♣Exeamus ad eum improperium ejus portantes. Hebr. c. 13. v. 13.♠

Wot

Krotżeṅa

za

Kréſtuſom

Żtwore Knije

z watżonſkoho

Na ſerbſku Rétż pżewożene.

♣Maćica derbska.♠

z Dowolnoſcżu duch. Wóſoknoſcże cżiżcżane w Buduſchṅe w Lėtu 1823.

♣Typis Joan. Amad. Lehmann.♠

♣Censura.♠

♣Liber quadripartitus de imitatione Christi, nunc primum e textu
originali latino in sorbicum idioma translatus, sub titulo:♠ Wot
Krotżeṅa za Kréſtuſom, ♣cum nihil admixtum contineat quod catholicae
fidei dogmatibus, bonis moribus, vel legibus publicis contrarietur, ut
typis imprimi possit, authoritate ordinaria conceditur.♠

♣Budissæ, d. 27. Febr. 1823.♠

♣Fr. Georg. Lock♠

♣Episc. Antig. Adm. eccl.♠

♣per Lusatiam. et Decanus.♠

♣Venerandi animarum pastores! ♠

♣Libellum, jure dictum aureum, jam sexcenties in omnium fere nationum
linguis impressum —, ecce nunc etiam prodeuntem in idiomate Sorbico.
Inter Teutonicas versiones eminet illa Michaëlis Sailer, tum quoad veri
sensus indaginem, tum quoad nitidi styli ornatam elegantiam. Utne a
genuino sensu aberrarem, haecce nominata mihi vertenti semper fuit prae
oculis —. Nihilominus praeplacuit Sorbis reddere seu tradere —
originalem latinum textum, utut minus phaleratum. Nam quis ego, ut
valeam pii authoris intimos sensus — nervosioribus phrasibus exprimere,
ac ille ipsemet praestitit, dum ex abundantia cordis os loquebatur, et
calamus adnotabat? Aliunde interpreti incumbit „primi authoris originale
vertere — prout reperit — omnino fideliter, ita, ut nec liceat addere
ornatum, quantumvis bonus videatur, aut revera sit; etenim est quaedam
deceptio, — phrases et expressiones, quae interpretis propriae proles
sunt, lectori supponere ut genuinos authoris foetus. Sed et divina
sapientia, cujus sermocinatio est cum simplicibus. s#e unctionis
sapiditatem potius simplicibus, quam expolitis phrasibus communicatura
merito supponitur.♠

♣Sorabum idioma, prout in parochia Crostwicensi usu venit, per plures
annos ex ore colloquentium ipso usu didici; hinc phrases et metaphoras,
quae ordinarie etiam a simplicibus usurpantur, non adhibere — non
potui.♠

♣Prima cura fuit, exhibere genuiuum sensum, quod me praestitisse confido
—. Hinc non licuit vertere verbotenus, cum Sorbica lingua defectum
aliquem patiatur in nominibus, defectum hunc supplente abundantia
verborum seu praedicatorum. Verbalis versio genuinum sensum plerumque
obnubilat, insuper lectionem legenti reddit taediosa, quandoquidem
unaquaeque lingua suam propriam habet syntaxin, et singularum vocum
ordinationem.♠

♣De caetero, hos libellos, in quibus spirituales res altae,
altissimaeque proponuntur, omnibus indiscriminatim lectoribus reddere
facile intelligibiles —, ad hoc meo judicio nullus homo in ulla lingua
poterit sat congrua invenire vocabula; animalis homo non percipit ea,
quae sunt spiritus. Attamen Spiritus Sancti gratia in lectore pio
dignabitur operari hoc, quod nullus homo praestare valet.♠

♣Pauca illa, quae hinc inde inserenda videbantur, ut textus a
simplicibus in genuino sensu comprehenderetur, curavi minoribus
caracteribus imprimi, ut sic dignoscantur esse explicationis causa
originali textui superaddita.♠

Nazpómṅeṅo.

Telei Kniżki ſu zprėṅa piſane wot jenoho klóżtérſkoho Duchownoh’ za
klóżtérſkich Duchownéch, ha za klóżtérſke Kṅeżné. Hale teiż zwonka
Klóżtérow ſu dobri Kżeſczieṅo, kiż Boha lubuẇu, ha wo teilei ſẇatei
Luboſczi pżibówacż żadaja.

Powne Zpokojeno ha wėcżne Wozbóżen̓o za żanoho Cżwojeka dże drudże
knamakaṅu ṅejo, déżli wo Bohu. Boha z Wutrobé lubuwacż, tu joho ſẇatu
Wolu pżeczé lėṗe ha lėṗe dopelṅecż, ha k Doṗelṅeṅu teje bożeje Wole te
ſwoje ṅeporjadne Nakhilnoſcże pżewiṅecż, tu wopatżnu Luboſcz k tém
Ztwoṙeṅam wo ſebi pomoṙecż, habó, kaiż Kréſtus praji, ſo ſamoho
zaprėwacż —, To jo tón jenicżki Pucż k tei wėcżnei Zbóżnoſczi, za
kotreiż Schiczé żadaja. Potaikim te jadriwe Wutżbé téchlei Kniżkow
ſchitkim wėrném Kżeſczianam pwacża, hacżruniſch nėkotre pobotżne Wėczé
woſeƀe pwacża klóżtérſkim Parſchónam.

Pola rozomnéch kż. Wutżeṙow jo hiżo dawno jena wutżiṅena Wėcz, zo za
ſẇatém Piſmom — żane lėpſche ha wużitniſche Knije ṅeiſu, déżli habén
Telei, to ma ſo zrozemicż —, k wubudżeṅu ha k zakrucżeṅu teje praweje
wėrneje kżeſczianſkeje Pobożnoſcże ha Bohwſwużownoſcże, kotraż ma bócż
ha zwoſtawacż nutzi wo tei Moßé ha wo tém Znawrócżeṅu teje Wutrobé k
Bohu ſwojomu Ztworicżerei.

Joa. 7, 17. Jėzus ſam tém Żidam prajeſche: Joli zo Żtó woprawdże żada
bożu Wolu dopelnicż, Tón budże je zpóznacż, zo ta moja Wutżba z Boha jo
—. Tak ma ſo teiż prajicż wot téchlei Kniżkow: Żtóż tu wutrobnu Żadoſcz
ma bożu Wolu zpóznacż ha dopelnicż, Tomu budża wėſczi ſo lubicż; komuż
pak na tei dobrei Woli brachuẇe —, Tomu ſo lubicż ṅebudża, khiba zo
habén wo tém Lazuwaṅu boża Nada jomu znutzka tu Wutrobu pżewobrocżi;
pżetoż teiż za wilkich Rėſchnikow ſu telei Kniżki woſobṅe dobre ha
tróżtniwe, jenoi zo woni nawoprawſke k tomu Pokucżeṅu ſo nawrócżeja.

Tém deṙe zmóſleném Lazuwaṙam ja radżu, żeni jara ẇele za ſobu
ṅelazuwacż, hale radſcho po nėkotréch Stronach namól, ha to pomólcżku z
dobrej’ Kwilu, z dobrém Rozmóſleṅom; ha móżeſch nėkotre Stawcżki, kiż
tṙebai cżi tu twoju Wutrobu bóle zhnuhaja, dwai, tzi, żtéri krótż pżeczé
zas lazuwacż.

Żeni pak ṅezabódż pozdéchnécż pṙedé toho Polazuwaṅa:

Ach Kṅeże Jėzuſo, rétż té nėt k tei mojei Wutroƀe, ja twói Swużownik
(twoja Swużownicza) czu na tebe poſuchacż.

ha po tém Polazuwaṅu:

Kṅeże, Té ſam czéw zahajicż ha zkrucżicż To, żtoż té nėt nadṅe wo mni ſ
kutkuwaw ſé!

Wot Krotżeṅa

za Kréſtuſom

Prėṅe Knije.

Napominaṅa, kotreż móża wużitne bócż Tém, kiż po tém Duchu jene
bohwſwużowne Żiẇeṅo ẇeſcz czeidża.

1. Stawcżk.

Wot Krotżeṅa za Kréſtuſom, ha Kedżbu-Ṅemėcża ſchitkich Próznoſczow toho
Swėta.

1.

Żtóż za mnu ſtupa, tón wo Tżėmnoſczi ṅekhodżi, praji tón Kṅez. Joa. 8,
12. To ſu Swowa Kréſtuſowo, z kotrémiż wukazane mamó na to ſo kwaſcz, zo
Jomu ſo porunoſcżamó wo Żiẇeṅu ha Skutkuwaṅu, czemó-li woprawdże
wobſwe̓tleni, ha wot ſcheje Slepoté teje Wutrobé wuſwobodżeni bócż. Te
naſche nam naiważniſche Dżėwo ṅech jo, pótacż, ródṅe ſo rozladuwacż wo
tém Żiẇeṅu Je̓zuſa Kréſtuſa.

<pb n="8"/>

2.

Ta Kréſtuſowa Wutżba ẇele pżetṙechi ſchitke Wutżbé téch Sẇatéch; ha Żtó
bó jenoi toho prawoho Ducha me̓w, namakaw bó wo ṅei te zakhowane Manna.
Dóṅdże ſo, zo ne̓kotzikraſni, kiż te ſẇate Sczeṅo huſto doſcz ſwóſcha,
tola mawko zhnucżi dobre Pożadaṅa wo ſebi ṅepótṅedża, dokelż woni toho
Kréſtuſowoho Ducha nimaja. Żtóż da cze te Kréſtuſowo Swowa powṅe ha k
Zeſwodżeṅu zrozemicż, ma na to dżėwacż, zo te ſwoje Żiẇeṅo czéwo po Nim
bó rjadnoſcżaw.

3.

Żto cżi pomha wot ſẇateje Trojiczé ẇedżecż wóſoczé rétżecż, joli zo cżi
brachuw̓e na Poniżnoſczi, ha z toho tei ſẇatei Trojiczé ṅelubé ſé?
Zawe̓rno, wóſoke Swowa Nikoho ſẇatoho, Nikoho zprawnoho ṅetżiṅa; hale
pótſcziwe Żiẇeṅo — te Cżwojeka Bohu luboho ztżiṅi. Ja ſebi bóle żadam tu
prawu Pokutniwoſcz wo mojei Wutroƀe mėcż, déżli ẇedżecż dopojeduwacż, wo
tżim ta prawa Pokutniwoſcz wobſteji. Bó té tu czéwu Bibliju z Poṁatka
ẇedżaw, teiż ẇedżaw ſche̓ Wuprajeṅa téch Mudréch, żto bó <pb n="9"/>cżi
ſcho to pomhawo, bó-li té ṅemėw teje Luboſcże k Bohu, ṅeme̓w teje joho
Nadé wo ſwojei Wutroƀe? Próznoſcz na Próznoſcz, ha ſchitko jo Próznoſcz,
lute Nitżo, déżli Boha lubuwacż, ha jomu ſamomu lutkomu ſwużicż. To jo
ta naiwóſcha Mudroſcz, tón Swe̓t zadzpėwacż, ha tak ſo wuzbe̓huwacż k tomu
ṅeƀeſkomu Kraleſtwu.

4.

Tak da Próznoſcz jo pótacż hinite Bohaczſtwa, ha na teſame tu ſwoju
Nadżiju ſtajicż. Próznoſcz teiż jo, żadacż Potżeſcżeṅa, ha do wóſoka ſo
we̓ſchecż. Próznoſcz. jo, howduwacż tém Żadoſcżam toho Maſa, ha
żadoſczicż za tém, tżohożdla potém krucźe mamó żtravuwani bócż.
Próznoſcz jo, dohe Żiẇeṅo ſebi żadacż, ha mawo ſo ſtaracż za jene dobre
Żiẇeṅo. Próznoſcz jo, ſamotṅe ladacż na te pżitomne Żiẇeṅo, ha ſebi
ṅemóſlicż na te pżichodne. Próznoſcz jo, lubuwacż to, żtoż tak jara
khėczé nimo pżeṅdże, ha ṅekwatacż tam, dżeiż ta Radoſcz na we̓czne
zwoſtaṅe.

5.

Nazpominai ſchak ſebi wakér huſto te mudre Wuprajeṅo: Eccle 1, 8. Te
Woko <pb n="10"/>z Ladaṅom żeni ſo ṅedoſécżi, te Wucho z Poſuchaṅom żeni
ſo ṅedozpokoji, t. r. Woko żeni doſcz ſo ṅenalada, Wucho żeni doſcz ſo
ṅenapoſucha. Nó da na to dże̓wai, zo bó tu twoju Wutrobu wot Lubuwaṅa
téch widomnéch Wėczow na Hwawt wottorhuwaw, ha ſo pżepowożaw k tém
ṅewidomném. Pżetoż, kiż ſleṗe le̓zu, kaiż jich ta Zmóſwoitoſcz pocżahuẇe,
cżi ſebi te Swe̓doṁo zaṅeṙedża, ha zhubja bożu Nadu.

Druhi Stawcżk.

Bódż mólicżki wo twojei Moſé!

1.

Po naturſkim ma kóiżdé Cżwojek Żadoſcz za Wėdomoſczu; hale żto pomha
We̓domoſcz ƀez Bohabojaznoſcże? Jedén poniżné Rólnik, kiż Bohu ſwużi, jo
zawe̓ſczi le̓pſchi, de̓żli tón naduhté Wutżené, kiż zabówſchi ſo ſamoho te
Pucże téch Ve̓zdow wuſle̓dża —. Żtóż ſo ſamoho praẇe zpóznaje, tón ſam
ſebi wożpatni, ha Zpodobaṅa nima na cżwojetżei Kwaẇe. Bóch-li ja teiż
ẇedżaw ſchitko, żtoż na Swėcże jo, hale ṅemėw teje Luboſcże, żto bó mi
pomhawo <pb n="11"/>pżed Bohom, kiż ṁe z téch mojich Skutkow ſudżicż
budże?

2.

Pome̓rnoſczei tu ṅeporjadnu Żadoſcz za Wėdomoſczu; pżetoż wo teiſamoi jo
ẇele Rozperſcheṅa ha Hebaṅa. Cżi Wutżeni czeidża radżi widżani, ha za
mudréch dżerżani bócż. Jo teiż ẇele Wėczow, kotreż ẇedżecż tei Duſchi
mawo habé nitżo ṅepomha. Jara ṅemudré jo, kiż na ne̓żto druhe ſo podawa,
déżli na to, żtoż k tomu ſwojomu Wozbóżnoſcżeṅu ſwużowne jo. Wele Swowow
teje Duſche ṅenaſécża, hale dobre Żiẇeṅo tu Wutrobu wokżeẇa, ha jene
tżiſte Swe̓doṁo porodża wilku Dowe̓rnoſcz k Bohu.

3.

Jacz, ha le̓ṗe we̓ſch, ſurowiſcho z toho ſudżené budżéſch, ṅeiſé-li
ſẇacżiſchoho Żiẇeṅa ẇed. Ṅechaw hordżicż na żanu Wuſtoinoſcz, na żanu
Wėdomoſcz, hale ẇele jacz mėi Staroſcz toho tebi popżatoho Wuſtacża dla.
Zezdaṅeſch ſebi ẇele ẇedżecż, ha deṙe doſcz rozemicż, dopómṅ ſchak ſo,
zo jo tola ẇele jacz taikich We̓czow, wo kotréchż té czéle ṅewe̓domé ſé.
Ṅechaw wóſoczé ſebi móſlicż, <pb n="12"/>hako bó té jara mudré bów; hale
radſcho zpoznai ha wuznai tu twoju Ṅewe̓domoſcz. Żto czeiſch ſo Ne̓komu do
Prėdka ſtajicż, déż jich ẇele jo, kiż jacz bóle wutżeni, ha wo bożim
Zakoṅu we̓domiſchi ſu, déżli té? Czeiſch wużitṅe nėżto ẇedżecż ha
wuknécż, żadai ṅezpóznaté, ha za nitżo dżerżané bócż.

4.

Ta naikraſniſcha, naiwużitniſcha Wutżba jo talei: ſo ſamoh’ praẇe
zpóznacż, ſo ſamoh’ praẇe zadzpe̓wacż. Do ſo ſamoh’ nitżo ṅedżerżecż, wot
Druhich pak pżeczé deṙe ha wóſoczé ſebi móſlicż —, Tolei jo wilka
Mudroſcz ha wóſoka Dozpownoſcz. Bó-li té teiż Koho widżaw zjawṅe
zrėſchicż, wilke Ṅepe̓knoſcże wobóṅcż, té hiżcże tola ṅedérbjaw ſam ſo za
żto le̓pſchoh’ dżerżecż; pżetoż, té dżén ṅewe̓ſch, kah doho wo tém Dobrém
wondodżerżecż móżeſch. Kipri, ſwabi ſmó ſchiczé, té pak ṅeme̓i Koho za
kipriſchoh’, ſwabſchoh’, hacż té ſam ſé.

Tzecżi Stawcżk.

Wutżba teje Wėrnoſcze.

1.

Zbóżné tón, kotrohoż ta We̓rnoſcz ſama <pb n="13"/>wutżi, jomu ſo
prėdkṅepoſtaja wo Znaṁach, Pżirunaṅach, ha Swowach, kiż pżeṅdu, hale
naha kaikaż jo. Te naſche Ṁeṅkuluwaṅa, te naſche Móſle nas tżaſto
hebaja, ta naſcha Widżiwoſcz daloko ṅedoſaẇe. Żto pomha wilke
Wowé-Wamaṅo ha Mudruwaṅo wot zkradżnéch ha pótainéch We̓czow, kotréchż
dla, bórṅe wot ṅich żto ṅeẇedżeli, wot bóizkoho Sudnika Poroka ſo bojecż
nimamó? Nimo Me̓ré wilka Wupoſcz jo to, zo mó te wużitne ha tre̓bne Wėczé
zakomdżiwſchi, tak radżi ſo kwadżemó na taike, kiż tu Cżipnoſcz
napaſuẇu, ha żkódne ſu. Tolei rėka: Wotżi me̓cż, ha ṅeladacż.

2.

Żto nas ſtaraja taike We̓czé, kotreż cżi Wutżeni Pżezczéwnoſcże ha
Woſebnitoſcże ṁenuẇu? Komuż te we̓cżne Swowo k Wutroƀe rétżi, tón z ẇele
ṅewėſtéch Hudawaṅow zlóchka ſo wuſchṁacze. Z jenoho Swowa ſchitko ſém
pżiṅdże; ſchitke Ztwoṙeṅa ſém pżiṅdu z toho bóizkoho Swowa, kotreż jo
tón Séhn bożi, pżez kotrohoż ſchitke Wėczé ztwoṙene ſu; telei Jene nam
wupojeduẇu ſchitke We̓czé; ha telei jene jo tón Zpotżatk, tónſamé Séhn
<pb n="14"/>bożi, kiż teiż k nam rétżi. Komuż wón ṅerétżi, tón nitżo
ṅerozemi, nitżo praẇe ṅeroſudża. Żtóż ma ſchitko za jene boże Skutkuwaṅo
habé Dopużcżeṅo, ha ſchitko zẇeduẇe na jenoho Ztworicżeṙa ha Regentu, ha
wo témlei jeném ſchitko wobladuẇetón móże wo Wutroƀe ſtaiṅe jenak
zmóſlené, ha pżeczé wo Bohu zpokoiné zwoſtacż. O Bożo té wėcżna
We̓rnoſcz, ztżiṅ ṁe jene z Tobu wo wontrajaczei Luboſczi! Ẇele lazuwacż,
ẇele ſwóſchecż jo mi tżaſto k Woſtudże; wo Tebi namakam ja ſcho, żtoż
czu, żtoż pożadam. Ṅech ṁeltża ſchiczé Wutżeṙo, ſchitke Ztwoṙeṅa ṅech
zaṁelknu pżed twojim Woblitżom, Té ſam lutki ke mni rétż!!

3.

Bóle jedén ſam ze ſobu zjenoh’ jo, ha wo ſwojei Moſé jenoi za Jeném
żadoſczi, bożu Wolu dopelnicż, Bohu ſo zpodobacż, jacz ha wóſche
Wėrnoſcze budże ƀez Próczé zrozemicż, dokelż wón z Ṅeƀa te Wobſwėtleṅa k
zrozeṁeṅu dóſtawa. Jedén tżiſté, pżeczé jenoi na jene, na Boha, zwożené,
me̓ené Duch, ṅech bó teiż zwonka ẇele za Dżėwo me̓w, tola ſo ṅerozpużcża,
dokelż wón ſchitko dże̓ẇe Bohu <pb n="15"/>k Tże̓ſczi, ha na to kedżbuẇe,
zo wo ſebi nutzi z nitżim bó ṅepótaw ſo ſamoho, ſwojoho Zezpodobaṅa. Żtó
cżi jacz Zadże̓wkow kwadże, żto cże bóle cżeżi, déżli te Pożadoſcże teje
twojeje Wutrobé, kiż hiżcże pomoṙene ṅeiſu? Pe̓kné bohwſwużowné Cżwojek
naipṙedé pżi ſebi nutzi rjadnoſcża to, żtoż zwonka dokoṅecż ma. Te
Wonkotżne joho ṅezcżeṅe do Pożadaṅow teje zweje Nakhilnoſcże, hale wón
te Wonkotżne ha te ſwoje Nakhilnoſcże nawrócża po tém Wuſudżeṅu ſtrowoho
Rozoma. Kotromu Żtrétei jo jacz Sélnoſcże tṙeba, déżli k tomu, zo jedén
na to dżėwa pżewiṅecż ſo ſamoho? Ha to dérbi bócż te naſche Dże̓wo,
pżewiṅecż kóiżdé ſo ſamoho, dżeṅwotedṅa bóle na ſebi dobówacż, ha pżeczé
wo nėtżim ſo zdozpownoſczicż —.

4.

