Kro̔tke Rozrétżeṅo.

Bėz yeném Luterſkim Mandżelſkim z Me̓nom Pe̓tér, ha zyoho Khatolſkey
Mandżelſkey Hannu toho S. Spaltera ha Rozariya dla.

Pėtér: Żto maſch té tu tayke dżécżacze Wėczé?

ſu to Kulki habe Khorale?

Hanna: To ſu Khorale.

Pėtér: Nu, trebaż za yenu modu Holczu?

Hanna: Hay za yenu ṙanu Kṅeżnu.

Pėtér: Hdó yo ta ṙana Kṅeżna?

Hanna: Żana druha, hacż ta ſamna Kṅeżna, kotraż yo nam Kreſtußa JEzußa
porodżiwa.

Pėtér: Ka derbyu ya to rozemecż?

Hanna: Ja czu tebi tu Wėcz zkrotka wuwożicż. To ſu yene Rozariye, habé
praye na ſerſki rożowé Wėncz mėnuwané: nakotreż mó wėſte Modlitbé, ha to
tzwar, tak wele hacż téch Kulkow ha Pacżerkow yo, ſpėwame. Tu ztem
Wėnczom czemé mó Mariyu tu tżiſtu Kṅeżnu tżeſcżuwacż, witacż, ha yu za
yeye Zaſtupnu Próſtwu pola JEzußa yeye luboho Séhna proſécż. Jedén
różowe Wėncz ſo tu te Pacżere ṁenuyu, tohodla zo pże tżaſami, hako te
Hiſtorye praya, ſu yenomu pobożnomu Modżenczey, déż won te Rozariye ktey
Macżeri Bożey tżeſczi ſpėwaſche, lute kraſne Róże ztoho Horta won ſchwó,
ha ſo do yenoho We̓ncza romadu plėtwé, hako yo to yeden ſẇaté Muż widżew.

Pėtér: Luba, te dérbiſch mi tu Wėcz huchcże lėpe wuwożicż? zo béch ya
ſchitko praye zrozemew.

Hanna: Wot Wutrobe rada, moy naylupſchi Pėtére, Ley tu té widżiſch yeden
Kżiż, tu ztém ſo mó Khatólſcze czeychuyeme, deż czeme mó te Pacżere
zapotżecż ſpėwacż, ha ſpėwamó tu Wėru prayacze: Ja Wėṙu do Bóha Wóttza:
ha tak dale.

Pėtér: Tżohodla to?

Hanna: Żo béchmé mé pżez to krozemeṅu dali, ka mé te ſame wėrimé, ztoż
yo nam Bóh pżez ſwoyich Lubéch Japoſchtowow kwėreṅu po ſebi woſtayiw, ha
tohodla, zo dérbi ta Wėra tón Grunt wſchėch naſchich Pacżerow ha
Motlitbow bócż. Ztem Czeychom toho ſẇatoho Kżiża pak mé krozemeṅu
dawamé, ka ſmó mó pżez tón Kżiż, Horku Matru ha Smercż naſchoho Knėza
JEzußa Kréſtußa wot toho wėcżnoho Zatamaṅa wumóżeni, ha kyenem
Swużownikam Kreſtuſowem hore zacżi bóli.

Pėtér: Zawerno to yo yena pėkna Wėcz, kotraż nam zyawṅe te Potaynoſcze
toho Kżeſcziyanſtwa predk ſtaya, żto ṅeweſch hiſchcże té wo tém ṅeſchto
yaczé?

Hanna: Nato ſpėwamé mó tón Wottze Naſch, kotreż yo naß Kreſtuß ſam
ſpėwacż wutżiw: ha tón ſo wo kóżdem Rozariyu ha ſpėwanech Pacżeṙach
ſpėwa Sedom moli; ha to tohodla, zo yo téch Wėſowoſcżow, kotreż yo
Kreſtuß ſwoyey Lubey Macżeri tu wo tém Żiwėnu wopokazaw, woſobṅe Sédem
bowe, kwopomnecżu toho, ſo tón Wottze Naſch Sédem móli ſpėwa. Ha te
Wėſowoſcze bėchu tu te: hako: zo yo wona wot Jandżela Gabriela powitana,
zo yo wona toho Wumożnika toho Swėta porodżiwa, zo yo wona yoho
Porodżiwa, ha tak dale.

Pėtér: To ſo też da ſwoſchecż, ka da dale?

Hanna: Na to me ſpewame 63. Strowe Mariye, kKżeſczi teye Macżere Bożeye,
kotraż yo też tu na tem Swėcże Tżi ha Seſcz Dżeſat Lėt żiwa bowa, hako
me za to dżerżime.

