohoż ſé
porodżiwa!

Tebe khwali khor japożtowow hako kṅeżṅaczu macżer ſwojoho ſtworicżeṙa!
Tebe kcżi zjednocżenſtwo zbȯżnéch martraṙow hako hordoznu macżeṙ
Kréſtuſowu! Tebe ṁenuje ſẇatotżṅe wójſko wuznawaṙow — tempél ſẇateje
trojiczé!

Tebe pżekraſṅa lubozne tżrȯdé zbȯżnéch kṅeżnow hako znaṁo kṅeżnaczeje
poczcziwoſcże ha poniżnoſcże! Tebe tżeſcża czéwo ṅebeſa hako ſwoju
najlubozniſchu kralownu!

Tebi ſpėwa tżeſcż ha khwawu ſẇata czérkej po czéwoj zemi!

Macżeṙ bożeje majeſtoſcże! — Tżeſcżowna ſẇata, miwoſcżiwa ha ſwȯdka
rodżicżerka ṅebeſkoho krala!

Té ſé kṅeni jandżelow, porta paradiza!

Té ſé ſkhodżenk k rajej wėtżneje zbóżnoſcże!

Té ſé wobȯdleṅo ducha ſẇatoho, kachcż miwoſcże ha nadé!

Té ſé ſudobjo ſmėlnoſcże; té ṅeẇeſta ha macżeṙ wėtżnoho krala!

Té ſé tempél ha ſẇatnicza ducha ſẇatoho, ſé najdróżſchi pokwad
najſẇecżiſcheje trojiczé!

Té ſé ſṙedżicżerka boża ha zakitarka duſchow; té ſṁertnéch ṅebeſka
ſwėcza!

Té ſé ſélnoſcż wojowaṙow ha rétżnicza khudéch; té trȯżt ha wucżek
rėſchnikow!

Té ſé ſtrach ha bojoſcż zwȯch duchow; té dobréch pomocz ha kruta
podṗera.

Té ſé kṅeni ſwėta, kralowna ṅebes, ha — po Bȯhu — naſcha nadżija
jenitżka!

<pb n="248"/>

Té podja k wumożeṅu tżwojeſtwa — ſéna bożoho!

Pżez tebe bȯ ſtaré ṅepżecżel pżewiṅené; pżez tebe bȯchu wėriwȯm wrota
ṅebeſkoho kraleſtwa wotewṙene!

Té ſedżiſch ze ſwojim ſénom k prawiczé Boha wȯtcza!

O proſch za nas, kṅeżna Maria! joho, kotréż pżincż budże ſudżicż żiwóch
ha mordwȯch!

K tebi wowamȯ ſo: pżindż twojim ſwużownikam na pomocz, kiż bȯchmȯ
wumȯżeni pżez drohu krej twojoho ſéna!

Wuſkutkuj nam, o miwoſcżiwa kṅeżna, zo bȯchmȯ nėhdé ze wſchėmi ſẇatémi
wėtżnu krónu wo ṅebeſach dóſtoli.

Wumȯż, o kṅeni, twój lud, zo mȯli dżėl bracż na herbnoſcżi twojoho
bȯjſkoho ſéna!

Ha wodż nas ha zakitaj nas do wėtżnoſcże!

Kȯżdżitżki dżeṅ poſtrowimȯ tebe, o miwoſcżiwa!

Ha żadamȯ tebe wėtżṅe khwalicż z wutrobu ha z woſom!

Mėj nas hȯdnéch, o Marija, teje nadé pżez Jėzuſa Kréſtuſa, zo bȯchmó
nėtk ha pżeczé wot rėchow tżiſcżi zwoſtali!

Smėl ſo nad nami, o naſcha Luba Kṅeni, ſmėl ſo nad nami!

Pżindż twoja wulka ſmėlnoſcż na nas, dokelż mȯ, o kṅeżna Marja, ſo na
tebe zpużcżamȯ!

Tebi, o luboſcżiwa macżeṙ ha kṅeżna Maria, ſo dowėrimȯ; zakitaj nas
ſtajṅe ha pżeczé!

Tebi ſwuſcha tżeſcż ha khwawa, ha mȯcz ha hordoſcż do wėtżnoſcże! Amen.

<pb n="249"/>

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi

na dné ſẇatéch

japożtowow ha martraṙow;

każ też na ſẇaté dżeṅ

wſchitkich Sẇatéch bożich.

Pżihotuwaczé pacżer.

O kṅeze Jėzu Kréſcże! kiż ſé ſebi pżez twȯj wopor na kżiżu zhromadżiznu
Sẇatéch zaſwużiw, kotrejeż wėrch ſé ſam ha wo kotrejż ſo hordozné ha
móczné wopokażeſch: ladaj na nas, kiż ſmȯ ſo pżed twojim wowtaṙom
zhromadżili, tȯnlej twój wopor k twojomu ha twojoho Sẇatoho (♣N. N.♠)
wopomṅecżu wopruwacż. Mó jȯn pżiṅeſemȯ k dżakownomu wuznacżu: zo ſé
wulke wėczé na nim tżiniw ha hiżcżen tżiniſch; — mȯ jȯn pżiṅeſemȯ
khwalbe joho poczcziwoſcżow ha zaſwużbow, kotreż jo pżez mócz pwodow
twojoho wopora na kżiżu naromadżiw. —

O wėtżné wóſchi mėſchniko! Tebi jo wſchitka mȯcz data na ṅebju ha na
zemi; Té ſé pżez twȯj wėtżné wopor naſch ſṙedżicżer pola wótcza; Té ſé
pżez ṅón też twojich Sẇatéch hordoſcżiw, zo bȯchu, kiż z Tobu kṅeża, też
pżez Tebe mȯcz mėli, wo twojim ṁeṅe za nas proſécż: daj naſchomu
ṅedoſtojnomu pacżerej pżez ẇeleżamożaczu prȯſtwu twojich zprawnéch
(woſobṅe ſw. ♣N.♠) ſo pozbėnécż k ſtowej miwoſcże twojoho wȯtcza, zo
bȯchmȯ pżez ṅȯn ſebi wuproſéli mȯcz k doſpownomu nakazaṅu ha tak
ẇeſowoſcż bȯwa <pb n="250"/>pola Sẇatéch wo ṅebeſach na rėſchniku, kiż
pokutu tżini. Amen.

Zapotżatk bożeje mſchė.

Chczemȯ ſo wſchitczé ẇeſelicż wo tém kṅezu, dokelż ſẇecżimȯ dżeṅ ſẇatoho
♣N. N.♠, na kotrohoż pżekraſṅeṅu jandżeljo ſo zraduẇa ha z nami ſéna
bożoho khwala. Ẇeſelcże ſo wo kṅezu, zradujcże ſo zprawni! bódżcże
ẇeſoweje moſé wſchitczé, kiż ſcże tżiſteje wutrobȯ. Wuzwolene dżėcżo
boże, ♣N. N.♠, Sẇaté wokow ſtowa bożeje nadé, bėdżeṙo, pżewiṅeṙo, zbóżné
wo kraju mėra! k tamóm zbȯżném honam pozbėhuẇe ſo naſchich wutrobow
żadoſcż; pozbėhuẇa ſo naſche pacżeṙe. Jow wo kraju czuzownikow, jow wo
hwubokim dole ſélzow ſé też Té bódliw, cżerṗew, bėdżiw ha wojuwaw, ſé
Jėzuſowu pżahw zcżerpṅe noſéw hatż do poſlenoho wodécha. O zaſtupuj nas,
zo bȯ naſch wopor, każ deṙe woṅacza woṅ ſo k ṅebju pozbėnéw, ha mó pżez
ṅón ſélnoſcżeni, twój ṙané pżikwad zcżėhuwajo, nėhdé pżiſchli k twojomu
ha naſchomu zbóżnikej. Amen.

♣Gloria.♠ (Ladaj ſtronu 29.)

♣Dominus vobiscum.♠

Wſchohomȯczné, wėtżné Bożo! kiż ſé dopuſchcżiw: zaſwużbȯ twojoho ſẇatoho
♣N. N.♠ na woſebitém ſẇatém dṅu ſẇecżicż: mȯ tebe proſémȯ: té chczéw nam
bohaſtwo twojeje ſmėlnoſcże, za kotrejż tak nutrṅe żadoſcżimȯ, pżez
zaſtupnu prȯſtwu twojoho Sẇatoho ſobudżėlicż, pżez Kréſtuſa naſchoho
kṅeza. Amen.

<pb n="251"/>

♣Epistola.♠

„Wo tamȯch dnach, widżach ja, Jan, druhoho jandżela wot ſwȯncza
zkhadżeṅa hoṙezeṅcż, kiż mėjeſche znaṁo żiwoho Boha; ha praẇeſche żtéṙom
jandżelam, kiż maja mȯcz zemi ha moṙu żkodżecż: ṅechali żkodu tżinicż
zemi ha moṙu, anicz żtomam, hatż ſwużownikow naſchoho Boha ṅewoznamimȯ
na jich tżowach. — Potém widżach wulki lud, kotréż nichtón pżeladacż
ṅemóżeſche, ze wſchitkich narodow ha zplahow, ludow ha jazékow, kiż
ſtejachu pżed ſtowom, wobletżeni z bėwȯmi draſtami ha palmȯ wo ſwojich
rukach; ha wowachu z wȯtrém woſom, praẇiczé: Zbóżnoſcż naſchomu Bohu,
kiż na ſtole ſejdżi ha tomu jeṅecżu. Ha wſchitczé jandżeljo ſtejachu
wokow ſtowa, wokow ſtarſchich ha żtéṙoch zwėṙatow; pażechu pżed ſtowom
na ſwoje wobletża ha modlachu ſo k Bohu ha praẇachu: Amen! żonuwaṅo ha
kraſnoſcż, ha mudroſcż ha dżakpraẇeṅo! tżeſcż ha mócz ha ſélnoſcż bȯdż
naſchomu Bohu wėki na wėki. Amen.“ —

℣ Tżeſcżujcże Boha wſchitczé Sẇacżi! Nitżo ṅebudże brachuwacż, kiż ſo
joho boja.

℞ Ha kiż kṅeza pótaja, budża bohacżi na wſchėm dobrém! Alleluja.

℣ Pójcże łe mṅe wſchitczé, kiż ſcże zrudni ha wobcżeżeni.

℞ Ja chczu was wokżewicż. Alleluja.

♣Evangelium.♠

Wutżiſcż, o kṅeże! hort ha wutrobu naſchoho mėſchnika, zo bó doſtojṅe ha
zpomóżṅe <pb n="252"/>twoje ſẇate zcżeṅo zjeẇiw. Napelṅ pak też naſche
wutrobȯ z twojej nadu, zo bȯ twoje bȯjſke ſwowo do żaneje ṅepwȯdneje
role ṅepadnéwo. Twȯj ſẇaté duch ṅech nas ſélnoſcżi, zo bȯchmȯ ſo żeni
naſcheje ſẇ. wėré ṅehaṅbuwali; hale ju zẇeſowoſcżu bez wſcheje bojoſcże
pżed czéwȯm ſwėtom wuznawali; po pżikwadże ſẇatoho ♣N. N.,♠ kotrohoż
zbȯżne wopomṅecżo dżentſa ſẇecżimȯ. Potém budże ſo też nad nami
doṗelnicż ſwowo naſchoho zbȯżnika: „żtȯż ṁe wuznawa pżed tżwojekami,
toho budu wuznacż pżed mojim ṅebeſkim wȯtczom“; ha „żtȯż do mṅe wėri,
ṅebudże ſudżené.“ Potém pȯndżemȯ jomu ẇeſowi napżecżo, déż budże wón
pżincż, ſudżicż żiwȯch ha mordwȯch. Wȯn budże k nam praẇicż: „pójcże wȯ
żonuwani mojoho wȯtcza ha wobſéucże kraleſtwo, kotreż wam pżihotuwane jo
wot zpotżatka ſwėta; ha budże nas poſtajicż do ṙada ſwojich wuzwolenéch.
Amen. —

♣Credo.♠ (ladaj ſtronu 31.)

♣Offertorium.♠

Kṅeże, ṅebeſki wotcze! zpominaj na twoju wėtżnu ſmėlnoſcż, wo kotrejż ſé
ṁe wot zpotżatka ſem żonuwaw. Pṙedé mojoho naroda ſé mi pucże
pżihotuwaw; pṙedé hatż bėch ſtwoṙené, ṁe k ſẇatoſcżi twojoho zcżeṅa
powowaw! Ja pak, kṅeże! khodżu wo cżmi; ha pżichodnoſcż jo mi zakhowana.
Wot wſchitkich ſtronow roża mi ſtrachi, wobdaẇa ṁe zpȯtwaṅa, ha zahinécż
dérbjaw, ṅemȯw ſo zpuſchcżecż na twoju pomocz. Sélnoſcżej ṁe wo
cżerṗeṅach, każ ſé twojoho <pb n="253"/>ſéna pżez jandżela na wolijowczé
poſélniw, dżeż wón krej ſo pocżo, ze ſṁercżu bėdżeſche. Wokżew moju
duſchu z ṅebeſkej nadu, każ ſé twotoho ſẇatoho ♣N. N.♠ wo najcżeſchich
zpótwaṅach ha najſurowiſchich boloſcżach wokżewiw. Krutoſcżej ṁe, zo
bóch rėcham wotṙek ha za poczcziwoſcżu ſo prȯczwaw. Rozſwėtlej mȯj
rozom, poſéln moju wolu, zwoż wſchitke moje mȯſle, ſwowa ha ſkutki po
twojim zpodobaṅu. Zṙaduj moje tżiṅeṅo ha woſtajeṅo k tżeſcżi ha k
hordoſcżeṅu twojoho ṁena! wo to proſchu pżez twojoho ſéna, naſchoho
kṅeza ha zbóżnika; kotréż ſo na bożej mſchi k naſchomu zbożu wopruẇe.
Amen.

♣Praefatio.♠

Nėtk pozbėhuẇemó naſche wutrobȯ, Tebe khwalicż ha kcżicż, wſchohomóczné,
wėtżné Bożo! Wulka jo twoja kraſnoſcż wo zhromadżizṅe twojich Sẇatéch.
Tebi ſu podcżiſṅene wſchitke duchi! Tebi ſo modla wſchitke ſtwoṙeṅa,
hako ſwojomu ſtworicżeṙej ha ſamomu wėrnomu Bohu! Fėrżtoẇo ha móczni
zeṁe kwoṅa ſo pżed wulkim ṁenom twojoho jednorodżenoho. Joho wozjeẇa
daloko ha wſchėroko po czéwóm ſwėcże ſẇata czérkej. Joho khwala
wuzwoleni wo ṅebeſach! Z nimi zjednoſcżimȯ też naſch wȯs ha ſpėwamȯ wo
najhubſchej tżeſcżownoſcżi: ſẇaté! ſẇaté! ſẇaté! jo kṅez, Bóh wójſkow!
ṅebjo ha zeṁa ſtaj pownej twojeje hordoſcże! Hoſanna wo wȯſokoſcżi!
żonuwané bȯdż, kiż pżindże wo ṁeṅe kṅeza! Hoſanna wo wóſokoſcżi! —

<pb n="254"/>

♣Memento.♠ Wopomṅecżo za żiwóch.

Twȯj wȯs, o Bożo: „bódżcże ſẇacżi, każ ja ſẇaté ſém,“ zcżėhuwachu
patriarchojo, profetojo, japożtoẇo, martraṙo, wuznawaṙo twojeje ſẇateje
wėré, ze wſchitkich powowaṅow ha ludow. Też mȯ ſmȯ podwolni, jón
zcżėhuwacż ha żadoſcżimó pżi tém: zo bȯ twoje ṁeno ſẇatoſcżene bówo wot
wſchitkich tżwojekow. Tohodla modlimó ſo z twojim mėſchnikom pżi wowtaṙu
k Tebi, najſmėlniſchi Bożo ha wotcze! za nas ha za wſchitkich tżwojekow.
Proſémó za twoju ſẇatu czérkej: zo bó ju po czéwóm ſwėcże wuſchėriw ha
wo pokoju ha pżezjednoſcżi zdżerżaw. Proſémó za naſchoho ſẇatoho wótcza,
za naſchoho biſkopa, zo bóſchtaj twojej ſẇatej czérkwi hódṅe
prėdkſtawoj. Proſémó za wſchitkich praẇe wėriwóch, woſobṅe pak za téch,
kiż ſu ſo do naſchich pacżeri porutżili, ha za kotréchż proſécż dérbimó.
O wotcze! wuſwóſch nas ha daj ſebi lubicż tón wopor, pżi kotrémż ſo nėtk
twój lubuwané ſén Jėzus Kréſtus, naſch kṅez ha wumóżnik ſam pod
żtawtnoſcżami khlėba ha wina Tebi wopruẇe. Amen.

Po pżeżonuwaṅu khlėba ha wina.

O kṅeże Jėzuſo! po twojim pżikwadże wopruwaſche też twój Sẇaté ♣N. N.♠
ha druzé Sẇacżi, kiż ſu Tebe zcżėhuwali, wſchitke moczé ſwojoho ducha,
wſchitke ſwoje móſle, żadoſcże ha ſkutki tej woli twojoho wȯtcza.
Tohodla cżerṗachu wód ha latżnoſcż, haṅbu ha pżezcżėhaṅo, ſṁertné ſtrach
ha wſchitke boloſcże. Woni ṅebechu żiwi, <pb n="255"/>hale Kréſtus bė wo
nich żiwó. Tohodla ṅeżadoſcżachu za nitżim bóle, hatż zo bȯ boże ṁeno
ſẇatoſcżene, boża tżeſcż bez tżwojekami zpėchuwana bȯwa. Luboſcż Jėzuſa
Kréſtuſa moczuwaſche jich, za tém żadoſcżicż, wo to proſécż, na tém ſo
zẇeſelicż, za to cżerṗecż ha wumṙecż. Daj tohodla, o kṅeże Jėzuſo! zo
bȯchmó wot tejeſamoje luboſcże ẇedżeni, ſtajṅe na to ſebi mȯſlili,
wutrobṅe za tém żadoſcżeli, ha wſchitku naſchu mȯżnoſcż nawożeli, zo
bȯchu wſchitczé tżwojekojo twoju ha wȯtcza wolu pżeczé bóle zpóznawali,
ſwėrniſcho doṗelṅeli ha tak twoje kraleſtwo, twoje wėtżne żiẇeṅo k nam
pżiſchwo, k twojej tżeſcżi ha hordoſcżi do wėtżnoſcże. Amen.

♣Memento.♠ Wopomṅecżo za wotemṙetéch.

Jėzu Kréſchcże, ſéno żiwoho Boha! Té ſé wot ſṁercże ſtacżo ha żiẇeṅo;
żtóż do Tebe wėri, ṅebudże do wėtżnoſcże wumṙecż. Smėl ſo na twojimi
ſwużownikami ha ſwużowniczami, kiż ſu wo wėṙe do Tebe wumṙeli, ha nėtk
wo mėṙe wotpotżuẇa. Smėl ſo woſobṅe na témi, za kotréchż ſém winojté
pacżeṙe ſpėwacż. Wuẇedż jich ſkeṙe ha lėṗe z czwėlow tżiſcża do kraja
twojich ſlubeṅow. Daj jim wėtżné wotpotżink; wėtżne ſwėtwo ṅech ſwėcżi
jim. Amen.

K ſẇatomu wopraẇeṅu.

Kṅeże! té znajeſch moju wolu. Dobru wolu dṙe mam; hale bez twojeje
pomoczé nitżo ṅezamȯżu. Tohodla zpuſchcżam ſo na twoju ſmėlnoſcż ha
miwoſcż. Jeṅo boże! kiż pṙecżbeṙeſch <pb n="256"/>ſwėta rėchi, ſmėl ſo
nado mnu! Zmi pṙecż moje rėchi ha wſchitku nakhilnoſcż k zwomu.
Sélnoſcżej ṁe, Té czéroba ſélnéch! wutżiſcż ṁe wot rėchow ha ſẇatoſcż
ṁe, Té kużoẇe wſcheje ſẇatoſcże! Daj mi nadu, zo bóch pżez tulej ſẇ.
pótajnoſcż twojoho ṁaſa ha kreje poſwuſchné bów wſchitkim kazṅam bożim
ha tak wot żiwoj wėré ha dżėcżaczeje bojoſcże zahoṙené, moju wolu bożej
woli podcżiſnéw ha tuſamu pżez dobre żiẇeṅo hordoſcżiw; każ ſé ṁe, o
Jėzuſo! pżez twoje podacżo do wole wótcza ſam wutżiw. Amen.

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

O wotcze ſmėlnoſcże! z ṅewuṙeknitej luboſcże daẇeſch mi twojoho
jednorodżenoho k czérobe, zo bó pżez mėru wulki pokwad joho zaſwużbow
moju ſwaboſcż podeṗeraw. Wo zjednoſcżeṅu tamoje luboſcże, z kotrejuż jo
ſo nėhdé na wowtaṙu kżiża wopruwaw, ha wo kotrejż ſo nam wo témlej ſẇ.
ſakramencże k wużiwaṅu daẇe: wopruẇu joho ze wſchėmi ſwojimi zaſwużbami,
hako doſtojné ha zpodobné dar twojej najwóſchej bójſkej majeſtoſcżi. O
zo bȯch, kiż ſo mojich ſamotnéch ſkutkow dla Tebi zpodobacż ṅezamóżu, wo
najnutuiſchim zjednoſcżeṅu z twojim lubuwaném ſénom hako Tebi doſtojné
ha zpodobné wopor bów. Tohodla wopruẇu Tebi, o ſẇaté wotcze! wſchitku
joho luboſcż, poſwuſchnoſcż, podwolnoſcż, poniżnoſcż, khudobu,
pokornoſcż, zcżerpnoſcż, ze wſchėmi ſkutkami, kotreż jo na ſwėcże
dokoṅaw. Ja wopruẇu Tebi, o kṅeże, ſẇaté wotcze! wſchitke dżėwo ha
próczu, poſcżeṅo, <pb n="257"/>modleṅo ha wſchitko, żtożkuliſch jo
dokoṅaw ha cżerṗew wot pṙeṅoho wokomikṅeṅa ſwojoho wotżwojetżeṅa, hatż
do wokomikṅeṅa ſwojeje ſṁercże na kżiżu; — wſchitke téſchnoſcże ha
boloſcże, wſchitku za mṅe pżelatu krej, wſchitke za mṅe dóſtate rané ha
joho za mṅe pżecżerṗenu ſṁercż. — Ladaj, ſẇaté wotcze na wobletżo
twojoho żawbuwanoho! Ha dokelż jo wón, twój lubuwané ſén, na kotrémż ſé
ſtajṅe zpodobaṅo mėw, nėtk z Tobu nanajnutniſcho zjednoſcżené, proſchu
poniżṅe: pohladaj też na mṅe z wótżkom twojeje ſmėlnoſcże! Pod joho
ſkhowom ha ſkitom ſtuṗu pżed Tebe, na joho zaſwużbó ſo dowėriczé. Każ ſé
ze zpodobaṅom na ṅoho ladaw, tak poladaj też nadṅe ha ſmėlṅe na mṅe,
joho ſtajnoho ſwużownika! O ṅedaj żanej duſchi zhubenej bȯcż, kiż jo tak
huſto twojoho ſéna hoſpodwawa! kiż, wot Tebe pȯſwané, do ſwėta pżindże,
pótacż ha zbȯżne tżinicż, żtoż zhubene bė! Amen.