Schitko, żtoż wo témlei Żiẇeṅu dozpowne re̓ka, jo hiżcże tola Ṅedozpowne,
ha ſchitko, żtoż jow ſebi zdamó widżecż, tola pżi Tżmicżczé widżimó.
Soſamoh’, ſwoje Braſchnoſcże wo Poniżnoſczi zpóznawacż, to jo we̓ſcziſchi
Pucż k Bohu, deżli huboko ſo dopótuwacż za Wėdomoſcżami. K haṅeṅu ṅejo
wilka We̓domoſcz, <pb n="16"/>k haṅeṅu teiż ṅejo kaikażkuli ſnadna
We̓domoſcz; pżetoż ſama na ſebi jo dobra, ha ſémpżiṅdże wot Boha, kiż nam
Rozom daw jo; we̓cżṅe pak jo tola jacz kważeṅu jene dobre Sẇe̓doṁo, ha
jene pótſcziwe Hoṙeẇedżeṅo. Dokelż pak ẇele taikich jo, kiż jacz na to
dżėwaja ẇele ẇedżecż, déżli pe̓kṅe ſo hoṙeẇeſcz, tohodla tżaſto zabwudża,
mawko, nimale żanoho Pwodu ṅenoſcha.

5.

Oh zo bóchu cżilei tak ródni, tak zpróczniwi bóli wuróduwacż te Rėchi,
zaſadżuwacż te Pótſcziwoſcże, hako ródni ha zpróczniwi ſu nowotne
Praſcheṅa, Wurétżuwaṅa hoṙezẇeſcz —, bó ſo ṅeſtawo teiko Zwoho, teiko
Pohórſchka ƀez Ludom, ha bó ṅebówa taika Liwkota wo Klóżtérach.
Zawe̓ſczi, déż dóṅcż budże tón Dżeṅ toho Sudżeṅa, ṅebudżemó praſchani,
żto ſmó wulazuwali, hale żto ſmó wuſkutkuwali; ṅebudżemó za tém
praſchani, kah duſchṅe ſmó rétżeli, hale, kah pe̓kṅe ſmó ſo hoṙeẇedli.
Prai ſchak, dże da ne̓t ſu ſchiczé cżi Kṅeża, cżi wilczé Wutżeṙo,
kotréchż té deṙe znajeſche, hacż woni jow hiżcże żiwi teje We̓domoſcże
dla wuwowani <pb n="17"/>be̓chu? Na téch jich dobréch tutżnéch Me̓ſtach
dawno Druzé ſeidża, ha le̓déma na ṅich ſebi pomóſla. Kaiż doho żiwi
be̓chu, zdachu ſo ne̓żto bócż; ha ne̓t ſu czéle zapómṅeni.

6.

O kah jara khe̓czé ſo pomiṅe toho Swe̓ta Hordoſcz! O zo be̓ te jich Żiẇeṅo
Wahu dżerżawo tei jich Wėdomoſczi? o zo bėchu, kaiż ẇełe jacz Wėdomoſcże
mėli ſu, tak teiż ẇełe ſẇacżiſcho żiwi bóli! Tak bėchu deṙe podże̓wali,
tak be̓chu wużitṅe wukli habé wutżili. Kah ne̓kotzi kraſni z tej’ próznej’
We̓domoſczu, kotraż jich wo tém Swe̓cże ſchelakoſczi, k Zatamaṅu dóṅdu,
déż mawko Staroſcże ſebi tżiṅa bożu Wolu dopelnicż! Ha dokelż ze Zamſom
na to ſo kwadu radſcho wilczé déżli poniżni bócż, tak ze wſchimi ſwojimi
Móſleṅami wupróchnu, zeſtuchnu. Woprawdże wilki jo Tón, kiż ma wilku
Luboſcz. Woprawdże wilki jo Tón, kiż jo wo tei ſwojei Moſé mólicżki, ha
ſcho to, żtoż jow tón naiwóſchi Werſchk teje Tżeſcże re̓ka, za nitżo ma.
Woprawdże wilki jo Tón, kiż ſchitko zeṁacze za żto druhe nima, déżli za
Ṅeṙad ha Sṁecże, zo jenoi bó Kréſtuſa <pb n="18"/>nadobów. Ha woprawdże
deṙe wutżené jo Tón, kiż tu Wolu bożu dopelṅa, tu ſwoju Wolu pak do Zadé
wotſtorkuẇe.

Żtwórté Stawcżk.

Bódż na ſo kedżbné wo wſchim, żtoż tżiniſch.

1.

We̓ricż ṅejo kóiżdomu Pojedaṅu, we̓ricż teiż ṅejo kóiżdomu Nutzdawaṅu;
hale z próczniwej’ Kedżbnoſczu, z wontrajaczej’ Sczerpnoſczu ma ſo ta
We̓cz pżeważecż tak kaiż pżed Bohom. O Huƀenſtwo! Naibóle wot druhich
zkeriſcho ſo pojeda, ha radſcho ſo we̓ri te Zwo, déżli te Dobre; tak
ſwabi mó ſmó. Hale dobri Kżeſczieṅo zlóchka ṅewe̓ṙa kóiżdomu Pojedarei,
deṙe ẇedżiwſchi, zo ta cżwojetża Swaboſcz na tu wopatżnu Stronu jara
wiſé, ha z tej’ Hubu jara tżaſto ſo pżeplapṅe.

2.

Wilka Mudroſcz jo wo ſwojich Pre̓dkme̓cżach nahle ſo ṅepżekwatacż, wo
ſwojich Zamóſleṅach ṅezibniteje bótżeje Wowé ṅebócż. Talei Mudroſcz teiż
zakazuẇe, ṅewe̓ricż kaikimżkuli cżwojetżim <pb n="19"/>Pojedaṅam; ha żtoż
ſwóſchaw ha tṙebai wėriw ſé, tola knaiṁeṅſchom ṅewunoſécż, nédém do
czuzéch Wuſchow ṅepżeſépacż. Zladai ſebi rozomnoho, ſwe̓domoitoho
Cżwojeka k Radnikei; ha wot toho, kiż tola le̓pſchi jo hacż té, dai ſo
rozwutżicż radſcho, hacż bó po twojim Wumóſleṅu je̓w. Jene dobre Żiẇeṅo
Cżwojeka tżini mudroho po Bohu, ha dawa jomu Swe̓domoſcz wo ẇele We̓czach.
Jaczé Żtó wo ſebi ſo zponiża, ha Bohu ſo podcżiſuẇe, mudriſchi,
zpokoiniſchi wo wſchim budże.

Pjaté Stawcżk.

Kah ma ſo wo ſẇatém Piſṁe lazuwacż.

1.

Wo ſẇatém Piſṁe dérbimó pótacż We̓rnoſcz, ṅepótacż wuwatkuwaṅeje
Re̓tżniwoſcże. Scho ma ſo wo ſẇatém Piſṁe lazuwacż z témſamém Duchom, z
kotrémż jo piſane. Wo téch Piſmach ma ſo ẇele jacz ladacż za zpomóżnémi
Wutżbami, déżli za leſnémi Swowami habé wuſchiknémi Wuprajeṅami. Knije,
kiż tei Bohwſwużownoſczi Pucż pokazuẇu, ṅech jo teiż wo ṅich ta We̓rnoſcz
<pb n="20"/>znizka jenoi tak ruṅe pṙeicż prajena, dérbimó runiſch tak
radżi lazuwacż, hako taike, wo kotréchż te Swowa zwoſoka zbėrane ha
huboko pótaine ſu. Ṅedai ſo ſlepicż wot toho Ṁena Toho, kiż ne̓żto piſaw
jo, ṅech jo re̓kaw mawohabé wóſoczé-Wutżené; hale ta Żadoſcz za tżiſtej’
We̓rnoſczu, Ta ṅech cże k lazuwaṅu cżeṅe. Ṅepraſchei doho, Żtó jo tón,
kiż to ha to prajiw jo; hale żtoż prajene jo, na to tu twoju Kedżbnoſcz
zwożui.

2.

Cżwojekoẇe zaṅdu, dżentz wutża, jutze zemru; hale ta We̓rnoſcz toho Kṅeza
woſtaṅe we̓cżṅe. Bóh, na Parſchóné ṅeladaiſchi, k nam rétżi na jara
ſchelake Waſchṅa. Wo Lazuwaṅu ſẇatéch Piſmow nam tżaſto Zadże̓wki
pokwaduẇe ta naſcha Cżipnoſcz, zo czemó praẇe ſo dopótacz ha mudruwacż
tam, dżeiż bó tṙeba bówo jenoi tak nimo pżeṅcż, ha ſebi móſlicż: Z tém
ṅech jo, kaiż jo; ſchak to ṁe ṅeſtara. Czeiſch z toho Lazuwaṅa Wużitk
nadobócż, ſam ſo zlėpſchicż, lazui wo Poniżnoſczi, lazui ƀe wſcheje
Dwojakoſcże, nitżo pódla ṅepótai, lazui wo ſwe̓rnei Żadoſczi za
We̓rnoſczu, ha ṅeżadai ſebi déh <pb n="21"/>ṁenuwané bócż Piſma -
rozomné. Rad ſo praſchei, ha ṁeltżiczé poſuchai na te Swowa téch
Sẇatéch; ha k Ṅezpodobnoſczi ṅech cżi neiſu te Pżirunaṅa, Pżiſwowa habé
krótke Wuprajeṅa téch ſtaréch Wótſczow; pżetoż wone ſo podarmo
pre̓dkṅepoſtajeja, dobre Jadro jo wo ṅich.

Schéſté Stawcżk.

Wot ṅeprawéch Nakhilnoſczow.

1.

Déżkuli Cżwojek ne̓żto ṅeporjadṅe pożada, zmolom jo wo ſebi ṅeme̓rné.
Nédémhacż jena kaikażkuli Żadoſcz teje cżwojetżeje Wutrobó z Rjada
wuſtupi, jo Ṅemėr wo Doṁe, Cżwojek jo ſam ze ſobu wo Ṅepżezjenoſcżi.
Wóſokomóſni ha Naramni wo ſebi żeni Mėra nimaja; cżi po tém Duchu khudżi
ha woprawdże poniżni pżeczé wo powném Mėṙe zwoſtawaja. Cżwojek, kiż
hiżcże powṅc jo ṅewotemṙew ſebi ſamomu, t. r. tém ſwojim wopatżném
Nakhilnoſcżam, zlóchka do Zpótuwaṅa pżindże, ha ſnadnéch, nikaikich
Wėczow dla tomu Zpótuwaṅu podleiżi. Żtóż wo ſwojim Duchu ſwabóſchki, ha
tak ṙecz hiżcże jara Mjaſo jo, zwożené k taikim We̓czam, <pb n="22"/>kiż
do cżėwnėch Zmóſwow padaja —, Tomu jara cżeżko pżiṅdże wot zeṁaczéch
Pożadoſczow zczéwa ſo wotdżerżecż; ha tak, déż tola wot nėtżoho ſam ſo z
Moczu wotcżeṅe, jo jomu tżaſto zrudno; wón teiż zlóchka ſo roznėẇe, déż
jomu Nėchtó napżecżo jėdże, wo tém Dopelṅeṅu teje joho Żadoſcże jomu
zadżėwa

2.

Jo pak te ſwoje ztżiniw, tu ſwoju Żadoſcz ſebi pozpokojiw, nédém joh’
krucże pżima ha cżeżi tón Porok toho Swėdoṁa; dokelż jo pohowduwaw tei
ſwojei ṅeporiadnei Żadoſczi, ha to k tomu Mėrei, kotréż tola póta, nitżo
ṅepomha, ẇełe jacz żkodżi. Pżetoż tón prawé Mėr teje Wutrobé ſo namaka z
tém, zo jedén na ſwojich Żadoſczach Kṅez jo ha je pżewiṅa, nidé ſo
ṅenamaka z tém, zo jedén tém Żadoſczam na ſebi kṅeżicż da ha jim ſwużi.
Tak da Mėr ha Zpokoinoſcz ṅejo, bócż ṅemóże wo tei Wutroƀe taikoho
Cżwojeka, kiż po tém Mjaſu zmóſlené na téch wonkotżnéch Wėczach wiſé;
hale kotréż po tém Duchu nuterṅe krotżi, Tón Mėr ha Zpokoinoſcz wo ſebi
nutzi namaka.

<pb n="23"/>

Sédémé Stawcżk.

Próznu Nadżiju, wóſoke Móſłe wot ſo hoṅ.

1.

Zhebané jo, kiż tu ſwoju Nadżiju na Cżwojekow habé na Ztwoṙeṅa ſtaja.
Kipṙe ſteji, kiż Cżwojeka habé kaikeżkuli Ztwoṙeṅo za ſwoju Podeperu ma.
Ṅehaṅbui ſo z Luboſcże k Je̓zuſei druhim hoṙeſwużicż, ha dai ſebi lubicż
wo témlei Swe̓cże za khudoh’, żpatnoh’ Cżwojeka dżerżané bócż. Ṅeſtajei
Nadżije na ſo ſamoh’, pżetoż té ſam ſé teiż Ztwoṙeṅo; hale wo Bohu tu
twoju Nadżiju zakrucżei. Tżiṅ żtoż móżeſch, ha Bóh budże k Pomoczé tei
twojei dobrei Woli, budże dotżinicż, żtoż té ṅemóżeſch. Ṅezpużcżei ſo na
tu twoju We̓domoſcz, ṅezpużcżei ſo na żanoho Cżwojeka pżeklepanu
Mudroſcz; hale ẇele jacz ſo zpużcżei na tu Nadu Boha toh’ Kṅeza, kiż tém
Poniżném Pomocz pżidaẇe, tém Hordém pak, kiż ſami ſebi zdadża ſélni
doſcz bócż, wo tei jich Ṅemoczé zpanécż da.

2.

Ṅechaw hordżicż z tém Bohaczſtwom, joli zo Bohaczſtwo maſch; ṅechaw
hordżicż ze Pżecżelemi z toho, zo ẇele pwacża, <pb n="24"/>ẇele zamóża;
hale ta twoja Hordoſcz ṅech jo tón twói Bóh, kiż cżi ſchitko wobradża,
ha wóſche ſchoho toho hiżcże Soſamoho tebi ſo podacż cze. Hordoho ṅech
cże ṅetżini toho Cże̓wa Wilkoſcz habé Rjanoſcz, kotruż ſnadna Khoroſcz
zrazé ha wohidżi. Ṅeme̓i wupoh’ Zpodobaṅa na ſebi ſamom’ z toho, zo dobru
Wowu ha ẇele Wuſchika maſch; zo tṙebai bó k Ṅezpodobnoſczi ṅebów Bohu,
kotromuż ſwuſcha ſchitko, żtoż wot Naturé Dobre na ſebi maſch.

3.

Ṅedżerż ſam ſo za lėpſchoh’ hacż druzé ſu, zo tṙebai bó żpatniſchi ṅebów
pżed Bohom, kiż je we̓, żto na Cżwojeku jo. Hordoho ṅech cże ṅetżiṅa te
dobre Skutki; dokelż bóizke Sudżeṅa ſu hinaiſche déżli cżwojetże
Sudżeṅa, Bohu ſo tżaſto to ṅelubi, żtoż Cżwojekam ſo lubi. Maſch nėżto
Dobre na ſebi, móſli ſebi: Druzé maja wot toho Dobroho ſcho jacz; tak
budżeſch ſo wo Poniżnoſczi zdżerżecż. Nitżo ṅeżkodżi, déż té ſam
ſchitkimṙeṅe ſo dozadé ſtajeſch; hale jara ẇele żkodżi, joli zo teiż
lutkomu jenomu ſam ſo do Pre̓dka ſtajiſch —. Tón Poniżné ma pżeczé dobré
Me̓r, hale wo <pb n="25"/>Wutroƀe toho Wóſokomóſnoho Ramuwaṅo ha Zwobeṅo
tżaſto ẇele Ṅeme̓ra natżini.

Woſémé Stawcżk.

Nimo Mėré dobre Zpóznacża ha dowėriwe Zepżecżeleṅa ſu żkódne.

1.

Ṅewotewṙ kóiżdomu Cżwojekei teje twojeje Wutrobé; hale kohoż za mudroh’
bohabojaznoh’ zpóznajeſch, z Tém ſo wot twojeje Należnoſcże rozrétżui. Z
modém Ludom, ha z czuzownémi Cżwojekami ẇele Wokokhodżeṅa ṅemėi. Ṅeliżcż
ſo k tém Bohatém, ha pżed wóſokimi Kṅeżimi rad ſo ṅepokazai. Ztowarſchei
ſo k tém Poniżném, kiż znizka ruṅe pṙeicż ſu, kotréchż ta Pobożnoſcz ha
jene zkwadne Zadżerżeṅo tebi lubéch tżini; ha z Témi pojedai wot toho,
żtoż tebi ha jim k Hoṙepokubuwaṅu técż mówo. Woſebnitoho Pżecżelſtwa
ṅedżerż ze żanej’ Żónſkej, hale ſchė pėkne Żónſke zromadṅe Bohu
porutżei. Jenoi z Bohom ha z joho Jandżelami tżaſto wobkhadżuwacż,
dowėriẇe ſo rozrétżuwacż — to ṅech jo ta twoja Żadoſcz; Cżwojekam <pb
n="26"/>pak z Pucża ſtupai, zo bó jim ṅezpóznaté woſtaw.

2.

Luboſcz dérbimó ke wſchim me̓cż; hale woſebnite Zpóznacża, dowe̓riwe
Zepżecżeleṅa nitżo dobre ṅeṅeſu. Dóṅdże ſo, zo drudé we̓ſté Cżwojek
zdaloka pola téch, kiż joho wot Parſchóné ṅeznaja, tak ṙecz za jaſnu
Ve̓zdu pwacżi ſamotṅe z toho ſwojoho wilczé wuwowanoho Ṁena; hale, kiż
joho woblizka wobladuẇu, tém wón te Wotżi potże̓mṅa, cżi na nim wuladaja,
habé tola zdadża ſebi wuladacż ſchelake Wopatżnoſcże, Wohidnoſcże. Mó
dṙe ſebi drudé móſlimó, zo, jacz Wokokhodżeṅa z Druhimi mamó, jacz jim
ſo lubimó; ha ƀeztém potżinamó jim dle̓je ha bóle ſo ṅelubicż, z toho, zo
woni wo tém naſchim Zadżerżeṅu to ha tamo ṅeprawo wotkedżbuẇu. Kóiżdé
Cżwojek ma ſwoje Braſchnoſcże; bółe dowėriẇe z Kim wokokhodżiſch, jacz
Braſchnoſczow wón na tebi zmėrkuẇe, ṁeṅe cże ważi.

Dżeẇaté Stawcżk.

Poſuſchnoſcz ha Podcżiſnoſcż.

1.

Ne̓żto ṅemawo jo, wo tei Poſuſchnoſczi <pb n="27"/>wondżerżecż, pod
Pre̓dkſtejicżeṙom na Woteiſchczé khodżicż, ha po ſwojei Woli ſam ſwói
Kṅez ṅebócż. Wone ſchak jo ẇele jacz Zechernoſcże podaté bócż, déżli
rozkazuwacż mėcż. Beztém jo ẇele taikich, kiż podacżi ſu jacz z Nuzé
tohodla zo dérbja, déżli zo bó jich Luboſcz k tomu hnawa; cżi wo tei
Poſuſchnoſczi ẇełe Cżeże namakuẇu, ha zlóchka morkotaja. Taiczé k tei
prawoi Swobodnoſczi toho Ducha nidé ṅepżiṅdu, ṅechadża-li Boha dla z
pownej’ Wutrobu ſo podcżiſuwacż. Be̓hai jow, bėhai tam, Wotpotżnika nidże
ṅenamakaſch, déżli wo poniżném podwolném Podcżiſuwaṅu pod tu Ruku toho
twojoho Wóſchoho. Té ſnacż ſebi móſliſch: débóch ja na taikim ha taikim
Mėſcże bów, bó mi lėṗe bówo; hale taike Zmóſleṅo ha Pżeme̓ṅeṅo toho Blaka
jo żno nėkotréch zakraſṅenéch zhebawo.

2.

We̓rno jo: Kóiżdé rad tak tżini, kaiż ſebi wo ſwojei Moſé praẇe jo, ha ma
jacz Nakhilnoſcże k Tém, kiż z nim jenak zmóſleni ſu. Hale, jo Bóh
woprawdże ſreidża ƀez nami, tak dérbimó mó drudé teiż kóiżdé tu ſwoju
ſamotnu <pb n="28"/>Mós popużcżicż, k Woporei pżiṅeſcż toho luboho
Pokoja dla. Żtó da jo tak mudré, zo bó we̓cżṅe ſchitko ṙeṅe powṅe doſcz
pżeladaw? Nó da, ṅedżerż nimo Mėré krucże na te twoje Zmóſleṅo; hale
podwolei ſo teiż rad ſwóſchecż, kah druzé mėṅa. Jo teiż To, żtoż ha kaiż
té me̓niſch, woprawdże dobre, ha té je tola Boha dla popużcżiſch, po
Druhim ſo zibṅeſch, z toho té wo tém twojim Wudozpownoſcżeṅu wo
Dozpownoſczi jacz do Pre̓dka pżiṅdżeſch, hacż debó po twojei Woẇe jėw.

3.

Hiżo ẇele ſém jich ja ſwóſchaw wuznacż: Ẇele we̓ſcziſche jo Wuradżeṅa
ſwóſchecż ha hoṙebracż, déżli Radu dawacż. Móże ſo teiż dóṅcż, zo jedén
kaiż tón druhi deṙe mėni, ha kóiżdoho Mós ſama na ſebi dobra jo; hale
tém Druhim nidé nóczécż nochnécż, jim nidé ṅedacż praẇe zdżerżecż, déż
tola rozomna Wina tak je żada, — To pokazuẇe jenoho jara hordoho
ṅezibnitoho Ducha; ha Tón jo wėſczi Bohu pżecżiwné.

<pb n="29"/>

Dżeſaté Stawcżk.

Pas ſo zbótnéch Rétżi ha Pojedaṅow.

§ 1.