Pėtér: Żto nėſe ſobu ta Strowa Mariya?

Hanna: Tzi Stucżki: Ta preṅa yo te Powitaṅo, kotreż yo tón Jandżel Bożi
Gabriel zporutżena Bożoho pżiṅeß; kotréż prayeſche: Bodż powitana té
powna teye Nade, tón Kṅez yo ztobu. Ta Druha yo tón Kwawné Spruch,
kotreż yo Sẇata Hilża ta Macż ſẇ toho Janna, znuczdacża toho Ducha
Sẇatoho, wot ßo dawa, deż wona ktey Macżeri Bożey retżeſche, ha
prayeſche: Té ſé pożonuwana bėz temi Żónßkimi, ha pożonuwane yo tón Pwot
twoyoho żiwota: ha tomu mé winwatey Pobożnoſczu pżidawame, JEzus
Kreſtus. Ta tżecża Stucżka yo yena ſtara Czerkwinſka Próſtwa ktey
Macżeri Bożey: ha ṙeka, Sẇata Mariya Macż Boża, proſch Boha za naß
hubėnéch Rėſchnikow, nėt, ha wo tey Schtundże naſcheye Smercże. Amen.

Pėtér: Ta prèṅa ha druha Stucżka ſtey dobrey, hale tżohodla ſo wó wo tey
tzecżey wowacże ktey Macżeri Bożey za yenu zbożnu Schtundu?

Hanna: Mé ſo ktey Macżeri Bożey ṅewowame za yenu zbożnu Schtundu, hako
bé wona nam to mowa ſama zaßo ha ze ſwoyeye Mocże bėz tech zaſwużwow
Kreſtuſowech dacż, hale me yu yon proſeme, zo be wona za naß ſwoyoho
Luboho Sehna proſewa. Jo wona na tem Khana Gaiileyſkim Kwaßu hiſchcźe tu
wo ſwoyim Żiweṅu, wot ſwoyoho luboho Séhna yeden woſobné Dżiw Bożi mowa
wuproſecż, tżohodla wona ṅederbyawa nėt deż yo wona pżi ſwoyim Lubem
Séhṅe, ṅeżto taykoho pola ſwoyoho Luboho Séhna wuproſecż.

Pėtér: Wone pak ſteyi wo tem Piſṁe: Woway ſo kemṅe.

Hanna: Ja tzwar wo tém Swowe Bożim ṅeſem tak rozwutżena, ha też ſo to
ṅepżiſwuſcha zobe yena Żona te Swowo Boże wukwaduwawa, bėz tem pak wot
teye Khatolſkeye Czerkwė, kotraż nam te Swowo Boże bewſchoho Valſcha
wukwaduye, ya też wėm, ka jo Bóh tón Kṅez czew mėcż zo be tón Zczerpṅe
Job Boha zatech yoho proſew Job. na 42. v. 8. tak zawerno tey Macżeri
Boże też ṅebudże zakazane, déż wona ze ſwoyey Próſtwu pola Boha nucz
pżindże.

Pėtér: Hay, Job bė yeden Bohu lubé Muż wó pak czecże, zo béchu waſchi
Mordwi Sẇecż za waß proſeli.

Hanna: Nėderbya da cżi Swecżi Bożi, kotżiſch nėt z Kreſtuſom wo Nėbeßach
Kṅeża, hako ſo cżwaſchi ſami ktomu pżiznawayu, tam wo téch Nėbeſach żiwi
bócż, hale tam hako dreyane ſtowpſtacż, habé hako yena Romada Kamėn na
Romadże Leyżecz! zawerno to yo yena wupa wecż.

Pėtér: Nėch yo wo tém doſcz: Nėt béch yo yon rad wedżew, dże tayke wėczé
ſém pżindu, pże toż ya nitżo taykoho neyſem żeṅi wotey Bibliy piſane
lazuwaw?

Hanna: Derbi da ſchitko wo tey Bibliyi pi ſane bócż? wone ſchak też pola
waß Lutérſkich wele wėczow knamakaṅu jo, kotreż ṅidże wo te Bibliyi
piſane ṅeſteya. Wo macże też ſchelak Pacżere ha Próſtwe wo waſchich
Knihach, hako Raniſche ha Wetżorniſche, pżed Jedżu ha Poyedżi, pżed
Spoyedżu ha po Spoyedżi, też ſchelake Kherluſche nawſchitke Tżaßé, ha
tak dale, ha tola nitżo wot toho ṅeyo wo tey Bibliyi piſane, hale ſu yon
te Wėcze wot ṅekotrėch waſchich Miſchterow ha Prėdaṙow romadu żnėſene.