Pżi zkȯntżeṅu bożeje mſchė.

Daj nam, bȯjſki zbóżniko ha wumóżniko! pżez mócz toholej najſẇ. wopora
twojoho ṁaſa ha kreje k ſwėrnomu doṗelṅeṅu twojich kazṅow tak potrėbne
nadé. Pżez Tebe ſélnoſcżeni, ſu tẇoji Sẇacżi dobre bėdżeṅo bėdżili, wėru
wobkhowali ha krȯnu zprawnoſcże dobȯli. Bódż też naſcha ſélnoſcż wo
bėdżeṅu pżecżiwo ſwėtej, ṁaſej ha djabowej! Bódż naſcha wolożnoſcż wo
wſchitkich cżerṗeṅach ha pżecżiwnoſcżach żiẇeṅa! Ṅedaj nam żeni zabȯcż,
zo tudé nimamȯ żanoho wobſtajnoho zwoſtacża; hale zo te pżichodne
pȯtamó, dżeż Té <pb n="258"/>z twojimi wuzwolenémi kṅeżicż budżeſch wėki
na wėki. —

Wó pak, pżecżeljo Boha luboho kṅeza wo ṅebeſach, ha też naſchi
pżecżeljo! podṗerajcże naſch ṅedoſtojné pacżer z waſchej zaſtupnej
próſtwu: zo bȯchmȯ pżez ſwėrne doṗelṅeṅo naſchich winwatoſcżow waſch
pżikwad zcżėhuwali; ha zo nas ani téſchnoſcż, ani bojoſcż, ani wód, ani
nahota, ani ſtrach, ani pżezcżėhaṅo; haj, zo nas ani ſṁercż dżėlicż
ṅezamówa wot luboſcże Kréſtuſa, naſchoho kṅeza. Amen.

Litanija wot wſchitkich Sẇatéch.

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże, ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami!

Kréſchcże ſwóſch nas! Jėzu Kréſchcże wuſwóſch nas!

Bóh wotcze z téch ṅebes, ſmėl ſo nad nami!

Bóh ſéno, té wumożniko toho ſwėta, ſmėl ſo . .

Bóh ſẇaté ducho, ſmėl ſo nad nami!

Sẇata Trojicza, té jenitki Bożo, ſmėl ſo nad nami!

Sẇata Marija,} proſch za nas!

Sẇata boża rodżicżerka,

Sẇata kṅeżna wſchėch kṅeżṅow,

Sẇaté Michale,

Sẇaté Gabrielo,

Sẇaté Raphaelo,

Wſchitczé ſẇ. jandżeljo ha arczjandżeljo; proſchcże za nas!

Wſchitke ſẇ. zbóżnéch duchow ṙadé; proſchcże za nas!

Sẇaté Jano, té kcżeniko; proſch za nas!

Sẇaté Joſefe; proſch za nas.

Wſchitczé ſẇ. patriarchojo ha prophetojo; proſchcże za nas!

<pb n="259"/>

Sẇaté Pėtṙe,} proſch za nas!

Sẇaté Pawoẇe,

Sẇaté Handrijo,

Sẇaté Jakube,

Sẇaté Jano,

Sẇaté Thomaſcho,

Sẇaté Jakube,

Sẇaté Philipṗe,

Sẇaté Bartroṁe,} proſch za nas!

Sẇaté Mathäuſo,

Sẇaté Sémaṅe,

Sẇaté Thadäuſo,

Sẇaté Mathia

Sẇaté Barnabaſo,

Sẇaté Lukaſcho,

Sẇaté Marko,

Wſchitczé ſẇ. japożtoẇo ha zcżenikojo, proſchcże za nas!

Wſchitczé ſẇ. wutżowniczé toho kṅeza, proſchcże za nas!

Wó wſchitczé ſẇacżi Ṅewinuwacżi, proſchcże za nas!

Sẇaté Zcżėpaṅe, proſch za nas!

Sẇaté Wawṙenczo, proſch za nas!

Sẇaté Vinczenczo, proſch za nas!

Sẇataj Fabiano ha Boſtijano, proſchtaj za nas!

Sẇataj Jano ha Pawoẇe, proſchtaj za nas!

Sẇataj Koſmaſo ha Damijano, proſchtaj za nas!

Sẇataj Gervaziuſo ha Protaziuſo, proſchtaj . . . .

Wſchitczé ſẇacżi martraṙo, proſchcże za nas!

Sẇaté Silveſtṙe, proſch za nas!

Sẇaté Gregoriuſo, proſch za nas!

Sẇaté Ambroziuſo, proſch za nas!

Sẇaté Awguſtinuſo, proſch za nas!

Sẇaté Hieronimuſo, proſch za nas!

Sẇaté Mėrcżiṅe, proſch za nas!

Sẇaté Mikwawſcho, proſch za nas!

Wſchitczé ſẇ. biſkopojo ha wuznawaṙo, proſchcże za nas!

Wſchitczé ſẇacżi wutżeṙo, proſchcże za nas!

Sẇaté Antoniuſo, proſch za nas!

Sẇaté Benediktuſo, proſch za nas!

Sẇaté Bernarduſo, proſch za nas!

Sẇaté Dominikuſo, proſch za nas!

<pb n="260"/>

Sẇaté Francziskuſo, proſch za nas!

Wſchitczé ſẇ. mėſchnikojo ha levitojo, proſchcże . . .

Wſchitczé ſẇ. mnichojo ha putnikojo, proſchcże za nas!

Sẇata Marija Madlena, proſch za nas!

Sẇata Agatha, proſch za nas!

Sẇata Luczija, proſch za nas!

Sẇata Haṅża, proſch za nas!

Sẇata Czeczilija, proſch za nas!

Sẇata Khaterna, proſch za nas!

Sẇata Anaſtazija, proſch za nas!

Wſchitke ſẇate kṅeżné ha wudowó, proſchcże za nas!

Wſchitczé Sẇacżi ha Sẇate boże! zaſtupcże nas!

Bódż nam ſmėlné! pżelutuj nas o kṅeże!

Bódż nam ſmėlné! wuſwóſch nas o kṅeże!

Wot wſchoho zwoho, wumóż nas, o kṅeże!

Wot wſchitkoho rėcha.} Wumóż nas, o kṅeże!

Wot twojoho nėwa.

Wot nahweje ha pżekwataneje ſṁercże.

Wot letżeṅow toho djabowa.

Wot nėwa, ramoté ha wſcheje zweje wole.

Wot ducha toho kurwarſtwa.

Wot bwóſka ha ṅeẇedra.

Wot teje wėtżneje ſṁercże.

Pżez tu pótajnoſcż twojoho ſẇatoho tżwojekuwaṅa.

Pżez twój pżikhad.

Pżez twój narod.

Pżez twoju kcżenczu ha ſẇate poſcżeṅo.

Pżez twój kżiż ha cżerṗeṅo.

Pżez twóju ſṁercż ha poṙebaṅo.

Pżez twoje ſẇate hoṙeſtacżo.

Pżez twoje dżiwne do ṅebes ſtpėcżo.

Pżez tón pżikhad ducha ſẇatoho, toho tróżtaṙa.

Na ſudné dżeṅ.

<pb n="261"/>

Mó rėſchniki! proſémó cże, ſwóſch nas!} Proſémó cże, ſwóſch nas!

Zo bó té nas pżelutuwaw,

Zo bó té nam wodaw!

Zo bó té nas k prawoj pokucże chczéw doẇeſcż!

Zo bó té twoju ſẇatu czérkej chczéw regėruwacż ha zdżerżecż!

Zo bó té toho japożtowſkoho paſtéṙa ha wſchitke duchowne ṙadé wo twojej
ſẇatej wėṙe chczéw zdżerżecż.

Zo bó té téch ṅepżecżelow ſẇateje czérkẇe chczéw poniżicż!

Zo bó té tém kżeſcżijanſkim kralam ha wėrcham chczéw mėr ha pżezjednoſcż
popſchecż!

Zo bó té wſchitkomu kżeſcżijanſkomu ludej chczéw pokoj ha zjednoſcżeṅo
wobradżicż!

Zo bó té nas wo twojej ſẇatej ſwużbe chczéw poſélnicż ha zdżerżecż!

Zo bó té naſche móſle k ṅebeſkim żadoſcżam chczéw pozbėnécż!

Zo bó té wſchitkich naſchich dobrocżeṙow chczéw z wėtżnémi dobrotami
zapwacżicż.

Zo bó té naſche duſche, też naſchich bratrow, pżecżelow ha dobrocżeṙow
pżed tém wėtżném zatamaṅom chczéw zwarnuwacż!

Zo bó té teje zeṁe pwodé chczéw dacż ha zdżerżecż!

Zo bó té wſchitkim wėriwóm wotemṙetém tón wėtżné wotpotżink chczéw
popżecż!

Zo bó té nas chczéw wuſwóſchecż!

Té ſéno Bożi!

O jeṅo boże! kiż pṙecż bėṙeſch te rėchi toho ſwėta! pżelutuj nas, o
kṅeże!

O jeṅo boże! kiż pṙecż bėṙeſch te rėchi toho ſwėta! wuſwóſch nas, o
kṅeże!

<pb n="262"/>

O jeṅo boże! kiż pṙecż bėṙeſch te rėchi toho ſwėta! ſmėl ſo nad nami, o
kṅeże!

Kréſchcże ſwóſch nas! Kréſchcże wuſwóſch nas!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Kréſchcże ſmėl ſo nad nami!

Kṅeże, ſmėl ſo nad nami! Wotcze naſch a t. d.

Wot ſẇatéch jandżelow.

Sẇate piſmo nam praẇi: zo mó tżwojekojo jenitke rozomne ſtwoṙeṅa boże
ṅejſmó; zo jo ṅezkóntżṅe ẇele druhich rozomnéch ſtwoṙeni, kiż ṅejſu z
tajkim cżėwom wobdate, anicz duchowném ſwaboſcżam podcżiſṅene, każ mó.
Sẇ. piſmo praẇi: „woni widża ſtajṅe wobletżo wótcza,“ to rėka: woni Boha
ha joho wolu doſpowṅe zpóznaja. Stajṅe też ſu hotowo, bożu wolu hatż na
najkhėtſiſcho ha na najſwėrniſcho dopėlnicż. Jėzus nam jich pżikwad
prėdkſtaja, déż nas ſo modlicż wutżi: „Twoja wola ſo ſtaṅ każ na ṅebu,
tak też na zemi.“ Woni rėkaja „Jandżelojo“ to jo: Wotpóſwani bożi, ha
tohodla widżimó jich ſtajṅe z kżidwami woznaṁeṅenéch. Woni ſwuża Bohu ha
tżwojekam, lubuja nas hako ſwojich bratrow ha hako powowanéch k
dżėlbraṅu na ṅebeſkim kraleſtẇe. Woni nas zakitaja ha ẇele jo jim na
naſchim zbożu zależane. Woni zrudża ſo, déż tżwojek zrėſchi, ha zẇeſela
ſo, déż ſo nakaza.

Modlitba.

Té ſé też nas tżwojekow k tomu ſtworiw, zo bȯchmȯ wot rėchow tżiſcżi,
nėtkoj ſẇacżi, ha nėhdé wėtżṅe zbȯżni bóli, każ twoji jandżelojo <pb
n="263"/>w ṅebeſach. Twoju ſẇatu wolu doṗelnicż, pżecżiwo bliſchomu
luboſcżiwo bȯcż ha jomu k pomoczé ſtacż, to jo też naſche powowaṅo, ha
dérbi naſche najlubſche dżėwo, naſcha ẇeſowoſcż na zemi bȯcż. Twoja wola
ſo ſtaṅ każ na ṅebju, tak też na zemi.

Z twojej pomoczu, o Bożo! ṅecham nitżo tżinicż, nitżo dopuſchcżicż, żtoż
mȯwo tebi ſo ṅeſpodobacż ha twojich ſẇatéch Jandżelow zrudżicż. Stajṅe
chczu ſo za tém prȯczwacż, zo bȯch pżez pobożne, wot kȯżdoho rėcha
tżiſte żiẇeṅo, twojej luboſcże ha jich zakitaṅa hȯdné bȯw. Czéwo moje
żiẇeṅo na zemi dérbi pżihotwaṅo bȯcż k zbȯżnomu żiẇeṅu w ṅebeſach.
Budżeli potom nėhdé tamo wokomikṅeṅo ſo bliżicż, dżeż ſwėt wopuſchcżicż
dérbu, da budża woni moje ſṁertne wożo wobdawacż, ha moju duſchu
pżewodżecż tam, dżeż wo jich towarſtẇe Tebe wėtżṅe lubwacż, tżeſcżicż ha
khwalicż budu pżez Jėzuſa Kréſtuſa naſchoho kṅeza ha zbóżnika. Amen.

Tżeſcż, kiż jandżelej pėſtonej wopokazamó, dérbi nam
wſchudżompżitomnoſcż bożu nazpominacż, ha nas wotdżerżecż, też tedém,
déż ſami ſmó, nitżo ṅetżinicż ha ṅedopuſchcżicż, ha ṅemoſlicż, żtoż bó
pżecżiwo tżiſtocże ha tżeſnoſcżi bówo.

Kóżde napominaṅo naſchoho ſwėdoṁa, kóżda dobra wutżba, kóżde pohnucżo k
dobromu, dérbi nam każ wós naſchoho jandżela pėſtona bócż, kotrohoż Bóh
nam póſcżele, zo bó nas k zbóżnoſcżi doẇed.

Pżecżiwo zpótwaṅam zwóch jandżelow habó duchow dérbimó ſo wobronicż, z
krutém dowėṙeṅom na Boha, ha z ṅekhabwaczej wėru do Jėzuſa Kréſtuſa ha
joho ſẇatoho ſwowa!

<pb n="264"/>

Kżeſcżijanſke mȯſle na poṙebniſchcżu.

(Też pżi wumṙecżu ha pola bożich mſchow za wotemṙetéch k nawożeṅu.)

Tulej wotpotżuẇa koſcże naſchich wótczow — mojich najbliżſchich
pżecżelow ha znatéch! Ẇele jich jo, kiż tu hiżon dowhe lėta leża — ẇele,
kiż haklej ſu pżed krótkim tżaſom tu poṙebani!

Kak ẇele jich jo — kotréchż deṙe znajach, kiż mi dobroté wopokazachu! —
kotréchż ſnadż nėwaw ha zrudżiw habó k rėcham zaẇed ſém — ha kotréchż
wſchitkich tulej doṅeſcż widżach! — Woni ſu pṙedé ṁe woteſchli — ja
ſnadż bórzé za nimi póṅdu. —

Oh dé bóch tudé na zemi lėpſchi, mudriſchi ha pobożniſchi bów! — Kak
ſmėm na tżwojekow ſo ſpuſchcżecż, wot kotréchż jedén po druhim mi
wotemṙe! — Kak móżu wo wėſtoſcżi żiwó bócż, déż żadne wokomikṅeṅo pżed
ſṁercżu wėſté ṅejſém! — Tulej zjawṅe widżu, kak prózne ha zakhódne wſchė
ſwėtne wėczé ſu! — Cżėwa bohatéch ha khudéch tu hromadże zmėſchane leża,
żtó móże je hiżcżen rozeznacż?! — Żto jo wot jich nėhdawſcheje ṙanoſcże
ha moczé wóſche zwoſtawo? Nitżo ẇacz hatż ſuche koſcże ha horſka
ṗerſchcże ha prócha! Tak budże też moje cżėwo nėhdé do prócha
rozpadnécż, z kotrohoż tżiṅene jo, ha tżeri czéroba. —

Tola, wėtżṅe taklej ṅebudże! Każ zorṅatko wo zemi zhnicż dérbi, zo bóchu
bohate żnė naroſtli, tak hnija tulej cżėwa wotemṙetéch hatż k wulkomu
dṅu hoṙeſtacża! Tulej jo woprawdże „rola boża“, dżeż ſéṁo k
ṅeſṁertnoſcżi zakhowane leżi. To budża nėhdé wulke żnė! Jandżelojo bożi,
praẇi Kréſtus, budża wſchitkich wuzwolenéch wo ṅebeſach zhromadżicż,
wſchėch zwóch pak, każ ṗanku, do wėtżnoho wohṅa zaſtortżicż.

<pb n="265"/>

Tohodla chczu moje tżaſne żiẇeṅo deṙe nawożicż, zo bóch ſo na te wėtżne
żiẇeṅo ẇeſelicż mów! Talej ẇeſowoſcż ha nadżija ṅech ṁe k polėpſcheṅu, k
zcżėrpliwoſcżi ha k wſchitkom dobrom napomina!

O Jėzuſo, też té wo roẇe leżeſche! té zaſé hoṙeſtané, ha ſé nėtkoj
wėtżṅe żiwó; déż nėtkoj wo żiẇeṅu tebe ſcżėhuju, budu tebe też wo
hoṙeſtacżu ſcżėhuwacż. Twój chczu ja bócż wo żiẇeṅu ha wumṙecżu hatż do
wėtżnoſcże. Amen.

Woſtaṅ huſto, o tżwójetże! pżed poṙebniſchcżom ſtejo! Wobladaj ſebi
rowó, ha pomóſli ſebi: cżi, kiż pod nimi wotpotżuẇa, bėchu nėhdé, żtoż
ja ſém. Też ja budu, żtoż tulej pżed ſobu widżu. Żto zmėju potom wot
ſwojich pożadoſcżow, wot ṙanoſcże, hordoſcże ha póchi. Na to pominaj wo
tżaſu cżeżkoho ſpótwaṅa! Wopomṅ tżwójetże, zo próch ſé, ha zaſé próch
budżeſch — wopomṅ kóncz wſchitkich wėczow, ha té żeni zrėſchicż
ṅebudżeſch. —

Pżihotwaṅo k dobrej ſṁercżi.

(K najṁeṅſchom kóżdé mėſacz, ha woſobṅe na ſpóẇednom dṅu k nawożwaṅu).

„Skutkujcże, dójż jo dżeṅ! dokelż nócz pżindże, wo kotrejż nichtón ẇaczé
ſkutkwacż ṅemóże.“

Wſchitko ṁe na to dopomni, zo nėhdé wumṙecż dérbu, ha zo ſnadż bórzé
wumṙecż móżu. Z kóżdej krotżelu ſo rowej bliżu! Mócz ha ſtrowota pżed
ſṁercżu ṅewukhowa! Kak ẇele jich wo ſwojej mwodoſcżi ha tżiſcże
ṅenadżiczé wotemṙe. Kak zo mnu budże, déż ṙad na mṅe pżindże? Kak, dé
bóch wo témlej wokomikṅeṅu <pb n="266"/>wumṙecż dérbaw. Bóch k ſṁercżi
pżihotowané bów? ha mów zbóżṅe wumṙecż?

Déż ſo ſṁercże bojecż ṅecham, dérbu ſebi huſto na ṅu pomóſlicż, dérbu
ſtajṅe tak żiwó bócż, zo ſém kóżde wokomikṅeṅo k wumṙecżu pżihotowané.

Haj nėtkoj, dżeż hiżcżen tżiwó ha ſtrowó ſém, chczu ſo huſto ma ſṁercż
dopomnicż, rano déż ſtawam, ha ẇetżor, déż ſo k mėrej podam, déż z domu
du, habó do domu ſo wrócżu, déż na pucżu kżiż wohladam; habó za
wotemṙetoho zwonicż ſwóſchu! déż zwo pożadaṅo ṁe k rėchej wabi, chczu
ſam ſo wopraſchecż:

„żto nėhdé na ſṁertném wożu wot toho zmėju?“

déż ſo mi dżėwo, habó doṗelṅeṅo dobréch ſkutkow cżeżke zda, ha
zcżėrpnoſcż ṁe wopuſchcżicż chcze, chczu ſo z témlemi móſlemi poſélnicż
ha wokżewicż: „Kak ẇeſowó budu nėhdé, déż wſchitko pżetrate ha dokoṅane
budże.“

Snadż budże bórzé pżetrate! Snadż ſṁercż mi ẇaczé daloko ṅejo! Sém pak
też na ṅu pżihotwané? Habó dérbaw telej pżihotwaṅo hatż na ſṁertne wożo
wotſtortżicż, dżeż ſnadż wo boloſcżach ha womóṙe, powné ſtéſknoſcże ha
bwudnoſcże leżecż ha k dokoṅeṅu tak ważnoho ſkutka ṅekmané budu. Nė tak
lohkozmóſṅe duſchu ha wėtżnu zbóżnoſcż ſtrachej zahubeṅa wuſtajicż
ṅecham! Nėtkoj, dżeż hiżcżen tżas ha moczé mam, nėtkoj chczu zapotżecż,
żtoż bóch potom radé dokoṅane widżaw. —

1) Jenoż zwo ſwėdoṁo, bojoſcż pżed ſprawném ſudom bożim ha pżed helu,
tżini nam ſṁercż tak hórku ha wumṙecżo ſtraſchniwo! Tohodla dérbu pżede
wſchėm moje ſwėdoṁo wutżiſcżicż, rėcha ſo zdalowacż, <pb n="267"/>ha tak
żiwó bócż, zo bóch ſtajne k wumṙecżu, ha k ſtuṗeṅu pżed ſudné ſtow bożi
hotowó bów. Każ ſé żiwó bów, tak wumṙejeſch!