Żtoż cżi móżno jo, ſwe̓tṅei Haṙe z Pucża ſtupai, ṅemėſchei ſo do ẇełe
Cżwojekow; pżetoż Pojedaṅa wot ſwe̓tnéch We̓czow, ṅech bó ſo teiż ſcho z
dobroho Wotpoladaṅa rétżawo, ſu tomu Duchei wilki Zadże̓wk. Mó ſchak ſo
wot teje Próznoſcże, zlóchka womażemó, ha na ṅei jazṅemó kaiż Ptacżk na
téch klijenéch Kijeżkach. Hai woprawdże ne̓t bóch ja czéw, zo be̓ch tedém
— ha tedém — ṁeltżaw, zo be̓ch tam — ha tam — ƀez Cżwojekami ṅepobów.
Pżetżo mó tak radżi rétżimó, pżetżo tak radżi ƀe ſobu ſebi pojedamó? Déż
tola zrėtka déh ƀe wſchoho Naraṅeṅa toho Swe̓doṁa zas pżindżemó k tomu
Ṁeltżeṅu? Tohodla dżén tak radżi rétżimó, dokelż wo téch Rozrétżeṅach ƀe
ſobu mó jedén wot druhoh’ Tróżt pótamó, ha żadamó tu naſchu, ze
ſchelakimi Móſleṅaṁi pżecżeżenu, Wutrobu tak ſebi wolożicż —. Hai, na to
móſlimó, jara radżi rétżimó wot Toh’, żtoż jara lubuẇemó, jara pożadamó;
habé teiż wot Toh’, żtoż ruṅe ne̓t nas boli ha cżeżi.

<pb n="30"/>

§ 2.

Hale, oh zrudne Zhebaṅo! Naibóle podarmo, ƀe wſchoho Wużitka. Pżetoż
telei wonkotżne Wokżeẇeṅo ṅemawo zadże̓wa tomu znutznitomu Wokżeẇeṅu, kiż
z Boha pżiṅcż ma. Nó da wachuimó, k Bohu ſo wowaimó, zo toho nam
popżatoho Tżaſa po prózném bóchmó ṅepżetendéluwali —. Déż cżi
dopużcżene, déż wużitne jo rétżecż, tedém to rétż, żtoż k Hoṙepokubuwaṅu
ſwużowne jo. Te zwo Nawtżeṅo rétżecż, żtoż nitżo ṅepomha, ha ta Ṅeróda
wo tém naſchim Wudozpownoſcżeṅu, zo mawko Staroſcże mamó wo tém Dobrém
pżibówacż —, tolei jo naibóle ta Wina, zo toho naſchoho Jazéka
ṅezahuzdżamó. Tola pak pobożne Rozrétżeṅo wot duchownéch We̓czow teiż
ẇele pomha k Wudozpownoſcżeṅu toho Ducha, woſobṅe, déż taiczé, kiż
jenaikeje Moſé, jenaikoho Ducha ſu, po Bohu ſo ztowarſcheja.

Jėdnaté Stawcżk.

Kah ſo Pokói nadobódże; Nuternoſcz wo tém Dobrém pżibówacż.

§ 1.

Mó bóchmó móli dobré Me̓r ha Pokoi <pb n="31"/>me̓cż, jenoi zo ſami bóchmó
ſo ṅeczẇeluwali z Tém, żtoż Druzé rétża ha tżiṅa, ha żtoż do naſchoho
Wobſtaraṅa ṅeſwuſcha. Kah mów doho wo Me̓ṙe zwoſtacż Tón, kiż ſo do
ne̓tżejich Staroſczow nutzmėſcha; kiż Pżileżnoſcże toho Ṅemėra zwonka
póta; kiż mawko ha pore̓tkim znuczka ſam ſo romadu ƀeṙe? Zbóżni, kiż wo
tém ha wo tamém ṅeẇedża, ẇedżecż ṅechadża; pżetoż cżi zme̓ja dobré Mėr.

2.

Kah ta, zo ne̓kotzi Sẇacżi tak ſo wudozpownoſczili ſu, ha wo bóizkich
Wėczach tak wótṙe widżiwi bóli? Woni na to dże̓wachu wot ſchitkich
zeṁaczéch Żadoſczow ſo ſaméch wupróznicż; ſchė Żadoſcże wo ſebi
zpoduſchecż; ha tak be̓ jim móżno z powneju Wutrobu na Bohu wiſacż, ha
ƀez Zadże̓wka wo ſebi nutzi te Swoje zaſtaracż. Nam dwozé Ṅepżecżelo
Ṅemėra natżiṅeja; Wo nas nutzi te naſche ṅepoṙadne Żadoſcże, z kotrémiż
jara ſo pleṅcżimó, ha zwonka nas te hinite We̓czé, kotréchż dla ẇele ſo
téſchnoſczimó. Zre̓tka déh mó teiż jenoi jenelutke, żtoż wopatżne, zwo
jo, powṅe pżedobódżemo; t. r. déż wėſtomu Zpótuwaṅu ṅepodleiżimó, do
ſṁertnoho Rėcha ṅedopaṅemó, tola <pb n="32"/>tróſchku powichṅemó, z
ṁeṅſchimi Rėchami ſo zapróſchimó; wo nas ṅejo ta nuterniwa Żadoſcz wo
tém Dobrém ſchėdṅe dale ſtupacż; tak zémni, liwczé zwoſtaṅemó.

3.

Débóchmó mó ſebi ſamém powṅe wotemṙecżi — znutzka do żanéch wopatżnéch
Nakhilitoſczow zaplecżeni ṅebóli, tak bóchmó móli teiż do bóizkich
Wėczow deṙe ſo wuſtacż, ha wo ſebi ne̓żto zhonicż, kah ſo te ṅeƀeſke
Wėczé wobladuẇu. Tón czéwé ha naiẇetżi Zadże̓wk jo to, zo ṅeiſmó
wuſchṁatani z téch Nakhilnoſczow ha Pożadoſczow; ha mó haklei żeni
nawoprawſke na to ṅezawożimó, naſtupicż tón powṅe prawé Pucż, po kotrémż
cżi Sẇacżi krotżicż maja. Teiż, déż jenoi ne̓kaiki Kuſacżk Pżecżiwnoſcże
napre̓ki pżiṅdże, nédém nam ta Wutroba zpaduẇe, ha mó ſo zas zawrócżamó k
cżwojetżim Potróżtuwaṅam; kiż pak tola mawo Wolożeṅa, hai hiżcże jacz
Téſchnoſcże do Wutrobé pżiṅeſu.

4.

O zo bóchmó mó na woprawſke na to ſo kwadli, kaiż tomu ṙecz wutrobne
Wojaki Kréſtuſowe ſtacż ha wondżerżecż na tém Me̓ſcże toho Żtréta. Wėſczi
bóchmó mó <pb n="33"/>ſami na ſebi zhonili tu Pomocz toho Kṅeza z Ṅeƀa.
Pżetoż wón dżén pżeczé hotowé ſteji pod Raṁa pżimacż Tém, kiż żtrétuẇu,
ha na tu joho Nadu ſo dowe̓ṙa; ha Pżileżnoſcże k żtrétuwaṅu wón nam
podaẇe, zo bóchmó wukli ha nawukli dobówacż. Stajamó mó te
Wudozpownoſcżeṅo teje Bohwſwużownoſcże ſamotṅe na te wonkotżne Potżiṅki,
na to, żtoż z wonka ſo tżiṅi habé woſtaji, zme̓je ta naſcha Pobożnoſcz
khėczé Kóncz. Zawożmó ſchak tu Sekeru na tón Koṙeṅ, na te naſche
ṅepoṙadne Żadoſcże, zo wot téchſaméch wutżiſcżeni bóchmó jenu me̓rnu
zmėromnu Wutrobu me̓li.

5.

Débóchmó mó kóiżde Lėto jedén Valeṙ, jene zwo Nawożeno na ſebi
wuróduwali, mó bóchmó wo krótkim k dozpowném Cżwojekam zroſtli. Hale
tżaſto ma ſo ruṅe hinak, mó je pótṅemó, ſami wo ſebi ſo pżepokażemó, zo
mó pżi Pre̓dku toho naſchoho Pżewobrocżeṅa, pżi Naſtupeṅu toho
klóżtérſkoho Żiẇeṅa, lėpſchi, ha tżiſcziſchi ſmó bóli, hacż je ne̓t po
ẇele Le̓tach teje zjawṅe wotwożeṅeje Pżiſahé ſmó. Po Prawdże dérƀawa ta
Nuternoſcz wo tém Wudozpownoſcżeṅu Dżeṅ wote Dṅa <pb n="34"/>pżiƀeracż;
hale ne̓t ſo to hiżo ne̓żto wilke zda, zo jedén wot teje pre̓ṅeje
Nutérniwoſcże tola hiżcże ne̓żto bó zdżerżecż mów. Débóchmó mó wo
Podcżiżcżuwaṅu téch naſchich Nakhilnoſczow jenoi zprėṅa ſami ſebi ne̓żto
Hwawta tżiṅili, wone bó nam potém dale ſcho bóle zlóchkim ha z
Ẇeſowoſczu ſo tżiniwo.

6.

Cżeżko jo, woſtajicż k tżomuż zwutżené ſé; hiżcże cżeżiſcho jo tei
ſwojei Woli ſam napżecżo jėcż. Hale joli zo mólicżke, ſnadne Cżeże
ṅepżedobódżeſch, déha da budżeſch te ẇele ẇetże Cżeże pżedobówacż? Nédém
pżi Pre̓dku ſtajei ſo tei twojei zwei Nakhilnoſczi, ha wotwutżei ſo te
ṅeprawo Nawtżeṅo; zo tṙebai, déż doho ſo komdżiſch, bó ta Cżeża potém za
tebe ẇele ẇetża ṅebówa. Oh! débó je té zpóznaw, kaiki ſwódki Me̓r ſebi
ſamomu, ha kaike Zpodobaṅo Druhim té pżines bó z tém, zo pżeczé na ſo
kedżbné wo wſchim praẇe ſo zadżerżiſch, ja mam króble za to, té bó ſebi
na te twoje duchowne Wudozpownoſcżeṅo ẇele jacz Staroſcże tżiniw.

<pb n="35"/>

Dwanaté Stawcżk.

Wużitk teje Pżecżiwnoſcże.

1.

Jara ſtrowo nam jo, zo drudé we̓ſte Cżeże ha Pżecżiwnoſcże pomėjemó;
pżetoż teſame tżaſto Cżwojeka do ſo ſamoh’ nutzzacże̓ra, ha dócżeṙa k
tomu Zpóznawaṅu, zo jow wo Czuzƀe jo, zo na żanu Wėcz toholci Swe̓ta teje
ſwojeje Nadżije ſtajicż nima. Strowo nam jo, zo drudé Napżecżo-Rétżeṅa
cżerpimó, ha zo Druzé deṙe ſebi wot nas ṅemóſla, zo zlė wot nas
ṁeṅkuluẇu, teiż tedém, déż te naſche Skutki ha te naſche Wotpoladaṅa
dobre ſu. Scho to naibóle pomha k tei Poniżnoſczi, ha nas zakita pżed
prózném Hordżeṅom na cżwojerżei Tżeſczi. Déż Cżwojekoẇe zwonka nas
zadzpe̓waja, déż zcżeżka Żtó k nam We̓ru ma, tedém mó nuterniſcho
hoṙepótamó toho Swe̓tka, kiż te znutznite pżelada, Boha toh’ Kṅeza.

2.

Habén tohodla dérƀaw ſo Cżwojek k Bohu hako k jenomu krutomu Stowpei tak
krucże pżiẇazacż, zo bó tṙeba ṅeme̓w wo Wichorach téch Pżecżiwnoſczow
ẇele cżwojetżich <pb n="36"/>Potróżtuwaṅow pótacż. Cżwojek, kiż dobru
ſwe̓rnu Wolu ma, déż Pżecżiwnoſcże habé Zpótuwaṅa joho pżimaja, déż zwo
Móſle joho pżeſczėhaja —, habén tedém je zpóznaje, lėṗe déżli déh hewak
je zpóznaje, zo Boha nuzṅe tṙeba, zo ƀez joho Pomoczé nitżo dokoṅecż
ṅemóże. Ne̓t teiż ſo rudżi, zdéchuẇe, k Bohu ſo wowa; k tomu joho dócże̓ṙa
te Nuznoſcże, kotreż cżerpi. Ne̓t potżina ſo jomu te Żiẇeṅo woſtudżecż,
wón żada za Sṁercżu, zo mów wot cże̓wnéch Zẇazkow lózuwané pżi Kréſtuſu
bócż. Ha ne̓t teiż praẇe ſo dolada, zo powna Zechernoſcz, powné Mėr wo
témlei Swe̓cże bócż ha wobſtacż ṅemóże.

Tzinaté Stawcżk.

Zpótuwaṅam ſo ſtajei.

1.

Kaiż doho wo témlei Swe̓cże żiwi ſmó, ƀez Hoṙa ha Zpótuwaṅa bócż
ṅemóżemó; za tém hacż wo Knizé Job piſane jo: Toho Cżwojeka Żiẇeṅo na
Zeṁi jo ſtaina Wóina. Tohodla dérƀaw kóiżdé ſam ſo deṙe wobladacż, kaike
ſo na ṅoho Zpótuwaṅa watża, ha wo Modleṅu wachuwacż, <pb n="37"/>zo bó
tón Djabow Pżileżnoſcże ṅenamakaw joho zhebacż, tónlei zwé Ṅepżecżel,
kiż żeni ṅedre̓ma, hale pżeczé wokohaṅa ha lada, Koho bó ſchlapnéw —.
Nichtó ſchak ṅejo tak dozpowné ha ſẇaté, zo bó drudé Zpótuwaṅa ṅepome̓w;
ha tżiſcże ƀez Zpótuwaṅa zwoſtacż —, to nam móżno ṅejo.

2.

Su pak tola te Zpótuwaṅa Cżwojekei tżaſto jara zpomóżne, hacżruniſch
woſtudwe ha wobcżeżne ſu; pżetoż Zpótuwaṅa Cżwojeka zponiżeja, tżiſcża,
rozomniſchoho tżiṅa. Schak ſu ſchiczé Sẇacżi hicż mėli pżez ſchelake
Hoṙa ha Zpótuwaṅa, ha ſu k tei kż. Dozpownoſczi dóſchli, ſu ſo
wudozpownoſczili. Kiż pak ſu ṅemóli te Zpótuwaṅa wudżerżecż, cżi ſu wot
Boha wotpanéli, ha ſu kónczwzali, ſu tón ſwói Pucż do Boka woteṅſchli,
ha k tomu Zatamaṅu dóſchli. Wón ſchak ṅejo żadén duchownſki Rjad tak
ſẇaté, żadén Blecżk tak zakhowané, do kotrohoż bóchu Zpótuwaṅa habé
Pżecżiwnoſcże Pżiſtupka ṅenamakawo.

3.

Kaiż doho Cżwojek żiwé jo, nidé pżed Zpótuwaṅom czéle zecher ṅejo;
pżetoż <pb n="38"/>wo nas nutzi jo To, z tżohoż te Zpótuwaṅa ſo zazbe̓nu,
mó wo ſebi noſémó te Séṁeżka, z kotréchż te Zpótuwaṅa nazkhadżuẇu,
dokelż toho Hadamoho Rėcha dla ſmó mó wo ṅeporjadnei Żadoſczi
zplahuwani, ṅepoṙadne Żadoſcże ſu nam pżinarodżene. Popużcżi nas we̓ſte
Zpótuwaṅo habé Hoṙo, nédém nas napaduẇe jene druhe; ha mó zme̓jemó pżeczé
ne̓żto k cżerpeṅu, dokelż tón zbóżné Żtant dobroho Mėra ſmó jedén mól za
wſche mole z Hadamom ſchiczé ſobu wotbóli. Pozpótuẇu dṙe ne̓kotzi tém
Zpótuwaṅam wucżeknécż, hale cżilei ſtraſchniſcho, hubſcho do ṅich
zapanu. Samotṅe z Cżėkaṅom mó powṅe dobócż, zẇercha zwoſtacż ṅemóżemó;
hale wontrajacza Sczerpnoſcz, ha wėrna Poniżnoſcz —, to je jo, żtoż nas
ſélniſchich tżin̓i, hacż ſchitke naſche Ṅepżecżele ſu.

4.

Żtóż ſamotṅe zwonka tém Zpótuwaṅam z Pucża ſtupa, ha zaṅecha wo ſebi
nutzi tón zwé Koreṅ pomoṙecż, Tón budże mawo do Pre̓dka pżiṅcż; hai pṙedé
hacż ſo woblada, budża jomu te Zpótuwaṅa zas na Schiju pżiṅcż, ha ne̓t
zme̓je ſo ẇele hóṙe. Pomólcżku, jene po druhim, <pb n="39"/>wo
wontrajaczei Sczerpnoſczi budżeſch z bożej’ Pomoczu ſchitke Zpótuwaṅa
zkeriſcho pżedobócż, déżli zo té ſam na Hwawt czéw ſo ztẇerdżicż, ha
ſcho z jeném dobom wutżinicż. Pżeſcze̓ha cże we̓ſte Zpótuwaṅo, huſto
pótai, ha ƀer hoṙe Radu wot duchownoho Miżtéra; jo pak jedén druhi wo
teilei Należnoſczi, ha tṙebai tebi tu ſwoju Nuzu zkorżi, ṅezrudż joho z
wótrémi Swowami, hale Potróżtuwaṅa jomu podawai, kaiż bó je ſam podawane
me̓cż czéw, débó té tak prudżené bów.

5.

Ta ṅewobſtaina Mós, ha ſwabóżka Dowe̓rnoſcz k Bohu jo te Żurwo ſchitkich
zwéch Zpótuwaṅow. Nima Tżowm Woja ha Nawodżuwaṙa, budża jón te Zmohi tam
ha ſém poſtorkuwacż; tak Cżwojeka, déż woliwkṅe, déż te ſwoje dobre
Prėdkwzacża popużcżi, ſchelake Zpótuwaṅa jow ha tam poſtorkuẇu. Zelezwo
ma pozpótane bócż wo Wóchṅu, ha zprawné Cżwojek wo tém Zpótuwaṅu. Mó je
tżaſto ſami ṅewėmó, żto zamóżimó —; hale te Zpótuwaṅo je wozjawnoſczi,
żto na nami jo. Zaleiżi da nam pżeczé wachuwacż, ródṅe kedżbuwacż, <pb
n="40"/>woſobṅe pżi Zapotżatku nėkaikoho Zpótuwaṅa; pżetoż tak tón
Ṅepżecżel z lóżiſchim ſo pżedobódże, déż jomu haklei do Duṙi zaſtupicż,
do Wutrobó nutzdoſtupicż ṅedamó, hale pżed Prohom wonku, nédém hacż
zakwaṗe, joho pṙeicżhonimó. Tohodla jo we̓ſté Mudré wuprajiw: Nédém pżi
Zapotżatku zahacżei tei Khoroſczi, pozdże ſo Le̓karſtwo pżihotuẇe, déż ta
zwa Khoroſcz z dohim Dlijeṅom krucże ſo zepżimawa, huboko ſo zakoṙeniwa
jo. Pżetoż zpre̓na cżi na Mós pżiṅdże jene tak ṙecz nahe ſuche Pomóſleṅo;
potém telei Pomóſleṅo zbówa jene tak ṙecz żiwe Sẇecżo, kiż czéwo ſo hiba
ha móczṅe cże wabi; ne̓t ſcze̓huẇe Wobẇeſeleṅo ha ṅeprawo Pohibuwaṅo wo
tebi; ha tak dóṅdże te Zwoleṅo, zo ta twoja ſwobodna Wola do toho Rėcha
ſo podwoli. Lei, taklei tón zwé Ṅepżecżel Krotżel po Krotżeli czéle k
tebi nutzdoſtupi, déż jomu pżi Prėdku ſo ṅeſtajeſch. Dle̓je jedén z
Ṅerodé ſo dliji joho pṙeicżhonicż, ſwabſchi wo ſebi dżeṅ wotedṅa zbówa,
ha tón Ṅepżecżel pżeczé jacz ha jacz Moczé napżecżo jomu pżidobówa.

6.

Nėkotréch te Zpótuwaṅa wótriſcho <pb n="41"/>pżimaja pżi Prėdku toho
ſwojoho Pżewobrocżeṅa, t. r. Naſtupeṅa toho klóżtérſkoho Żiẇeṅa;
ne̓kotréch pak bóle na Poſledku. Ne̓kotréch teiż nimale pżez czéwo Żiẇeṅo
te Zpótuwaṅa jara czẇeluẇu; nėkotréch pak jenoi drudé zwaha zlóchka
pṙeicż zapżimuẇu; kaiż je jenomu kóiżdomu pżizpe̓je ta bóizka Mudroſcz ha
zprawna Dobrocżiwoſcz; pżetoż Bóh tón Kṅez widżi, pżeważa tón znutznité
Żtant, tu Mócz, ha te Zaſwużbé ſchitkich Cżwojekow, ha wón ſchitko do
Tżaſa rjadnoſcża k Wozbóżnoſcżeṅu téch ſwojich Wuzwolenéch.

7.

Tohodla, déż zpótuwani budżemó, ṅedaimó tei Wutroƀe zpaduwacż, hale tak
ẇele nutérniſcho wowaimó ſo k Bohu, zo wón nadṅe czéw nam wo wſchim Hoṙu
pod Raṁa pżimacż; we̓ſczi budże wón, kaiż Pawow praji, te Napadé téch
Zpótuwaṅow pomėrnoſcżecż, tak, zo nam k wutracżu budże. Nó da wo
wſchitkim Zpótuwaṅu ha Hoṙu z Wutrobé ſo poniżeimó pod tu Ruku toho
Kṅeza; pżetoż tém poniżném Duſcham budże wón ſam zpomhacż, ha je
wuzbe̓nécż.

<pb n="42"/>

8.

Wo Zpótuwaṅach ha Hoṙach budże Cżwojek pozpótané, kah daloko wo tém
Dobrém pżiſchow jo; nėt ma ſo ta dobra Zaſwużba zwilkoſczicż, ne̓t ma ta
Krutoba wo Dobrém lėṗe ſo wozjawnoſczicż. Nitżo wilke ṅejo, zo Cżwojek
pobożné ha nutérniwé jo tedém, déż żaṅeje Cżeże ṅepótn̓e; hale déż wo
Wichoṙe toho Téſchnoſcżeṅa tola wo tei Sczerpnoſczi ſo wobdżerżi, to jo
dobra Nadżija, zo wo tém Dobrém hiżo do Prėdka pżiſchow jo, ha hiżcże
ẇele dale pżiṅcż budże. Ne̓kotréch Bóh tón Kṅez pżed wilkimi ſtraſchnémi
Zpótuwaṅami nadṅe zwarnuẇe, ha cżilei tola wo ſnadnéch ſche̓dnéch
Zpótuwancżkach huſto doſcz pżėhrawaja, do ṁeṅſchich Re̓chow popaduw̓u; zo
bóchu dóhnacżi bóli ſami ſo zponiżecż, zo wo wilkich Wėczach nidé bóchu
żto ṅetwarili na ſo ſaméch, kiż ſchak woni teiż wo ſnadnéch Wėczach tak
jara ſwabóżczé ſu.