Pėtér: Ja dere mirkuyu, żo ṅeyo ſchitko yene Swowo Boże, hacż ruṅe cżi
naſchi Wutżeryo ye za yene tayke won daẇayu. Hale pray mi yón tu: Ka tu
ztey wot tebe prėdkṅeſeney Wėczu dale yo, ha dże tón Spotżatk ſém
pżindże?

Hanna: Też tu czu ya tebi rada zyewicż, zo bé té tu wo tém lėpe, hacż de
prėdé rozwutżené bów. Wo tém Lėtu toho Kṅeza 1216. bė ta Khatólſka
Czérkey wot téch Albingenſkich Kheczaṙow yara wobcżeſchena, zo be pak
Boh ton Kṅez ſwoyey Sẇatey Czérkwi zaſé k Pomocze pżiſchow, tak zyewi ßo
ta Macż Boża ſẇatomu Dominikey, ztem Napominaṅom, zo bé wón tón Pſalter
habe te troye Rozaiye nucz wėd, ha te ſame Kreſtuſey ha yoho Lubey
Macżeri kTżeſczi ſpėwane bówe ha ſlubi ſobu ta Macż Boża, ka cze wona
woſobṅe za téch Boha proßécż, napżecżo kotremż Wėre budża cżi Nėpżecżelo
teye Khatolſkeye Wėré woyuwacż. Ha tu na to yo Sẇaté Dominicus te
Brahſtwo toho ſẇatoho Rozariya nucz ſtayiw, ha tu wot toho Tżaßa yo ſo
tu ta Pobożnoſcz Bohu ha yoho Lubey Macżeri kTżeſczi zapotżawa. Ha
zawėrno wone też tu na tey Pomocze teye Macżere Bożeye ṅeyo Valuwawo.
Pżetoż déż ſo wo tém Lėtu 1216. cżi Kheczarſczé Albingenſczé, kotżiſch
na 200, tauſentow ſelṅi, napżecżo tem Khatolſkim, kotżiſch bėchu yon na
te 8. Tawſentow ſélni, zbėnechu, ha do teye Bitwe ztemi Khatolſkimi
podachu. Woyuwachu cżi Khatolſcze zyeney wulkey wutrobu ha woſobney
Pomoczu teye Macżere Bożeye, zo yo wot téch Kheczaṙow tu wo tey Bitwe na
Sto tawſentow zahinéwo, ha yo tu kmirkuwaṅu, ka yo tu pżi tey wulkey
Bitwe yena nadobna Kṅeżna widżena bówa, kotraż yo bewſchoho Czwóbluwaṅa
ta Macż Boża ſama bówa, ha napżecżo tomu Nėpżecżeley woyuwawa. Ha tak
wele wot toho, żtoż ſé té moy naylupſchi Pėtére wot temṅe żadaw wedżecż.
Budżeſchli te druhi mohl zaſé ṅeſchto tayke wot temṅe żadacż, tak ſém ya
kożdé tżaß ktwoyey Woli hótowa.

Pėtér: Dokelż dżencz yeden Nėdżelſki Dżenyo, ha ya też na tem Prėduwaṅu
bów ſém, tak ya też tebi moya luba Hanna to ṅemożu zameltżecż, żtoż tón
naſch Megiſter ha Prėduwar prėduwaſche: wón preduwaſche, ka cżi
Khatólſcze wele yaczé do Mariye hacż do Kréſtuſa dżerża, ha też yi ha
druhim Sẇatém wetżu Tżeſcz dawayu hacż Kreſtußey, yo to tomu tak?

Hanna: Na żane Waſchṅo, hale mé Khatolſczé wopokazuyeme Kreſtußey
naſchomu Wumożnikey tu naywetżu Tżeſcz kotraż yomn hako tomu wėrnomu
Bóhu pżiſwuſcha. Też mamé mé kṅomu ſchitku Dowėrnoſcz ha Nadżiyu, ha
wopokazuyeme yomu też tu naywetżu Luboſcz.

Pėtér: Kayku Tżeſcz dawacże wo Kreſtußey?

Hanna: Jenu Bohſku Tżeſcz, ha modlime ßo kṅomu hako knaſchom prawom
Bohu.

Pėtér: Żto ṅemodla ſo też cżi Khatolſcze k Mariyi ha kdruhim Sẇatem?