2) Ja ṅewėru ſebi z nėkim wo zwadże ha ṅepżecżelſtẇe wumṙecż — tohodla
też ṅecham żane wokomikṅeṅo wo zwadże żiwó bócż; ẇele ẇacz chczu
wſchitkim wutrobṅe wodacż, ze wſchėmi mėrṅe ha wo luboſcżi żiwó bócż,
dokelż też wo ṅebju luta pżezjednoſcż ha luboſcż jo.

3) Nėhdé dérbu wſchitko, żtoż tu na ſwécże wobſedżu ha wużiwam,
wopuſchcżicż. Kak cżeżko bó mi to nėhdé padnéwo, bó moja wutroba jara na
tżaſném wiſawa! tohodla chczu nėtkoj hiżno pżecz bóle ha bóle wot
wſchitkich ſwėtnéch kubwow ha ẇeſelow ſo wotwutżicż, ſo za lėpſchimi,
wėtżnémi kubwami ha ẇeſelami ſtaracż. Jenoż moje ſkutki ſamo budu do
wėtżnoſcże ſobu wzacż.

4) Na ſṁertném wożu ṅebudu ſnadż nitżo druhe tżinicż mócz hatż cżerṗecż.
Nėtkoj móżu hiżcżen ẇele ſkutkwacż. Ja chczu je tżinicż, chczu
zakomdżene nakwatacż, tu żkodu, kiż ſnadż z mojich rėchow naſtawa jo, po
móżnoſcżi zarunacż, ha tónlej krótki ha ṅewėſté tżas k tomu nawożecż, zo
toho dobroho tak ẇele dokoṅam, hatż mi wo mojim powowaṅu móżno jo. Żtóż
dżeṅ deṙe nawożiw jo, tón ſmė ſo ẇeſelicż, déż nócz ſo bliżi.

5) Nitżo wot toho, żtoż nėtkoj tżinicż móżu ha dérbu, ṅecham na ſṁertne
wożo wotſtortżicż. Nėtkoj chczu też ſwoje tżaſne należnoſcże, ha
wſchitko, żtoż mi pżiſwuſcha do ṙada ſtajicż, — ha żtoż mi ṅeſwuſcha,
zaſé wotedacż. Nich<pb n="268"/>tón ṅedérbi po mojej ſṁercżi na mṅe
ſkorżicż mócz. Nimam ja żadne czuze ha ṅeſprawne kubwo habó zamożeṅo?

6) Jachczu k najṁeṅſchom kóżdé mėſacz jedén krócż ſo k ſṁercżi
pżihotwacż; ha kóżdé tédżeṅ k najṁeṅſchom żtwórtk ha ṗatk, déż na
cżerṗeṅo mojoho zbóżnika pomóſlu, też ſam na ſwoju ſṁercż ſo dopomnicż.

O Jėzuſo! żtóż do tebe wėri, ha twoju ṅebeſku wutżbu dżerżi, tón ſo
ſṁercże bojecż ṅetṙeba. Té ſé za nas na kżiżu hórke ſṁertne ſtrachi
cżerṗew ha pżewinéw, té ſedżiſch nėtk ha kralujeſch k prawiczé twojoh
wótcza hako naſch ſṙedżicżer ha zbóżnik. Pżez tebe ſmėm ſo ja wodacża
mojich rėchow, hoṙewſtacża ha wėtżnoho żiẇeṅa nadżecż. Déż ja rėcham
wotemṙu ha hako wėrné kżeſcżijan żiwó ſém, da ſmėm nėhdé zpokojṅe wowu
ſkwonicż ha k mėrej powożicż. Sṁercż budże mi potom luba ha ẇeſowa, wona
wſchitke boloſcże ha cżerṗeṅa, ſtaroſcże, nuzé ha ſpótwaṅa ſkóntżi; wona
budże mi potom mėrne wotpotżneṅo, z kotrohoż ja wubudżené budu k wėtżnom
żiẇeṅu. Amen.

Pobożnoſcż pżi bożej mſchi za wotemṙetéch.

Ze zrudnoſcżu pżibliżuẇemȯ ſo k ſẇ. wowtaṙej, Tebi wėtżné wotcze!
twojoho jednorodżenoho ſéna k wolożeṅu wotemṙetéch wopruwacż. Wo
zjednoſcżeṅu z Jėzuſom, kiż jo na kżiżu za wſchitkich tżwojekow wumṙew,
ſu woni zeṁu wopuſchcżili; Jėzuſowa krej ha ſṁercż na nimi ṅejo zhubena.
Ze żadoſcżu zpohladuẇu na joho <pb n="269"/>ſẇ. kżiż, ha zdéchuẇu za
wumȯżeṅom. Woloż jich pżez ṅekrawné wopor twojoho ſéna! Wuſwȯſch naſche
pacżeṙe za khude duſche, ha bȯdż jim twojoho ſéna Jėzuſa Kréſtuſa dla
nadné ha miwoſcżiwȯ. — Woſobṅe porutżu twojej ſmėlnoſcżi mojich
wotemṙetéch ſtarſchich, kreje pżecżelow ha dobrocżeṙow (na dṅu poṙeba:
naſchoho wotemṙetoho ſobubratra, habȯ ſobuſotré) ha wſchitkich, kotréchż
ſém roznėwaw, habȯ mėrzaw. Zarunaj jim wo wėtżnoſcżi, żtoż ſém wot nich
dobroho dȯſtaw! wutżiſcż jich wot wſchitkoho zwoho, żtoż ſém ja na nimi
zawinéw. — Hale ſẇaté, zprawné Bożo! mȯ ſami ſmȯ rėſchniczé ha ſmȯ huſto
ha cżeżczé twoje kazṅe pżeſtupili; tohodla cżeṗemȯ ſo pṙedé wſchoho ſami
żelnoſcżiẇe na ſwoju wutrobȯ, praẇiczé: kṅeże, bȯdż nam rėſchnikam
nadné!

℣ Pokoj bódż wotemṙetém! żonuj jich, wėtżné Bożo! ha zbóżnoſcż lėpſchoho
ſwėta póſcżel jim!

℞ Tebe tżeſcżi khėrluſch ſṁertnéch rėſchnikow, ha twoju khwawu ſpėwaja
khoré zbóżnéch duchow. Wuſwóſch nadṅe, o kṅeże! téch twojich! K tebi
wowaja ſo twoji wėriwi:

℣ Kṅeże Bożo! ſmėl ſo!

℞ Kréſchcże wuſwóſch nas! Kṅeże Bożo, ſmėl ſo!

♣Dominus vobiscum.♠

O Bożo! kiż ſmėlnoſcż ha luboſcż wopokażeſch tżwojeſkomu zplahwej; k
twojej miwoſcżi ſo modlimȯ: Daj duſcham, naſchich wotemṙetéch ♣N.♠ na
zaſtupnu prȯſtwu najzbȯżniſcheje kṅeżné ha wſchitkich Sẇatéch k wėtżnomu
żiẇeṅu pżincż, pżez Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Amen.

<pb n="270"/>

♣Epistola.♠

Bratſja! mȯ ṅechamȯ was wo ṅewėſtoſcżi woſtajicż wo naſtupaṅu
wotemṙetéch, zo ſo ṅebȯſcże zrudżili, każ druzé, kiż żaneje nadżije
nimaja. Pżetoż każ wėrimȯ, zo jo Jėzus wumṙew ha wot ſṁercże ſtanéw, tak
Bȯh też wſchitkich wo Kréſtuſu wuſṅenéch z nim poẇedże k hoṙeſtacżu.
Dokelż tȯn kṅez ſam budże pżi woſu trubȯ arczjandżela z ṅebes pżincż ha
cżi wo Kréſtuſu wumṙecżi budża najpṙedé ſtawacż; potém pȯṅdża cżi, kiż
hiżcżen żiwi budża, z nimi wo mrȯcżelach Kréſtuſej napżecżo; ha tak
budżemȯ ſtajṅe pola toho kṅeza. Trȯżtujcże ſo ſtajṅe z telej wutżbu!

Bohu bȯdz dżak!

℣ Kṅeże! daj jim wėtżné wotpotżink!

℞ Ha wėtżne ſwėtwo ſwėcż jim!

℣ Wopomṅecżo zprawnoho żeni ṅewumṙe,

℞ Zwóch ſudżeṅow ſo bojecż ṅetṙeba.

℣ Wumóż, o kṅeże! duſche wotemṙetéch wėriwóch wot zẇazkow ſwojich
rėchow,

℞ Ha woloż po twojej wulkej ſmėlnoſcżi żtrafó twojoho ſuda.

♣Dies irae.♠

Tón dżeṅ, o dżeṅ toho nėwa! budże ſwėt wſchón zpalicż z czéwa! David ze
Sibillu ſpėwa.

2. Kajke budże tedém rżeṅo! kajke nam to zrudne zcżeṅo! déż bdże ſudżicż
boże jeṅo!

3. Boża truba budże trubicż, wſchitkich mordwóch hoṙebudżicż; nichtón
ṅebdże mócz ſo zhubicż.

4. Sṁercż z naturu bdże <pb n="271"/>ſo dżiwacż, déż bdża cżėwa
hoṙeſtawacż, ha Bóh ſwoje Prawo żadacż.

5. Knihe budża pżiṅeſene, w kotréchż wſcho jo wozjeẇene, żtoż bócż dérbi
pżeſudżene.

6. Déż tón ſudnik budże ſejdżecż, wſchitko pótajne bdże zjeẇicż, kóżdė
ſwoje ſkutki widżecż.

7. Dże ja hubené bdu woſtacż? kajkoh rétżnika ſej pótacż, déż bdże
ſprawné lėdém wobſtacż?

8. Kralo, traſchnej majeſtoté! Té ſé powné dobrohoté, bódż mi nadné,
bódż mi ſmėlné.

9. Zpomṅ, o Jėzu! zo ſé w ṁaſu pżiſchow, pótacż zbóżnoſcż naſchu; ṅezhub
ṁe w témſamóm tżaſu.

10. Pótajczé ṁe ſejdżiſch zpróczné; wumṙecż za mṅe czéle latżné; ach,
ṅech ṅej wſchak twój ſkutk prózné!

11. Sprawné ſudniko! mój kṅeże! ṅech ṁe twoja luboſcż ẇeże, pṙedé hatż
ſṁercż pżindże bliże.

12. Kajo zpóznaju wſchu winu, z winé ſo też zatżerẇeṅu; pomhaj mi, zo
ṅezahinu.

13. Kiż té Madleni ſé wodaw, mordarej tu duſchu ſkhowaw, mi też nadżiju
ſé podaw.

14. Moja próſtwa ṅej dṙe hódna, Té pak ztżiṅ, o nadow ſtudṅa! zo ſo
zwinu wėtżnoh wóhṅa.

15. Pżirachnuj ṁe k twojim wowczam, wutorṅ, proſchu! ṁe zwóm kózwam, zo
ja twoju prawu zkhowam.

16. Déż ſé wotpokazaw klatéch tomu wėtżnom wóbṅu datéch, bez twojich ṁe
wowaj Sẇatéch.

17. To ja proſchu z nutrnoſcżu, z hubokeju żelniwoſcżu, żdżerż ṁe
kónczej ze ſmėlnoſcżu!

18. Traſchṅe tedém wón bdże ladacż, déż bdża mordwi z ṗerſchcże ſtawacż,
Bohu rachnuwaṅo dawacż.

19. Smėl ſo tedém, dobré Jėzu! wėtżné mėr daj po tém kżiżu, wotpotżwacż
jim w ſwojim kṅezu.

Amen.

<pb n="272"/>

♣Evangelium.♠

Wo jeném tżaſu praẇeſche Jėzus k tżrȯdam Żidow: zawėrno, ja wam praẇu:
żtunda pżindże ha hiżon tu jo, dżeż budża mordwi wȯs ſéna bożoho
ſwȯſchecż, ha kiż jȯn ſwȯſcha, wożiwicż. Dokelż każ ma wȯtcz żiẇeṅo wo
ſebi ſamȯm, tak jo też ſénej daw, mėcż żiẇeṅo wo ſebi ſamȯm ha mȯcz ſud
dżerżecż: dokelż jo ſén tżwojeka. Ṅechali ſo na tém dżiwacż; żtunda
budże pżincż, dżeż budża wſchitczé, kiż wo rowach ſu, wȯs ſéna bożoho
ſwȯſchecż ha wuṅcż, kiż ſu dobre tżinili, k hoṙeſtacżu żiẇeṅa; kiż pak
zwo, k hoṙeſtacżu ſuda.

℞ Miwó Jėzuſo! Bóh ha tżwojetże! naſch ſudniko! daj nam na tamóm dṅu z
wotemṙetémi, za kotréchż dżentſa pacżeṙe ſpėẇemó, na twojej prawiczé
ſtacż. Amen.

♣Offertorium.♠

℣ O kṅeże, Jėzu Kréſcże! kralo hordoſcże! wumóſch duſche wſchitkich
wotemṙetéch wėriwóch z czwėlow tżiſcża! wutor je moczam zwoho, zo je
wėtżne bezdno ṅepóżṙe! hale wójwoda, ſẇaté Michaw, ẇedże k ſẇatomu
ſwėtwu, kotreż ſé nėhdé Abrahamej ha joho ſéṁeṅu ſlubiw. Tebi, o kṅeże
pżiṅeſemó khwalbne woporé ha pacżeṙe. O zmi je nadṅe hoṙe za duſche, na
kotreż dżentſa zpominamó.

Mȯ proſémȯ, o kṅeże! ladaj z nadu na wopor, kotréż za duſche twojich
ſwużownikow (ſwużowniczow) Tebi pżiṅeſemȯ, zo bȯchu cżi, kotréchż ſé bez
zaſwużbow kżeſcżijanſkej wėṙe powowaw, też jeje mȯto dȯſtali. Bożo!
kotrohoż <pb n="273"/>ſmėlnoſcż nima żanéch ṁezow, daj ſebi nadṅe naſchu
poniżnu prȯſtwu lubicż, ha wodaj pżez pȯtajnoſcż naſchoho zpomȯżeṅa
duſcham naſchich wotemṙetéch ♣N. N.♠ wſchitke rėchi, każ ſé jim tudé
nadu daw, twoje ṁeno wuzuawacż. Amen. Wotcze naſch, h. t. d.

♣Praefatio.♠

Prawo ha doſtojne jo, zpomȯżne ha wużitne: pżeczé ha wſchudżom ſo Tebi
dżakuwacż, ſẇaté kṅeże, wſchohomȯczné wotcze, wėtżné, Bożo! pżez
Kréſtuſa naſchoho kṅeza. Pżez ṅoho khwala jandżelo twoju majeſtoſcż;
modla ſo k nej kṅejſtwa; mȯcznarſtwa pżed nej tżepotaja. Pżez ṅoho
kcżija Tebe ṅebeſa ha moczé ṅebes, ſeraphimȯ ha cherubimȯ wo
zjednoſcżenéch ẇeſowȯch khorach. Daj nam, mȯ cże proſémȯ, z jich
tżeſcżuwaṅom też naſch wȯs zjednoſcżicż, ha wo hwubokej tżeſcżownoſcżi z
nimi praẇicż: ſẇaté ſẇaté, ſẇaté! jo kṅez Bȯh wȯjſkow! ṅebjo ha zeṁa
ſtaj pownej twojeje hordoſcże! Hoſanna wo wȯſokoſcżi! żonuwané bȯdż, kiż
pżindże wo ṁeṅe kṅeza! Hoſanna wo wȯſokoſcżi!

Do ſẇatoho pżeżonuwaṅa.

Haj ṅezkȯntżṅe ſẇaté ſé té, o Bożo! wėtżṅe hidżiſch wſchitko zwo, ha
nitżo ṅetżiſte ṅemȯże k Tebi do ṅebes pżincż. Tohodla ṅemȯża też duſche
wo tżiſcżu twojoho wobletża widżecż, dokelż ſu hiżcżen z mawȯmi
ſwaboſcżami ha ṅedoſpownoſcżami wobcżeżene. Twoja ſẇatoſcż pak ha
zprawnoſcż jo też luboſcż: z luboſcże Té żtra<pb n="274"/>fuẇeſch; z
luboſcże ſo też ſmėliſch, déż wo luboſcżi za wotemṙetéch ſo twojim
ſẇatém ha ſprawném ſudżeṅam mȯdlimȯ. ℞ Sẇaté Bożo! ſẇatoſcż, wutżiſcż
duſche wot jich rėchow.

℣ Pżez twoju nadu ſé je tudé ſẇatoſcżiw. Pżez twojoho ſẇ. ducha k twojim
wobódleṅam pżihotuwaw; do jich wutrobow twoju luboſcż wulinéw; ha je k
twojim dżėcżom ha nėhdé ſobuherbam hoṙewzaw.

℞ Sẇaté Bożo! ſẇatoſcż je pżeczé bóle ha bóle ha doſpownoſcż je wo
twojej luboſcżi.

℣ Wodaj jim, wėtżna luboſcż, déż ṅejſu pżeczé ſwėrṅe z twojej nadu
ſobuſkutkwali. Wumóż je wot jich cżerṗeṅow. Bożo wſchoho tróżta! woloż
je z nadżiju na blizke wumóżeṅo. Daj jim twoje wobletżo widżecż; ha wo
twojej luboſcżi ſo zkoro wėtżṅe zẇeſelecż. Daj je z twojimi wuzwolenémi
Tebi wėtżne ſẇaté ſpėwacż!

℞ Daj nam nėhdé z nimi ha ze wſchėmi zbóżnémi Tebe, ṅezkȯntżṅe ſẇatoho,
wėtżṅe tżeſcżicż ha khwalicż. Amen.

Pżi ſẇatém pżeżonuwaṅu.

℣ Ja wėru, zo ſé pod woblitżwami khlėba ha wina pżitomné. ℞ Jėzuſo! tebi
ſém żiwó! — Jėzuſo tebi wumṙu! — Jėzuſo, twój ſém żiwó ha mordwó! ℣ Jėzu
Kréſchcże! kṅeże ha Bożo! daj wotemṙetém wėtżné mėr. ℞ Amen. —

℣ Pżi wopominaṅu cżerṗeṅa, wot ſṁercże ſtacża, ha do ṅebes ſtpėcża
twojoho bójſkoho ſéna, Jėzuſa Kréſtuſa, zpominamó też z dżakownej
luboſcżu ha wo dowėrnoſcżi na twoju ſmėlnoſcż za wſchitkich wotemṙetéch
wėriwóch; woſobṅe na naſchoho ♣N. N.♠ —

<pb n="275"/>

℞ Kṅeże, daj jim wėtżné wotpotżink ha wėtżne ſwėtwo ṅech ſwėcżi jim!

Nam pak, o Bożo! daj dopomṅecżo na mordwȯch zpomȯżne bȯcż; zo bȯchmȯ pżi
mȯſli na żtrafȯ, kotreż też pėkne duſche wo tżiſcżu za ſwoje mawo
ṅedoſpownoſcże hiżcżen cżerṗa, tak ẇele bȯle ſo prȯczwali: ſtajṅe
ṅewinwacżi khodżicż pżed twojim ſẇ. wobletżom, winwatoſcże
kżeſcżijanſtwa, ha naſchoho powowaṅa ſwėrṅe doṗelṅecż; zo bȯchmȯ pżi
wuſtuṗeṅu z toholej ſwėta zkoro tam pżiſchli, dżeż ſu nam doſpowṅe
wuſprawṅeni pṙedé ſchli. Tohodla modlimȯ ſo k Tebi, najmiwoſcżiwſchi!
praẇiczé: wotcze naſch h. t. d. — Jėzuſo! kiż chczéw wėriwȯm wėtżné
wotpotżink popżecż. — Wot wſchoho zwoho — wot rėcha ha joho żtrafȯw
wumȯż, o kṅeże! nas ha cżerṗacze duſche wo tżiſcżu! Doẇedż je z nami
tam, dżeż żadén rėch, żana ſṁercż, żana ſélza ẇaczé ṅejo. Amen.

Kwopraẇeṅu.

℣ O jeṅo boże kiż pṙecżbeṙeſch rėchi ſwėta!

℞ Daj jim wėtżné wotpotżink! (praẇ tſi krócż). Amen.

Cżėwo ha krej naſchoho kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, kotrejż mėſchnik k
wopomṅecżu joho ſṁercże nėtk wużiẇe, ṅech ſtaj wſchitkim żiwȯm ha
wotemṙetém kużow wumȯżeṅa ha wėtżnoho zpomȯżeṅa! — O kṅeże! ja ṅejſém
doſtojné, twoje ſẇ. cżėwo dȯſtacż; hale ja tebe proſchu pżez mȯcz
toholej ſẇ. ſakramenta, kotréż wotemṙecżi wėriwi wo ſwojim żiẇeṅu na
zemi tak huſto wużiwachu: daj tȯnſamȯn jim też nėtk hiżcżen k zbȯżnoſcżi
técż. <pb n="276"/>Twoje cżėwo ſé ſṁercżi podaw za żiẇeṅo ſwėta; twoju
krej pżelaw k wodacżu rėchow; twoja duſcha ſtupi ze kżiża k wolożeṅu
duſchow k helam, zo bȯ jim blizke wumȯżeṅo wozjeẇiwa; wodaj, lubȯ
Jėzuſo! cżerṗaczém duſcham wo tżiſcżu też nėtk jich rėchi! pżiṅes jim
ẇeſowo pȯẇeſtwo blizkoho wumȯżeṅa, ha doẇedż je k wėtżnomu żiẇeṅu! Amen.

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

Wėtżne ſwėtwo daj jim ſwėcżicż, o kṅeże! z twojimi Sẇatémi wo
wėtżnoſcżi; dokelż té ſé nadné, o kṅeże!

Wſchohomȯczné wėtżné Bożo! pżez woporé twojoho jednorodżenoho ſéna wodaj
wotemṙetém duſcham twojich ſwużownikow ha ſwużowniczow jich pżeſtuṗeṅa!
Wutżiſcż je wot jich ṅedoſpownoſcżow ha zpuſchcż jim zaſwużene żtrafȯ,
zo bȯchu zkeṙe k wėtżnomu wotpocżinkej ha k wużiwaṅu twojeje hordoſcże
pżiſchwo; pżez Kréſtuſa, naſchoho kṅeza. Amen.