Żtérnaté Stawcżk.

Paſcz ſo jo pżezważnoho Sudżeṅa.

1.

Na ſo ſamoh’, do ſo ſamoh’ nawrócżei <pb n="43"/>te twoje Woko, ha pas
ſo to ſudżicż, żtoż druzé tżiṅa. Wo Roſudżeṅu téch Druhich Cżwojek
podarmo ſo próczuẇe, huſto nimo tze̓li, ha zlóchka ſo zre̓ſchi; hale wo
tém Pżeſudżuwaṅu ha Pżepótuwaṅu ſo ſamoho we̓cżṅe z dobném Wużitkom
podże̓wa. Tak, kaiż jena Wėcz nam k Wutroƀe dżo, tak naibóle ju
roſudżamó; ta Nakhilnoſcz teje Wutrobé ſlepi te Woko toho Rozoma; we̓ſta
zkradżna woſebnita Luboſcz habé Hramota je tżiṅi, zo mó teje naheje
tżiſteje Wėrnoſcże ṅewuladamó, habé tola khe̓czé zas z Wotżow ju
pużcżimó. Bóchmó-li mó pżi wſchim żtoż żadamó ſamotṅe na Boha
wotpoladuwali, bó-li ta naſcha Staroſcz na to ſtawa, żto ſo Bohu lubi,
żto k bożei Tżeſczi jo; we̓ſczi bó nas tak zlóchka ṅeme̓rnéch, mutnéch
ṅeztżiniwo To, żtoż zwonka tei naſchei Woli, tomu naſchomu Zmóſleṅu
napżecżo ſo ſtawa.

2.

Hale tżaſto jo wo nas nutzi Ne̓żto, na tżoż mó ſami ſo ṅedoladamó, wėſte
ṅeprawo Nakhileṅo ha Zmȯſleṅo, kiż nas pocżahuẇe to ha tamo tżinicż; ha
teiż zwonka ne̓żto ṅeẇatki k tomu pżiṅdże, żtoż pomha nas docżanécż.
Ne̓kotzikraſni wo <pb n="44"/>tém, żtoż pre̓dkmaja, żtoż tżiṅa, zkradżu
pótaja ſo ſaméch, maja ſwoje wėſte pobotżne Wotpoladaṅa, ha ſami wo tém
ṅeẇedża, na to ſo ṅedopómṅeja. Woni tṙebai teiż ſebi zdadża wo dobrém
Mėṙe krucże ſtacż, kaiż doho jim ſchitko po jich Woli, po jich Zmóſleṅu
ſo ſtawa; zeṅdże pak ſo hinak hacż woni je pożadaja, nédém kaiż
zatżaſuwani ſo kiwkaja, ha ṅemawo ſo rudża. To, zo kóiżdé tu ſwoju
Woicżku ma, zo jedén tak, ha druhi hinak me̓ṅi, To jo ta Wina, zo huſto
doſcz Pżekoré ſo zazbe̓nu ƀez Pżecżelemi ha Suſodami, teiż ƀez duchownémi
Parſchónami, ha pobożnémi Duſchemi.

3.

Te ſwoje ſtare Waſchṅa woſtajicż — oh to cżeżczé dżo; ha Nichtó rad ṅeda
dale ſo ẇeſcz, hacż tón ſwói ſamotné Rozom doſaẇe. Twariſch té jacz na
tón twói Rozomcżk, habé na tu twoju Ródnoſcz, déżli na tu Mócz Je̓zuſa
Kréſtuſa, kiż ſchitko ſebi podcżiſnécż móże, tak budżeſch té le̓déma déh
jedén wot Boha roſẇe̓tlené Cżwojek; pżetoż Bóh to żada, zo mó jomu zczéwa
ſo podcżiſṅemó, ha z jenej’ praẇe rozeżelenej’ Luboſczu <pb
n="45"/>wóſche ſchitkich cżwojetżich Mudruwaṅow ſo wuzbėhuẇemó.

Po cżwojetżim Rozoṁe drudé nėżto ſo zezdaṅe wuṗe, ṅepżiſtoiṅe, ha
ṅepraẇe tżiṅene bócż, żtoż tola, déż z Luboſcże k Bohu ſo tżiṅi, woſobṅe
deṙe tżiṅene jo. k Pżik. Zo S. Mėrtżin tón ſwói Mantél napów rozrėzaw,
ha tu jenu Powoiczu Proſcherei wotedaw jo. Wilczé Sẇacżi ſu tżaſto
nėżtożkuli zapotżeli, żtoż po rozomném cżwojetżim Wuſtacżu tżiſcże
ṅemóżne ſo zdaſche, ha ſu je z bożej’ Pomoczu tola dokoṅeli; dokelż
twaṙachu na tuſamu Mócz Jėzuſa Kréſtuſa, kotraż ſebi ſchitko podcżiſnécż
móże, ha ſami ſebi nazpominachu te Swowa Jėzuſowo: Schitko jo móżno
Tomu, kiż wėri, Mr. 9, 22. Zmėjecże wó Wėru —, déż wó k teilei Hoṙe
budżecże ṙecz: Pżezbėṅ ſo, ha cżis ſo do Moṙa —, budże to ſo ſtacż.

Pjatnaté Stawcżk.

Wot Skutkow, kiż z Luboſcże ſo tżin̓a.

1.

Żaṅeje Wėczé na Swėcże dla, teiż żanomu Cżwojekei k Dobrocże nidé
ṅeſmėſch tżinicż ne̓żto taike, żtoż zwo habé Re̓ch jo; tola pak z Luboſcże
k tomu Bliſchomu, kiż teje Pomoczé trėbné jo, możeſch drudé we̓ſté dobré
Skutk ƀez <pb n="46"/>Stracha króble wonkawoſtajicż, le̓pe ṙecz, z jeném
lėpſchim pżemėnicż. Pżetoż tak tón dobré Skutk ṅebudże zahubené, hale do
jenoho le̓pſchoho pżewobrocżené. Bez znutzniteje Luboſcże tón wonkotżné
Skutk nitżo ṅepwacżi; żtożkuli pak z Luboſcże ſo tżini, ṅech jo tak
mólicżke, tak ſnadne hacż cze, to jo ſcho zaſwużbniwo. Pżetoż Bóh jacz
lada na to, z kaikej’ Żadoſczu jedén żto tżini, déżli na tón Skutk,
kotréż tżini.

2.

Ẇele tżiṅi, kiż ẇele lubuẇe. Ẇele tżiṅi, kiż to żtoż tżini — praẇe deṙe
tżiṅi. Deṙe tżini Tón, kiż żada jacz ſwużicż tei Zromadżizṅe, déżli tei
ſwojei ſamotnei Woli, woſtaiſchi toho, żtoż ſebi ſo zpodoba, k tom’ ſo
zwożuẇe, żtoż ẇełe druhim k Wużitkei bócż móże. Tżaſto ſo zda duchowna
Luboſcz bócż, żtoż tola ẇele jacz cże̓wna Pożadoſcz jo; pżetoż naturſka
Nakhilnoſcz, ta ſamotna Wola, ta Nadżija dobroho Zapwacżeṅa, ta Żadoſcz
nėżto ſebi wolożicż ha pole̓pſchicż, zre̓tka déh Cżwojeka wopużcża, telei
zkradżne Wotpoladuwaṅa zẇetżoh’ do wſchich Skutkow ſo ſobu nutzmėſcheja.

<pb n="47"/>

3.

Żtóż tu prawu ha praẇe dozpownu Luboſcz ma, Tón wo żanei Wėczé ṅepóta ſo
ſamoho; hale ſamotṅe żada te jenicżke, zo wo wſchim bó hordoſcżené bów
Bóh tón Kṅez. Wón teiż Nikomu ṅezawidżi, dokelż ſchak ṅelubuẇe żanoho
Ẇeſela, kotreż bó ſam za ſo me̓cż czéw, ha druhomu je ṅepopżaw; wón teiż
haklei ṅecha ſo wobẇeſelecż na ſebi ſamomu; hale wóſche ſchitkich
Dobrotow, teiż wóſche ſo ſamoho ſo wuzbėhuẇe k Bohu, ha żada wo Bohu ſo
dozbóżnoſczicż. Wón ſchak żanomu Ztwoṙeṅu żto Dobre ṅepżiſamotnoſcża,
hale ſchitko zczéwa zẇeduẇe na Boha toho Ztworicżeṙa, kiż jo te Żurwo, z
kotrohoż ſchitko ſém pżiṅdże, kiż jo teiż tón poſleni Mól ha Kóncz, wo
kotrémż ſchiczé Sẇacżi zaſtanu, powṅe zpokojeni tón ſwódki Wotpotżnik
namakaja. Oh! Żtó bó jenoi Żkre̓cżku teje praẇeje Luboſcże me̓w, we̓ſczi bó
je wo ſebi wutżuwaw, zo ſchitko Zeṁacze dale żto ṅejo, déżli lube prózne
nitżo.

<pb n="48"/>

Schėſnaté Stawcżk.

Braſchnoſcże na druhich maja ſo zṅeſcz.

1.

Żtoż Cżwojek na ſebi habé na Druhich zpoṙedżicż ṅezamóżi, to dérbi wo
Sczerpnoſczi pżeṅechacż, hacż je Bóh ſam hinak ztżiṅi. Móſli ſebi, zo
tṙebai tak le̓ṗe jo k Pozpótaṅu teje twojeje Sczerpnoſcże, ƀez kotṙejeż
te naſche Zaſwużbé ẇele k ważeṅu ṅeiſu. Dérbiſch pak tola taikich
Zadżėwkow dla k Bohu ſo wowacż, zo Bóh nadṅe bó cżi k Pomoczé pżiſchow,
ha té to, żtoż ſtronu zrumuwacż ṅemóżeſch, tola wo pokornei
Dobrocżiwoſczi pżeṅechacż mów.

2.

Sé Koho jedén habé dwai krótż ponapominaw, ha wón ſo cżi ṅepodaẇe,
ṅechaw z nim ſo koczéruwȧcż; hale ſchitko porutż Bohu, zo bó ſo ſtawa
boża Wola, ha boża Tżeſcz ſo wozjawnoſcziwa wo ſchitkich joho
Swużownikach; pżetoż Bóh deṙe we̓ ha móże teiż te Zwo na Dobre zẇeſcz, z
toho, żtoż Zwo jo, tola hiżcże nėżto Dobre wuẇeſcz. Na to ſo kwadż te
Braſchnoſcże ha kaikeżkuli Swaboſcże <pb n="49"/>druhich Cżwojekow wo
Sczerpnoſczi pżeṅeſcz, na to ſo dopómṅſchi, zo teiż na Tebi ne̓żtożkuli
jo, żtoż druhim ſo ṅelubi, ha woni je pżeṅeſcz maja. Ṅemóżeſch té ſo
ſamoho taikoho ztżinicż, kaikohoż czeiſch, kah da budżeſch mócz Ne̓koho
druhoho po twojim Zezpodobaṅu pżeżtawtuwacż? Taklei jo: Druhich czemó mó
radżi wudozpowṅenéch me̓cż, ha ƀeztém zaṅechamó ha zakomdżimó te naſche
Braſchnoſcże wupoṙedżecż.

3.

Mó żadamó, zo Druzé krucże bóchu pożtravuwani bóli, ſami pak tola
ṅechamó pożtravuwani bócż. Ṅelubi ſo nam, zo Druhim ta Woteiſchka ẇele
ſo popużcża, ſami pak tola nitżo żtoż pożadamó zapojedżene me̓cż ṅechamó.
Żadamó, zo Druzé zkrutémi Wukazaṅami bóle na kuſche bóchu wupżijecżi
bóli; ſami pak tola wo nitżim bóle ſo wupżijecż ṅedamó. Tak da ſo
pokazuẇe, kah zre̓dka déh mó toho Bliſchoho ważimó tak kaiż ſo ſaméch.
Bóchu-li ſchiczé wudozpownoſcżeni bóli, żto da bóchmó potém wot Druchich
k pocżerpeṅu me̓li Bohu k Tżeſczi —?

<pb n="50"/>

4.

Nėt pak jo je Bóh ſam za telei Żiẇeṅo tak zrjadnoſcziw, zo bóchmó pżeczé
dowukuwali jedén toho druhoho Cżeże noſécż; pżetoż Nichtó ṅejo ƀez
Braſchnoſcże, Nichtó ƀez Cżeże, Nichtó ſam ſebi ṅedoſaẇe, Nichtó ſam
ſebi doſcz mudré ṅejo; hale nuzṅe tre̓bne jo nam ſchitkim, zo ƀe ſobu ſo
wobṅeſemó, ƀe ſobu ſo tróżtuẇemó, ƀe ſobu ſebi popomhamó, jedén toho
druhoho rozwutżamó ha ponapominamó. Kah kruté pak kóiżdé wo tém Dobrém
jo, to ſo naile̓ṗe pokaże wo Pżileżnoſczi we̓ſteje Pżecżiwnoſcże; pżetoż
te Pżileżnoſcże Cżwojeka ſwaboho ṅeztżiṅa, hale jenoi wozjawnoſcża,
kaiki jo.

Sédémnaté Stawcżk.

Wot klóżtérſkoho Żiẇeṅa.

1.

Zaleiżi cżi pėkṅe wuknécż — wo ẇele We̓czach ſam ſo pżewiṅecż, czeiſch-li
z Druhimi Me̓r ha Pżezjenoſcz wobdżerżecż. Wone ſchak ṅejo ne̓żto ſnadne,
wo Klóżtéṙe, wo Zromadżizṅe pżebówacż, tam ƀez Pozkorżuwaṅa, ƀez Pżekoré
ha Poroka wobkhadżuwacż, ha hacż do Sṁercże <pb n="51"/>Bohu ſwe̓rné
wubócż. Zbóz̓né, kiz̓ tam dobre Żiẇeṅo ẇedże, ha deṙe dokoṅa. Czciſch té,
kaiż ſo pżiſwuſcha, krucże zaſtupicż, ha do Pre̓dka krotżicż, ſam ſo
dżerż za czuzoh’ Pżikhadnika jow na Zeṁi. Czeiſch woprawdże jene
Bohu-ſwużowne Żiẇeṅo ẇeſcz, dérbiſch ſebi lubicż dacż, Kréſtuſa dla teiż
za Wupoho podżerżané bócż, hai teiż ſam ſo za Wupoho dżerżecż.

2.

Draſta, ha wobtzihana Wowa mawko pomha; hale ſcho hinaiſche Hoṙeẇedżeṅo,
ha jene dozpowne Pojimaṅo ſchitkich ṅeprawéch Żadoſcżow —, tolei je jo,
żtoż dobroho klóżtérſkoho Duchownoho wutżini; ha toſamo teiż wutżini
dobroho Kżeſcziana zwonka Klóżtéra. Póta tṙebai Żtó w Klóżtéṙe ne̓żto
druhe, déżli Boha ſamoho z tżiſtej’ Wutrobu —, oh Tón tam nitżo
ṅenamaka, déżli Hoṙa ha Boloſcże. Wón tam teiż żadén na dohe wo Me̓ṙe
wobſtacż ṅemóże, kiż k tomu ſo ṅezwożuẇe bócż teiż tón Naiṁeṅſchi, ha
ſchitkimṙeṅe podcżiſṅené.

3.

Pżiſchow ſé k tomu Swużeṅu, ṅepżiſchow k tomu Kṅeżeṅu; maſch ẇedżecż,
<pb n="52"/>ha ſebi pżekwaſcz, zo ſé powowané k Dże̓wu ha k Cżerṗeṅu,
ṅeiſé powowané, zo bó prózné khodżiw, habé z ne̓kaikimi Bacżami tón Tżas
pżetżiniw. Tak da jow budża Cżwojekoẇe pozpótuwani, kaiż te Zwote wo tei
Ṗeczé —. Jow ſchak Nichtó wobſtacż ha wubócż ṅemóże, ṅecha-li Boha dla z
czéweje Wutrobé ſo poniżecż.

Woſémnaté Stawcżk.

Pżikwadé téch ſẇatéch Wótſczow.

1.

Poladui ſchak, ha wobladui te żiwe Pżikwadé téch ſẇatéch Wótſczow, wo
kotréchż ta we̓rna Dozpownoſcz ha Bohu-ſwużownoſcz tak ṙeṅe ſo ſwe̓tliwa
jo, ha budżeſch ſo doladacż, kah mawko, ha nimale nitżo jo to, żtoż mó
tżinimó. Ach! Żto jo te naſche Żiẇeṅo, déż k Nim ſo pżirunamó? Cżi
Sẇacżi, cżi Pżecżelo Kréſtuſowi ſu tomu Kṅezei ſwużili wo Je̓dże ha Picża
Tradaṅu, wo Zéṁe ha Nahocże, ſu wo cżeżkei Próczé ſo wumoczuwali, ẇele
wuwachuwali, ẇele ſo wupoſczili, wondżerżeli wo Modleṅach ha ſẇatéch
Rozpominaṅach, wo ẇele Pżeſczėhach ha Woṅetżeſcżeṅach.

<pb n="53"/>

2.

Oh kah ſchelake, kah cżeżke Hoṙa ſu wucżerṗeli cżi Japożtoẇe, cżi
Martraṙo, cżi Wuznawaṙo, te Kṅeżné, ha ſchiczé druzé, kiż na to ſu ſo
zwożuwali, ſtupacż do téch Stowpow Kréſtuſowéch! Hai, wo témlei Swe̓cże
ſu woni tém ſwojim Duſcham hramili, zo bóchu je zdżerżeli k we̓cżnomu
Żiẇeṅu. Cżi ſẇacżi Wótſczoẇe wo tei Puſcziṅe —, oh kah nakuſche ſu ſami
ſo wuẇazuwali, tomu Tżaſnomu ſtronu wotſtupuwali! Kah dohe ha cżeżke
Zpótuwaṅa ſu wutrali! Kah tżaſczowṅe ſu wot toho zwoho Ṅepżecżela
popżeſczėhani! Kah huſto nuterniwe Modlitwé Bohu wopruwali! Kah jara
krutobṅe teiż te dowolene Wokżeẇeṅa ſami ſebi zapojeduwali! Kah wilku
żeliwu Nuternoſcz ſu me̓li wo tém Duchu pżeczé bóle ſo wudozpownoſczicż!
Kah cżeżku Wóinu ſu ẇedli pojimacż ha wuroduwacż ſcho, żtoż ṅeprawo jo!
Ta jich Wutroba, oh kah pżeczé jenoi ruṅe na Boha wotpoladuwaſche, na
nitżo druhe ṅepoladaiſchi! Wodṅo z Rukomai dżėwachu, noczé te ſwoje
Pacżeṙe do Dohoté wotwożachu; tola pak teiż tedém, déż tei Ruczé te
ſwoje dże̓waſchtei, <pb n="54"/>tón Duch ṅepżeſtawaſche z Pomodleṅami k
Bohu pole̓tuwacż.

3.

Wużitṅe, k Dobromu nawożachu ſchitkón Tżas; ha ſchitke te Żtundé, kiż k
Modleṅu, k Rozrétżeṅu z Bohom woſeƀe wuṁe̓ṅene be̓chu, zezdawachu ſo jim
krótke bócż. Wo Rozpominaṅu, Wobladuwaṅu bóizkich We̓czow woni tak wilku
Swódkoſcz namakuwachu, zo teiż na tu pótre̓bnu Czérobu, na te Wokżeẇeṅo
toho Cżėwa pozabówachu. Bohaczſtwa, wóſoke, tżeſczowne Mėſta, Kṙeje
Pżecżelſtwa ha Swakowſtwa —, ſcho tolei woni czéle ze ſwojich Móſlow
pużcżiwſchi —, wot toholei Swe̓ta nitżo me̓cż ṅechachu, lėdéma to k ſebi
ƀeṙechu, żtoż k Zdżerżeṅu toho Żiẇeṅa nuzṅe trėbne jo; hai teiż wo
teilei Pótre̓bnoſczi tomu Cże̓wu poſwużicż — bė za ṅich jene zrudżacze
Podże̓waṅo. Tak bėchu woni khudżi na zeṁaczéch We̓czach, hale jara jara
bohacżi na Nadże ha Pótſcziwoſczach. Zwonka tradachu, hale znutzka bóchu
z tej’ Nadu, ha z tém bóizkim Tróżtom napowani.

4.

Woni bėchu tomu Swe̓tei czuzowni, <pb n="55"/>ṅezpóznacżi, hale Bohu
bėchu bliſczé ha deṙe znacżi Pżecżelo. Sami ſebi woni zdachu nikaiczé
ṅebócż, ha tomulei Swe̓tei bėchu k Zadzpėcżu; hale pżed bóizkimi Wotżimi
be̓chu kraſni, ẇele ważniwi, ha lubozni. Wėrna Poniżnoſcz bė te Dno, na
kotrémż woni ſtejachu; zpe̓ſchna Poſuſchnoſcz na Swowo ƀe wſchoho
Mudruwaṅa — bė te jich Hibaṅo ha Wobkhadżuwaṅo wo témlei Żiẇeṅu; Luboſcz
pak ha Sczerpnoſcz pżewodżeſchtei ſchitke jich Krotżele; tak woni Dżeṅ
ha Dżeṅ wo tém Duchu pżibówachu, dle̓je ha bóle Bohu zpodobniſchi —
pżeczé ẇetże Nadé pżikréduwachu. Woni ſu k Pżikwadei ſtajeni ſchitkim
klóżtérſkim Parſchónam, teiż ſchitkim Bohu-ſwużowném Cżwojekam; daimó da
ſo wot ṅich pohoṅecż wo tém Dobrém pe̓kṅe do Pre̓dka ſtupacż, ṅedaimó ſo
wot teje Cżródé téch woliwkṅenéch Ṅeródnéch nabwaznicż, ſobu do Liwkoté
ha Ṅerodé zcżanécż.

5.