Hanna: To bocż dalako wot naß, mé yim żanu Bóhſku Tżeſcz ṅedawamé, ha
knim ſo na żane waſchṅo ṅemodlimé, hale dawame yim yon tayku Tżeſcz,
kotraż tém Pżecżelam ha Swużowṅikam Bożim pżiſwuſcha.

Pėtér: Źto ṅeyßu te Czerkwe ha Wowtaṙe tém Sẇatém Bożim horetwarené ha
ſwėcżene?

Hanna: Nė te Czerkẇe ha Wowtaṙe ſu yon Bóhu tomu Kṅezey ſamomu hore
twarene ha ſwecżene, hacż ruṅe potem Mėnom yenoho ſẇatoho.

Pėtér: Žto ṅeyo tón Wopor teye Mſche pola waß tém Sẇatem hore wopruwané?

Hanna: Nė: hale hako Sẇaté Auguſtinus wutżi, tak tón Mėſchnik wopruye
Bohu ſamomu tu tón Wopor teye Bożeye Mſche, ha pżi tém też téch Sẇatéch
wopomina.

Pėtér: Smémó też Kreſtußey tu naywetżu Dowernoſcz ha Nadżiyu winoycżi
wopokażacż?

Hanna. Hay: Tohodla zo yo Kreſtus tón naſch yednitki Srėdżicżer bėz
Bohom ha bėz nami Cżwoyekami.

Pėtér: Ka yo Kreſtus tón yednitki naſch Srėdżicżer?

Hanna: Wón ſam yednitki yo za ton herbné Rėch, ha za naſche druhe Rėchi
Bóhu doſcz żtżiṅiw, wón ſam yednitki yo nam ſchitke Nadé zaſwużiw,
kotreż mé wot Boha doſtawamė.

Pėtér: Smé mó też Kréſtuſey tu Naywetżu Tżeſcz ha Luboſcz winoycżi.

Hanna: Hay tu naywetżu Tżeſcz ha Luboſcz ſmé mé Kréſtußey winoycżi
wopokazacż, tohodla zo yo wón naß wutornew zteye Moczé teye Cżemnoſcze,
ha yo naß pżeſtayiw do toho Kraleſtwa ſwoneye Luboſcze. Kholoſenſkim
na 1. v. 13.

Pėtér: Kotżi Dawayu wetżu Tżeſcz Kréſtuſey, mo Lutérſcze? habe wó
Khatolſczé?

Hanna: Mé Khatolſczé tżeſczuyeme bóley ha yaczé Kréſtußa naſchoho
wumóżnika hacż wó Lutérſczé. 1. mé yoho tżeſczuyeme na yoho Perſchoṅe.
2. Na yoho Lubéch Pżecżelach ha Swużownikach. 3. Na yoho Znamyach ha
Sẇecżatach. Na yoho Perſchoṅe yoho yaczé tżeſczuyemé wo tem
Nayſẇatżiſchim Sacramencże toho Wowtaṙa, dżeż yo yoho Bóhſka Perſchóna
pżitomna, déż mé ſchitku Tżeſcz tomu Séhney Bożomu dawamé, kiż ßo wo tém
S. Sacramencże zCzéwom ha Duſchu z Myaßom ha Kreyu, z Bohſtwom ha
Cżwoyeſtwom hore dżerżi.

Pėtér: Tżohodla té prayiſch, zo cżi Khatolſczé yaczé ha bole tżeſczuyu
Kréſtuſa wo yoho Sẇatéch?

Hanna: Tu to yo widżecż na téch Sẇatéch, kotréchż cżi Khatolſczé yon
tohodla tżeſczi dżerża, tohodla zo ſu woni Pżecżelo ha Swużowniczé
Kreſtuſowi.

Pėtér: Tżohodla té prayiſch, zo cżi Khatolſczé yaczé Kréſtußa tżeſczuyu
wo yoho Znamyach?

Hanna: To jo widżecż na téch Kżiżach ha Matrach Bożich, ha druhich
Znamyach naſchoho Wumożnika, kotreż Znamya ha Swėcżata yon tohodla cżi
Khatolſczé tżeſcżi dżerża, zo wone nam Kréſtußa naſchoho Wumożnika prėdk
ſtayeyu.

Pėtér Khotżi dżerża pak yaczé do téch Zaſwużwow Kreſtuſowéch cżi
Luterſczé habe Khatolſczé?

Hanna: Cżi Khatolſczé.

Pėtér: Tżohodla té prayiſch, żo cżi Khatolſczé yaczé dó téch Zaſwużwow
Kréſtuſowéch hacż cżi Luterſczé dżerża?