O wotcze ſmėlnoſcże! ladaj z nadu na duſche wo tżiſcżu, kiż ſu ſkutk
twojej rukow! O ſéno bożi, Jėzu Kréſchcże! ſwėta zbȯżniko! zladuj na
cżerṗacze duſche! kiż ſu z twojej kreju wukuṗene! Ducho ſẇaté, trȯżtaṙo!
trȯżtuj wopuſchcżene duſche, kotreż ſé wo ſẇ. kcżenczé k ſwojomu
wobodleṅu ſebi wuzwoliw! Sẇata kṅeżna, ſwȯdka macżer luboſcże! ha
wſchitczé Sẇacżi wo ṅebeſach! proſchcże za ṅe, zo bȯchu zkeṙe pżiſchwo
do waſchich zbȯżnéch wobodleni. Amen. —

<pb n="277"/>

Pobożnoſcże ha rozpominaṅa pżi wużiwaṅu

ſẇ. ſakramenta pokuté.

Ẇele jich k ſpóẇedżi khodżi, hale wo polėpſcheṅo ſwojoho żiẇeṅa ſo mawo
ſtaraja. Haj nėkotrém jo zpóẇedż jenoj podṗera lochkozmóſnoſcże, dokelż
mėṅa: zo tṙebaja ſwojich rėchow ſo jenoż pżed mėſchnikom wuſpóẇedacż, zo
bóchu wodacżo dóſtali.

Spóẇedż ha pokuta pak ṅejo jene ha teſamo. Spóẇedż jo wėrne, żelnoſcżiwo
wuznacżo ſwojich rėchow pżed mėſchnikom na mėſcże bożim. Spóẇedż ſwuſcha
hako woſobné dżėl k ſẇatomu ſakramentej pokuté. Hale k pokucże ſamoj jo
ẇaczé trėbne! K pokucże ſwuſcha najpṙedé ha woſobṅe: wėrne próczwaṅo za
polėpſcheṅom ſwojoho żiẇeṅa.

Chczéli tola tżwojekojo tolej deṙe wopominacż! zawėſcżi: polėpſcheṅo ha
nakazaṅo ṅebóchmó tak huſto wotſtorkwali; tónlej najważniſchi ſkutk
naſchoho żiẇeṅa, naſche polėpſcheṅo, ſebi tak ṅetṙebawſchi cżeżke
ṅetżinili; pżed pȯzṅej żelnoſcżu, ha ſurowómi porukami naſchoho ſwėdoṁa,
kotreż pżi tajkim zadżerżeṅu wonka woſtacż ṅebudże, ſo wobkhowali.

Żtóż chcze tohodla z wużitkom ha k ſwojomu zpomóżeṅu ſo ſwojich rėchow
wuſpóẇedacż, dérbi na wſchė móżne waſchṅo ſo próczwacż, zo bó ſwoje
żiẇeṅo polėpſchiw. To pak jo dżėwo, cżeże, hatż zo bó z nėkotrémi
pacżeṙemi ha zdéchuwaṅami dokoṅane bówo. Jenoj żtóż ſebi wſchu móżnu
próczu daẇe, zo bó ſwoje żiẇeṅo polėpſchiw; jenoj żtóż wſchitke ſrėdki
ſwojoho wėrnoho nakazaṅa nawożuẇe, tón tżini pokutu. Chczeſchli tohodla
wėrnu po<pb n="278"/>kutu tżinicż, da dérbiſch najpṙedé ẇedżecż, kak z
twojej duſchu ſteji, dérbiſch twoje rėchi deṙe zpóznacż; — teſamo hórczé
wobżelnoſcżicż; — krucże ſebi prėdkwzacż: je nidé ẇaczé ṅewoboṅcż; — ha
za te woboṅdżene doſcżtżinicż.

Pṙedé pak hatż tak wulki ha woprawdże ważné ſkutk zapotżneſch,
pżiſwuſcha ſo:

1. Boha wo rozſwėtleṅo ha pomocz proſécż.

Ṙek tohodla z dżėcżaczém dowėṙeṅom, ſo modliwſchi:

Wſchohowėdomné, zprawné, ſẇaté Bożo! pżed twojim wſchohowėdomném wȯtżkom
nitżo zakhowane ṅewoſtaṅe. Naſche czéwo nutskomne jo Tebi wėdomo, kiż Té
wutrobȯ ha jėrcheṅe pżepȯtẇeſch. Té, najſẇacżiſchi Bożo, zadpėjeſch rėch
ha twoja zprawna ſélna ruka rozé mi zaſwużenu żtrafu. Tola Té ſé też
dobrocżiwȯ ha chczejſch wodacż wſchitkim, kiż ſwoje rėſchne pucże
wopuſchcża, ha ſwėru na ſwojim polėpſcheṅu dżėwaju. Też ja ſmėm ſo
wodacża mojich rėchow nadżecż. Dokelż dżentſa zapotżam tȯn wulki ſkutk
mojoho polėpſcheṅa z dȯſtacżom ſẇatoho ſakramenta pokuté. O lubȯ Bożo!
popżej nadṅe, zo bȯch tȯnlej dżentſa zapotżané ſkutk deṙe dokoṅaw! Twȯj
ſẇaté duch poſélṅ ṁe ze ſwojej ſélnej pomoczu: wȯn rozſwėtluj mȯj rozom,
zo bȯch wſchitke moje wobondżene rėchi deṙe zpȯznaw, — wȯn pohnuj ha
rozkaj mi wutrobu, zo bȯch je nutrṅe wobżelnoſcżaw ha krute prėdkwzacżo
tżiniw, je nidé ẇaczé woboṅcż; — twȯj ſẇaté duch pomhaj mi, mojich
rėchow ſwėrṅe ha każ pżed twojim ſudném ſtowom zprawnoſcże <pb
n="279"/>ſo wuſpȯẇedacż; — twȯj ſẇaté duch zażcżėp mi nutnoſcż, pżez
dobre ſkutki nakwatacż, żtoż ſém zakomdżiw, ha zarunacż, żtoż ſém zwo
tżiniw; pżez Jėzuſa Kréſtuſa, twojoho luboho ſéna, mojoho kṅeza ha
wumȯżnika. Amen.

2. Potém pżepȯtuj ſwoje ſwėdoṁo.

Dopomṅ ha wopraſchej ſo: kajke rėchi ſém ja wobojſchow? kotréch
pżeſtuṗeṅow ſo pżed Bohom winojté tżiniw? Twoje ſwėdoṁo budże tebi na to
najlėpſche wotmojeṅo dacż, déż jenoj je praẇe pżepótẇeſch, joli ṅerodṅe
ha zlochka to ṅewobſtaraſch, hale z pżiſwuſchnej krutoſcżu napżecżo ſebi
też te zakhowane kucżiki twojoho nutskomnoho zpóznacż ſo próczuẇeſch. Wo
hubiṅe naſcheje wutrobó ſu huſto rėchi, kotreż jenoj kedżbne wótżko
pótṅe ha pilna prócza wunamka. Nėżtożkuliż, woprawdże żkódne, chcze
wopatżna luboſcż k ſebi za nėżto ṅewinwate wudacż. Druhe, woprawdże
wohidne wėczé za tak zwo ṅedżerżimó, dokelż je też na druhimi widżimó. —
Ṅedaj ſo zhebacż, o tżwojetże! Wopomṅ, zo pżed Bohom nitżo zwo zakhowacż
anicz wuzamojecż ṅezamóżeſch. Pżepótaj da, ha ſudż ſo ſamoho, zo nėhdé
ṅebó ſudżené bów. Sudż ſo ſamoho nėtk tak, każ wėſch, zo Bóh nėhdé tebe
ſudżicż budże. — Rozpomṅ pṙedé wſchoho: kotromu rėchej ſé najbóle
nakhilené? kotré ṅepotżink najhuſcżiſcho woboṅdżeſch? Dokelż z
nakhilnoſcżow naſtanu zwo ſkutki; ha rėchi, kotreż huſcżiſcho
woboṅdżeſch, ſebi pżiwutżiſch. Tohodla dérbiſch twoje zwo nakhilnoſcże
ha pżiwutżeṅa woſobṅe kedżbu mėcż; dérbiſch téchſamóch pṙedé wſchoho
pżed twojim ſpóẇednikom ſo wuznacż; wo jich naſtupaṅu joho dobru radu
ſebi wuproſécż; dérbiſch potóm z moczu ha wutracżom téchſamóch ſo
wobaracż.

<pb n="280"/>

Joli to z bożej pomoczu deṙe dokoṅane, potóm budżeſch też lóżo wſchė
druhe twoje ſwaboſcże ha ṅezprawnoſcże, z ẇetſcha jenoj z toho naſtate,
wuſlėdżicż. Ha k tutomu dżėwu zdobom pżeṅcż! Ladaj, hatż ſé winwatoſcże
napżecżo Bohu, twojomu bliſchomu ha ſamom ſebi doṗelṅaw, habó teſamo
zakomdżiw ha ſo pżerėſchiw. Zcżėhuwacze praſcheṅa móża tebi pżi tém k
pomoczé ſtacż. Ja praẇu: k pomoczé ſtacż; to rėka: teḃe kedżbnoho
tżinicż, tebe ẇeſcż, tebi cżeżke dżėwo wolożicż; nicz tebi próczu
zalutowacż.

Swoje zwo nakhilnoſcże budżeſch zpóznacż mócz, déż ſam na telej
praſcheṅa ſebi ſwėrṅe wotmoẇiſch.

1) Tżoho dérbjach ſo najhuſcżiſcho ſpȯẇedacż?

2) Kotre ſpótwaṅa ſu mi najſtraſchniſche?

3) Na tżo najhuſcżiſcho móſlu? wot tżoho najlubſcho pȯẇedam?

4) Żto ṁe najbóle zẇeſeli habó zrudżi?

5) Żto ludżo na mni wuſtajeja?

6) Żto bóch ja tżiniw, dé bóch pownu ſwobodnoſcż mėw? Żto tżiṅu ja ſẇate
dné? (Lichomnik ſwoje ṗeṅezé pżehladẇe; ṅetżiſté ſebi na nėżto rozne
móſli; hordé ſo ṙané wuhotẇe.)

Na to pżepótuj, każ praẇene, kajke rėchi ſu z twojich zwóch
nakhilnoſcżow naſtawo? ha kak ſo zadżerżaw ſé:

Pżecżiwo Bohu.

Sé huſto na Boha ſebi pomóſliw?

Kak ſé ſo modliw?

Żto ſé ṅedżelu ha ſẇaté dżeṅ tżiniw?

Kak ſé pola bożeje mſchė pżitomné bów?

Kak ſé na boże ſwowo pżipoſwuchaw? ṅejſé je żeni z lėnoſcże zakomdżiw?

<pb n="281"/>

Ṅejſé pżecżiwo Bohu morkotaw, wo móſlach — habó ze ſwowami?

Ṅejſé żadén ſẇaté ſakrament woṅetżeſcżiw? — nėżto wo ſpóẇedżi zamėltżaw?
ha potom tola k bożomu blidu ſchow?

Ṅejſé boże ṁeno ṅewużitṅe ẇed?

Ṅejſé ſwaṙacze habȯ ſakrwacze ſwowa wuprajiw?

Ṅejſé żadne pżiwėrki mėw?

Ṅejſé żeni pżecżiwo ſwojom ſwėdoṁu nėżto tżiṅiw, wot tżohoż hiżno pṙedé
ẇedżeſche, zo rėſchne jo? habó nėżto tżiniw, wot tżohoż ṅeẇedżeſche hatż
dowolene habó zakazane jo?

Ṅejſé ſnadż wėdomṅe ruṅe tohodla zrėſchiw, dokelż ſebi móſleſche, wſchak
móżu zaſé k ſpóẇedżi hicż?

Ṅejſé té dlėſchi tżas wo jeném rėſche żiwó bȯw, bez toho, zo bȯ cżi to
żel bȯwo pżed Bohom?

Pżecżiwo ſwojom bliſchom.

Sé té wſchė winwatoſcże ſwojoho powowaṅa doṗelṅaw? (Ṅejſé hako ſwużomnik
pżi dżėle lėni bȯw? Sé wo mandżelſtẇe ſwėrné, wo wſchėch dowolenéch
wėczach poſwuſchné, mėrné, za dżėcżi ha ſebi poddatéch ſtaroſcżiwȯ bów?)

Ṅejſé wot drujoho zwo móſliw, habó jomu nėżto zwo żtżinicż żadaw?

Nimaſch żanéch ṅepżecżeli? ṅejſé ſam wina, zo woni twoji ṅepżecżeljo ſu?

Ṅejſé na druhich zwȯ, pżecżiwo nim ṅeſprawné ha ſurowó bów?

Ṅejſé vżaw? żto jo z toho naſtawo?

Ṅejſé nikoho zjebaw?

Ṅejſé druhim jich zbożo, zamożeṅo, habó póczcziwoſcż zawidżaw?

<pb n="282"/>

Ṅejſé druhim zwo popżaw, habȯ ſo zẇeſeliw, déż jich ṅezbożo potṙechi?

Ṅejſé druhich haniw ha hidżiw?

Ṅejſé brachi ha ſwaboſcże druhich — bez nuzé ha wużitka wozjeẇaw?

Ṅejſé wot druhich zwo rétżaw, żtoż wėrno ṅebėſche?

Sé druhich zaſtupwaw, déż ſo jim kżiwda ſta?

Sé té radé pżipoſwuchaw, déż ſo wot druhich zwo rétżeſche?

Ṅejſé té wina bów, zo druzé wot nėkoho zwo mȯſlachu, pżez twoje meltżeṅo
habó druhe znaṁo?

Ṅejſé té druhim be wſcheje winé ha prawa jich brachi wuṁetwaw? Żtó jo to
ſwȯſchaw?

Ṅejſé té nitżo kranéw, wobżkodżew, nitżo kraṅene zkhowaw, habó pżedaw?

Ṅejſé té ſam za tém ladaw, kak bó ſo zapwacżené żtżiniw? ha na kajke
waſchṅo jo ſo to ſtawo?

Ṅejſé té zkradżu druhim żkodżecż ſpótwaw?

Ṅejſé té na czuzéch rėchach dżėl mėw?

Nejſé mėltżaw, dżeż ſé rėchej wobaracż mów ha dérbjaw.

Ṅejſé nikom nitżo dobre wurétżaw? habó nėkoho k nėtżom zwom nawabiw?

Ṅejſé té druhim pżez ṅetżiſte rétże habȯ pėſṅe, pżez ṅepżiſtojne
zadżerżeṅo, habó — żtoż ſo tak huſto ſtaṅe — pżez ṅepżiſtojnu draſtu, k
pohȯrżkej bów?

Ṅejſé té druhich k rėchej, ſnadż ṅewinwatoho, zaẇed?

Żto móżeſch ha dérbiſch té tżinicż, zo bó druhich zaſé na prawó pucż
doẇed, ha dalſchim rėcham wobaraw — zo bȯ tu natżiṅenu żkodu zaſé
zarunaw?

Pżecżiwo ſebi ſamom.

Ṅejſé té ze zamóſom ſwojej ftrowocże żkodżiw habó tuſamu zakomdżiw?

<pb n="283"/>

Ṅejſé ſo ze zamóſom do ſṁertnoho ſtracha podaw?

Ṅejſé żeni ṅemėrné bȯw wo jėdżi habó picżu — ṅejſé ſo wopiw?

Ṅejſé ṗeṅezé rozṁetwaw z hracżom, z picżom, habȯ z pȯſchnej draſtu? —
kak ſwoje hoſpodarſtwo ẇedżeſch?

Ṅejſé ſkupó? ṅejſé żadén lichomnik?

Ṅejſé hordé ha wóſokoho ducha?

Sé té tżeſṅe żiwó? (też wo mandżelſtẇe?)

Ṅejſé ze zwómi móſlemi, habó ze zwómi pożadoſcżemi ſo pżerėſchiw? Ṅejſé
ſam k tomu pżileżnoſcż dawaw pżez to, zo ſwojej wotżi doſcż na kedżbu
ṅemėjeſche, zo na ṅetżeſne rétże poſwuchaſche, habó ſtraſchne blaki
wopȯtwaſche?

Ṅejſé nitżo ze zwȯm wotpohladaṅom rétżaw, tżiniw, habó dopuſchcżiw?

Sé pżecżiwo ſebi ſamom haṅbicżiwó ha tżeſné bów? maſch Boha pżed
wotżomaj, déż tżiſcże ſam ſé?

Ṅejſé nitżo rétżaw, tżiniw habȯ dopuſchcziw, żtoż bó pżecżiwo tżeſnoſcżi
bówo?

Ṅejſé ſo ze zamóſom do ſtracha k rėſcheṅu podaw?

Ṅejſé té ſnadż wo najbliżſchej pżileżnoſcżi k rėſcheṅu — wo twojim doṁe,
habȯ pżi ſwojim dżėle?

Nimaſch té żadne ſtraſchne znajomſtwo habó rėſchne nawutżeṅo? kak dowho
hiżno?

Sé té hatż dotal wėdomṅe ha ze zamóſom, habó jenoż ze ſwaboſcże ha z
pżekwataṅom rėſchiw?

Sé té namėſcże tohodla żelnoſcż wo ſebi wubudżaw ha tu żkodu, dżeż móżno
bė, zaſé zarunaw?

Sé ſo té wot poſledṅej ſpóẇedże ſém k najmeṅſchom nėżto polėpſchiw?

Żto bó tebi nėtkoj najẇetſchi ſtrach ha zrudobu tżiniwo — dé bó namėſcże
wumṙecż dérbjaw?

<pb n="284"/>

3. Wubudż żelnoſcż ha kacżo z krutém prėdkwzacżom.

Daj ſebi, lubó kżeſcżijano! twojich, pżez pżepótwaṅo ſwėdoṁa zpóznatéch
rėchow wot wutrobó żel bócż. Próczuj ſo po twojej móżnoſcżi, praẇe żiwu,
nutskomnu boloſcż na twojej woboṅdżenej ṅezprawnoſcżi wo ſebi wubudżicż.
Wėrniſcha, nutniſcha talej téſchnoſcż jo, kotruż twoja wutroba tżuje:
wėſcżiſcho móżeſch ſo nadżecż, zo budżeſch winow tajkelej zrudobó, kiż
ſu jencżczé twoje rėchi, ſo pżichodṅe zdżerżecż.

Ha woprawdże, naſche rėchi zaſwuża, zo je hȯrczé wopwakamó. Samo na ſebi
hiżon ſu nėżto jara wohidne ha żadwawo, ẇedu pak za ſobu też
najzrudniſche zcżėwki: tżaſne ha wėtżne ſudé bożeje zprawnoſcże. Żtóż
rėſchi, żkodżi ſam ſebi na cżėle ha duſchi, zhubi mėr ha zpokojnoſcż
ſwojeje wutrobó, prawo ṅebeſkeje zbóżnoſcże; ha joli wo ſwojich rėchach
zwoſtaṅe, ſwojomu najẇetſchomu ṅezbożu wucżeknécż ṅemóże: wón budże wot
bożoho wobletża na wėtżne wotpokazané ha do hele zaſtortżené.

To najpṙedé wopomṅ, o rėſchniko! ha dżakuj ſo Bohu, joli tebe zpomóżna
bojoſcż pżewozṁe, nutskomṅe zażrėje ha k żelnoſcżi pohnuẇe. Dżakuj ſo
Bohu, joli wo tebi ta żadoſcż naſtaṅe: ach! dé bóch tola żeni do rėcha
ṅezwoliw!

Hale ṅewoſtaṅ pżi tajkej żelnoſcżi ſtejo; ẇeleẇaczé pozbėn ſo k
doſpowniſchej żelnoſcżi! Ṅezpokoj ſo ze żelnoſcżu, kotraż naſtaṅe,
dokelż twoje rėchi wulku żkodu zawinéli ſu. Hale daj ſebi twojich rėchow
żel bócż, dokelż ſé twoju ſẇatu winwatoſcż zakomdżiw; napżecżo twojomu
ſwėdoṁu ſo ſṗedżiw; napżecżo Bohu, twojomu najdobrocżiwſchomu wótczej ha
pżecżiwo twojomu kṅezej ha zbóżnikej Jėzuſej Kréſtuſej zrėſchiw, kotréż
ſo ſamoho za tebe <pb n="285"/>wopruwaw. Pżi tajkelej doſpownej
żelnoſcżi budżeſch pżed rėchom wėrnu żadwawoſcż wo wutrobe zatżucż,
kotraż budże tebe k zpomóżném, krutém prėdkwzacżam pohnuwacż.

Prėdkwzacża ſu jow wowna wėcz; na nimi jo wſchitko lejżane. Wſcha
żelnoſcż dérbi tu jenoj téch prėdkwzacżow dla bócż; kotreż prėdkwzacża
jencżczé pżed wrócżeṅom do ſtaréch rėchow wobkhowaja, polėpſcheṅo ha
nakazaṅo żiẇeṅa mȯżne tżiṅa. Praẇe dobre prėdkwzacża tżinicż mėj tohodla
dżentſa, déż ſé wſcho pṙedawſche z bożej pomoczu deṙe dokoṅaw, za twoju
najſẇacżiſchu należnoſcż.

Ṅezpokoj ſo z tém, zo ṙekṅeſch: ja chczu ſo polėpſchicż. To jo do czéwa
ha na ṅewėſte prėdkwzate; każ ſo z ẇetſcha ſtaṅe. Tajke prėdkwzacża
woſtanu prȯzne. Ja chczu cżi wo pżikwadże tak praẇe jaſṅe pżed wotżi
ſtajicż, kak dérbiſch twoje dobre prėdkwzacża z móżnej wėſtoſcżu
wotpowożicż. Té maſch nakhilnoſcż k nėwej; chczejſchli ju pżewinécż, da
ṅejo doſcż, zo ſebi prėdkwozṁeſch: ja ſo pżichodṅe nidé ẇaczé taklej
rozṅe nėwacż ṅecham! to jo prėdkwzacżo do czéwa ha ṅewėſte. Té pak
dérbiſch twoje prėdkwzacżo zwożicż na tu wėcz, na tu parſchonu, wot
kotrejż wėſch, zo tebe najlóżo k nėwej wabi; té dérbiſch ṙecz! déż mi to
zaſé prėki pżindże, żtoż ṁe tak huſto roznėẇe — déż tón habȯ tamȯn ṁe
zaſé wokżiwdżi: da chczu ſo praẇe hromadu bracż ha na ſo dżerżecż, chczu
na mojoho luboho ha tak dobrocżiwoho ſmėlnoho, zcżerpnoho kṅeza ha
wumȯżnika zpominacż h. t. d. — Tak té wėſch, żto maſch tżinicż; wėſch
pżed tżim ſo na kedżbu bracż. Tżin tak pżi wſchėm.