Oh kah wilka be̓ ta Nuterniwoſcz ſchitkich klóżtérſkich Duchownéch pżi
Pre̓dku, hacż tón jich ſẇaté Rjad ṅedawno hoṙezẇedżené bė! Oh kah żeliwa
be̓ ta <pb n="56"/>jich Pobożnoſcz wo Modleṅu! Kaike Ẇetu-Haṅeṅo wo
wſchim Dobrém! Kah krucże woni ſo wuzpinachu ſchitko powṅe dżerżecż, wo
nitżim ṅepopużcżicż! Oh kah ṙeṅe jich déƀeſche ta tżeſcziwa Bojaznoſcz,
ta podwolna Poſuſchnoſcz wo wſchim, żtoż ha kaiż te Wukazaṅa toho
duchownoho Ẇednika je rjadnoſcżachu! Te jich zawoſtajene Stowpé je
hiżcże wobſwe̓tkoſcżeja, zo woni woprawdże bóli ſu ſẇacżi ha dozpowni
Cżwojekoẇe, kiż woni tak wutrobṅe wójuwali, ha tón Swe̓t pod ſo zteptali
ſu. Nėtkoi pak ma ſo hiżo to za ne̓żto wilke, déż jedén kruteje Kazṅe
ṅepżeſtupi, déż jenoi tak ẇele Sczerpnoſcże ma, zo teje Kwakéle, kotruż
na ſo wzaw jo, ze ſo ṅeztżaſe.

6.

Zrudna Liwkota ha Ṅeroda wo tém naſchim Powowaṅu to jo, zo mó tak khe̓czé
wotpużcżimó wot teje pṙedawſcheje Nuternoſcże; ha nėt nas ta Le̓nkoitoſcz
tak mucżnéch tżini, zo nam te Żiẇeṅo woſtudwo jo. O zo ta Żadoſcz wo tém
Dobrém pżibówacż bó tola czéle ṅeſpawa wo tebi, kiż té tżaſto ẇele
Pżikwadow Bohu-ſwużownéch Cżwojekow widżaw ſé!

<pb n="57"/>

Dżeẇatnaté Stawcżk.

Potżiṅki teje Bohwſwużownoſcże.

1.

Te Żiẇeṅo jenoho dobroho klóżtérſkoho Duchownoho, ha teiż te Żiẇeṅo
jenoho woprawdże Bohu-ſwużownoho Cżwojeka, ma wudéƀene bócż ze wſchimi
Pótſcziwoſczami, zo bó znutzka taiki bów, kaikiż zwonka Cżwojekam bócż
ſo zda. Hai poprawdże dérbi nutzi ſcho ẇele jacz bócż, hacż z wonka k
widżeṅu jo; pżetoż tón naſch Pżeladuwar jo Bóh tón Kṅez, pżed kotrémż,
dżeiżkuliż mó ſmó, pżeczé jara jara ſo ſtrachuwacż mamó, ha kaiż
Jandżelo tżiſcżi pżed joho Wobletżom khodżicż. Zaleiżi nam kóiżdé Dżeṅ
wobnoẇecż te naſche dobre Wotmóſleṅo, ha k tei Nuterniwoſczi ſami ſo
wubudżecż, hako bóchmó haklei dżentza te naſche Pżewobrocżeṅo
zapotżinali, nėt haklei tón klóżtérſki Żtant naſtupili, ha z Wutrobé
prajicż: Kṅeże Bożo bódż mi k Pomoczé wo tém dobrém Pre̓dkwzacżu, ha wo
tei twojei ſẇatei Swużƀe; Ach tżiṅ ſchak je Té, zo ja ne̓tlei dżentziſchi
Dżeṅ jedénmól tak praẇe na woprawſke zpótżnu; pżetoż ſchitko, żtoż hacż
do ne̓tka dokoṅaw ſém, jo — Nitżo —.

<pb n="58"/>

2.

Zatém hacż mó jacz habó ṁeṅe na woprawſke ſebi prėdkƀeṙemó, budżemó wo
tém naſchim Wudozpownoſcżeṅu jacz habó ṁeṅe do Pre̓dka pżiṅcż, ha ẇele
Ródnoſcże jo tṙeba Tomu, kiż woprawdże cze deṙe do Prėdka pżiṅcż. Déż
Tón, kiż ſélṅe ſebi pre̓dkƀeṙe, tola hiżcże tżaſto woſwabja, kah da budże
wonladacż z Taikim, kiż porėtkim habó jenoi tak nėkak ne̓żto ſebi
prėdkwozṁe, To — ha To — woſeƀe ṅepome̓ni? Tola pak na ſchelake Waſchṅo
ſo dóṅdże, zo mó te naſche dobre Pre̓dkwzacża zas pużcżimo; ha zlóchka
preicżwoſtajicż te ha tame dobre Potżiṅki, ṅech teiż to ſo zda ẇele na
ſebi ṅeme̓cż, tola zcżeżka ƀez we̓ſteje Żkodé woteṅdże. Cżi Zprawni te
ſwoje Prédkwzacża zakrucżeja ẇele jacz na tu Nadu bożu, déżli na tu
ſwoju Mudroſcz; hai na Boha wėcżṅe ſo zaṗeraja, żtożkuliż pżimaja.
Pżetoż Cżwojek dṙe ſebi To — ha To — pre̓dkƀeṙe, hale Bóh tola ſchitko
nawodżuẇe, ha tón Pucż, toho Pucża Pżebėiżeṅo ſchak ṅejo wo Moczé toho
Cżwojeka.

3.

Joli zo té we̓ſte Potżiṅki teje Pobożnoſcże, <pb n="59"/>kotreż w Waſchṅu
maſch, drudé pṙeicż woſtajiſch z Dobrocżiwoſcże, habó z tém Zamoſom tém
twojim Bratram k Wużitkei bócż, tak cżi cżeżko ṅebudże tu popużcżenu
Pobożnoſcz potém zas zapżijecż ha zarunacż. Joli zo pak z Woſtudé, z
Ṅelóżtniwoſcże twojoho Ducha, habó z Ṅerodé te Dobre zlóchka zaṅechaſch,
oh to żno jo khe̓tre Zawiṅeṅo, ha té budżeſch je ſam pótnécż, zo to ẇele
cżi zeżkodżawo jo. Pżimaimó ſo żtoż móżemó, mó budżemó hiżcże tola wo
ẇele We̓czach zlóchka pokhepnécż. We̓cżṅe pak tola, déż dobre Pre̓dkwzacża
tżinimó, mamó nėżto wėſte woſebe ſami ſebi wume̓nicż, ha woſobṅē nėżto
napżecżo taikim naſchim Pokhibeṅam, kiż nas wo tém Do-Prėdka-Pżiṅdżeṅu
bóle zadżerżuẇu. Te Wonkotżne ha te Znutznite, woboidwoje romadże mamó
na ſebi pżeladuwacż, ha rjadnoſczecż; pżetoż woboidwoje jo ſwużowne k
tomu Do-Pre̓dka-Pżiṅdżeṅu.

4.

Ṅemóżeſch té ſtaiṅe wo ſebi zromadżené bócż, t. r. z témi twojimi
Móſlemi nutzi wo ſwojei Wutroƀe doma zwoſtawacż, nó tola drudé ſam do ſo
ſamoho ſo zawrócżei, ſam <pb n="60"/>wo ſebi ſo zromadżei, knaiṁeṅſchom
jonu za Dżeṅ, móſli, Rano habó Wetżor. Rano tżiṅ dobre Pre̓dkwzacża,
ẇetżor rozladai te twoje Zadżerżeṅo, kaiki ſé dżentza bów wo Swowach, wo
Skutkach, ha wo Móſleṅach, hacż tṙebai ṅeiſé jaczé krótż Bohu ha
Bliſchomu re̓ſchṅe ſo popżecżiwiw. Wubrónei, wupaſai ſo kaiż tomu ṙecz
wutrobné Wojak napżecżo tém djabowſkim Letżeṅam; wuzpinai tu ṅeporjadnu
Żadoſcz za Je̓dżu ha Picżom, ha budżeſch ſche̓ mjaſne Nakhilnoſcże
zlóżiſchim wuzpinacż. Żeni ṅebódż zczéwa prózné; hale pa lazui, pa
piſai, pa Pacżeṙe zpe̓wai, pa ne̓żto Dobre rozpominai, habé ne̓żto dże̓wai,
żtoż tei Zromadżizṅe k Wużitkei jo. Tola pak Dże̓wo, kotromuż cżėwna Mócz
trėbna jo, ma ſo z rozomnej’ Pomėrnoſczu pżimacż, ha ſchiczé ṅech ſebi
jenak ẇele hoṙe ṅekwadu.

5.

Żtoż za wſchich w Waſchṅu ṅejo, żtoż druzé zjawṅe ṅetżiṅa, z tém ſo teiż
té zwonka ṅepokazui; pżetoż żtoż jedén woſeƀe ſam za ſo tżini, jo. ṁeṅe
Stracha, zo to ṁeltżo ſo tżini. Ber pak tola deṙe nakedżbu, zo bó le̓ni
ṅebów na to, żtoż <pb n="61"/>ſche̓m zromadṅe zaleiżi, ha zpe̓ſchniſchi na
taike, żtoż ſam ſebi zmóſliſch; hale, déż té te ſchitkim pżezjene
wukazane Winoitoſcże powṅe ha ſwėrṅe wotwożiw ſé, potém haklei bódż tón
twói ſwobodné Kṅez, ha, maſch-li zbótnu Kwilu, tżiṅ to, na tżoż tu twoju
Pobożnoſcz lóżtuẇe. Ṅejo ſchak kóiżde Dże̓wo za wſchitkich, wėſte teiż
dobre Potżiṅki tola za wſchich ṅeiſu; hale jene jo zpomóżniſche Tomu, ha
nėżto druhe jo zpomóżniſche Tamomu. Tak teiż, zatémhacż te Tżaſé ſo
pżeme̓ṅeja, ſlubeja ſo nam ſchelake Potżiṅki; dokelż nėkotre na ſẇate
Dné, ha ne̓kotre na dże̓wawe Dné lėṗe zeſwodża. Hinaiſche tṙebamó wo Tżaſu
toho Zpótuwaṅa, hinaiſche wo Tżaſu toho Me̓ra ha Pokoja. Nėżto druhe nas
zalóżtuẇe lazuwacż ha ſebi rozmóſlecż, déż ſo rudżimó, ha zas ne̓żto
druhe, déż ẇeſowi wo tém Kṅezu ſmó.

6.

Na wrócżne Tżaſé ha ẇetże Sẇate-Dné mamó mó ſchė dobre Potżinki wakér
wobnoẇecż, ha tei zaſtupnei Próſtẇe téch Sẇatéch ſcho ẇele nutérniſcho
ſo porutżecż. Zaleiżi nam, te naſche dobre Pre̓dkwzacża pokrucżecż wot
jeṅeje wilkeje <pb n="62"/>Sẇatocżnoſcże hacż k tei druhei, tak, hako
bóchmó tedém hiżo z toholei Swe̓ta wuṅcż, ha k tei we̓cżnei Sẇatocżnoſczi
dóṅcź me̓li. Ha potaikim dérbimó wo Tżaſach teje zjawṅeje Pobożnoſcże
ródṅe k wumṙecżu ſo pżihotuwacż, ſcho ẇele pobożniſcho wobkhadżuwacż, ha
ſche̓ dobre Wukazaṅa ſcho bóle nadróbne krucże dżerżecż, kaiż tomu ṙecz
na to zmóſleni, zo nėt wo krótkim te Móto za naſche Podżėwaṅo dóſtacż
budżemó.

7.

Dóṅdże pak ſo, zo hiżcże wotſtortżene jo, me̓imó za to, zo hiżcże ṅeiſmó
deṙe doſcz pżihotuwani, zo ſmó hiżcże ṅedoſtoini teje wilkeje Hordoſcże,
kotraż na nami wozjeẇena budże wo tém wot Boha poſtajeném Tżaſu; ha
kwadżmó ſo na to, k tomu Wuſtupkei z toholei Swėta hiżcże lėṗe ſo
pżihotuwacż. Zbóżné tón Swużownik, praji Je̓zus ſam pola Lukaſcha,
kotrohoż tón Kṅez, déż pżiṅdże, wachuwaczoho natṙechi. Zawe̓rno praju
wam, na wſche ſwoje Kubwa budże joho poſtajicż.

<pb n="63"/>

Dwaczété Stawcżk.

Lubui Samitkownoſcz ha Ṁeltżitoſcz.

1.

Zladai ſebi, za tém hacż ſo hodżi, we̓ſte Żtundé, wo kotréchż mów té
ſamlutki bócż, ha woſebi nutzi te Należnoſcże twojeje Duſche zaſtaracż;
ha, déż tak ſam za ſo ſé, tżaſto ſebi nazpominai te dóſtate boże
Dobroté. Lazui, pżelazui taike Piſma, kiż na to du jacz tu Wutrobu k
Pokucże zṁechcżicż, déżli k Tżaſa Zahnacżu rozperſchicż. Zeczeiſch jenoi
ſam ſo pe̓kṅe wotcżahuwacż wot zbótnéch Pojedaṅow, wot próznéch
Wokoważeṅow, wot Poſuchaṅa na Nowinki, ha na wſcho to, żtoż jow ha tam
ſo rétżi —, oh té zme̓jeſch doſcz Tżaſa, doſcz Pżileżnoſcże wo dobréch
Rozpominaṅach teiż do Dohoté wondżerżecż. Cżi naiẇetżi Sẇacżi cżwojetżim
Ztowarſcheṅam, dżeiż móżachu, z Pucża ſtupachu, ha ẇele lubſcho jim bė
Bohu wo ṁeltżaczém ſwużicż.

2.

Prajiw jo wėſté Mudré: Tak tżaſto hacż ſém ja ƀez Cżwojekami pobów, ſém
ja Ṁeṅe Cżwojeka zas pżiſchow. Tolei teiż mó kóiżdé na ſebi zhonimó, déż
do Dohoté ƀeſobu pojedamó. Wone jo lóżije <pb n="64"/>czéle nitżo
ṅerétżecż, déżli wo Rétżeṅu żanoho wopatżnoho Swowa ſebi ṅewurétżecż.
Lóżije jo doma zakhowané zwoſtacż, déżli ƀez Ludżimi doſcz ſo nakedżbu
bracż mócz. Żtóż da woprawdże cze te znutznite duchowne Żiẇeṅo wo ſebi
me̓cż ha zdżerżecż, Tón zine̓je z Je̓zuſom pėkṅe ſtronu wotkhadżuwacż wot
teje Mėſcheṅczé toho Ludu. Nichtó ƀez Żkodé ſo widżecż ṅeda, déżli
Taiki, kiż teiż rad ṅewidżané woſtaṅe. Nichtó ƀez Re̓cha ṅeporétżi, déżli
Taiki, kiż teiż rad ṁeltżi. Nichtó na tém wóſchim Me̓ſcże ƀez Stracha
ṅejo, déżli Taiki, kiż teiż rad na tém nainiſchim Mėſcże jo. Nichtó ƀez
Stracha druhim ṅerozkazuẇe, déżli Taiki, kiż pṙedé nawuknéw jo deṙe
poſkacż.

3.

Nichtó zecher ſo zaẇeſelicż ṅemóże, khiba zo te Swe̓tzeṅo dobroho Swe̓doṁa
wo ſebi ma. We̓cżṅe pak jo tola ta Ẇeſowoſcz ha Zechernoſcz téch Sẇatéch
pżeſelena bówa z tém Strachuwaṅom pżed Bohom. Woni wot teje ſwojeje
Staroſcziwoſcże ha Poniżnoſcże te naiṁeṅſche ṅewotpużcżachu z toho, zo
ta Nada, wo kotreiż pżed Bohom ſtejachu, ha <pb n="65"/>te jich wilke
Pótſcziwoſcże Cżwojekam tak zjawṅe do Wotżow padachu. Ẇełe hinak ſteji z
témi Ṅeporadnémi, kiż Stracha ha Bojoſcże nimaja; ta jich Zechernoſcz
ſémpżiṅdże z teje Wóſokomóſnoſcże, z teje pżezważṅeje Króbwoſcże; hale
na Poſletku ſo pokaże, zo woni ſami ſo hebali ha zatraſchṅe ſo zhebali
ſu. Ach Cżwoitże! Kaiż doho wo témlei Żiẇeṅu ſé, nidé ſam ſebi ṅemóſli
ze Stracha zecher bócż mócz, hacżruniſch tṙebai teiż ſo zdaſch bócż
jedén jara dobré Klóżtérſki, habó jedén jara pobożné Putnik, ha Ludżo
tṙebai cże za Sẇatoho maja.

4.

Jo ſo hiżo tżaſto dóſchwo, zo habén cżi, kiż po cżwojetżim Roſudżeṅu
ne̓żto le̓pſchi ſo zdachu, do ẇele ẇetżoho Stracha zapanéli ſu, dokelż ſu
ſami ſebi ẇele we̓rili. Tohodla jo za nėkotréch kraſnéch le̓ṗe, zo ṅeiſu
zmiṅeni téch Zpótuwaṅow, hale Tżas wot Tżaſa wot ṅich pżimani; hewak
tṙebai bóchu tei le̓nei Zechernoſczi ſo podawali, bóchu tṙebai wo ſebi
hordżili, do wóſoka ſo we̓ſcheli, habé teiż do wonkotżnéch Wobẇeſeleṅow
bóle ſo rozpużcżeli. Oh zo bó jedén żeni ṅepótaw hinite Wobẇeſeleṅa, zo
bó z tém <pb n="66"/>Swėtom żeni nitżo tżinicż ṅeme̓w, kah tżiſte bó te
ſwoje Swe̓doṁo wobkhowaw! Oh zo bó jedén ſchė prózne Staroſcże ſtronu
wotpowożiw, ha jenoi na to ſebi móſliw, żtoż zpomóżne ha bóizke jo, oh
kah pżenadobné Me̓r ha Pokoi wo ſebi nutzi bó ſtaiṅe me̓w!

5.

Wón ſchak Nichtó toho ṅeƀeſkoho Wokżeẇeṅa doſtoiné ṅejo, pṙedé hacż
ródṅe jo ṅepodże̓waw wo Wubudżuwaṅu teje ſẇateje Żelniwoſcże; to jo te
Rozkocżo teje wo Rėchach zatẇerdṅeneje Wutrobé, kotraż nėt pokucżi.
Czeiſch té tu twoju Wutrobu rozkótu, zṁechcżenu me̓cż, ſtronu woteṅdż do
twojeje Komorki, wonka woſtai tón Howk toho Swe̓ta, kaiż piſane jo: Wo
téch waſchich Komorkach rétżcże z tej’ waſchej’ Wutrobu, hacż wona
woṁechcżi. Wo tei twojei Stwicżczé budżeſch namakacż to, żtoż wonka
tżaſto wotbódżeſch. Żtóż wo tei ſwojei Stwicżczé pżeczé pe̓kṅe nutzi
zwoſtawa, tomu ſo taſama dle̓je ha le̓ṗe ſlubja, woſwódṅa; żtóż pak wo tei
ſwojei Stwicżczé pore̓tkim jo, tomu wona wożpatṅa, Woſtudu porodża.
Zwutżei ſo nédém pżi Zpotżatku toho twojoho Pżewobrocżeṅa <pb
n="67"/>rad wo tei twojei Stwicżczé zwoſtawacż hako tón jeje Waichtar,
tak budże taſama potém ta twoja luba Pżecżelnitża, ha ta naizpodobniſcha
Tróżtarnitża.

6.

Wo cżichei Meltżitoſczi ha Zme̓romnoſczi ta pobożna Duſcha pe̓kṅe ſo
wudozpownoſcża, ha nawukṅe zrozeṁecż te Pótainoſcże téch ſẇatéch Piſmow.
Tam namakuẇe Pżėrowcżki téch Sélzow, z kotrémiż móże kóiżdżicżku Nócz ſo
wotmówacż ha wutżiſczecż; zo bó z tém ſwojim Ztworicżeṙom tak ẇele jacz
do dobroho Zpóznacża pżiſchwa, hacż wot ſchoho ſwe̓tnoho Howka dalſcho
zdalokoſcżena jo. Potaikim, żtóż wot Znatéch ha Pżecżeli ſam ſo
wotcżahuẇe, k Tomu ſo pżibliżuẇe Bóh tón Kṅez z témi ſẇatémi Jandżelami.
Le̓ṗe jo wo zakhowaném Kucżiku tu ſwoju Duſchu deṙe zaſtaracż, déżli ſo
ſamoho zakomdżiwſchi — teiż zjawne Dżiwé tżinicż. Na klóżtérſkim
Duchowném jo to k kwaleṅu, zo porėtkim wonkhodżi, zo rad ſo widżecż
ṅeda, zo teiż ſam ṅecha Ludżi haklei woladacż.

<pb n="68"/>

7.

K tżom’ da czéw woladacż To, żtoż cżi tola dowolene ṅejo mėcż? Tón Swėt
zaṅdże, ha ſobuzaṅdu ſchitke Żadoſcże za tém Swe̓tném. Zaczéwaṅa teje
Zmóſwoitoſcże cże wonpocżahuẇu kus ſo pżekhodżicż; hale déż ta Żtunda
toholei Wobẇeſełeṅa ſo pominéwa jo, żto druhe ſebi dom pżiṅeſeſch, déżli
jene pocżeżene Swėdoṁo, jenu rozperſchenu Wutrobu? Jene ẇeſowo Wonhicżo
tżaſto porodżi jene zrudne Dompżiṅdżeṅo; tak teiż jedén ẇeſowé Ẇetżor
hubje do Noczé wudżerżané tżini jene zrudne Raṅo. Żto da mów nėdże
drudże widżecż, żtoż bó doma ṅewidżaw? Lei ſchak, teiż jow jo k widżeṅu
te Ṅeƀo, ta Zeṁa, ha ſchitke Helementé; ha z téch jo tola ſchitko
ztżiṅene.

8.