Hanna: Tohodla zo ta naywetża Swużwa Boża pola téch Khatolſkich wobſtoyi
wo tém Wopominaṅu teye horkeye Matré ha Czerveṅa Kréſtußowoho, pżetoż ta
Boża Mſcha pola téch Khatólſkich ṅeyo nitżo druhe, hacż yene Wopomṅecżo
teye Matré Kréſtuſoweye, ha yene hore woprawaṅo yoho ſẇatoho Czéwa ha
Krẇe.

Pėtér: Ka dale tżeſczuya cżi Khatolſczé bóle te Zaſwużwe toho Czėrpeṅa
Kreſtuſowoho hacż cżi Luterſcze?

Hanna: Tohodla, zo cżi Khatolſczé yaczé tżiṅa kTżeſcżi toho Cżėrpeṅa
Kréſtuſowoho.

Pėtér: Ka tak?

Hanna: Tohodla zo ſo woni Poſcża wo téch Stércżécżi Dnach pżed témi
Jutrami k Tżeſczi teye hórkeye Matré ha Smercże Kréſtuſoweye, poſcza ſo
też wo téch póſtnéch Dnach, ha dżerzuyu ſo tech Myaſnéch Schpiſow, kożde
Piatk ha Sobotu.

Pėtér: Żto pak to znameṅa, déż ſo cżi Khatolſczé tak tżaſto ztém Kżiżom
czeychuyu?

Hanna: Pżez to mé Khatolſczé krożemeñu dawamé, ka ßo mé wſcheye Nadé ha
Pomoczé Bożeye pżez tu Mócz toho Kżiża, ha pżez tu horku Matru ha Smercż
Kréſtuſowu nadżiyeme.

Pėtér: Ka pak wo Khatólſczé waſche Pacżere ha Póſtwé wobzankacże.

Hanna: Nicz hinak, hacż pżez JEzußa Kreſtußa naſchoho Wumożnika ha
Zbożnika.

Pėtér: Żto czecże wó Khatólſcze pżez to ſchitko krozemeṅu dacż ha
prayicż.

Hanna: To: Ka mó Khatólſczé woſwoyim Žiweṅu ha też woſwoyey Smercżi
yaczé dżerżimé do téch Zaſwużiwow Kréſtuſowéch hacż ſchiczé naſchi
Pżecziwṅicze.

Pėtér: Jo też tomu tak, żtoż ſé mi té tu nėt na moye Praſcheṅa
wotmoyiwa?

Hanna: Hay móy lube Pėtére! tomu ṅeyo hinak, tak ſém ya wot moyeye
Modoſcze wot moyich Lubéch Starſchich, kotraż ſtay wobay dway Khatólſkey
bowey, ha na tey Kżeſcziyanſkey Wucżwe, ha na téch Prėduwaṅach wutżena
bówa, ha to też ya krucże Wėṙu ha dżerżu zewſchimi druhimi Khatólſkimi
Kżeſcziyanami, ha tu ztemi czu ya też żiwa bócż ha wumrecż, kotraż ſo ya
nėt nicz na moye Skutki, hale na tu bezkoncżnu Miwoſcz Bożu ha na te
drohe Zaſwużwe Kréſtuſowe zczéwa zpuſchcżam.

Pėtér: Luba Hanna! ya mirkuyu, zo té, déż té drudé nimó yenoho Kżiża
habé Bożeye matre dżeſch, kożdé mohl nėſchto meltżo ſpėwaſch, kayke ſu
tu te Pacżeṙe?

Hanna: Nicz yon déż ya nimo yenoho Kżiża habé Bożeye Matré du, hale też
tak tżaſto hacż ya ton Zeyger ſwóſchu bicż, ya tu hórku Matru ha Smercż
Kreſtuſowu wopominam, ha ſo do yoho Hórkeye Matré ha Smercże tu ztey
krótkey Proſtwu porutżam prayaczé: O Kṅeże JEzu Kreſchcże! pżez twoyu
hórku Matru ha Smercż, kotruż ſé té na tém Kżiżu zamṅe czerpew, woſobṅe
deż yo twoya Duſcha ztoho twoyoho Cżėwa ſtupawa, ſmėl ſo na moyey khudey
Duſchi, deż budże wona zmoyoho Cżéwa ſtupacż.

Pėtér: proyi ſam pżi ſebi: Zawėrno mé ſme woyebaṅi Ludżo! hale ya ßo
nadżiyu, Bóh budże mi hiżon dale pomacż.