Ṅezabódż też, ſebi krucże prėdkwzacż: ja chczu ſo ſwėru próczwacż, wſchu
pżez moje wobondżene rėchi natżiṅenu żkodu po móżnoſcżi zarunacż. Czéle
dṙe tebi to móżno ṅebudże, dokelż ta pżez rėch zawi<pb n="286"/>ṅena
żkoda jo huſto ṅezkóntżna. Pomóſli ſebi jenoj na żkodu, kotruż jedén
daté pohorżk za ſobu ẇedże. Hale prȯczwacż ſo tola dérbiſch, to zarunacż
chczécż, żtoż wo twojich moczach leżi.

Zkȯntżṅe dérbiſch hiżcżen ſebi też prėdkwzacż: zo chczeſch wſchė możne
ſrėdki nawożecż ha tṙebacż, z kotrémiż mow twojim zwóm nakhilnoſcżam ha
pżiwutżeṅam ſo zṗedżicż, ha ſo pżed wamaṅom twojich dobréch prėdkwzacżow
wobkhowacż.

Jara wużitne tebi budże, déż twoju żelnoſcż ha dobre prėdkwzacża z
cżėhuwaczémi ſwowami pobożṅe wobzankṅeſch:

Wotcze wo ṅebeſach! ja ſém zrėſchiw napżecżo Tebi, ſém twoje ſẇate kazṅe
pżeſtupiw, twoju luboſcż wotbȯw, prawo k wėtżnej zbȯżnoſcżi zhubiw ha
dérbu ſo bojecż ſtraſchnéch ſudow twojeje zprawnoſcże. Ja ṅejſém hȯdné,
twoje dżėcżo rėkacż. Hale, dokelż ſé dobrocżiwȯ ha powné luboſcże, da
ṅebudżeſch ṁe wot ſo ſtortżicż ha mi ṅepwacżicż po mnohȯſcżi mojich
rėchow. Dokelż lej: żelnoſcżiẇe wrȯcżu ſo k Tebi, kotrohoż tak
lochkozmȯſṅe wopuſchcżich; wot wutrobȯ zadſṗeju kȯżdé rėch ha bȯch radé
chczéw, zo bȯch jȯn żeni ṅewobojſchow. Ja zpȯznaju, kak jara ſém Tebe,
mojoho ſwėrnoho, wſcheje luboſcże doſtojnoho Boha ha wȯtcza roznėwaw; te
ſẇate wuſtawȯ, kotreż ſé mi hako zakit pżed ṅeprawdu ha rėchom
zawoſtajiw, jenoj mawo kedżbu mėw; — ja zpȯznaju, kak ṅedżakomné ſém ſo
napżecżo twojomu ſénej, mojomu kṅezej ha zbȯżnikej wopokazaw, kotrohoż
ſé k mojomu wumȯżeṅu na ſwėt pȯſwaw. To nidé ṅeſṁe tak woſtacż. Żeni
ẇaczé ṅecham poſtajeṅa k mojomu zpomȯżeṅu zadſṗecż; żeni pżez cżeżke
rėchi <pb n="287"/>pwodow cżerṗeṅa ha wumṙecża mojoho Jėzuſa ſo ṅehȯdné
wopokazacż; żeni ṅecham wina bȯcż, zo bȯ ſẇata krej mojoho kṅeza na
zdȯnku kżiża podarmo za mṅe pżelata bȯwa. —

Tebi, o Bożo! ſlubju, zo chczu ſo wėſcżi polėpſchicż — zo chczu rėch, ha
kȯżdu pżileżnoſcż k rėchej hidżicż — wſchu pżez ṅȯn natżiṅenu żkodu
zarunacż — moje zwo pżiwutżeṅa ha nakhilnoſcże wotpowożicż — ha ſo
pżichodṅe pżed kȯżdém pżeſtuṗeṅom twojich ſẇatéch kazṅow pilṅe na kedżbu
bracż. Woz ṁe jenoj zaſé k twojomu dżėſcżu hoṙe ha daj mi tu nadu k
doṗelṅeṅu tutéch mojich ṙanéch prėdkwzacżow. —

4. Nėtk haklen pżiſtup k ſpȯẇednomu ſtowej.

Jow ſo wuznaj twojich rėchow pżed twojim ſpóẇedném wótczom, ruṅe tak,
hako bó té pżed Jėzuſom, tém ſudnikom żiwȯch ha mordwóch ſamóm ſtaw; to
rėka: wėrṅe ha ſwėrṅe; — be wſchoho wuzamojeṅa ha poṁenſcheṅa twojich
pżeſtuṗeṅow. Pżi cżeżkich rėchach wuznaj: kak huſto ſé je wobojſchow;
pżiſtaj wſchė ważne wobſtejnoſcże; tola zdżerż ſo wſchoho ṅetṙebawſchoho
póẇedaṅa, ha wobzkorżuwaṅa druhich tżwojekow. Wotmojej radé ha wėrṅe na
wſchitke praſcheṅa ſpȯẇednika. Wuproſch ſebi joho radu wo wſchitkim, wo
tżimż ſebi ſam wėſté ṅejſé; też wo naſtupaṅu twojich dobréch
prėdkwzacżow, kotreż ſé tżiniw; ha ſlub jomu, ſo nakazacż, ruṅe tak,
hako bó je Bohu ſamomu ſlubiw. Joho napominaṅa woz ſebi deṙe k wutrobe
ha prȯczuj ſo pilṅe, wo ſkutku teſamo wuẇeſcż.

Ze ſpȯẇednoho ſtowa ſtupiwſchi wobrocż ſo z nowa <pb n="288"/>k Bohu z
ẇeſowoſcżu jeneje z Bohom wujednaneje duſche. Haj, té ſmėſch tu wėſtu
nadżiju mėcż, zo budże Bóh tebi wſchitke woboṅdżene rėchi nadṅe wodacż,
joli ſé wſchė hatż dotal zpomṅene potṙebnoſcże po twojej móżnoſcżi deṙe
doṗelniw ha też dale ſwėru za polėpſcheṅom twojoho żiẇeṅa ſo próczwacż
budżeſch. Spėwaj traż zcżėhuwaczé pacżeṙ:

O ſmėlné Bożo! Tebi ſo nutrṅe dżakuẇu, zo ſé moju prȯſtwu wuſwȯſchaw, ha
mi wotẇazaṅo wot mojich rėchow ha twoju nadu ſobudżėliw! Pżez hort
mėſchnika Té kemni rétżeſche: „twoje rėchi ſu tebi wodate.“ O lubozne,
wokżeẇacze ſwowa: Té zaſé mȯj wȯtcz! ja twoje dżėcżo.

Nėtk, lubȯ wotcze! ṁe nitżo ẇaczé wot twojeje luboſcże dżėlicż ṅeſṁe!
Żeni ẇacz ṅecham pżez wėdomṅe woboṅdżené rėch twojoho zpodobaṅa ſo
ṅehodné tżinicż: ja chczu wſchė pożadoſcże ha nakilnoſcże wobkedżbuwacż;
wſchėch pżileżnoſcżow k zwomu ſo zdaluwacż, radu ha napominaṅa
ſpȯẇednoho wȯtcza pilṅe kedżbu mėcż ha khodżicż pżed twojim ſẇatém
wobletżom wo poniżnoſcżi ha zapṙecżu ſo ſamoho. Moje czéwo pżichodne
żiẇeṅo budże dżakpraẇeṅo za wulku nadu, kotruż dżentſa dȯſtaw, ha
wobſwėdſeṅo nowoho żiẇeṅa, kroteż dżentſa zapotżinam.

Hale, o kṅeże! Té znajeſch moju ſwaboſcż. Té wėſch, kak pżeṁeṅacza ha
ṅewobſtajna moja wola jo. Tak huſto hiżon ſém teſamo lubiw, żtoż
dżentſa, hale nitżo ṅedżerżaw. Ze ſo ſamoho nitżo dobre ṅezamȯżu. Wſcha
naſcha mȯcz pżindże wot Tebe, o Bożo!

<pb n="289"/>

Tohodla proſchu wo ṁeṅe mojoho bȯjſkoho wumȯżnika Jėzuſa Kréſtuſa,
poſélṅ moju wolu pżez mȯcz twojeje ſẇ. nadé, zo bȯch z ṅepżeſtawaczej
prȯczu wukoṙeṅiw wſchė zbȯtki zandżenoho rėſchnoho żiẇeṅa wo mni ha
zahoṙené wot żeliwoj luboſcże k Tebi zpėchuwaw wſcho, żtoż pżiſtojne,
dobre, tżeſne, ſẇate jo. Dżėcżacza bojoſcż dérbi ṁe wotdżerżecż wot
wſchoho, żtoż jo twojej wȯtczowſkej woli napżecżiwne. Bȯrṅe woprėdka mi
cżeżko padnéwo, bȯrṅe ſo mi ṅemȯżne zdawo; déż jenoj wſchu mȯżnu prȯczu
nawożuẇu, ha tak z twojej nadu ſwėru ſobu ſkutkuẇu, budżeſch Té, o Bożo!
twoju ſélnoſcż wopokazacż wo mojej ſwaboſcżi. Zdżerż ṁe jenoj, mȯj Bożo!
dȯjż ṅebudu pżez twoju bȯjſku pomocz dȯſtojnoſcżené, pżincż k herbſtwu
téch Sẇatéch pżez mnohe zaſwużbȯ twȯjoho ſéna, Jėzuſa Kréſtuſa. Amen.

O najdobrocżiwſchi Jėzuſo! pżez zaſwużbȯ najzbȯżniſcheje kṅeżné Marje ha
wſchitkich Sẇatéch proſchu Tebe: daj ſebi moju ſpȯẇedż zpodobnu ha mi
zpomȯżnu bȯcż; — ha wſchitko, żtoż mi na nutrnoſcżi żelnoſcże, ha na
doſpownoſcżi ſpȯẇedże pobrachné, chczéw po Twojej wėtżnej dobrocże ha
miwoſcżi zarunacż ha tak ṁe doſtojnoſcżicż, wot wſchoho rėcha wotẇazané
bȯcż też wo ṅebeſach pżed Twojim ſẇatém wobletżom. Kiż Té żiwȯ ſé ha
kraluẇeſch hako mȯj wumȯżnik, khwalené do wſcheje wėtżnoſcże. Amen.

Nėtk wopomṅ te wot ſpóẇednika dóſtate wutżbȯ — rozpomṅ, kak budżeſch
wuſpóẇedane rėchi polėpſchicż — ſtrachow ha pżileżnoſcżow ſo zdaluwacż.

<pb n="290"/>

5. Zkȯntżṅe ṅezabȯdż doſcżtżinicż.

Doſcżtżiṅacze ſkutki za naſche rėchi pżiſwuſcheja k pokucże; rėkaja
tohodla też pokutne ſkutki. To pak ſu tajke dobre ſkutki, kotreż ſamo
hiżon naſcha kruta winwatoſcż ṅejſu; hale kotreż rėſchnik z tém
wotpohladaṅom na ſo wozṁe, zo bó ſo wo ſwojim pokutném zmóſleṅu zdżerżaw
ha wobkrucżiw, — zo bó te wſchelake zwo ha ẇele pohorżka, pżez rėſchne
ſkutkwaṅo natżiṅene, tola nėkak zarunaw. Pokutné ſkutk k pżikwadej jo,
déż ſebi wo tajkim wotpohladaṅu jene heẇak dowolene ẇeſelo zapójeſch;
wėſtu, tebi heẇak deṙe ſwodżaczu jėdż habó napow wotcżehṅeſch; habȯ
wopótwaṅo towarſtwa zakazaſch; déż ſebi draſtu, kotruż ruṅe nuzṅe
ṅetṙebaſch, ṅekupiſch; pak heẇak tajke nėżto ſebi hoṙepowożiſch: to na
telej waſchṅo zalutwane pak hako jamożnu khudém ſobudżėliſch. Też to
hiżon bó tajki pokutné ſkutk bów, déż ſebi prėdkwozṁeſch, jenu wėrnoſcż
pżi ſebi rozpominacż, ha pżi tém zpomȯżne pohnucża wo ſebi wubudżecż. —

Nėkotre tajke pokutne ſkutki pżikaza rėſchnikej hiżon ſpóẇednik; ha
teſamo wuẇeſcż jo potém ſẇata pżiſwuſchnoſcż. Te wot mėſchnika
hoṙepowożene doſcżtżiṅeṅo pżiſwuſcha hako dżėl k ſẇ. ſakramentej pokuté,
ha rėka ſakramentalſke doſcżtżiṅeṅo. — Z tém pak ſo ṅeſṁedża pżeṁeṅecż
druhe pokutne ſkutki, kotreż ſebi kóżdé rėſchnik ſam hiżcżen prėdkwozṁe
ha ſebi prėdkwzacż dérbi. Te wot ſpȯẇednika nam hoṙekwadżene ſkutki ſu
po naſchej duchownej potṙebnoſcżi wuzwolene, jenoj lochke ha czéle
wėſte, tak zo móże kóżdé be wſcheje próczé zpȯznacż, hatż jo deṙe teſamo
doṗelniw habȯ nicz. Dokelż ſu telej ſkutki lochke ha mawo, dérbimȯ ſami
nėżto pżiſtajicż ha z czéwa ſo prȯczwacż, tak ẇele dobroho hatż jenoj
móżno ha wo naſchich moczach lejżi, ſkutkuwacż. Woz ſebi pżi kȯżdej ſẇ.
ſpóẇedżi tajke pokutne ſkutki prėdk.

<pb n="291"/>

Wot wotpuſka.

Doſpowniſcho té wſchė telej pżikazṅe naſcheje ſẇ. czérkẇe pżi wużiwaṅu
ſẇ. ſakramenta pokuté doṗelniſch; bóle ſo té próczuẇeſch za polėpſcheṅom
twojeje wutrobȯ; pilniſcho té pżed kóżdém wrȯcżeṅom do ſtaroho rėcha ſo
paſeſch; wobſtajniſcho té pżi dobréch prėdkwzacżach zwoſtaṅeſch;
ſwėrniſchi wo pokutnéch ſkutkach ſo wopokażeſch; — wėſcżiſcho, mój lubȯ
kżeſcżijano! móżeſch ſo nadżecż, zo budże Bȯh tón kṅez tebi wſchė twoje
rėchi doſpowṅe wodacż ha z tém też wſchitke zaſwużene żtrafó ſobu
zpuſchcżicż, kotreż jo boża ſprawnoſcż wo żiẇeṅu habó ſṁercżi tebi
pżiſudżiwa. Dokelż: bȯrṅe té też ſẇ. ſakrament teje pokuté hódṅe dȯſtaw
ha pżez tónſamȯn wėtżne żtrafó twojich rėchow pżez Jėzuſowo zaſwużbó
wodate dóſtaw: ṅemóżeſch tola wėſté bȯcż, zo też wſchė tżaſne żtrafó
zdobom pżeſtanu, kotreż ſé pżez twoje rėchi zaſwużiw ha ſebi pżicżahnéw.
Boża nada nam teſamo ṅewotwozṁe, dokelż je ſami zṅeſcż ha pżecżerṗecż
nam mȯżno jo. Chczejſch té, zo bó boża ſmėlnoſcż też telej żtrafó,
kotreż pak wo tutém żiẇeṅu, pak po ſṁercżi wo tżiſcżu nas tṙechja, nam
czéle zpuſchcżiwa, habó tola pżikrótſiwa habó pomeṅſchiwa: da dérbiſch
té pżi ſwėrném wutracżu wo nowȯm, polėpſcheném żiẇeṅu, ṅepżeſtawacż wo
pokutném ſkutkwaṅu.

Wėſcżi jara deṙe budże pżi tém kóżdé tżinicż, kiż wſchitke dobre ſkutki
ſobu doṗelni, kotrémż czérkwinſczé prėdkſtejeṙo (bamż ha biſkopojo) pżi
wudżėleṅu wotpuſkow wėriwóch napominaja. Dokelż:

wotpuſk wudżėlicż ṅejo nitżo druhe, hatż wėrṅe pokutnom rėſchnikej
wėſtoſcż ẇeſowoje nadżije podacż: Bóh budże jomu joho rėchi tak wodacż,
zo budże też tżaſna żtrafa, pak z czéwa, pak z dżėla wuzbėṅena, joli jo
tȯn pokutné rėſch<pb n="292"/>nik też hiżcżen dale zwolené, wėſte wot
czérkwinſkich prėdkſtejeṙow k tomu wupiſane pokutne ſkutki doṗelnicż. —
Praſcheſch ſo: dże ſem maja czérkw. prėdkſtejeṙo mócz k tajkim lubeṅam
ha zpuſchcżeṅam? wotmojimó tebi: talej mócz zwożuẇe ſo na prawo wodawaṅa
rėchow, kotreż jo naſch kṅez ha zbóżnik jim daw; kotruż mȯcz mócz
klutżow ṁenuẇemó. Rėchi wodawacż pak ṅerėka nitżo druhe, hatż rėſchnikej
ẇeſowu póẇeſcż pżiṅeſcż, zo ſu jomu żtrafó joho rėchow zpuſchcżene;
najpṙedé wėtżne, potém pak też tżaſne, za tém hatż wón pokutu tżini.
Jene woprawdże pokutne zmóſleṅo pak wopokaza ſo też wo dowėṙeṅu napżecżo
zaſtojnikam bożim, prėdkſtejeṙam ſẇateje czérkẇe, paſtéṙam naſchich
duſchow, „kotréchż jo duch ſẇaté ſtajiw, Kréſtuſowo ſtadwa wodżicż,“ —
pokaza ſo wo poſwuſchnoſcżi, z kotrejż ſo tém wot nich pżi wudżėleṅu
wotpuſkow prėdkpiſaném dobrém ſkutkam podwolimó, ha teſamo doṗelnimó.

Z toho zpóznajeſch też, kak móże wot doſpownoho ha ṅedoſpownoho wotpuſka
rétż bócż. Doſpowné wotpuſk zpuſchcżi nam tżaſne żtrafó czéle, każ k
pżikwadej jubilejſki wotpuſk, kiż ſo kóżde 25. lėto wudżėli; —
ṅedoſpowné wotpuſk zpuſchcżi jenoj wėſté dżėl téchſamóch.

Żtȯ pak bó pżi wſchėm tém też deṙe nutsṅewidżaw — (ha to dṙe jo ha
woſtaṅe te najwoſobniſche za tebe, mój kżeſcżijano!) zo nichtón ṅemóże
tu ẇeſowu nadżiju woprawdże dóſtatoho wotpuſka mėcż, kiż ṅechaw pokutu,
wėrnu pokutu tżinicż. Bez pokuté ha polėpſcheṅa żiẇeṅa ſo podarmo
wotpuſka nadżijeſch.

Ta wot ſpóẇednika pżikazana pokuta jo zbótk ſtarej ha kruteje
czérkwinſkej pokuté, kiż ſo pṙenich tżaſach kżeſcżijanſtwa wėſtéch
rėchow dla hoṙekwadżeſche, ha huſto pjatnacże ha dwaczécżi lėt, haj
drudé tżas żiẇeṅa trajeſche. Déż <pb n="293"/>pokutné rėſchnik wulku
horliwoſcż wopokaza, habó déż ſẇacżi martraṙo za ṅoho proſchachu, bó
jomu huſto wėſté dżėl joho pokuté na jene habó nėkotre lėta, drudé też
czéle ſpuſchcżené. Tajke zpuſchcżeṅo wſchitkich pokutnéch ſkutkow
rėkaſche doſpowné wotpuſk. Z tżaſami bóchu poſtajene żtrafó do druhich
dobréch ſkutkow pżeṁeṅene. Napoſledku ſo telej ſtare czérkwinſke pokuté
zhubichu, pżez to, dokelż kżeſcżijeṅo ſwoju pṙeṅu horliwoſcż ha pokutne
zmóſ eṅo zhubichu, ha czérkej, każ rozomna, ſtaroſcżiwa macż, ſwoje
dżėcżi ẇaczé ṅeżtrafwaſche. Naſcha ſẇ. czérkej zpózna, zo bȯ nakwadżena
żtrafa ſwoje wotpohladaṅo, rėſchnika nakazacż, ṅedoſcżahnéwa; —
ẇeleẇaczé traż wina pohorżka bówa, ſwabóch k wotpadej wot czérkẇe wabiwa
ha k zahubeṅu duſchow ẇedwa. Te żtrafó ſamo pak czérkej żeni wuzbėnéẇa
ṅejo; zpokoji pak ſo jenoj, na teſamo nas dopomnicż ha k żeni
pżeſtawaczej ſẇatej winwatoſcżi polėpſcheṅa ha pokuté nas wutrobṅe
napominacż. Mó tebi, lubȯ kżeſcżijano! te jene nuzne ha zpomóżne huſto
doſcż praẇicż ṅemóżemȯ: zo pokuta wobſteji wo wėrném krutém prȯczwaṅu za
polėpſcheṅom, ha zo bez toho żadén wotpuſk móżné ṅejo. Dokelż wotpuſki
czérkej jenoż tém podawa: kiż z wėrnej hwubokej żelnoſcżu za tém żadaja
ha ſo próczuja: zo bóchu ſo polėpſchili. Tżim ẇetſche telej próczwaṅo,
tżim doſpowniſche polėpſcheṅo: tżim bȯle ha wėſcżiſcho zmėjeſch na
wotpuſku dżėl.