Hacż da mów dże drudże ne̓żto taike woladacż, żtoż bó do Dohoté wontracż
mówo pod témlei Swónczom? Té tṙebai mėniſch, zo, déż tei Cżipnoſczi
howduẇeſch, tola nėdé doſcz zmėjeſch, ha ſo dozpokojicż budżeſch; hale
ne̓, tak daloko żeni ṅebudżeſch dóṅcż mócz. Ṅech bó té teiż widżaw
ſchitkoṙeṅe, żtoż jenoi na Swe̓cże <pb n="69"/>ne̓t k widżeṅu jo —, żto
druhe bó teiż to bówo, déżli jene prózne Widżeṅo? Pozbe̓hui ſchak tei
twojei Wotżi hoṙe do Wóſoka k Bohu, ha zaproſchei pėkṅe te twoje Re̓chi
ha Ṅerodoſcże. Woſtai ſchak te Próznoſcże tém Prózném; té pak pilṅe na
to ſo kwadż, żtoż cżi Bóh porutżiw jo. Za ſobu zezaẇerai te twoje Duṙe,
ha pżeproſch k ſebi Jėzuſa, toho twojoho Luboho. Z témſamém zwoſtawai
pe̓kṅe wo tei twojei Stwicżczé; pżetoż nidże drudże té tak dobroho Pokoja
namakacż ṅebudżeſch. Bė-li té wonṅeſchow, ha wot toho, żtoż ƀez Ludżimi
ſo rétżi, żto ṅeſwóſchaw, tak bė té wo dobrém Mėṙe zwoſtaw. Nédém hacż
cże lóżtuẇe drudé To ha Tamo Nowo ſwóſchecż, zmolom z téch ſwóſchanéch
Nowiznow pżiṅdże Ṅeme̓r do twojeje Wutrobé, ne̓t maſch cżerpecż, tu twoju
Cżipnoſcz cżeżczé wotcżerpecż.

Jen’ ha dwaczété Stawcżk.

Rozkócżo teje Wutrobé.

1.

Czeiſch té wo tém Dobrém tola nėżto do Prėdka pżiṅcż, pżeczé ſam ſo
zdżerż wo jenei ſtraſchiwei Bojoſczi pżed Bohom, <pb n="70"/>ha ṅeżadai
haklei ẇele Vréjoté; hale, kaiż wukazane maſch, krutobṅe pas ha
wotdżerżui ſchitke twoje Zmóſwé, ha ṅepodawai ſo żanomu wupomu Ẇeſelu.
Dże̓wai na to, zo ta twoja Wutroba bó ſo rozkówa, ha praẇe woṁechcżiwa;
tak budżeſch wo ṅei też namakacż tu prawu Pobożnoſcz. Jena rozkóta
Wutroba wotewri tón Pokwad ẇele dobréch Darow, kotreż pak ta rozpużcżena
Lóchkota khėczé zas rozhubi ha zahubi. K zpodżiwaṅu jo, zo Cżwojek, kiż
rozpómni, kah jow wo Czuzƀe jo, ha k Wutroƀe ſebi beṙe te tak ſchelake
Straſchnoſcże, kotrémż jo ta ſwoja Duſcha wuſtajena, hai k zpodżiwaṅu jo
to, zo jedén taiki Cżwojek wo témlei Żiẇeṅu déh tak praẇe powṅe ſo
zaẇeſelicż móże.

2.

Hale mó ſmó ſcho jara nalóchke zmóſleni, te naſche Braſchnoſcże ha Khibé
mó haklei na kedżbu ṅeƀeṙemó; ha to jo ta Wina, zo haklei ṅewutżujemó
téch Boloſczow teje zraṅeṅeje Duſche; ha tak tżaſto wuṗe ſo ſmėjemó ha
khichotamó, déż poprawdże zpwakuwacż ha żawoſczicż dérbeli. Ṅejo ſchak
prawa Swobodnoſcz, ṅejo dobra Ẇeſowoſcz dże drudże, <pb n="71"/>déżli wo
tei Bohabojaznoſczi, kotreiż jo ztowarſchene dobre Swe̓doṁo. Zbóżné, kiż
móże wot ſo cżiſnécż ſchitko, żtoż jomu zadżėwa, żtoż joho rozperſcha,
ha na Jene ſam ſo romadu zcżanécż; telei Jene jo ta ſẇata
Żelnoſcziwoſcz. Zbóżné, kiż wot ſo zdalokoſcża ſchitko, żtożkuli te
ſwoje Swe̓doṁo woṅeſchwarnicż habé pocżeżicż mówo. Pżimai ſo, wójui hako
wutrobnité Muzki, jene Nawożeṅo z druhim Nawożeṅom ſo pżedobódże; kóiżde
zwo Nawożeṅo hodżi ſo pżedobócż z dobrém Nawożeṅom.

3.

Jenoi zo té ſo zwutżiſch Ludżom dacż hicż, ha te ſwoje tżinicż, wėſcżi
budża teiż woni Tebi hicż ha te Twoje tżinicż dacż. Ṅechaw na ſo cżanécż
te Należnoſcże druhich Cżwojekow, ha woſobṅe, ṅemėſchei ſo do Toho, żtoż
cżi Wóſchi na Staroſczi maja. We̓cżṅe te twoje Woko, tu twoju wótru
Widżiwoſcz zwożui naipṙedé na Soſamoho, ha pżede wſchitkimi twojimi
Lubémi tola woſobṅe napominai Soſamoho —. Joli zo tṙebai Ludżo cżi dobri
ṅeiſu, ṅechaw na tém ſo rudżicż; hale to ſebi dai cżeżko bócż, zo té tak
praẇe ha kedżbniẇe doſcz ſo ṅezadżerżiſch, <pb n="72"/>kaiż bożi
Swużownik ha pobożné klóżtérſki Cżwojek po Prawdże ſo zadżerżecż dérƀaw.
Za Cżwojeka jo tżaſto jacz Wużitka ha ṁeṅe Stracha, zo wo témlei Żiẇeṅu
nima ẇele Wobẇeſeleṅow, woſobṅe po tém Mjaſu. Tola pak, zo mó te
znutznite Wokżeẇeṅa wot Boha nimamó, habé pore̓tkim wo ſebi je pótṅemó,
toho ta Wina na nami leiżi, dokelż na to ṅedże̓wamó, zo ta naſcha Wutroba
bó rozkóta, k Dóſtawaṅu téch bóizkich Wokżeẇeṅow zpodobnoſcżena bówa; mó
teiż te prózne wonkotżne Wobẇeſeleṅa zczéwa paruwacż ṅechamó.

4.

Zpóznai ſchak, zo té bóizkoho Wokżeẇeṅa ṅedoſtoiné ſé, ha ẇele jacz
hódni tak ha hinak ztowtżené, zrudżené bócż. Déż Cżwojek nutzi wo
Wutroƀe praẇe rozkóté jo, oh! tedém jo jomu tón czéwé Swėt k Cżeżi,
ſchitko jo jomu hórke. Pe̓kné Cżwojek pżeczé doſcz Winow namakuẇe ſo
porudżicż, ha popwakacż. Pżetoż, ṅech pżeladuẇe ſo ſamoho, habé ṅech
rozladuẇe To, żtoż Bliſchoho potṙechi, ſchudżom ſo doladuẇe, zo ſchak
jow Żanoho Żiẇeṅo ṅejo ƀez Hoṙa ha Pżecżiwnoſczow. Hai, kaiż ẇele <pb
n="73"/>hubſcho do ſo nutzlada, kaiż ẇele kedżbniſcho ſam ſo woblada,
tak ẇele jacz ſo zarudża. Te zprawne Winé k tomu Zrudżeṅu ha znutznitomu
Pożawoſcżeṅu ſu te naſche Re̓chi, te naſche zwo Nawożeṅa, z kotrémiż tak
wuzawalani leiżimó, zo k Rozpominaṅu téch ṅeƀeſkich Wėczow zre̓tka déh ſo
zṅeſcz móżemó.

5.

Débó té huſcziſcho ſebi móſliw na te twoje Wumṙecżo, déżli na Dohotu
toho Żiẇeṅa, wėſczi bó té ẇele nuterniſcho ſam ſo wuporedżuwaw. Bó-li té
teiż k Wutroƀe ſebi braw te pżichodne Żtravé teje Hele, toho Tżiſcża, ja
mam za to, té bó rad luƀe wudżerżaw te Cżeże ha Boloſcże teje wėrṅeje
Pokutniwoſcże, bó ſo ṅebojaw, ṅewotlakuwaw żaṅeje ſuroẇeje Krutobnoſcże.
Hale dokelż telei We̓rnoſcże k naſchim Wutrobam ṅedóṅdu, ha mó te
liżcżate Mawkaṅa, te hebate Wolożuwaṅa hiżcże lubuẇemó, tak mó zémni ha
nimo Mėré le̓ni zwoſtaṅemó.

6.

Jara tżaſto jo tón naſch wo tém Dobrém hiżcże jara nahi, kipré Duch ta
Wina, zo mó tak zlóchka zmoſkoczemó ha pozkorżuẇemó na to, żtoż tomu
hubenomu <pb n="74"/>Cże̓wu ṅezeſwodżi. Proſch da wo Poniżnoſczi toho
Kṅeza, zo bó cżi daw toho Ducha teje żelnoſcziẇeje Pokutniwoſcże, ha
prai z tém Provetu: Kṅeże naſécżei ṁe ze ſélzoitém Klėbom, ha napowai ṁe
ze Sélzami wo Doƀe.

Dwai ha dwaczété Stawcżk.

Rozpómṅecżo cżwojetżoh’ Hubenſtwa.

1.

Dżeiżkuli té ſé, dżeiżkuli ſo wobrocżeſch, Té ſé ha woſtaṅeſch hubené,
khiba zo powṅe k Bohu ſo pżewobrocżiſch. Żto ſo ṅezpokoinoſcziſch z
toho, zo cżi tak ṅeṅdże, kaiż té czeiſch ha pożadaſch? Żtó da jo na
Swėcże, kiż bó ſchitko po ſwojei Woli me̓w? Ja nicz, té nicz, ha teiż
nicz jedén Cżwojek na Zeṁi. Wón ſchak na Swėcże Nichtó ṅejo, kiż bó ƀe
wſchoho Zrudżeṅa ha Téſchnoſcżeṅa bów, ṅech jo teiż Kral habé Bamuż.
Kotré da jo Tón, kiż ſo naile̓pe ma? Zawe̓ſczi tónſamé, kiż
naipodwolniſcho k tomu ſo zwożuẇe, Bohu k Tżeſczi ne̓żto cżerpecż.

2.

Wone jo ẇele ſwabéch, kipréch Cżwojekow, kiż praja: Lei! kah dobro ſo
tola tónlei Cżwojek ma; wón jo bohaté, <pb n="75"/>jo widżané, ẇele
pwacżi, jo wóſoko tżeſcżené —! Hale poladui dżén na te ṅeƀeſke Dobroté,
ha budżeſch ſo doladacż, zo ſchitke telei zeṁacze We̓czé ſu Nitżo; zo ſu
jara ṅewe̓ſte, dokelż ſtaiṅe ſo pżemėṅeja; zo Cżwojeka ẇele jacz
wobcżeżuẇu, dokelż żeni ſo nimaja ƀez Staroſcże ha Bojoſcże. Za Cżwojeka
ſchak ṅejo Zbóżnoſcz, wot toho Tżaſnoho ẇele jacz me̓cż hacż tṙeba; hale
doſcz, doſcz ma tak naſreidża Nuzé ha Dobé. Hai woprawdże, Huƀenſtwo jo
jow na Zemi pżebówacż. Kaiż ẇele jacz Cżwojek ſebi wotmóſla khodżicż po
tém Duchu, tak ẇele hórkiſche zbówa jomu telei pżitomne Żiẇeṅo; dokelż
taiki bóle wutżuwa, ha zjawniſcho ſo doladuẇe na te Braſchnoſcże teje z
tém herbſkim Rėchom nakażeṅeje cżwojetżeje Naturé. Pżetoż-je̓ſcz, picż,
wachuwacż, ſpacż, wotpotżuwacż, dże̓wacż, ha druhim taikim naturſkim
Pótre̓bnoſczam podcżiſṅené bócż —, oh! to jo woprawdże wilke Hubenſtwo,
ha zrudżacza Cżeża za taikoho Cżwojeka, kiż żada z Bohom wokokhodżicż,
ha rad bó ſchoho druhoho pżezbėṅené, wot ſchoho Re̓cha wuſwobodżené bów.

<pb n="76"/>

3.

Wo témlei Swe̓cże te cżėwne Nuznoſcże jara cżeża toho znutznitoho
Cżwojeka; tohodla tón Proveta pobożṅe proſé, zo téchſaméch lóz bócż mów,
prajiczé: Kṅeże, wuẇedż ſchak ṁe z téch mojich Nuznoſczow. Hale be̓da
Tém, kiż toho ſwojoho Huƀenſtwa ṅezpóznaja, ha ẇele jacz be̓da Tém, kiż
telei Huƀenſtwo, telei hinite Żiẇeṅo lubuẇu. Pżetoż woni woprawdże ſu
nėkotzi, kiż, hacżruniſch teiż te nuzne Pótrėbnoſcże lėdém nėkak ſebi
wupróczuẇu, habé ſtraiż naproſcha, tola k tomulei Żiẇeṅu tak ſo
pżiſmoleja, zo, débóchu jenoi móli jow pżeczé żiwi zwoſtacż, wot boże
Kraleſtwo nitżo bóchu ṅerodżeli.

4.

Oh! Rótnoſcz toho Rozoma, Ṅewe̓ra ha Ṅeſwe̓ra teje Wutrobé to jo, do Bóta
teje Zeṁe tak huboko ſo zaṙebacż, zo jim nitżo ṅezeſwodżi, déżli, żtoż
do cże̓wnéch Zmóſwow pada. Hale cżilei hubeni budża je hiżcże na wſchim
Poſletku hórczé wutżucż dérbecż, kah żpatne, kah nikaike jo bówo To,
żtoż tak ṅepome̓rṅe lubuwali ſu. Cżi Sẇacżi bożi pak, ha ſchiczé pobożni
Kréſtuſowi Pżecżelo <pb n="77"/>ſu kedżbu ṅemėli, żtoż tomu Mjaſu ſo
zpodobaſche, żtoż jow na Tżas ṙeṅe ſo zéboleſche; hale ſchitka jich
Nadżija, ſchitke jich Wotpoladuwaṅa ſtejachu na te we̓cżne Dobroté. Ta
jich Wutroba ze wſchitkimi ſwojimi Żadaṅami pżeczé jenoi k Ṅeƀu hoṙe ſo
znoſchuwaſche, k ṅewidżowném Dobrotam, kiż we̓cżṅe traja, zo ta Luboſcz k
tém widżowném We̓czam bó jich k Zeṁi dele ṅedocżanéwa.

5.

Lubé Bratze! Luba Sotra! ṅechaw (a) hoṙedacż teje Nadżije, zo té wo tém
duchowném Żiẇeṅu hiżcże ſcho bóle do Pre̓dka pżiṅcż budżeſch; té dżén
maſch hiżcże Tżas ha Pżileżnoſcz w Rukomai. Pżetżo czéw te twoje
Pre̓dkmėcżo na dalſche wotſtorkuwacż? Zeƀer ſo, nédém zpótżṅ, ha prai:
Nėt jo tón Tżas dżėwacż, ne̓t jo tón Tżas wójuwacż, ne̓t jo tón podobné
Tżas te Żiẇeṅo polėpſchicż. Boli cże ne̓żto, pżima cże Pżecżiwnoſcż —,
oh! to jo tón Tżas k dobrei Zaſwużƀe. Woheṅ ha Wodu maſch té pżeṅcż,
pṙedé hacż dóṅdżeſch k tomu Wokżeẇeṅu. Ṅechaſch-li ſam ſebi ne̓żto Hwawta
potżinicż, tak żanoh’ ṅeprawoho Nawożeṅa pżedobócż ṅebudżeſch. Jo dṙe
we̓rno, <pb n="78"/>kaiż doho wo témlei kiprém Cże̓łe khodżimó, tżiſcże
ƀez Re̓cha bócż ṅemóżemó, runiſch kaiż teiż telei Żiẇeṅo ƀez
Pżecżiwnoſcże ha Boloſcże bócż ṅemóże. Mó dṙe bóchmó radżi czéli wot
ſchoho, żtoż zrudża, dobré Me̓r me̓cż; hale dokelż z tém hadamowém Re̓chom
teiż za nas zubena jo ta Ṅewinoitoſcz, jo teiż ſobu pżiſadżena ta prawa
Zbóżnoſcż. Tak nam druha Rada ṅejo, déżli ſami ze ſobu Sczerpnoſcz me̓cż,
ha wottżakuwacż na tu Sme̓lnoſcz bożu, hacż k ſwojomu Kónczei dobėṅe
telei Żiẇeṅo, kotreż jo ha woſtaṅe te Kraleſtwo toho Re̓cha, hacż nėdé
telei naſche ſṁertne Cżėwo budże pżewobletżene do teje Ṅeſṁertnoſcże,
tak ta Sṁertliwoſcz zpóżrena wot toho Żiẇeṅa.

6.

Oh kah wilka jo ta cżwojetża Swaboſcz, kiż pżeczé jo nakhilena na te
wopatżne! Dżentz ſo twoje Re̓chi zpojedaſch, ha hjutze te zpojedane zas
wobóṅdżeſch. Nėt ſebi pre̓dkbeṙeſch kedżbṅe ſo paſcz; ha za Żtundu
tżiniſch, hako bó ſebi nitżo prėdkṅewzaw. Po wſchei Prawdże móżemó da
ſami ſo pėkṅe zponiżecż, ha żadén do ſo ſamoho żeni żto ṅedżerżecż,
dokelż mó ſchiczé tak jara kipri, <pb n="79"/>taike Wertawki ſmó. z
Ne̓rodé móże teiż zlóchka na mól khuntra hicż ſcho to, żtoż z ẇele
Próczu, z dohej’ Próczu lėdéma — z bożeje Nadé jo nadobóte bówo.

7.

Żto da hiżcże z nas budże na wſchim Poſletku, déż mó tak zaje woliwkṅeni
tei Lėṅocże ſo podawamó? Be̓da nam, joli zo mó k tomu Wotpotżnikei tak
wotſtupuwacż czemó, hako bó hiżo Me̓r ha Zechernoſcz bówa, ƀeztémhacż wo
tém naſchim Zadżerżeṅu hiżcże żana Sle̓dż toho Krotżeṅa teje wėrṅeje
Sẇatoſcże k woladaṅu ṅejo. Woprawdże bó tṙeba bówo, zo bóchmó mó hiżcże
jón zas hako dobri Nowotnikoẇe k ſchomu Dobromu rozwutżuwani bóli; tak
tṙebai bó tola Nadżija bówa, zo za pżichodne ſo wupoṙedżecż, ha wo tém
duchowném Żiẇeṅu bóle dale do Prėdka pżiṅcż budżemó.

Tzi ha dwaczété Stawcżk.

Nazpominai ſebi tu Sṁercż.

1.

Jara khe̓czé budże z tobu jow pówſchim; ladai, wo tżim té hiżcże
hinaiſchi zbócż, wo tżim ſam ſo hiżcże wupoṙedżecż maſch; <pb
n="80"/>dżentz tuh Cżwojek jo, ha hjutze tuh jacz ṅejo. Jo pak jedénmól
z Wotżow wotṅeſené, tak teiż khe̓czé wupaṅe z Poṁatka druhim Cżwojekam.
Oh Tupoſcz ha Tẇerdoſcz teje cżwojetżeje Wutrobé, zo pżeczé jenoi na te
Pżitomne móſli, ha le̓ṗe ſo ṅewoblada na te Pżichodne! Wo wſchitkim, żtoż
tżiniſch, żtoż ſebi móſliſch, dérƀaw té po Prawdże tak ſo zadżerżecż,
hako bó té hiżcże dżentz wumṙecż mėw. Bó-li té jene praẇe dobre Swėdoṁo
mėw, té bó ſo teje Sṁercże ẇele ṅebójaw. Lėṗe bó bówo, Rėchow ſo
wuzdaluwacż, déżli tei Sṁercżi cżėkacż. Ṅeiſé té dżentz k wumṙecżu
pżihotuwané, kah da je hjutze budżeſch? Tón hjutziſchi Dżeṅ jo cżi
ṅewe̓ſté, ha htó wė, hacż té jón zme̓jeſch?

2.

Żto pomha dohe Żiẇeṅo, déż tak mawko ſo polėpſchamó? Ach toho Żiẇeṅa
Dohota pżeczé ṅepole̓pſcha, hale tżaſto te Zawiṅeṅa zmnohoſczi,
zwilkoſczi. Oh zo bóchmó mó wo témlei Swėcże teiż jenoi jedén Dżeṅ tak
praẇe deṙe pobóli! Ne̓kotzi kraſni rachnuẇu te Lėta toho ſwojoho
Pżewobrocżeṅa, Naſtupeṅa toho klóżtérſkoho Żiẇeṅa; hale wo ẇełe Lėtach
<pb n="81"/>jo tola tżaſto tón Wużitk toho Pole̓pſcheṅa ſnadné doſcz.
Bójiſch ſo, jo cże zatrach ne̓t wumṙecż, kah ſtraiż jo za tebe hiżcże
ſtraſchniſche — dle̓je wo Żiẇeṅu zwoſtacż. Zbóżné, kiż tu Żtundu ſwojeje
Sṁercże pżeczé pżed Wotżomai ma, ha k wumṙecżu dżeṅ wote dṅa ſo hotuẇe.
Sé té déh widżaw Cżwojeka wumṙecż, móſli ſchak ſebi, zo teiż té tónſamé
Pucż pżeṅcż zme̓jeſch.

3.

Jo Raṅo, móſl ſebi, zo tṙebai ṅebudżeſch Ẇetżora dotżakacż. Jo pak ſo
zẇetżoriwo, ṅezważ ſo toho Raṅa wėſtoho ſebi tżinicż. Bódż da pżeczé
hotowé, ha tak ſo zadżerż, zo ta Sṁercż tebe żeni ṅepżihotuwanoho
ṅenamaka. Ẇele jich wumṙe nahłe, ha ƀez Pre̓dkwobladaṅa. Pżetoż tón Séhn
toho Cżwojeka pżiṅdże wo taikei Żtundże, wo kotreiż na to ſo ṅemóſli.
Déż taſama poſleṅa Żtunda ſo zpżibliżicż budże, oh! té budżeſch wot toho
czéwoho twojoho zaṅdżenoho Żiẇeṅa ſcho ẇele hinak ſebi móſlicż potżecż,
ha ṅemawo budże cże zrudżecż To, zo tak ṅeródné ha lóchki bów ſé.

4.

Oh kah zbóżné, kah mudré jo, kiż ſo <pb n="82"/>próczuẇe taiki bócż nėt
wo Żiẇeṅu, kaikiż ſebi żada namakané bócż wo Wumṙecżu! Pżetoż, tón Swe̓t
powṅe zadzpėwacż, nutérniẇe żadacż wo tém Dobrém bóle do Pre̓dka pżiṅcż,
lubuwacż dobré Rjad ha ſche̓ taike Wuſtajeṅa, kiż cże bóle na kuſche
wuẇazuẇu, pe̓kṅe ſo próczuwacż wo tei Pokutniwoſczi, podwolṅe, zpe̓ſchṅe
ſo mėcż k tei Poſuſchnoſczi, ſebi ſamom’ Wole ṅetżinicż, ha żtożkuli cżi
pżecżiwne napaṅe, to z Luboſcże k Je̓zuſei Kréſtuſei zṅeſcż —, oh ſcho
tolei budże wo tebi zkrucżicż jenu dobru Dowėrnoſcz zbóżṅe wumṙecż. Kaiż
doho ſtrowé ſé, móżeſch ẇele Dobroho wuſkutkuwacż; hale wo Khoroſczi —,
ja ṅewe̓m, żto mócz budżeſch. Mawko jo téch, kotréchż Khoroſcz zle̓pſchi,
kaiż teiż te Khodżeṅo do daloka ſẇate Me̓ſta wopótacż — zre̓tka déh Koho
woſẇatoſczi.

5.

Ṅechaw ſo zpużcżecż na Pżecżelow, na Bliſchich, zo woni po twojei
Sṁercżi ẇełe za teƀe tżinicż budża; żtoż tebi k Zbóżnoſczi jo, to na
pżichodne ṅewotſtorkui; pżetoż Cżwojekoẇe budża tebe zapómnicż ẇele
pṙedé, hacż té ſebi móſliſch. Lėṗe jo, nėt z Tżaſom ſo wobſtaracż, To ha
Tamo <pb n="83"/>dobre pṙedé ſo do teje Wėcżnoſcże póſuwacż, déżli na tu
ne̓tżeju Pomócz twaricż. Ṅeſtaraſch ſo té ne̓t Sam za ſo, Żtóha da budże
za tebe ſo ſtaracż pżichodṅe? Ne̓t jo tón jara wóſoczé ważniwé Tżas. Ne̓t
ſu te Dné k zaſwużeṅu teje Zbóżnoſcże. Ne̓t jo tón zpodobné Tżas teje
Nadé. Hale, oh we̓cżna Żkoda, zo té wużitniſcho ṅenawożeſch toholei
Tżaſa, wo kotrémż móżeſch ſebi warbuwacż To, wot tżohoż we̓cżṅe czéruwacż
zme̓jeſch. Budże ſo dóṅcż, zo té k twojomu Nakazaṅu jedén Dżeṅ, habé teiż
jenu Żtundu pożadacż budżeſch —, ha, ja ṅewe̓m, hacż dóſtacż budżeſch.

6.

Lei ſchak, lubé Bratze, luba Sotra, z kah wilkoho Stracha ſo wumóżicż, z
kah wilkeje Bojoſcże ſo wutornécż móżeſch, joli zo té ne̓t pżeczé wo
Bojaznoſczi zwoſtaẇeſch, tei Sṁercżi ṅewe̓riwſchi — Nó da pżimai ſo, ne̓t
taike Żiẇeṅo ẇeſcż, zo wo tei Żtundże teje Sṁercże mów zkeriſcho ſo
zẇeſelicż, deżli jara ſo bojecż. Wukn ne̓t tomu Swe̓tei wotemṙecż, zo bó
tedém zpotżaw z Kréſtuſom wėcżṅe żiwé bócż. Wukn nėt ſchitkoṙeṅe Tżaſne
zadzpe̓wacż, zo tedém bó mów ƀez <pb n="84"/>Hoṙezadżerżeṅa k Kréſtuſei
woteṅcż. Wotżtravui ne̓t ſam te twoje Cże̓wo z pokutnémi Skutkami, zo
tedém bó mów po Rozoṁe jenu krutu Dowe̓rnoſcz me̓cż.

7.

Oh wupé Cżwoitże, żto ſebi Protéku tżiniſch na dohe Żiẇeṅo, kiż té
hiżcże jenoho Dṅa we̓ſtoho nimaſch? Kah ne̓kotzizakraſṅeni, kiż teiż na
dohe Żiẇeṅo móſlachu, ſu zhebani, ſu ṅenadżiwſchi z toho Cże̓wa torṅeni,
do teje Wėcżnoſcże pżeſadżeni! Kah huſto ſé té hiżo ſwóſchaw pojedacż:
Tón jo zakwóté, Tón jo ſo zatepiw, Tón jo — z wóſoka panéwſchi — ſebi
Schiju zwamaw, Tón, hacż ruṅe jėdżeſche, jo mordwé ſeidżo woſtaw, Tón,
hacż ruṅe hrajeſche, jo k ſwojomu Kónczei dóſchow? Jenoho jo moriw tón
Woheṅ, druhoho tón Ṁetż, zas druhoho ta pżimata zwa Khoroſcz, z kotṙejuż
jo ṅeẇatki natékṅené bów, hiżcże druhoho ſu Rubeżniczé zabili; ha tak
tola ſchiczé na Poſletku dóṅdu k tei Sṁercżi, ha téch Cżwojekow Żiẇeṅo
kaiż tón Sczin khe̓czé ſo pomiṅe.

8.

Żtó budże po twojei Sṁercżi na tebe zpominacż? Żtó za tebe Pacżeṙe
zpėwacż? <pb n="85"/>Lubé Pżecżelo, tżiṅ ſchak, ne̓t tżiṅ, żtożkuli
dokoṅecż móżeſch; dokelż ṅewe̓ſch, déh wumṙecż budżeſch, ha teiż ṅewe̓ſch,
żto po Sṁercżi za tobu ſwane budże. Kaiż doho Tżas maſch, romadż ſebi
ṅeſṁertne Bohaczſtwa. Móſli ſchak ſebi na te twoje Wozbóżnoſcżeṅo, nitżo
druhe haklei k Wutroƀe ſebi ṅeƀer; ſtarai ſo jenoi za to, żtoż k Bohu
ẇedże. Ne̓t tżiṅ ſebi Pżecżelow, tżeſczui téch Sẇatéch, ha porunoſcżei ſo
jim wo Skutkuwaṅach, zo, déż telei twoje Żiẇeṅo Kóncz zmėje, woni cże
hoṙewozmu do téch we̓cżnéch He̓tow.

9.

Me̓i ſo na Zeṁi kaiż tomu ṙecz czuzowné Pżikhadnik, kaiż Hóſcz, kotrohoż
toho Swe̓ta Należnoſcże nitżo ṅeſtaraja. Zdżerż tu twoju Wutrobu
wuſwobodżenu, t. r. do nitżoh’ tżaſnoh’ ṅezapłecżenu, k Bohu hoṙe
wuzbėṅenu; pżetoż jow ſchak té zwoſtaczoh’ Me̓ſta nimaſch. Tam hoṙe
ſchėdṅe pṙedé ſo ſcżel Próſtwé ha Zdéchuwaṅa ze Sélzami, zo tón twói
Duch bó hódni bów po Sṁercżi zbóżṅe pżeṅcż k tomu Kṅezei, amen.

<pb n="86"/>

Żtéri ha Dwaczété Stawcżk.

Sud bożi, Rėchow Żtravé.

1.

Wo wſchitkim poladui na tón Kóncz, ha ſam ſebi nazpominai, kah budżeſch
ſtacż pżed tém krutém Sudnikom, kotromuż nitżo zakhowane ṅejo, kiż z
Darami ſo wobtékacż ṅeda, kiż Zamojeṅa hoṙeṅeƀeṙe, hale ſudżi ruṅe
pṙeicż po tei Prawdże. O hubené, ṅemudré Re̓ſchniko, kiż té drudé jara ſo
bójiſch toho Woblitża jenoho rozne̓wanoho Cżwojeka, żto da budżeſch
wotmojecż Bohu, kotromuż ſche̓ twoje Zwóſcże deṙe zpóznate ſu? Pżetżo da
ſo pre̓dkṅewobladaſch na tón Dżeṅ toho Suda, wo kotrémż Nichtó ṅebudże
mócz wot Koho druhoho zawadżené habé wuzamojené bócż; hale jedén kóiżdé
ſam ze ſobu doſcz tżinicż zme̓je? Ne̓tkoi móże ta twoja Prócza dobré
Wużitk pżiṅeſcz, nėtkoi móża te twoje Pwatże nadṅe hoṙezate, te twoje
Zdéchuwaṅa wuſwóſchane bócż, ne̓tkoi móże ta ze Zamſom wubudżana Żelnoſcz
te Re̓chi wotpokucżicż ha zetrėcż, mėſto Tżiſcża cżi bócż.

2.

Jedén ṅemawé ha jara zpomożné Tżiſcż ma hiżo ne̓t jow taiki ſczerpné <pb
n="87"/>Cżwojek, kiż, déż ſo jomu Kżiwda ſtaṅe, jacz ſo zrudżi na tei
Lózoſczi toho Druhoho, kiż tak pżecżiwo Bohu rėſchi, déżli na tém ſwojim
Zraṅeṅu; kiż za téch ſwojich Napżecżnikow rad Pacżeṙe zpėwa, ha te
Zawiṅeṅa z Wutrobé wodaẇe; kiż ſo ṅewotlakuẇe Druhich za Wodacżo
proſécż; kiż zkeriſcho k tei Smėlnoſczi déżli k tomu Nėwei ſo zwożuẇe;
kiż tżaſto ſam ſebi ne̓żto Hwawta potżiṅi, ha na to dżėwa te woṗerate
Mjaſo zczéwa tomu Duchei pod Kwakélu zmoczuwacż. Ẇele le̓ṗe jo, nėt wot
Re̓chow ſo wutżiſcżecż, ha ſcho Ṅeprawo wobrėzuwacż, déżli na Pżichodne k
wutżiſcżeṅu je woſtajicż. Hai woprawdże, ſo ſaméch mó hebamó z tej’
ṅeporjadnej’ Luboſczu, kotruż k tomu delṅomu Cżwojekei mamó.

3.

Żto druhe zmėje tón Woheṅ bóiżkeje Prawdé wo tei Heli, wo tém Tżiſczu,
żto zme̓je k czéruwaṅu, déżli te twoje Rėchi? Kaiż ẇele jacz té ne̓t ſam
ſo pżeſchonuẇeſch, ha tomu delṅomu Cżwojekei howduẇeſch; tak ẇele
krucżiſcho budżeſch potém pżimané, ha tak ẇele jacz Materije k paleṅu
romadżiſch, ha na ſo khoẇeſch. Wo tżimż Cżwojek jacz pore̓ſchiw jo, habén
<pb n="88"/>wo tém budże cżeżiſcho żtravuwané. Tam budża cżi Le̓ṅkoicżi
ze żeliwémi Wotrowami kawani; Żracżczé ha Żlokaṙo z Wodom ha z
Picża-Tradaṅom nimo Me̓ré czẇeluwani. Tam budża Wólnitżeṙo, kiż ne̓t te
ṁaſne Lóżté tak wuṗe lubuẇu, z rozeżkre̓nej’ Smohu, ha ze ſṁerdżaczém
Schwabélom wobluwani; ha cżi Zawiſni budża z Boloſcże hwucż hako ṅemdre
Pſé.

4.

Wona ſchak żana Ṅepe̓knoſcz ṅejo, kiż bó tam teje ſwojeje Czẇele woſeƀe
ṅeme̓wa. Tam budża cżi Wóſokomóſni, kiż nėt tak jara za Tżeſcżu ladaja,
ze wſchim Wohaṅƀeṅom pżeſépani; ha téch ṅeſme̓lnéch Lichuwaṙow budże
cżiżcżecż ta naihórſcha Nuza. Tam zme̓je jena Żtunda wo tei Matṙe jacz
Cżeże, déżli jow Sto Lėt wo naiſurowiſchim Pokucżeṅu. Tam cżi Zatamani
nidé żanoho Wotpotżnika, nidé żanoho Tróżta nimaja; jow tola te Cżeże
drudé na Kwilu wopżeſtanu, popużcża, ha Potróżtuwaṅa dobréch Pżecżeli
wokżeẇeja tu Wutrobu. Bódż da ne̓t ſtaroſcziwé, tamai, wobżelnoſczei te
twoje Re̓chi, zo na tón ſudné Dżeṅ bó zwe̓ſtoſcżené bów z témi Zbóżnémi.
Pżetoż <pb n="89"/>tedém budża cżi Zprawni wo wilkei Wutrobnoſczi ẇeſowi
ſtacż napżecżo Tém, kiż jich nėdé jow téſchnoſczili ha potwótżuwali ſu.
Tedém budże hako Sudnik ſtacż Tón, kiż ne̓t wo Poniżnoſczi ſo podcżiſuẇe
cżwojetżim Wobſudżeṅam. Tedém zmėje wilku Dowe̓rnoſcz, ha Kurażu tón
Khudé, tón Poniżné, hale tón wóſokomóſné Hordé, wo wſchich Stronow
traſchené — budże tżepotacż.

5.

Tedém budże ſo pokazacż, zo jo Mudré na Swe̓cże bów Tón, kiż nawuknéw jo
Kréſtuſa dla ſo dacż za Wupoh’ me̓cż ha zadzpėwacż. Tedém budże ſo
zpodobacż kóiżda ſczerpṅe pże̓trata Pżecżiwnoſcz, ha ſchei Zwóſczi budże
Braſa zatékana. Tedém budże ſo ẇeſelicż kóiżdé Bohuſwużowné, ha ze
Zrudobu porażené kóiżdé Bohazabóté. Tedém budże te Cże̓wo, kiż ne̓t krucże
pżimane To ha Tamo cżerpi, na tém ſo zraduwacż ẇele jacz, hacż, débe̓
pżeczé deṙe korṁene z Wobẇeſeleṅami howduwane krédwo. Tedém budże kraſṅe
ſo ſwe̓tlicż te ſnadne żpatne Wobletżeṅo, ha wotże̓mnicż budże ta rjana
cżeṅcżka Draſta. Tedém zme̓je jacz Kwawé ta khuduſchka Klawza, <pb
n="90"/>déżli pozwocżane Rodé. Tedém budże jacz pomhacż ta wondodżerżana
Sczerpnoſcz, déżli ſchitka Mócznoſcz toho Swe̓ta. Tedém budże wóſche
powóſchena ta ſlepa Poſuſchnoſcz ze ſwėrṅeje Wutrobé, déżli ſchitka
pżeklepana ſwe̓tna Mudroſcz.

6.

Tedém budże jacz zẇeſelicż tżiſte ha dobre Swe̓doṁo, déżli wóſoko wutżena
We̓domoſcz. Tedém budże jacz ważicż te Zadzpe̓cżo toho Bohaczſtwa, déżli
ſchitke Pokwadé téch po Zeṁi khodżaczéch. Tedém zmėjeſch jacz Tróżta z
pobożnoho Pomodleṅa, déżli z teje nėt wużiteje kwóżcżeje Poje̓dże. Tedém
budżeſch jacz ſo zẇeſelicż na tém wudżerżaném Wotṁelkṅeṅu, déżli na tém
ſebi nėt dowoleném dohim Pojedaṅu. Tedém budża jacz pwacżicż ſẇate
Skutki, déżli czéwa Romada wuƀernéch Swowow. Tedém budże lėṗe ſo
zpodobacż jene nakuſche wuẇazane Żiẇeṅo, ha ta z Cżeżu wotwożena Pokuta,
déżli ſchitke zeṁacze Wobẇeſeleṅa. Jow pṙedé ſam ſo zpótai, żto potém
mócz budżeſch. Móżeſch té ne̓t tak mawko zṅeſcż, kah da budżeſch mócz
wutracż te wėcżne Matré? Tżiṅi cże nėt ſnadne Pocżerṗeṅo tak
ṅeſczerpnoho, żto <pb n="91"/>da budże tedém ta Hela tżinicż? Lei,
woprawdże ṅemóżeſch dwojoho Weſela me̓cż, jow z tém Swe̓tom ſo wobẇeſelecż
—, ha tam z Kréſtuſom kraluwacż —, to ſchak ṅeṅdże.

7.

Bó - li té teiż te twoje Żiẇeṅo hacż do dżentziſchoho Dṅa ẇed bów pżeczé
wo ſwėtnei Tżeſczi, ha w lutéch Lóżtach, żto da mówo cżi ſchitko
pomhacż, débó ne̓t zṁolom ta Sṁercż cże potṙechiwa, ha té nėtlei wumṙecż
dérƀaw? Tak ſchitkoṙeṅe jo prózne Nitżo, jenoi telei jenicżke ma dobre
Jadro, Boha lubuwacż, ha jomu ſamomulutkomu ſwużicż. Pżetoż, żtóż Boha z
czéweje Wutrobé lubuẇe, Tón ſo ṅebóji teje Sṁercże, ṅebóji ſo toho Suda,
ṅebóji ſo teje Żtravé, ṅebóji ſo teje Hele, dokelż ta prawa Luboſcz
tżini zecherné Pżiſtupk k Bohu. Kohoż pak hiżcże lóżtuẇe rėſchicż, ṅejo
ſo dżiwacż, zo teje Sṁercże ha toho Suda ſo bóji. Zpomóżne pak tola jo,
zo, déż ta Luboſcz hiżcże wot Zwoho cże ṅewotdżerżuẇe, tola knaiṁeṅſchom
ta Bojoſcz pżed tej’ Helu bó cże w Twanku dżerżawa. Żtóż pak teiż tulei
Bojoſcz pżed tém zprawném Bohom ſtronu wotpowożi, tón nidé <pb
n="92"/>doho ṅebudże mócz wo tém Dobrém wobſtacż, hale khe̓czé budże
zaje̓cż, dopanécż do Koſédwow toho Djabowa.

Ṗecż ha dwaczété Stawcżk.

Wot nutérniwoho Polėpſcheṅa czéwoho naſchoho Żiẇeṅa.

1.

Wachui deṙe ha bódż ródné wo tei Bohwſwużownoſczi; ha tżaſto ſebi
rozmóſli: K tżomu ſé do Klóżtéra pżiſchow, ha pżetżo ſé tón Swėt
wopużcżiw? Hacż nicz, zo bó te twoje Żiẇeṅo Bohu wopruwaw, ha jedén
woprawdże duchowné Cżwojek zbów? Nó da pżimai ſo, zahanei ſo bóle do
Prėdka; pżetoż wo krótkim budżeſch dóſtacż te Móto ſcheje twojeje
Próczé, ha tedém na twojich Poṁezach jacz ṅebudże żana Bojoſcz ha żana
Boloſcz. Ne̓żto mawo zme̓jeſch ne̓t podże̓wacż, ha budżeſch namakacż dobné
Wotpotżnik, hai we̓cżṅe trajaczu Ẇeſowoſcz. Zwoſtaṅeſch té ſwėrné ha
nutérniwé wo ſkutkuwaṅu, zawėſczi budże Bóh ſwėrné ha darniwé wo tem
Wopwacżeṅu. Pżeczé dérbiſch mėcż dobru Nadżiju, zo budżeſch dobe̓iżecż k
Dóſtacżu teje Króné toho Pżedobócża; hale we̓ſte <pb n="93"/>ſebi to
ṅeſme̓ſch tżinicż, zo tṙebai bó ṅewoliwknéw, habó ṅehordżiw.

2.

We̓ſté Cżwojek wot Téſchnoſcże zajaté, doho wot Bojoſcże k tei Nadżiji ha
wot Nadżije zas k tei Bojoſczi pżeczé ſo kiwkaſche. Tónſamé jedénmól ze
Zrudobé ha Stracha zrażené, w Czérkwi pżed jeném Wowtaṙom k Zeṁi ſo
cżiſnéwſchi tolei wo ſebi wuſudżi ha prajeſche: Oh! débóch ja tola
ẇedżaw, zo ja wo tem Dobrém teiż hiżcże hacż do Kóncza wobſtainé
zwoſtacż budu! Ha nédém woſebi nutzi wuſwóſcha te bóizke Wotmojeṅo: Débó
té to ẇedżaw, Żtoha da bó tżinicż czéw?? Żtoż bó tżinicż czéw, débó je
ẇedżaw, to ne̓t tak tżiṅ, ha té budżeſch doſcz we̓ſté ha mėrné. Ha zmolom
wolożené, wokżeẇené ha wobſélṅené czéle ſo poda do teje nadṅeje bożeje
Wole, ha te téſchniwo Staraṅo bó pṙeicż. Wón dale ṅechaſche cżipṅe za
tém ſo dopótuwacż, zo bó zhoniw, żto pżichodṅe jomu ſo ſtacż ma; hale
ẇele jacz na to ſo kwadżeſche, wuſle̓dżicż, kotra, kaika jo ta Wola boża,
żto Bohu deṙe zpodobne ha powṅe praẇe jo, kah <pb n="94"/>bó kóiżdé
dobré Skutk deṙe zapotżaw ha praẇe dokoṅaw.

3

Me̓i Nadżiju k tomu Kṅezei, ha tżiṅ Dobroh’, tak budżeſch, hacż tu Zeṁu
wobódliſch, z témi joho Dobrotami dobṅe naſécżuwané, praji tón Proveta.
Jene jo, żtoż wot Do-Pre̓dka-Krotżeṅa, wot nutérniwoho Wudoſpownoſcżeṅa
ẇele jich wottraſcha; Hrawocżiwoſcz teje Cżeże, habó, ta cżeżka dohotna
Prócza wo tém Żtrécże, zo hacż do Sṁercże ṅeſmėſch pżeſtacż pżeczé ſo
ſamoho ha te twoje wopatżne Rakhilnoſcże pżewiṅecż. Hai woprawdże, wo
tém Dobrém naijacz do Pre̓dka wuſtupeja habén Cżi, kiż na to ſo kwadu,
ruṅe to, żtoż jim bóle cżeżiſcho pżiṅdże, ha jim na Pucżu ſteji, z
muzkej’ Wutrobu pżewalicż, ſtronu zrumuwacż. Pżetoż habén tam Cżwojek
bóle ſo zdozpownoſczi, ha k Dóſtacżu dobniſcheje Nadé ſo zkmanoſczi,
dżeiż jacz ſo ſamoho pżewiṅe, ha tak wo tém Duchu ſam ſo zpomori.