Ṅewėr, mȯj kżeſcżijano! zo ſnadż na wėſtéch dṅach, na kotréchż wotpuſk
pżipóẇedżené jo, wſchitke twoje rėchi wottżiſnécż ha za ṅe doſcżtżinicż
móżeſch, déż k ſpóẇedżi ha k bożom blidu dżeſch ha wėſte pacżeṙe
wuſpėẇeſch. Na telej waſchṅo bóchu wotpuſki ẇaczé żkodżeli hatż pomhali.
Naſcha ſẇata czérkej chcze nas ẇele ẇaczé k polėpſcheṅu naſchoho żiẇeṅa
napominacż pżez te lubeṅo, zo nam taſne żtrafó zpuſchcżicż chcze, kiż
bóchmó po ſṁercżi wo tamném żiẇeṅu wotcżerṗecż dérbeli. Spóẇedż <pb
n="294"/>ha ſẇate wopraẇeṅo ſtaj hako pżihotwaṅo ha ſrėdk pola kóżdoho
wotpuſka pżiporutżenej, dokelż ſtaj wot Boha poſtajenej ſrėdkaj naſchoho
wuſprawṅeṅa, dóſtacża bożeje nadé ha potajkim jentżkej móżnej ſrėdkaj
naſchoho wėſtoho nakazaṅa ha polėpſcheṅa.

Nawoż huſto telej ſrėdki, ha próczuj ſo, zo bó praẇe ẇele wotpuſkow
dóſtaw. Té budżeſch je dȯſtacż, déż tebi polėpſcheṅo twojoh żiẇeṅa praje
na wutrobe leżi. Tżiṅ tak ẇele hatż móżeſch; żtoż potom hiżcżen
pobrachẇe, budże tebi wot ſmėlnoſcże bożeje ſpuſchcżene.

Wot ſẇatoho wopraẇeṅa.

Wopomṅ ródṅe, żto maſch prėdk — ha żto dóſtaṅeſch, déż k bożomu blidu
pżiſtupiſch. —

Wopomṅecżo Jėzuſa, joho luboſcże, joho ſṁercże jo pżi tém wowna wėcz.
Dokelż bójſki zawożeṙ tutoho ſẇatoho ſakramenta ſam pżi joho nutsſtajeṅu
praẇeſche: to tżincże k mojomu wopomṅecżu! Ha ſẇ. Pawow praẇi: „tak
huſto hatż wó tutón khlėb jėſcż ha tutón kheluch picż budżecże, dérbicże
ſṁercż toho kṅeza zjeẇicż, dójż wón pżindże.“ To jo tón ſakrament teje
wėré ha luboſcże; kotréż też kommunion, to jo zjednoſcżeṅo rėka, dokelż
chczéſche Jėzus pżez ṅón bez ſobu ha ſwojimi wėriwémi najnutniſche
zjednoſcżeṅo zawożicż ha zdżerżecż. Każ naſch zbȯżnik ſam praẇi: „żtoż
moje ṁaſo jė ha moju krej pije, tȯn woſtaṅe wo mni ha ja wo nim.“

Hale kajka jo twoja wėra, ha kajka twoja luboſcż? Dé bó Jėzus k tebi
praẇiw: pżecżelo! tżohodla ſé té pżiſchow? żto chczéw té wotmojicż, joli
z ṅetżiſtém ſwėdoṁom, bez prėdkwzacża ſwojoho nakazaṅa, bez tżeſcżow<pb
n="295"/>noſcże ha pobożnofcże ſo pżibliżiſch? Żtȯż ſo to zważi,
pżiſtupi ṅedoſtojné ha zrėſchi ſo, każ japożtow praẇi: na cżėẇe ha kreji
ſwojoho kṅeza. Tohodla dérbi ſo tżwojek pṙedé deṙe pżepótwacż ha ſwoje
ſwėdoṁo ha wutrobu kedżbṅe pżeladacż, kajkej wonej pżed Bohom ſtaj.

Ṅebódż pak też bojazné, lubȯ kżeſcżijano! déż k bożomu wopraẇeṅu dżoſch.
Sé té pżecżiwo Bohu ha twojim bliſchim deṙe zmóſlené ha jo woprawdże
twoja kruta wola: ſo polėpſchicż — da ṅedaj ſo anicz pżez twoje
pṙedawſche rėchi, kotreż ſé hórczé wobżelnoſcżiw ha kotréchż ſé ſo wėrṅe
wuſpóẇedaw, — anicz pżez twoje ſwaboſcże ha ṅedoſpownoſcże wotraſchicż
habó mawomóſnoho ztżinicż. Poniżuj ſo pżed Bohom ha dowėr ſo na joho
ſmėlnoſcż. Ruṅe tutón ſẇ. ſakrament budże tebe ze ſélnoſcżu wobdaricż wo
twojich ſwaboſcżach ha ze zpokojnoſcżu wo twojich wobcżeżnoſcżach ha
hoṙach.

Pobożnoſcż pżi ſẇ. wopraẇeṅu.

Do ſẇatoho wopraẇeṅa.

K Twojomu ſẇatomu blidu pżiſtuṗu dżentſa, mȯj kṅeże ha Bożo! O daj mi
tola deṙe zpȯznacż, żtoż nėtk prėdk mam ha ſebi k wutrobe wzacż te
zbożo, kiż ſo mi ſtaṅe! — Té, mȯj bȯjſki wumȯżniko! ſé wo tutém najſẇ.
woblatku bez nami wėrṅe ha woprawdże pżitomné. Każ Té, wėtżné Bożo!
nėhdé wo naſchim cżėle z twojimi japożtowami wobkhadżeſche, tak widżu
Tebe nėtk pżedomnu na ſẇatém wowtaṙu. Ze ſẇ. Domaſchom chczu pżed mojim
pżitomném Bohom na kolena padnécż ha z nim wuznacż; „mȯj kṅeże ha mȯj
Bożo!“

Hako tajki chczejſch Té nėtkoj nutskhȯd wzacż do <pb n="296"/>mojej
wutrobȯ; chczeſch ſo nutṅe zo mnu zjednoſcżicż; chczejſch wſchė
zpomȯżeṅo twojich zaſwużbow mi ſobudżėlicż; z pownoſcżu twojoho bȯjſtwa
wo mni bȯdlicż; ha moju duſchu zẇeſelicż ha wokżewicż z twojej ſẇatej
pżitomnoſcżu. O mȯj Bożo! kak lubuẇeſch Té tżwojetże duſche, kiż
chczejſch pżi wſchėm, żtoż ſé za nas tżiniw, też ſam hiżcżen pżincż ha
wo nami bȯdlicż!

O mój lubȯ kṅeże! żto ſém ja tżiniw, zo bȯch hȯdné bȯw tajkolej zboża?
żto jo na mni, zo chczejſch ſo poniżicż, twoje bȯdwo wo mni wzacż! Ach,
nicz hako bȯch ſebi tulej nadu zaſwużiw, hale dokelż ju nuzṅe potṙebam;
— nicz hako bȯch ſo za doſtojnoho dżerżaw, Tebe wo mni hoſpoduwacż, hale
dokelż bez tebe wopuſchcżené bwudżu wo puſcżiṅe toholej żiẇeṅa, żadam ha
zdéchuẇu nutṅe k Tebi: pȯj mȯj lubȯ Jėzuſo, ha woſtaṅ pżi mni! Té dżėn
pżindżeſch ke mṅe hako mȯj zbȯżnik, zo bȯ z dowėṙeṅom ha z nadżiju moju
wutrobu naṗelniw. Té ṅechaſch ſṁercż rėſchnika, hale zo bȯ ſo polėpſchiw
ha żiwȯ bȯw. Té ſam praẇiſch: „pȯjcże ke mṅe wſchitczé, kiż ſcże mutżni
ha wobcżeżeni, ja chczu was wolożicż.“ Ṅedérbjaw ſo k Tebi dowėricż, na
tebe czéle zpuſchcżicż. O da pżindż ke mṅe, mȯj Jėzuſo! hako lėkar
khoromu, zahȯjicż rané mojeje duſche! pżindż hako kṅez ṅebes ha zeṁe,
wobohacżicż moju khudobu; pżindż ṅebeſki khlėbe ha wėrné napȯẇ duſchow,
wokżeẇ ha poſélṅ moju wȯdnu, latżnu wutrobu. —

O zpodżiwne ha pȯtajne zpomȯżeṅo, kiż tutȯn ſẇ. ſakrament nam ſobudżėli:
jow naſch duch nowo nadé dȯſtaṅe; zhubenu ſélnoſcż k do<pb
n="297"/>bromu zaſé nadeṅdże. Naſcha wutroba zraduẇe ſo wo Bohu, ſwojim
zbȯżniku, ha wo nadżiji wėtżnoho żiẇeṅa. Haj duchowne zpomȯżeṅo ha
nutskomna nadobizna jo huſto tak mnoha, zo też woſwabene cżėwo zhoni
twoju ſẇ. pżitomnoſcż, o Bożo! ha nowoho żiẇeṅa ſo ẇeſeli. Budżeſchli Té
wo mni, mȯj Jėzuſo! żto mi potém hiżcżen pobrachuẇe? za tżim mȯw hiżcżen
żadacż, déż wobſénu Tebe, moje najẇetſche kubwo! —

Tak huſto hatż Tebe, mȯj lubȯ Jėzuſo! pżi tutém ſẇatém wopraẇeṅu
dȯſtanu, mȯżu ṙecz: zo ſé Té czéle mȯj; hale ach, mȯżu, kiż ſém Tebe
hiżon tak huſto dȯſtaw, też praẇicż: zo ſém ja czéle twȯj? Ach, „ja
ṅejſém hȯdné, zo bȯ Té nutsſchow pod moju tſėchu, hale ṙek jenoj ze
ſwowom, ha wuſtroẇena budże moja duſcha,“ budże hȯdna, Tebe dȯſtacż.
Pȯj, mȯj kṅeże ha Bożo! pȯj do mojej ṅedżakomnej, ṅeſwėrnej wutrobȯ,
kotraż hiżcżen tak na ſwėtném wiſé, ha ſebi tak ẇele dowėri. Lej, wo
hwubokej poniżnoſcżi podam Tebi moju wutrobu ha wſchitke moje ſtawȯ ha
proſchu: Té chczéw po twojim ſẇatém zpodobaṅu teſamo wudebicż, k hȯdnomu
wobodleṅu twojeje bȯjſkeje hordoſcże pżihotuwacż ha czéle pżeſtworicż.

Té, o dobrocżiwȯ kṅeże! pohladṅeſch ze zpodobaṅom też na ṅedoſpowne
prȯczwaṅo: o woz da nadṅe hoṙe ha daj ſebi lubicż, déż ſo ſamoho czéle
Tebi podam. Té, mȯj bȯjſki wumȯżniko! budżeſch kṅez ha porutżer, Té
ẇedżicżer ha pżecżel mojeje duſche! Wſchitkomu ſo wotṙeknu, ha Tebi
jentżczé ſo podam. Moje <pb n="298"/>czéwo pżichodne żiẇeṅo budże
zawėſcżi wobſwėdſicż, zo ſém czéle twoje lubo poſwuſchne dżėcżo. Kȯżde
wokomikṅeṅo, kotreż twoja nada hiżcżen mi popżeje, budże dżakpraẇeṅo za
ṅewupraẇitu luboſcż, kotruż mi dżentſa z nowa wopokażeſch; kȯżdé wodéch
mojoho horta budże twoju khwalbu ſpėwacż; kȯżde pohibṅeṅo mojich ſtawow
twoje ṁeno ſẇatoſcżicż; — kȯżde pomȯſleṅo duſche, kȯżde pohnuwaṅo
wutrobȯ po twojim ſẇatém zpodobaṅu zwożene!

Kak blizko jo hiżon te ſtraſchne wokomikṅeṅo, na kotreż ſém ſo tak dowho
pżihotuwaw — za kotrémż tak nutrṅe żadam. Każ jeleṅ żada za kużowom
wodé, tak żada moja wutroba za Tobu. Pȯj, Té nutna żadoſcż mojeje
duſche; ha ṅekomdż ſo dlėje! O wȯ wſchitczé Sẇacżi bożi! wobdajcże thrȯn
ſmėlnoho wȯtcza, mojoho ha waſchoho zbȯżnika, ha wuproſchcże mi nadu
doſtojnoſcże ha hȯdnoſcże. Jėzuſo! Tebi ſém żiwȯ! Tebi chczu wumṙecż!
Twȯj zwoſtacż do wėtżnoſcże! Ja du, mȯj Bożo! mȯj jandżel pėſtoṅ pżewodż
ṁe. Amen.

Ṅeſtup żeni, mój kżeſcżijano! k ſẇ. wopraẇeṅu zdobom po ſẇ. ſpóẇedżi,
pṙedé hatż ṅejſé k najmeṅſchomu tulej modlitbu pobożṅe wuſpėwaw.

Do bożoho wopraẇeṅa ſpėẇe ſwużownik pżi wowtaṙu zjawnu ſpȯẇedż.
Wobżelnoſcż hiżcżen jun krócż twoje rėchi, ha proſch Boho pżez Jėzuſa ha
joho zaſwużbó wo wodacżo.

Mėſchnik ſo potém k ludej wobrocżi, praẇiczé: „Bóh wſchohomóczné ſmėl ſo
na wami, wodaj wam waſche rėchi ha doẇedż was kwėtżnomu żiẇeṅu. Amen.“
Mėj krutu nadżiju, zo <pb n="299"/>ſu tebi twoje rėchi wodate, joli ſé
wſcho tżiniw, żtoż wo twojej moczé lejżeſche, ſo za pżichodnoſcż
polėpſchicż ha pwodé wėrneje pokuté pżiṅeſcż, ha tak wodacża pżed Bohom
ſo hódné ztżiniw.

Sẇate woblatko wo ruczé, ṙekṅe mėſchnik tſi krócż: „lejcże jeṅo boże!
kotreż pṙecż bėṙe rėchi ſwėta!“ Wopomṅ z nowa nutṅe ha ſtaj ſebi wo
duchu żiẇe prėdk: żto té dóſtaṅeſch! kwóṅ ſo hwuboko k zemi pżed Bohom,
kiż jo tebi tak blizko! kwoṅeṅo ṅech pak jo znaṁo twojeje nutskomneje
wėré ha poniżnoſcże; mėj też ſélne dowėṙeṅo do Jėzuſa, twojoho
wumóżnika.

Déż mėſchnik ſẇ. woblatko tebi na jazék powożi, praẇi wón: „cżėwo
naſchoho kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa wobkhowaj twoju duſchu k wėtżnomu żiẇeṅu.
Amen.“ Z tém jo zjawne wupraẇene, tżohodla Jėzus k tebi pżindże.
Zjednoſcżuj ſo tohodla czéle z Jėzuſom ha to na wėtżne! nitżo ṅeſṁe tebe
pżichodṅe ẇaczé wot joho luboſcże dżėlicż.

Po ſẇatém wopraẇeṅu.

Nėtk ſém namkaw, kotrohoż moja duſcha lubo ma, za kotrémż wona żada;
nidé ẇaczé Tebe ṅewopuſchcżu, mȯj Jėzuſo! Żto mȯże wo ṅebeſach ha na
zemi ṁe zbȯżnoho ztżinicż hatż té, mȯj wumȯżniko? Kak wȯſoko ſé ṁe
pozbėnéw; z tżeſcżu ha z hordoſcżu ṁe wobdariw! Żto mȯże ſwėt za mṅe
wobſénécż ze wſchėm ſwojim bohaſtwom! déż Té, moje najwȯſche kubwo,
bȯdwo wozṁeſch wo mojej wutrobe! — Żto budża mi wſchė ſwėtne ẇeſela, déż
Té, ṅebeſki kṅeże! mi dariſch wėtżne wokżecża! Żto budża <pb n="300"/>mi
tżwojetże pżecżelſtwa? Té, o Jėzuſo! ſé jencżki wėrné pżecżel mojeje
wutrobȯ. Khwal moja duſcha ſwojoho kṅeza ha zraduj ſo wo Bohu, twojim
lubwaném zbȯżniku. Té ſé, o kṅeże! nadṅe pohladnéw na twojoho
ſwużownika; wȯdnoho naſécżiſch Té z kubwami ha pozbėṅeſch z procha
poniżnoho.

Żto mȯżu Tebi k dżakej wrȯcżicż, najlubſchi Jėzuſo! Ach to ṁe tak
zrudżi, zo ſém khudé, hubené ha nimam nitżo, żtoż bȯ ſo Tebi zpodobawo.
Té, o Bożo! jencżczé wote mṅe żadaſch: tu mi dżentſa wopokazanu dobrotu
wużiwacż ha luboſcż z luboſcżu wotrunacż. To dérbi mȯj dżak bȯcż ha pwȯd
mojeje pobożnoſcże. Té, o wſchohowėdomné! widżiſch moju wutrobu ha
wėſch, kak wėrṅe Tebe lubuẇu. —

O najdobrocżiwſchi Jėzuſo! Té ṅejſé ke mni pżiſchow, mȯj dżak dȯſtacż;
hale z nadu ha z dowėṙeṅom ṁe naṗelnicż: zo bȯch be wſcheje bojoſcże
Tebi zjeẇiw, żtoż mi na wutrobe leżi. Tak da chczu rétżecż z Tobu wot
wobletża k wobletżu. Nicz wo bohaſtwo proſé twoje dżėcżo, nicz wo tżeſcż
ha ẇeſela. Wo to jenoj proſchu: popżej, zo bȯch bȯw, kajkiż Té ſé: tak
pobożné, tak Bohu zpodobné! Ja nimam poniżnoſcże ha ṅemȯżu ſo
podcżėſnécż woli mojich ſtarſchich ha prėdkſtejeṙow; ṅemȯżu ṁeltżecż ha
poſwuchacż. Té maſch poniżnoſcż bohacże; daj mi twoju poniżnoſcż, wo
kotrejż żwobju leżeſche — ha twoju poſwuſchnoſcż, z kotrejż bė hatż do
tſiczétoho lėta khudém ſtarſchim podaté. Ṅezcżerpné mȯrkotam wo kȯżdém
kżiżu, déż tola wėm, zo wot Tebe, o Bożo! pżindże: o popżej <pb
n="301"/>mi twoju zcżerpnoſcż, z kotrejż pod dṙewom cżeżkoho kżiża
dżėſche. Najſẇacżiſchi Jėzuſo! nichtȯn ṅemȯże, ha też ja ṅemȯżu wo
ſwojim powowaṅu tżiſté ha poczcziwȯ wo zmȯſleṅu ha ſkutkwaṅu ſo
wobkhowacż, joli Té mi nadu k tomu ṅepopżejeſch: o lin do mojej wutrobȯ
najṙenſchu wſchitkich poczcziwoſcżow, tu tżiſtotu. Wtżora, haj dżentſa
hiżcżen wo ſẇ. ſpȯẇedżi ſém Tebi ſlubiw: tȯnlej rėch ... nidé ẇaczé
woboṅcż; tamulej poczcziwoſcż ... ſkutkwacż. O daj mi nadu, za tém
wȯjwacż, Té pżikwadże wſchėch poczcziwoſcżow! Lej moju wutrobu: wo wſcho
to proſé twoje dżėcżo nicz tżwojekow dla, hale jencżczé, zo bȯ ſo Tebi
zpodobawo; ja wėm, zo mȯżu Tebe ha twojoho ṅebeſkoho wȯtcza z tém
zẇeſelicż.

Tebi, mȯj Bożo! porutżu dżentſa też moje tżaſne ſtaroſcże: daj mi
wſchėdné khlėb — ẇedż ṁe pżeczé bez dobréch tżwojekow — pomhaj mi, ſebi
te powowaṅo wuzwolicż, kiż jo po Twojej bȯjſkej mudroſcżi za mṅe
najzpomȯżniſche; ṅetżin zo mnu po mojej, hale po twojej ſẇ. woli. —
Zakitaj ha poſélṅ ṁe wo bėdżeṅu napżecżo zpȯtwaṅam. Té wėſch, żto jo za
mṅe ſtraſchne; tżin ṁe kedżbnoho na wſchitke ſtraſchne pżileżnoſcże ha
pomhaj mi, ſo téchſamȯch zdaluwacż: lej, kṅeże! tam .... jow .... ſém ja
zrėſchiw! tamȯn tżwojek .... tama khejża .... rubi mi ṅewinwatoſcż ha
mėr ſwėdoṁa! pȯṅdu tam zaſe? nidé ẇaczé! wobkhowaj, zdżerż ṁe!

Żto bȯch ja zawinéw, bȯchli Tebe zaſé wopuſchcżiw! Twoju luboſcż z
ṅedżakom pwacżiw; twoju wȯtczowſku ruku wot ſo ſtortżiw! Ṅebȯ rėch tżim
ẇetſchi bȯw za mṅe, kiż ſém Tebe dżentſa <pb n="302"/>dȯſtaw?
Bohurubeṅſtwo woboṅdże, żtȯż tȯnlej kaṁentné, wot tżwojetżich rukow
natwaṙené tempel woṅetżeſcżi; hale ſurowiſche bohurubeṅſtwo woboṅdu ja,
joli duſchu, kotruż Té dżentſa twojomu wobodleṅu wuzwoliſch — joli
cżėwo, kotreż jo twȯj wėrné tempél, dé zaſé wėdomṅe pżez rėch
woṅetżeſcżu. Jenoj zaſakwoj wutrobe bȯ to mȯżnȯ bȯwo. —

Wodaj twojomu dżėſcżu, lubȯ Jėzuſo! kotreż ſwoju pobożnoſcż zkȯntżicż
ṅemȯże bez wopomṅecża ſwojeje ſwaboſcże. Ach, kak huſto ſém hiżon ſebi
prėdkwzaw: moje żiwo dné khodżicż pżed twojim ſẇatém wobletżom — ha tak
mawo mȯj ſlub dżerżaw! Ze ſtrachom wopuſchcżu twȯj dom, lubȯ wotcze! —
Tola tżoho dérbjaw ſo bojecż: wſchak chczeſch Té, o kṅeże! zwoſtacż pżi
mni! Tebe noſchu wo mni! ſém twȯj ſẇaté tempél! — „Nėtk ṅebudu ja żiwȯ,
hale Kréſtus wo mni!“ Żto mȯwo mi ṅemȯżne bȯcż pżi twojej bȯjſkej
pomoczé? żto mi cżeżko padnécż pod twojim kréwom? z Tobu pżedobȯdu ſwėt!
— pżewinu ſo ſamoho! — pżed Tobu cżepotaja helſke moczé. Z dowėṙeṅom ha
z nadżiju naſtuṗu tȯn wot twojej ṅezkȯntżnej mudroſcże mi prėdkpiſané
pucż wo żiẇeṅu. Ja wėm: zo budżeſch Té, joli ſo jenoj Tebi czéle podam,
wo wutrobe wſchitko dokoṅecż k twojomu bȯjſkomu zpodobaṅu ha wo żiẇeṅu
wſchitko wodżicż k mojomu tżaſnomu ha wėtżnomu zpomȯżeṅu.

Dérbjawo dé wo mojim żiẇeṅu te ṅezbȯżne wokomikṅeṅo pżincż, zo zabudu na
Tebe, na Twoju dżentſa mi wopokazanu luboſcż: o da ṅewotwobrocż ſo wote
mṅe, mȯj kṅeże ha Bożo! <pb n="303"/>dżi za mnu z twojej luboſcżu, ha
wowaj ṁe k ſebi! pohladaj na mṅe z rȯzbu twojeje bȯjſkeje zprawnoſcże,
każ na Pėtra nėhdé pohladné, zo też ja woteṅdu ha hȯrczé wopwakam.
Wobradż nadu twojomu dżėſcżu pżez Jėzuſa Kréſtuſa, naſchoho kṅeza ha
wumȯżnika. Amen.

Daj, o kṅeże! zo wſchitczé, kotréchż ſé z jandżelſkej czérobu naſécżiw,
wo jandżelſkej ṅewinwatoſcżi pżed Tobu khodża. — Popżej, zo luboſcż,
kotruż ſé dżentſa wo nami zapaliw, ṅewuhaſṅe; ha dżak, kotromż wutrobȯ
zahoriw, ṅewoſwabi do wėtżnoſcże. Amen.

Tebe chczu ſtajṅe lubuwacż, k tebi ſo modlicż, tebe doſtojṅe wużiwacż, o
ſẇata hoſcżina! wo kotrejż ſo Jėzus Kréſtus wużiẇe, wopomiṅaṅo joho
cżerṗeṅa ſẇecżi; hoſcżina, kotraż duſchu z nadami wobdari ha zawdak
wėtżneje hordoſcże wudżėla. Amen.

Żonuwané ha z dżakownoſcżu khwalené bȯdż ſtajṅe najſẇacżiſchi ſakrament
wowtaṙa. Amen.

Wutżbó ha napominaṅa

za wėſte powowaṅa ha ſtarobó.

Wutżbȯ za mwodżenczow ha kṅeżné.

Nitżo ṅedérbeli ſebi wóſche ważicż, nitżo bóle na kedżbu bracż ha
ſwėrniſcho wobkhowacż, moji najlub<pb n="304"/>ſchi, hatż waſchu
ṅewinwatoſcż ha tżiſtotu. Tżiſtota jo najṙenſche débeṅſtwo woſobṅe
waſcheje ſtarobó: pwodżi wo wami mėr ſwėdoṁa, ẇeſowoſcż ducha, ſélnoſcż
ha ſtrowoſcż żiẇeṅa; pżihotuẇe wam wėrne, trajacze ẇeſela; tżini was
luboznéch pżed Bohom ha tżwojekami; ha jeje móto wo ṅebeſach jo wulke ha
wėtżne. — „Zbóżni cżi, kiż ſu tżiſteje wutrobó, woni budża Boha
widżecż,“ praẇi Jėzus.

Ṅetżiſtota pak jo żadwawoſcż pżed Bohom ha najẇetſcha haṅba pżed
rozomnémi tżwojekami. Ṅetżiſcżi padnu hubſcho do ṅekmanſtwow ha zkażeṅa,
z kotrohoż ſo zkóntżṅe ẇaczé pozbėnécż ṅezamóża. Hiżon jow na zemi
pżihotuẇu ſebi najhórſche poroki ſwojoho ſwėdoṁa; — ſtruchwoſcż,
khoroſcże ha hubeṅſtwa — ha tżoho maja ſo nėhdé nadżijecż wo wėtżnoſcżi?
—

Nėkotſi boja ſo jenoj haṅbó, kiż z tutoho rėcha naſtaṅe. Jenoj tu wot ſo
wotwobrocżicż jo jich prócza; rėcha ſamoho ſo tak jara ṅeboja ha zwola
do ſwojich zwóch nakhilnoſcżow; ha woboṅdu tżwojetżu doſtojnoſcż najbóle
wohidżacze ſkutki.

Chczeſch twój najdróſchi pokwad, twoju tżiſtotu, kotruż junkrócż zhubenu
żeni ẇaczé ṅenamkaſch, wobkhowacż, pżed tżaſném ha wėtżném zahiṅeṅom ſo
wobrucż, da:

Tṙebaj wſchė k tomu pżihodne ſrėdki.

1. Ṅebódż żeni lėni. Lėṅoſcż jo wſchėch, tak też najżadwawiſchoho rėcha
ṅetżiſtoté zapotżatk. Stajṅe tżin ſebi nėżto za dżėwo. Też na ṅedżelach
ha ſẇ. dṅach, déż jo rutżne dżėwo zakazane, ṅepodaj ſo próznoſcżi ha
nawożej tżas na wużitne waſchṅo; tak zo duſcha nima tżaſa, na zwo móſle
pżincż. Żeni ṅe<pb n="305"/>woſtaṅ leni wo wożu leżo, déż ẇaczé zpacż
ṅemóſch, habó dlėje zpacż cżi trėbne ṅejo.

2. Dżerż praẇe na boże pacżeṙe! te wobnoẇa wo nami dopomṅecżo na Boha ha
Jėzuſa; pohnuwaja k ſwėṙe wo ſkutkwaṅu naſchoho zpomóżeṅa; poſélṅa wo
zpótwaṅu z ṅepżewinétej moczu. Déż pżi najſélniſchim wabeṅu jenoj z
wótżkom pobożṅe k ṅebju pohladṅeſch, na twojoho Boha, luboho wótcza,
wſchohowėdomnoho ſudnika zpominaſch, jenoj zdéchwantżkom poſpėẇeſch;
zawėſcżi: Té ṅebudżeſch zrėſchicż. Rano zmolom z Bohom zapotżinaj;
pomóſli ſebi, do kajkich pżileżnoſcżow ha zpótwaṅow pżincż móżeſch, ha
kak ſo pżi tém zadżerżecż chczeſch. Ẇetżor ſo wopraſchej, kak ſwėrṅe ſé
twoje prėdkwzacża dżerżaw. Ṅedżelſke ha ſẇate dné praẇe ſẇatoſcżuj,
(ladaj ſtronu 15). — Zpomṅ huſto na kóncz wſchėch tżaſnéch ẇeſelow; na
ſṁercż (ladaj ſtronu 265); na twojich ſtarſchich ha pżecżelow, kiż ſu
tebi do wėtżnoſcże pṙedé ſchli (ſtronu 264) ha zo traż zkoro za nimi
póṅdżeſch. — Zpomṅ na twojoho jandżela pėſtoṅa — na twoje ſpóẇedne ſlubó
— ha poſlene wopraẇeṅo. Tżeſcżuj wot wutrobó najſẇ. kṅeżnu Marju. Spėwaj
huſto, joli móżno wſchėdṅe pobożnoſcż na ſtroṅe 241!

3. Ṅewobkhadżej żeni z ṅepėknémi ludżimi, kiż ſu wo ſwojim zadżerżeṅu
ṅepżiſtojni ha ṅehaṅbicżiwi. Zwo towarſtwa zkaża dobre waſchṅa!

4. Ṅedaj ſo zaẇeſcż wot watkich rétżi zaẇednikow, kiż nėżtożkuliż
ṅepżiſtojne za rėch ṅezpóznaja. Kedżbuj ha poſwuchaj na wós nutskomnoho
ſudnika twojoho ſwėdoṁa.

5. Potwótż zmolom woprėdla kóżdu zwu móſl ha ṅetżiſtu nakhilnoſcż. Bódż
tżeſné ha haṅbicżiwó, déż ſé ſamlutki: mėj ſtajṅe Boha pżed <pb
n="306"/>wotżomaj! Dżerż twoje cżėwo ſẇate hako żiwó tempél bożi, hako
ſobuſtaw Jėzuſa Kréſtuſa. Bóh wſchitko widżi! Nitżo ſebi ṅedowol, tżohoż
bó ſo pżed najſẇ. wótżkom bożim haṅbuwacż ha bojecż dérbjaw.

6. Zadſpėj wſchė ṅepżiſtojne żorté ha hré. Bėr ſo nakedżbu, zo nitżo
tajke ṅerétżiſch, ṅeſpėẇeſch, ṅewobladẇeſch, ha na nitżo tajke
ṅepoſwuchaſch, żtoż mówo ṅetżiſte móſle wo tebi zbudżicż. Ṅetżitaj żane
knihe, kotreż tajke nėżto wopżijeja.

7. Zdaluj ſo wſchėch ſtraſchnéch, woſobṅe nócznéch hromadu pżindżeṅow,
wſchėch ṅepżiſtojnéch wobẇeſeleṅow! Pżi naſchich nėtuſchich ſtraſchnéch
rejach zblėdṅe twoja ṅewinwatoſcż; pżi nóczném domwodżeṅu ſo k rowej
ṅeſe.

8. Ṅebódż z tżwojekom druhoho zplahwa żeni ſam; noczé z zczéwa nicz.
Ṅeṁej tak ṁenwane dobre znajenſtwo; ṅech jo teſamo woprėdka praẇe
ṅewinwate, twój jandżel hiżon pwaka, dokelż jo twoja tżiſtota ha
ṅewinwatoſcż wo ſtraſche. Najẇaczé tajkich pżecżelſtwow zkóntżi jara
zrudṅe ha po tajkim znajenſtẇe ṅejo z ẇetſcha żane, habó jenoj
ṅezbożomne mandżelſtwo.

9. Dżerż mėru wo jėdżi, ha bóle hiżcżen wo picżu. Każ woheṅ poduſécż
ṅebudżeſch, kotromuż ſtajṅe pżikwaduẇeſch, ruṅe tak mawo móżeſch ſo
tżiſté ha ṅewinwaté zdżerżecż, ſéli ṅemėrné wo jėdżi habó picżu.
Najżkódniſchi jo palencz. Toho zdżerż ſo czéle! To wėſcżi ṅebudżeſch
wobżaruwacż! —

10. Za ṅeẇatk ṅemėj, żtoż jo wo najṁenſchim napżecżo pżiſtojnoſcżi.
Ṅepraẇ żeni: jenoj tolej chczu ſebi dowolicż, heẇak wėſcżi nitżo! habó:
jenoj tón krócż hiżcżen, potém zawėſcżi nidé ẇaczé! Żtóż jo wo mawóm ha
najṁenſchim ṅeſwėrné, budże to też wo ẇetſchim! Pżez to budżeſch jenoj
wós ſwėdoṁa wutu<pb n="307"/>picż, ha khrobwiſchi z jenoho rėcha do
druhoho padnécż. Żtóż pṙeṅu krotżel ważi, jo druhu hiżon ſobu naſtupiw.

11. Wobkṅeż twoju zmóſniwoſcż; wotcżehṅ ſebi drudé też na dowolenéch
ẇeſelach nėżto: na jėdżi ha picżu, na ſpaṅu, na rétżach, na ladaṅu.
Wukṅeſchli tak wo mawóch dowolenéch wėczach ſo pżewinécż, zmėjeſch
zkerſcho mócz, tradacż ha ſebi zapóẇeſcż, déż jo nėżto cżeżke pżewinécż
trėbne.

Pacżeṙ pȯczcziwoho mwodżencza.

O ſmėlné Bożo! Té ſé mȯczné wucżek wſchėch ſwabȯch: ṅewopuſchcż też ṁe z
twojej nadu na ſtraſchném pucżu mojeje mwodoſcże; zo bȯch pżeczé khodżiw
pżed twojim najſẇ. wobletżom ha wſchoho ſo pilṅe zdaluwaw, żtoż jo Tebi,
najlubſchi wotcze! ṅezpodobne.

Wobradż mi mudroſcż z twojoho bȯjſkoho ſtowa, zo wuknu wotwobrocżicż
mojej wotżi wot ſwėtnéch prȯznoſcżow; ha zpotżinam zahe ẇeſowoſcż
namkacż na wſchėm, żtoż tżeſne, pżiſtojne ha Tebi lubo jo. Daj, zo
zpȯznaju: kak ſtraſchne zwo towarſtwa ſu: zo cżėkam pżed ṅepżecżelom
mojeje ṅewinoſcże ha hidżu pṙeṅu krotżel zwoho.

Poſélṅ moju ſwaboſcż, o kṅeże! z twojej bȯjſkej ſélnoſcżu napżeeżo
wabeṅam zaẇedżaezoho ſwėta: zo ṅebȯch ſtupiw do ſwużbȯ prȯznoſcżow ha
ṁaſnéch pożadoſcżow; ha ṅecżahnéw za jich wohidném pżahom. — Wobkhowaj
ṁe pżed lȯchkazmȯſnoſcżu, kiż wotſtorkuẇe te dobre, ha zakomdżi
najṙenſchi tżas żiẇeṅa; pżed hordoſcżu, kiż ſebi dowėri ha kedżbu nima
radu ha napominaṅa dru<pb n="308"/>hich rozomniſchich ha dobréch
tżwojekow. Zpoſchcż nadṅe, zo zpominam na mojoho ſtworicżeṙa wo dṅach
mwodoſcże, pṙedé hatż pżindu dné zrudnoſcże. Też tam, dżeż żane tżwojſke
woko ṅelada, dopomṅ ṁe, o kṅeże! zo pżedo mnu ſtejiſch ha ṁe widżiſch. —

Stwor tżiſtu wutrobu wo mni, mȯj Bożo! zo khodżu wo ṅewinoſcżi ha
ſẇatoſcżi; zo ṁe wo ſtarobe ṅewobcżeża rėchi mwodoſcże. Naṗelṅ ṁe ze
ſẇatej bojoſcżu, jencżku ṅetżiſtu mȯſl, habȯ żadoſcż wo mojej wutrobe
wobkhowacż. Popżej mi nadu, mojich ſtarſchich ha prėdkſtejeṙow lubuwacż,
ha pżez poniżnoſcż, pżecżelnoſcż, pżiſtojnoſcż ha bohabojoſcż, pżez
pilnoſcż ha dżėwawoſcż jich tżeſcżicż ha zẇeſelicż. Daj, zo bȯch, ruṅa
mojomu bȯjſkomu wumȯżnikej Jėzuſej Kréſtuſej, roſt ha pżiberaw każ na
ſtarobe ha lėtach, tak też na zpodobaṅu pżed Tobu ha dobrémi tżwojekami.
Amen.

Pacżer poczcziwoje kṅeżné.

Kṅeże, wſchohowėdomné! Tebi ſu znate wſchė tżwojetże potṙebnoſcże, ha Té
wėſch ha zrozemiſch lėṗe, hatż mȯ ſami, wo tżo proſécż mamȯ.

Ṅebeſki wotcze! ja ṅeproſchu wo cżėwnu ṙanoſcż ha hinite kubwa, kiż ſu
tak huſto wina, zo duſcha wohidżi. Nė, mȯj kṅeże! wo to proſchu: zo
jencżki wėrné pokwad kṅeżné: ṅewinwatu, tżiſtu wutrobu ſwėru wobkhowam,
ha radſcho żiẇeṅo zhubju, hatż telej drohe kubwo; kotreż zhubene, ſo
żeni ẇaczé ṅewrȯcżi. Wobdar ṁe z kedżbnoſcżu ha z mudroſcżu, wucżeknécż
wſchėm ſtracham zaẇedżeṅa. Wotwobrocż wote mṅe krob<pb n="309"/>woſcż
ducha, kiż ſo do pżileżnoſcżow podaẇe, mėniczé, zo żkodżecż ṅebudża.
Popżej nadṅe, zo wotżi kedżbṅe paſu ha jazék wobkṅeżu. Stwor haṅbitżiwu
wutrobu wo mni, kiż ſo naſtrȯżi ha tżepocze też pżed ṅepżiſtojném
żortom. Daj ſo mi zpodobacż wo cżichocże ha zakhowaṅu doṁaczoho żiẇeṅa.
Tak budu po ṙaném pżikwadże ſẇateje Marje najwėſcżiſcho poniżnu, tżiſtu
wutrobu wo mni hajicż. Tak ſo twojoho zpodobaṅa, mȯj Bożo! hȯdna
tżinicż. Tak pżez twoju zpomȯżnu nadu pohnuta ha poſélṅena, wo wſchėm,
żtożkuliż twoja bȯjſka wola na mni wobzankṅe, wo poniżnoſcżi ha
zpokojnoſcżi, wo ṅewinwatoſcżi ha poczcziwoſcżi ſo wo Jėzuſu mojim
zbȯżniku ẇeſelicż ha zraduwacż. Amen.

Pacżer kżeſcżijanſkoho ſwużownika ha dżėwacżeṙa.

„Wo pocże twojoho wobletża dérbiſch twȯj khlėb jėſcż.“ To bė ſudżeṅo,
kiż po pṙenim rėchu czéwȯ tżwojetżi zplahw tṙechi. Z luboſcże ſta ſo
telej bȯjſke wotſudżeṅo; dokelż pżez rėch zhubenu ṅebeſku hordoſcż
mȯżemȯ jenoj zaſé dobȯcż pżez zcżerpnoſcż wo dżėle ha hoṙu. O daj mi,
ſprawné Bożo! moju zbȯżnoſcż ſkutkwacż pżi wſchėdnéch wobſtaraṅach ha
prȯczwaṅach.

O Bożo! po twojej wėtżnej mudroſcżi ſé poſtajiw, zo dérbimȯ jedén
druhomu ſwużicż ha poddaté bȯcż. O ṅedaj mi żeni zabȯcż, zo Tebi, mojomu
wėtżnomu kṅezej ſamomu ſwużu, déż po twojej ſẇatej woli winwatoſcże
mojoho powowaṅa doṗelṅu.

<pb n="310"/>

Popżej mi jenoż tu nadu, zo bȯch ſwużiw ha woprawdże poddaté bȯw Tebi,
mojomu ſtworicżerej ha zbȯżnikej. Poddaté chczu tohodla bȯcż wo wſchej
poniżnoſcżi ha zpėſchnoſcżi, każ Té ſam, mȯj lubȯ Jėzuſo! twojimaj
ſtarſchimaj wo Naczarecże poſwuſchné ha poddaté bėſche. Kȯżde moje dżėwo
chczu z dobrém zamȯſom wo Twojim ſẇatém ṁeṅe zapotżecż, je żeni pżez
ṅepėkne mȯſle, rozne ſwowa habȯ zwo ſkutki wotſẇatoſcżicż. Wo luboſcżi
ha pżezjednoſcżi chczu z druhimi wobkhadżecż; pżez żadén zadżėwk ha żanu
kżiwdu ſo k nėwej wabicż dacż. Tak budu pżez moju pilnoſcż ha dżėwawoſcż
pȯdla tżaſnej zaſwużbȯ ſebi wėtżne mȯto ſobu zaſwużicż. — Zdżerż mi,
lubȯ wotcze! ſtrowotu ha tżiwo ſtawȯ, zo mȯw wſchėdné khlėb ſebi dale
zaſwużicż; ha wobradż mi pżi tém ſtajnu zpokojnoſcż, kotraż jo wėrne
zbożo toholej żiẇeṅa.

Żonuj też mojoho hoſpodaṙa ha naſch czéwȯ dom; daj jomu rozom ha dobru
wolu: nas, ſwojich pżiporutżenéch wo luboſcżi k wſchomu dobromu wodżicż
ha napominacż. Żonuj joho pżez moju nutrnoſcż ha dżėwo, każ nėhdé dom
Putiphara żonuwaw ſé egiptowſkoho Joſepha ha Labana pėknoho Jakuba dla.

O Marija, luba macżeṙ mojoho zbȯżnika, té żonuwana twojoho zplahwa!
Twoja tżeſcż bė, praẇicż: „ja ſém ſwużownicza toho kṅeza!“ Té ſwużeſche
tak radé, tak podwolṅe, tak zcżerpṅe. Twȯj ṙané pżikwad chczu ja
zcżėhuwacż. Kak deṙe mi budże, déż nėhdé, pżed ſtow mojoho ſudnika
powowané, ſo bliżicż ſmėm z dobrém ſwėdoṁom! Potém ẇeſelu ſo z tobu,
luba ma<pb n="311"/>cżeṙ mojoho zbȯżnika, dokelż mi pwacża joho ſwowa:
„pȯj té ſwėrné ſwużowniko (té ſwėrna ſwużownicza)! dokelż ſé ſo na zemi
wo mawȯm ſwėrné wopokazaw, chczu tebe na ẇele ſtajicż. Dżi nuts do
kraleſtwa twojoho kṅeza!“ Amen.

Porutż ſo kȯżdé wſchėdṅe jandżelej pėſtonej praẇiczé:

Té ſwėrné pżecżelo ha towarſcho na pucżu mojoho żiẇeṅa, ſẇaté jandżelo
pėſtoṅe! wot ṅebeſkoho wȯtcza k mojomu zakitaṅu pżipȯſwané! — Ja ſo tebi
dżakuẇu za wſchu luboſcż ha ſtaroſcżiwoſcż, z kotrejż ſé hatż dotal ṁe
wodżiw. Dżakuẇu ſo tebi za wſchė napominaṅa ha pohnuwaṅa wutrobȯ.
Dżakuẇu tebi woſobṅe moje hatż dotal nadobȯte zpomȯżeṅo! — Proſchu pak:
bȯdż też pżichodṅe mȯj ſélné zaſtuṗeṙ pżed Bohom, ha pżiṅes wſchė moje
należnoſcże pżed thrȯn joho ſmėlnoſcże! — Pżez mȯcz, kotruż lubȯ wȯtcz
tebi dariw, zakitaj ṁe pżede wſchėm ſtrachom cżėwa ha duſche! pomhaj mi
bėdżicż napżecżo ṅepżecżelam ṅewinoſcże; ha dobȯwacż wo wſchėch
zpȯtwaṅach k rėchej. Wuproſch mi nadu, wo ſtajnej pżitomnoſcżi bożej
żiwȯ bȯcż, zo bȯch tebi, té doſpowné ducho, podobné, wobkhowaw tżiſtu
wutrobu. Tżiṅ ṁe kedżbnoho, zo pżez ſwowa habȯ ſkutki pohorżk ṅedam
jenomu téch mȯlitżkich, kiż do Jėzuſa wėṙa, ha kotréchż jandżeljo ſtajṅe
widża wobletżo ṅebeſkoho wȯtcza.

℣. Wo hoṙu ha kżiżu ſtój mi na ſtroṅe! poſélṅ ṁe wo ſṁertném bėdżeṅu!

℞. Ha doẇedż moju duſchu tżiſtu ha ṅewoblakwanu pżed ſtow mojoho
ſudnika. Amen.

<pb n="312"/>

Pacżeṙ kżeſcżijanſkich mandżelſkich.

Wſchohomȯczné Bożo! Té ſam ſé ſẇate mandżelſtwo nutsſtajiw. Też naj
wutrobȯ ſé té, wotcze wſcheje luboſcże! hromadu ẇed ha naju zjednoſcżeṅo
pżez twoju ſẇatu czérkej żonuwaw; poſéln wo wſchėm hoṙu ha hubeṅſtẇe
toholej żiẇeṅa twojej ſwużownikow! popżej namaj ſélnu, wutrobnu,
zhromadnu luboſcż, zo bȯchmoj żiwoj bȯwoj każ dżėſcżi bożej, każ
jandżelaj wo tżwojetżim ṁaſu. — Ẇedż naj wutrobȯ k wėrnej pżezjednoſcżi,
zo wukṅemoj ſo zdżerżecż wſcheje hȯrkoſcże wo ſwowach. Naṗelṅ naj ze
zcżerpnoſcżu ha poniżnoſcżu, zo jedén druhoho ſwaboſcże zṅeſemoj ha
wſchomu dobromu ſebi pomocznej naju zpomȯżeṅo ha zhromadne ſẇatoſcżeṅo
po mȯżnoſcżi ſkutkẇemoj. — Wotwobrocż wot naj wſchė ṅezbożo cżėwa ha
duſche ha woloż wobcżeżnoſcże, kotreż ſmoj wo Twojim ṁeṅe na ſo wzawoj.
Daj namaj zpȯznacż, zo jo Twȯj pżahw lochki ha twoje dṙeṁo ſwȯdke. Tak
budżemoj Tebi zpodobnej; lubȯ wotcze! wo zbożu mėrnej, wo kżiżu
zcżerpnej, Tebe żeni ṅewopuſchcżicż; Twojoho żonuwaṅa jow ha Twojeje
wėtżneje zbȯżnoſcże tam ſo nadżijecż ſmėcż, pżez Kréſtuſa, naſchoho
kṅeza. Amen.

Dżėcżi wotcżehṅeṅo.

Sẇata winwatoſcż ha wowne wotpohladaṅo mandżelſtwa jo: dobre wotcżehṅeṅo
dżėcżi. To dérbi wam, lubi ſtarſchi, woſobṅe na wutrobe leżecż. Woſobṅe
té, kżeſcżijanſka macżer, dérbiſch tak praẇe jencżczé za twoje dżėcżi
żiwa bócż. Na tebi jo najẇaczé leżane! — <pb n="313"/>Żtoż jo pżi tém k
wobkedżbuwaṅu, ṅehodżi dṙe ſo z krótkim hinak ṙecz, hatż: „ſtarajtaj ſo,
kżeſcżijanſkej ſtarſchej, za duchowne ha cżėwne zbożo waju dżėcżi k
ṅajṁenſchomu tak deṙe, każ rozemitaj ha zamóżitaj.“ Wopomṅtaj woſobṅe:

1. Z tutém wotcżehṅeṅom ṅemóżetaj zahe doſcż zapotżecż: żtoż ſo wo
zpotżatku pżelada habó ṅewobkedżbẇe, to ſo pozdżiſcho cżezczé poṙedżi,
tomu ſo huſto ẇaczé wotpomhacż ṅehodżi. Tak móże dżėcżo zahe wuknécż, na
ſwojej woli wobſtawacż, déż ſo jomu wſchitko da ha tżini, tak khėczé
hatż woẇe habó pwaka. Ṅech pwaka ha woẇe radſcho, hatż zo ſo jomu wſcho
dowoli. Ṅejſcże pwakacze dżėcżi widżeli, kiż pwakacż pomawku pżeſtachu,
déż widżachu, zo jich nichtón kedżbu nima.

Haj dżėcżom ſo huſto wėſte nakhilnoſcże ſtarſchich pżinarodża. Tohodla
dérbi macż do poroda, każ po narodże dżėſcża ſo wot nėwa ha wſchoho
zwoho paſcż ha zdżerżecż. Poczcziwo ſtarſchi — poczcziwo dżėcżi.

2. Wobkhowajcże ſwėru jich ṅewinwatoſcż: ṅedawajcże żadén pohorżk.
Ṅemóſli nichtón: dżėcżi to ṅerozeṁa: dżėcżi jara deṙe widża ha ſwóſcha;
maja też jara ṁechke wutrobó, kotreż huſto na tżas żiẇeṅa wobkhowaja te
zhoṅeṅa ſwojeje mwodoſcże. Dżėcżi ſu też cżipne ha kedżbuẇa na wſcho,
déż té mėniſch, zo ṅepótnu, habó zo traż zpja. — Pżiwutżcże je zahe k
haṅbicżiwoſcżi. Stajṅe dérbja tżeſṅe zhotuwane ha wodżete bócż.
Kedżbujcże, dże ha pola koho bódla, habó lencż khodża; żto też noczé
widżecż ha ſwóſchecż móli ha ṅeſmėli — też pżi zkotu; z kim ha dże woni
wokowkhodża — też pżi doṁaczéch.

Próczujcże ſo do wutrobow waſchich dżėcżi zahe wėrnu bohabojaznoſcż
zakoṙenicż. Prajcże jim praẇe<pb n="314"/>huſto: zo dérbja Boha ſtajṅe
pżed wotżomaj mėcż — ṙekcże jim to praẇe rozemliẇe ha nutrṅe. Stajcże
jim huſto praẇe żiẇe pżed wotżi: zo Bóh wſcho widżi, wſcho wė, ha zo ſo
potajkim pżede wſchėm na kedżbu bracż dérbja, żtoż jo ṅeprawo habó
żkódne. To jo najlėpſchi ſrėdk, dżėcżi wot zwoho wotdżerżecż ha jich
ṅewinwatéch wobkhowacż.

3. Dawajcże waſchim dżėcżom dobré pżikwad. Ṁejcże pżede wſchėm ſtrach ha
bojoſcż, żtoż mówo mólitżkich pohorſchuwacż; heẇak wſchė napominaṅo ha
też prėdwaṅo nitżo ṅepomha. Dżėcżi ẇele zkerſcho tżiṅa, żtoż widża hatż
to, żtoż ſwóſcha. Starſchi, kiż ſu ṅepżecżelni, kiż ſo nėwaja, zazwobja,
ſakrwaja, zmėja też tajke dżėcżi.

4. Pżiwutżcże waſchim dżėcżom wėrnoſcż. Wuznaja ſo wėrṅe wobondżenoho
zmólka ha bracha, wozcże je z luboſcżu hoṙe. Wulka krutoſcż jo wina, zo
dżėcżi Tebe wobevaja. Nicz poṙedko wuknu dżėcżi vżecż wot ſamóch
ſtarſchich. Wozcże ſo deṙe na kedżbu.

5. Bódżcże wo wotcżehṅeṅu waſchich dżėcżi pżezjedni ha dżerżcże
hromadże. Déż chcze nan tak, macż hinak; nan to praẇi ha kaza, macż
tamo, da ſo dżėcżi dérbja zkazécż.

6. Wo nėẇe żeni dżėcżi ṅeżtrafujcże. Stajcże jim jich ṅepėknoſcż ha
ṅepoſwuſchnoſcż prėdk: tak budża ſame zpóznacż, zo ſu wopaki tżinili ha
żtrafu zaſwużili; żtóż ſo z luboſcżu wodżicż da, pukow ṅetṙeba, kiż
jenoj tón tżucż dérbi, kotréż napominaṅa kedżbu nima. Też pżi tém ſo
ṅeroznėwaj. Też pżi żtrafwaṅu dérbi dżėcżo widżecż, zo luboſcż joho
żtrafẇe. Sé nėwné, wotżak khwilku. — Jenoj tajke żtrafó móża dżėcżi
polėpſchicż.

<pb n="315"/>

7. Dżėcżi khwalicż, jo pżeczé ſtraſchne; ṙekcże jim tohodla mėſto
khwalbó jenoj, zo jo praẇe tżiniwo habó pokazajcże jomu pżez waſche
zadżerżeṅo pżecżiwo ṅomu, zo ſcże z nim deṙe zpokojom. Dżėſcżu ṅech jo
doſcż, déż widżi, zo jo macż habó nan z nim zpokojom.

8. Dajcże jim nėżto wużitne wuknécż: póſcżelcże jich pėkṅe do ſchule ha
kżeſcżijanſkeje wuzbó; pżiwutżcże jim zahe pilnoſcż, dżėwo, ṙadnoſcż,
tżiſtotu.

10. Ṅemoczujcże waſche dżėcżi k żanomu powowaṅu (żtantej), k kotromuż
wuſchiknoſcż habó luboſcż nimaja. Ṅehoṅcże je pżez rożeṅa, anicz pżez
hnucżeṅa k wėſtej żentẇe: heẇak budża was zaklėcż.

11. Wuproſchcże ſebi pola Boha huſto ha nutrṅe pomocz k tajkomu ważnomu
zaſtojnſtwu, każ wotcżehṅeṅo dżėcżi jo. Wopomṅcże wo duchu, kak ẇele na
dobrém wotcżehṅeṅu lejżi; zpomṅcże pżi tém na waſche żiẇeṅo: ſwėrniſcho
budżeſch wėſcżi twoju winwatoſcż doṗelnicż ſo próczwacż.

Pacżeṙ kżeſcżijanſkich ſtarſchich za ſwoje dżėcżi.

Tebi, lubȯ Bożo! porutżu woſobṅe najṙenſche daré ha wobradé twojeje
bȯjſkeje luboſcże: te moje dżėcżi. Wo duchu ẇedu je pżed Twoje wobletżo
ha proſchu: Té chczéw twoju wȯtczowſku ruku na ṅe wupżėſtṙecż ha je
żonuwacż z twojim bȯjſkim żonuwaṅom. Mi pak, o Bożo! popżej twoju
pomocz: zo bȯ żane wot téch zhubene ṅebȯwo, kotreż Té mi daw ſé. Twoja
ſẇata wola żada, zo dérbu teſamo wotcżahnécż k dobrém tżwojekam, hȯdném
ſtawam <pb n="316"/>twojeje ſẇateje czérkẇe, k herbam wėtżnoho żiẇeṅa. K
tomu tṙebam twoju bȯjſku pomocz, lubȯ wȯtcze! Rozſwėtluj da ṁe, zo
zpȯznaju, żto moja ſẇata winwatoſcż wote mṅe żada ha pohnuj wutrobu, zo
z ẇeſowoſcżu wſchitko wuẇeſcż pȯtam, też najwobcżeżniſche zcżerpṅe zṅeſu
ha pżi wſchėm ſwėrṅe wutraju. Wotwobrocż wote mṅe wopatżnu luboſcż,
kotraż ṅewidżi brachi ha ṅepotżinki ſwojich dżėcżi habȯ je za dżėcżacze
ṅewinwate waſchṅa wudaẇe. Wumȯż ṁe też, lubȯ kṅeże! wot nėwa ha
ſurowoſcże: dokelż pżez ṅe luboſcż ſo zkazé ha wutrobȯ ztwerdnu. Daj, zo
bȯch mȯw krutoſcż wopokazacż, dżeż jo trėbne; ſmėlnoſcż, dżeż
dobrocżiwoſcż ha wodacżo doſaha. Zwarnuj ṁe, zo bȯch ſam moje dżėcżi
ṅepohorſchiw; żeni ṅeſmėdża na mni anicz wo ſwoẇe, anicz wo ſkutku żto
wopatżne widżecż. Ẇeleẇaczé chczu ſam na ſo pilṅe kedżbowacż, zo bȯch wo
wſchėm pėkném waſchṅu ha khwalbnéch potżinkach jim dobré pżikwad dawaw.
Daj namaj ſtarſchimaj prawu pżezjednoſcż ha luboſcż, bez kotrejż moje
prȯczwaṅo twojoho żonuwaṅa pobrachuẇe. — Dżėcżi ſamo pak ſẇatoſcż Té, o
Bożo! z twojim ſẇatém duchom, zo zahe wuknu, Tebe, ſwojoho luboho wȯtcza
lubwacż ha pżed tobu ſo ſtrachuwacż ze ſẇatej bojoſcżu; jenoż tajkim
pȯṅdża też moje napominaṅa k wutrobe. Nicz wo bohaſtwo proſchu za ṅe;
popſchej jim ſtrowoſcż ha tżiwo ſtawȯ, ẇeſowoſcż ha wuſchik k dżėwu, zo
bȯchu ſebi po tżeſcżi ſwȯj khlėb zaſwużicż mȯli. Daj jim rozom, zpȯznacż
te zpomȯżne wérnoſcże twojoho ſẇatoho zcżeṅa, ha poṁatk, je wobkhowacż;
zdżerż wutrobȯ wo ſẇa<pb n="317"/>tej ṅewinoſcżi; wotwobaraj wſchė
ſtraſchne pżileżnoſcże ha wabeṅa. Podlėj, joli twoja ſẇata wola, też
moje dné, dȯjż ṅejſu wobkrucżeni wo wſchėm dobrém; dȯjż ṅejo dokoṅane
jich cżahnitba. Popżej, zo bȯchu wotroſtli k mojej ẇeſowoſcżi ha k
twojomu zpodobaṅu; ha ja jow hiżon ſo ẇeſelicż mȯw tżaſa, wo kotrémż
budu te mi pżiporutżene duſche tebi zaſé pżepodacż, praẇiczé: lej tudé,
kṅeże! kotréchż ſé mi pżepodaw, pżez moju winu żane zhubene ṅejo. Amen.

Pacżeṙ dżėcżi za ſtarſchich.

Mȯj kṅeże ha Bożo! wutrobné dżak Tebi pżiṅeſu, zo ſé mi tak dobrej,
ſwėrnej kżeſcżijanſkej ſtarſchej daw, kiż ſtaj ṁe, wot Tebe do ſwėta
ſadżene hubene mawo dżėcżo, hako twȯj dar z ẇeſowoſcżu z twojeje ruki
wzawoj, z luboſcżu ṁe pėſtoniwoj, za mṅe ſo ſtarawoj, za mṅe wſchu mȯżnu
prȯczu ha wobcżeżnoſcż wuſtawoj; — kiż ſtaj woſobṅe ṁe Tebe, mojoho
luboho wȯtcza, ha Jėzuſa Kréſtuſa mojoho wumȯżnika ha zbȯżnika znacż ha
lubuwacż wutżiwoj; moju ṅewinwatoſcż wukhowacż, moje zpomȯżeṅo
ſkutkuwacż mi pomhawoj. — Tȯnlej mȯj dżėcżaczé dżak daj ſebi, lubȯ
wotcze! nadṅe lubicż ha wuſwȯſch poniżnu prȯſtwu, kotruż dżakowne dżėcżo
za ſwojej ſtarſchej zapowożi pżed twojim ſtowom, ṅebeſki lubȯ wotcze!
wot kotrohoż wſchė wȯtczowſtwo pżindże wo ṅebeſach ha na zemi. Nutrṅe
modlu ſo k Tebi, mȯj Bożo! pohladaj z nadu na mṅe, twoje dżėcżo, kotreż
z téknéwſchimaj rukomaj proſé za luboj ſtarſchej: popżej jimaj dowhe <pb
n="318"/>żiẇeṅo ha wobſtajnu ſtrowoſcż, mi k ẇeſowoſcżi ha k tżaſnom ha
wėtżnom zbożu. Ṅedaj mi zahe woſérocżicż ha zrudṅe żawoſcżicż: „nan ha
macż ſtaj ṁe wopuſchcżiwoj, żtȯ budże ſo za mṅe ſtaracż!“ Wobkhowaj jej
pżede wſchėm ṅezbożom każ cżėwa tak też duſche: daj jimaj ẇeſele te
wobcżeżnoſcże toholej żiẇeṅa wo zhromadnej luboſcżi zṅeſcż; zcżerpṅe,
pėkṅe, żiwomaj bȯcż; zdżerż jej wobſtajnej wo dobrém, ha wo twojim ſẇ.
zpodobaṅu, zo bȯſchtaj po deṙe dokoṅaném tżasném żiẇeṅu dȯjſchwoj k
wėtżnej ẇeſowoſcżi. — Ja pak chczu też praẇe pėkné ſén — praẇe poczcziwa
dżȯwka — bȯcż; mojej ſtarſchej wȯſoko tżeſcżicż ha lubuwacż, żeni zabȯcż
na tu mi wopokazanu luboſcż ha ſwėru. Pilṅe chczu ſo prȯczwacż, jej
zẇeſelicż pżez pilnoſcż, dżėwawoſcż, poſwuſchnoſcż ha dobre zadżerżeṅo;
żeni zrudżicż pżez ſṗedżeṅo napżecżo jich dobrém napominaṅam. Ja chczu
ſo ſamoho pżewinécż, zo bȯch jej żeni ṅetéſchiw. Ja chczu radſcho ſam
nuzu cżerṗecż, hatż zo bȯ jej na nėtżim tradacż daw. Tak budu ſo
tżaſnoho ha wėtżnoho mȯta hódné tżinicż, kotreż té, o Bożo! pėkném
dżėcżom lubiw ſé pżez Jėzuſa Kréſtuſa, naſchoho kṅeza. Amen.

Za hoſpodaṙow ha hoſpozé.

1. Starajcże ſo za waſchich ſwużownéch ludżi, każ za waſche dżėcżi! Tak
dowho hatż ſu wo waſchim doṁe, ſcże wó jim nan ha macż. Dawajcże jim
dobré pżikwad, kotréż ẇaczé zkutkẇe hatż wſchė móżne rétże.

2. Rozwutżcże jich wo téch potrėbnéch kżeſcżijanſkich wėrnoſcżach, déż
je hiżcżen ṅeznaja. <pb n="319"/>Prajcże jim, zo dérbja ſo praẇe deṙe
zadżerżecż. Kedżbujcże, zo prėdwaṅo ha kżeſcżijanſku wutżbu pilṅe
wopotweja, rétżcże z nimi wot toho, ha pżedſwėdſcże ſo na te waſchṅo,
hatż ſu też kedżbṅe pżipoſwuchali ha wſcho deṙe ha praẇe zrozemili.

3. Ṅedowolcże jim niżo ṅepżiſtojne: żane zwo rétże, wohidne draſté,
ſtraſchne znajomſtwa ha wopotwaṅa. Waſch dom ṅebódż khowanka za ratżkow,
ṅerodnéch ha ṅetżeſnéch tżwojekow!

4. Wo prawém tżaſu dérbja wſchitczé doma bócż, ha potém ſo dwór ha
khejża zankṅe.

5. Wo dṅo każ też w noczé, k najṁenſchomu drudé ṅenadżiczé komoré,
kuchṅu, ródże, bróżṅe wopotwi ha poladaj, żto ſo tam ſtaṅe, ha tżini, ha
rétżi.

6. Ṁejcże téch waſchich wo naſtupaṅu jich ſtarobó, zadżerżeṅa,
poczcziwoſcże habó ṅepėknoſcże deṙe kedżbu, tak deṙe wonka na polu każ
nutska wo doṁe; wo waſchim doṁe ṅech nichtón nitżo zwo ṅewidżi, ha
ṅeſwóſchi! pżez waſchu winu ṅech ſo ṅewinwata duſcha ṅezkazé. Bóh
zwarnuj was ha waſch dom pżed tém.

7. Żadén wot waſchich ludżi ṅech ṅedóſtaṅe dżėwo nakwadżene, kotreż mówo
nėkak joho ṅewinoſcżi żkodżecż; każ k pżikwadej: nóczne wobkedżbuwaṅo
ſchatow wot dżowkow ha druhe na to podobne ſtraſchne wėczé.

8. Napominaj ſwużownika, déż jo żto zwo ztżiniw, najpṙedé z dobrém,
potém krucże. Ṅecha poſwuchacż: daj jomu zdu ha ṅech zdobom dżo! Té
ṅeſmėſch nitżo zwo wo twojim doṁe cżerṗecż.

9. Heẇak pak khodżcże z waſchej tżeledżu z luboſcżu ha z pżecżelnoſcżu
wokow. Dajcże jim zdu ha <pb n="320"/>jėſcż, każ ſo pżiſwuſcha.
Ṅewuſtortżcże ha ṅewopuſchcże jich, déż jich khoroſcż napadṅe! Też to jo
ſebi wón zaſwużiw. Tżėladnikej pżiprajenu ha zaſwużenu zdu wotcżahnėcż
habó pżikrótſicż, jo do ṅebes wowaczé rėch.

10. Ṅebódżcże napżecżo tżeledżi ṅedowėriwi; to jo huſto za nich wina
ṅeſwėré. Pokazajcże jim radſcho dowėru. Wſchak móżeſch ſo wo krótkim
pżepokazacż, hatż ju zaſwużi.

12. Macże pak wo doṁe waſchich ſtarſchich habó druhich wuṁenkaṙow:
dawajcże jim, żtoż jim pżiſwuſcha ha żtoż jo wutżiṅene; ha to z
luboſcżu. Móſlicże ſebi: żtoż té wobſéṅeſch ha maſch, jo jich! wón jo tu
khejżu twariw — wón te pola pṙedé tebe pwodżiw: ha nėtk dérbjawa ſo jomu
wo joho doṁe kżiwda ſtacż — wón bócż każ bó tu ṅepżiſwuſchaw — traż nuzu
cżerṗecż! To bó najẇetſcha ṅezprawnoſcż, najhórſchi ṅedżak bow!

Cżiſchcżane pola K. B. Hiki.