4.

Nimaja dṙe ſchiczé jenak ẇele pżewiṅecż ha pomoṙecż; pżetoż wo nėkotréch
ſu te zwe Nakhilnoſcże wełe ṅemdriſche, déżli wo Nėkotréch. <pb
n="95"/>Tola pak jedén ródné, nutérniwé Cżwojek, ṅech teiż wo nim te zwe
Nakhilnoſcże bóle nadobówaja, jenoi zo wutrobṅe ſo pżima, hiżcże
zkeriſcho wo tém Dobrém do Pre̓dka pżiṅdże, déżli jedén druhi, kiż dṙe
wot Naturé bóle cżichi, zme̓romné jo, hale k tomu Dobromu ṁeṅe
Nutérnoſcże wo ſebi ma. Dwoje jo, żtoż nam wo tém naſchim
Wudozpownoſcżeṅu naijacz do Pre̓dka pomha. Te prėṅe jo: Na Hwawt ſam ſo
wotcżahuwacż wot toho, k tżomuż ta pokażena Natura bóle wiſé. Te druhe
jo: Nutérṅe ƀez Pżeſtacża na to dże̓wacż, zo bó nadobów tuſamu
Pótſcziwoſcz, na kotreiż tebi hiżcże brachuẇe, kotraż pak cżi tola bóle
trėbna jo. Kwadż ſo teiż na to, żtoż na Druhich tżaſcziſcho ſo cżi
ṅeſlubi, habén Toho ſam ſo wupaſcz ha wuzwinécż.

5.

Schudżom, wo wſchim ladai na te twoje Wudozpownoſcżeṅo. Widżiſch habé
ſwóſchiſch dobre Pżikwadé, ṅech ſchak ſo wo tebi zahoṙa ta ſẇata Mós:
Témlei czu ja ſo porunoſcżecż. Doladaſch pak ſo, zo ne̓żto wopaki tżiṅene
jo, pilṅe ſo pas, zo bó ſam tak ṅetżiniw; ha ſé tṙebai je déh potżiniw,
ladai, kah <pb n="96"/>bó to zkeṙe ha lėṗe na ſebi wupoṙedżaw. Kaiż te
twoje Woko Druhich wobladuẇe, tak Druzé zas tebe wobladuẇu. Oh kah
ẇeſowo, kah zpodobne jo, widżecż taikich Bratrow, kiż nutérniwi ha
pobożni wo wſchei Zkwadnoſczi te ſwoje ſebi wuſtajene praẇe dżerża! Kah
zrudno ha cżeżko jo, widżecż taikich, kiż do Bokow wuſtupuẇu, ha to, k
tżomuż powowani ſu, tżinicż zaṅechaja! Kah jara żkódne jo pużcżicż te
Prėdkme̓cżo toho ſwojoho Powowaṅa, ha te Móſle na to ſtajecż, żtoż nam
podate ṅejo!

6.

Sam ſebi pėkṅe nazpominai, Żto ſebi wotmóſliw ha pre̓dkbraw ſé, déż ſé do
Klóżtéra ſchow, tei Bohwſwużownoſczi ſo podaw; ha pre̓dkpoſtajei ſebi te
Znaṁo toho kżiżuwanoho Jėzuſa. Té maſch Winé doſcz ſo zahaṅbuwacż,
déżkuli do Jėzuſowoho Żiẇeṅa hako do twojoho Żpijela poladṅeſch, hai
zahaṅbuwacż ſo maſch, zo ſé hiżcże tak mawko na to dże̓waw Jomu bóle ſo
zezpodobnoſczicż, hacżruniſch hiżo wot tak doho tón Pucż k Bohu naſtupiw
ſé. Duchowna Parſchóna, kóiżda dobra Duſcha, kiż kedżbṅe ha pobożṅe ſebi
nazpomina te naiſẇacżiſche Żiẇeṅo <pb n="97"/>ha Cżerpeṅo toho Kṅeza,
habén jow dobṅe namakuẇe ſchitko, żtoż ſebi trėbne ha wużitne jo; ha
żeni tṙeba ṅezme̓je zboka Jėzuſa żto le̓pſche pótacż. Oh zo jenoi bó tón
kżiżuwané Je̓zus do naſcheje Wutrobé nutzzaſchow, kah khe̓czé bóchmó mó
dobṅe doſcz wutżeni bóli!

7.

Tón wo tei Bohuſwużownoſczi nutérniwé ſcho, żtoż jomu ſo hoṙekwadże,
podwolṅe na ſo ƀeṙe, ha deṙe je zṅeſe. Tón woliwkṅené ha ṅeródné
namakuẇe Cżeże na Cżeże, ha jo téſchnoſcżené wo wſchich Stronow; pżetoż
toho znutznitoho Wobẇeſeleṅa wón woſebi nima, ha te wonkotżne pótacż
jomu ṅedadża. Duchowné, ha kóiżdé Kżeſcżian, kiż te ſwojomu Żtantei
ſtajene Me̓zniki pżekrotża, ſchelakim cżeżkim Re̓cham te Rota ſche̓roko
zwotżiṅa. Żtóż jedénmól za tém ſo modżi tu Woteiſchku popużcżenu, te
ſebi wot teje Rjadnoſcże napowożene Dre̓ṁo wolożene krédnécż, Tomu budże
wėcżṅe cże̓ſno; pżetoż taikomu budże pa To, pa zas ne̓żto druhe ſo
ṅelubicż.

8.

Ladai ſchak na ẇele druhich klóżtérſkich Duchownéch, kah tżiṅa, kiż woni
<pb n="98"/>po klóżterſkich Wuſtajeṅach ha Waſchṅach na kuſche doſcz
wuẇazani ſu. Woni zrėtka déh wondu, zẇetżoh’ ſu ſamitkowni, żpatne
jėdża, zrėbne Wobletżeṅa noſcha, ẇele dżėwaja, mawo rétża, pozdże lenécż
khodża, zaje ſtawaja, te Pacżeṙe do Dohoté cżanu, tżaſto lazuẇu, w
Knijach leiża, ha pżeczé ſami ſo zpinaja wo nitżim ṅepopużcżicż. Lei
ſchak, kah cżi Khartuſtanaṙo, cżi Cziſterczienzaṙo, ha ſchelakich
druhich Rjadow Miſcha ha Kṅeżnicżki, kah kóiżdu Nócz ſtawaja tomu Kṅezei
Kwawu zpe̓wacż. Tak da bó tola jara rozṅe woteſtawawo, bó-li té, déż
taika Mnohota téch Bohwſwużownéch zapotżina ẇeſele Boha kwalicż, bó-li
té habén wo témlei ſẇatém Tżaſu le̓ṅkoité zéhaw.

9.

Oh! zo bóchmó mó nitżo druhe dże̓wacż, żto druhe tżinicż ṅetṙebali, déżli
toho Kṅeza naſchoho Boha kwalicż z pownej’ Wutrobu, ha teiż z tém
Hortom! Oh! zo bó té żeni tṙeba ṅeme̓w je̓ſcz, picż, ſpacż, hale ſtaiṅe
ƀez Pżetorṅeṅa mów Boha kwalicż, ha ſamotṅe wo duchowném Dżėle
zwoſtawacż: té bó ẇele zbóżniſchi ha zpokoiniſchi bów, hacż ne̓t ſé, <pb
n="99"/>déż Nuza ha Pótre̓bnoſcz pżimoczuẇe teiż tomu Cżėwu
hoṙepoſwużicż. Oh zo telei Pótrėbnoſcże bóchu ṅebówo, hale bówo jenoi
duchowne Pojėdże, teje Duſche Wokżeẇeṅa, kotreż mó nėt hubeni zrėtka
doſcz praẇe zawoptamó!

10.

Jo Cżwojek tak daloko pżiſchow, zo ze żaṅeje ztwoṙeṅeje Wėczé toho
ſwojoho Tróżta haklei ṅepóta; ne̓t, ne̓t haklei jomu Bóh tón Ztworicżer
powṅe deṙe ſwodżecż pótżṅe, ha ne̓t jo teiż, żtożkuliż ha kaiżkuliż ſo
dóndże, jo ze wſchim powṅe zpokojom. Ne̓t joho te Wilke ṅezaẇeſela, te
Mólicżke joho ṅezarudża; hale wón zczéwa z Dowe̓rnoſczu ſo zleṅe na
ſwojoh’ Boha, Tón jo jomu wo wſchim ſchitko. Bohu ſchak nidé nitżo
khuntra ṅeṅdże, Jomu nitżo ṅewumṙe, Jomu ſu ſchitke Wėczé żiwe, pojoho
Woli nédém ſchitke ſo nawrócżeja, déż wón cze, tak teiż cżi Mordwi
ſtawaja.

11.

Pżeczé ſebi nazpominai tón poſleni Kóncz, ha, zo tón jedénmó! zubené
Tżas nidé jacz ſo ṅewrócżi. Bez Staroſcże ha Ródnoſcże ſchak żana
Pótſcziwoſcz ſo ṅenadobódże. Kaiż zpótżṅeſch <pb n="100"/>le̓ṅkocżicż,
tak teiż pótżṅeſch na Duſchi khoroité bócż. Joli zo pak tu Nutérniwoſcz
wo ſebi pżeczé wobnoẇeſch, budżeſch dobré Pokoi namakacż, ha khėczé
pótnécż, zo ta Prócza lóżiſcha zbówa, ha ta Cżeża ſo hubi; tolei
ſkutkuẇe ta Nada boża ha ta Luboſcz k tomu Dobromu. Nutérniwé, ródné
Cżwojek jo pżeczé k ſchomu pżihotuwané. Ẇetża Cżeża jo, pojimacż ha
pżewiṅecż te zwe Nakhilnoſcże, ha ṅeprawe Zaczéwaṅa, déżli dże̓wacż taike
Dże̓wo, pżi kotrémż te Cżėwo ſo pocżicż ma. Żtóż téch meṅſchich Khibow ſo
ṅepaſe, tón pomólcżku do ẇetżich dopaduẇe. Té zmėjeſch we̓cżṅe jedén
zẇeſeliwé Ẇetżor, ſé-li tón Dżeṅ wużitṅe nawożiw. Bódż kedżbniwé na ſo
ſamoho, wubudżei ſo ſamoho, napominai ſo ſamoho; ha, kaiżkuliż teiż z
Druhimi ſo ma, jenoi ṅezakomdż ſo ſamoho. Wo tém Dobrém budżeſch do
Prėdka pżincż tak ẇele, kaiż ẇele ſam ſebi Hwawta potżiniſch, ſam na
ſebi wukṅeżiſch. Amen.

Kóncz teje preṅeje Knihe.

<pb n="101"/>

Wot Krotżeṅa za Kréſtuſom Druha Kniha.

Napominaṅa, kiż Cżwojeka do nutzi pocżahuẇu.

Prėṅi Stawcżk.

Wot znutznitoho Wobkhadżuwaṅa.

1.

Boże Kraleſtwo jo wo was nutzi, praji tón Kṅez. Wobrocż ſo z czéweje
Wutrobé k tomu Kṅezei, pużcż tónlei hubené Swėt, ha ta twoja Wutroba
budże Wotpotżnik namakacż. Zwutż ſo zadzpėwacż te Wonkotżne, ha ſo
kwaſcz na te Znutznite, ha budżeſch pótnécż, zo boże Kraleſtwo do tebe
pżiṅdże. Pżetoż boże Kraleſtwo jo Pokoi ha Ẇeſelo wo Sẇatém Duchu, kiż
wo Ṅepe̓knėch ṅejo, bócż ṅemóże. Kréſtus budże ſam k tebi pżiṅcż, ha tón
ſwói Tróżt cżi podawacż, jenoi zo té Jomu wo ſebi nutzi pżiſtoine
Wobódleṅo pżihotuẇeſch. Schitka Rjanoſcz ha Kraſnoſcz, kiż jomu ſo lubi,
ma znutzka bócż, ha tam wón te ſwoje Zpodobaṅo namaka. Toho do ſo <pb
n="102"/>nutz zezawrócżanoho Cżwojeka Kréſtus huſto wopótuẇe, z Tém
luboſcziẇe ſo rozrétżuẇe, Toho ſwódſczé wokżeẇa, Toho dobṅe zpokoja, z
Tém tak ſo pżecżeli, zo ṅemawo k zpodżiwaṅu jo.

2.

Nó da, wėriwa Duſcha, pżihotui tomulei Nawożeṅi tu twoju Wutrobu: zo
Jomu nadṅe bó ſo lubiwo k tebi pżiṅcż, ha wo tebi bódlicż. Pżetoż wón
ſam jo je prajiw: Lubuẇe ṁe Nėchtó, Tón budże te moje Swowo dżerżecż, ha
mó budżemó k ṅomu pżiṅcż, ha pola ṅoho Wobódleṅo tżinicż. Nó da,
Kréſtuſei Rum tżiṅ wo twojei Wutroƀe, ha zo Wón bó Rum mėw, nitżomu
druhomu nutz ṅedai. Maſch té Kréſtuſa, tak ſé bohaté, ha na Ṅim zmėjeſch
doſcz. Wón budże cżi deṙe hetmanicż hako tón twói ſwėrné Zaſtaricżer wo
wſchitkich Wėczach; ha té tṙeba ṅezme̓jeſch na Cżwojekow ſo zpużcżecż.
Pżetoż Cżwojekoẇe zlóchka ſo pżemėṅeja, ha khėczé pużcża: Kréſtus pak
zwoſtaṅe do We̓cżnoſcże, ha krucże cżi wondodżerżi hacż do wſchoho
Poſletka.

3.

Na Cżwojeka, hacżruniſch tṙebai cżi wużitné ha lubé jo, ṅechaw tola żeni
<pb n="103"/>ẇele Dowėrnoſeże ſtajicż; wón jo kipré ſṁertné Cżwojek;
ṅechaw teiż ẇele ſo rudżicż z toho, zo tṙebai drudé cżi napżecżo je̓dże,
napżecżo rétżi. Cżi, kiż dżentz z tobu dżerża, móża hjutze na tebe bócż;
ha kiż dżentz na tebe ſu, móża hjutze z tobu bócż; Cżwojekoẇe ſchak
tżaſtoſo pżewobrocżeja, kaiż tón We̓tzik. Zapowoż té tu twoju czéwu
Dowėrnoſcz na Boha, Wón ſam ṅech jo ta twoja Bojoſcz, ha ta twoja
Luboſcz; nitżoh’ ſo ṅebói, déżli Jomu ſo ṅelubicż; nitżo ṅelubui, déżli
Joho, ha Joho dla To, żtoż Jomu ſo lubi. Wón ſam budże ſo po tebi
hoṙebracż, ha ſchitko praẇe deṙe tżiṅicż, kaiż za tebe naile̓ṗe jo. Té
ſchak jow wobſtainoho Me̓ſta nimaſch; Dżeiżkuli pżebówaſch, ſé ha
woſtaṅeſch Czuzownik ha Pżikhadnik; ha té tola nidé pownoho Wotpotżnika
ṅezme̓jeſch, khiba zo wo tei twojej znutznitei Moſé powṅe z Kréſtuſom z
jenoſcżené ſé.

4.

Żto jow woko ſo ladaſch? Wón ſchak tuh nidże żadén Blecżk k twojomu
Wotpotżuwaṅu ṅejo. Wo Ṅeƀeſach dérbi bócż te twoje Wobódleṅo, ƀeztém z
tej’ Żadoſczu, hacż tam dóṅdżeſch; na wſchitko pak, <pb n="104"/>żtoż na
Zeṁi jo, maſch dale ṅeladacż déżli kaiż duczé. Schitke We̓czé ſo
pomiṅeja, ha z témi ſamémi teiż té ſobu ſo pomiṅeſch. Ladai ſo, zo na
nitżo ſo ṅewe̓ſcheſch, zo jaznéwſchi bó ṅezahinéw. Ta twoja Mós ṅech jo
pola Boha ẇerſchinoho, ha ƀez Pżeſtacża tón twói Pacżer k Kréſtuſei
hoṙezwożui. Ṅemóżeſch ſo wuzbe̓nécż k Rozpominaṅu wóſokich ha ṅeƀeſkich
We̓cżow, zaſtawai, wotpotżui wo tém Kréſtuſowém Cżerṗeṅu, ha ṅech jo cżi
k Zpodobaṅu bódlicż wo téch joho ſẇatéch Ranach. Pżetoż, déż té wo téch
Ranach ha pżekraſnéch Buznach Je̓zuſowéch z Pobożnoſczu tón twói Wucżek
pótaſch, budżeſch wo Hoṙu dobne Wobſélṅeṅa nadobówacż, ẇele kedżbu
ṅeme̓cż cżwojetże Zadzpėwaṅa, ha lóchczé zṅeſcz zkubate, wotżcżipuwate
Swowa.

5.

Schak jo teiż Kréſtus na Swėcże wot Cżwojekow zadzpe̓wané bów, ha
naſreidża Woṅetżeſcżeṅow wo naiẇetżei Nuzé wopużcżene wot Znatéch ha
Pżecżelow. Kréſtus jo czéw cżerṗecż ha zadzpėté bócż —; kah da té ſo
zważiſch na ne̓żto mórtżecż? Kréſtus jo Pżecżiwnikow me̓w, lóze Hubé ſu
Jomu napżecżo rétżeli; kah <pb n="105"/>da ſmėw té żadacż, ſchitkich
Cżwojekow k Pżecżelam, ha k twojim Dobrém me̓cż? Za tżo da bó ta twoja
Sczerpnoſcz mówa krónuwana bócż, débó cżi nitżo pżecżiwne na prėki
ṅepżiſchwo? Ṅechaſch-li nitżo ṅezpodobne pocżerpecż, kah da mów
Kréſtuſowé Pżecżel bócż? Nó da z Kréſtuſom ſam ſo zdżerżui wo
Sczerpnoſczi, ha to Kréſtuſa dla, czeiſch-li ne̓dé z Kréſtuſom
hordoſcżené bócż.

6.

Débó jenoi té jedén mól tak praẇe nutzdóſchow do teje znutzniteje Moſé
Jėzuſoweje, ha wot teje joho żeliweje Luboſcze jenu Żkre̓cżku zapopanéw;
oh, té bó tżiſcże kedżbu ṅeme̓w, żto tebi ſamomu deṙe habé zlė zetżiṅi;
té bó ẇele jacz na tém ſo zẇeſeliw, zo tebi ne̓kaika Ṅetżeſcz ſo ſtawa
jo. Pżetoż ta Luboſcz k Je̓zuſei je tżini, zo Cżwojek ſo ſamoho zadzpe̓je.
Żtóż Je̓zuſa ha tu Wėrnoſcz praẇe lubuẇe, ha woprawdże wo ſebi nutzi
bódli, wuſwobodżené wot ṅeporjadnéch Pożadaṅow, Tón móże ƀe wſchoh’
Zadże̓wka k Bohu ſo zwobrocżecż, móże wo tém Duchu ſam ſo wóſche ſo
ſamoho wuzbe̓nécż, ha wo Bohu tak powotpotżuwacż, zo teiż tu Swódkoſcz
taikoho Wotpotżuwaṅa powużije.

<pb n="106"/>

7.

Żtóż do wſchoho tak ſo wuſtoji, zo ſchitke We̓czé zpóznaje za to, żtoż
ſu, ha nicz za to, za tżoż tṙebai ſo dżerża ha wondawaja, Tón jo
woprawdże wuſtoiné, jara mudré ha deṙe wutżené, wutżené jacz wot Boha,
déżli wot Cżwojekow. Żtóż nawuknéw jo wo ſebi nutzi ſo pżekhodżecż, ha
te wonkotżne We̓czé mawko kedżbu mėcż, Tón, déżkuli wón k Potżiṅkam teje
Pobożnoſcże ſo zromadżicż cze, doho ṅepóta wėſte Blaki, ṅetżaka na wėſte
Tżaſé. Pżetoż, taiki znutzkowné Cżwojek khėczé ſo romadu zeƀeṙe, habén
tohodla khėczé ſo romadu zraba, zo haklei żeṅi czéle ze ſo jo won
ṅewuſchow, do toho Wonkotżnoho ſo ṅeroſépaw. Jomu k Zadże̓wkei ṅejo te
wonkotżne Dże̓wo, habó we̓ſte na Tżas nuzne Wobſtaraṅo; hale kaiż jene ha
druhe napaṅe, tak wón k ſchomu ſam ſo pżipraẇa. Żtóż wo ſebi nutzi deṙe
zaſadżené ha zrjadnoſcżené jo, Toho ſchak ṅezmóla ha ṅezhnuja te dżiwne
Waſchnicżka, te rozne Potżinki, te ṅepėkne Zakhadżeṅa téch Cżwojekow.
Wonkotżne We̓czé Cżwojeka cżeża ha rozperſcheja zatém hacż Cżwojek
témſamém da blizko k ſwojei Wutroƀe pżiṅcż.

<pb n="107"/>

8.

Débó wo tebi ſcho praẇe zrjadnoſcżene bówo, ha té deṙe wutżiſcżené bów,
ſchitkoṙeṅe bó k twojomu Lėpſchomu téwo, ha wo tém Dobrém dale do Prėdka
cże poſuhawo. Zo tebi ne̓żtożkuliż ſo ṅeſlubi, ha tżaſto cże ṅeme̓rnoho
tżiṅi, to z toho pżiṅdże, zo té hiżcże ṅeiſé ſebi ſamomu powṅe wotemṙew,
zo wot ſchoho Zeṁe Prócha hiżcże ṅeiſé wupróſchené. Toho Cżwojeka
Wutrobu nitżo tak ṅewoblakuẇe ha ṅezaplecże, hako ta mutna Luboſcz k tém
Ztwoṙeṅam. Zapojeduẇeſch ſebi ſam te wonkotżne Wobẇeſeleṅa, tak budżeſch
mócz ṅeƀeſke We̓czé wobladuwacż, ha tżaſto znutzka ſo pozraduwacż.

Druhi Stawcżk.

Wot poniżnoho Podcżiſuwaṅa.

1.

Ṅeme̓i ẇele kedżbu, Żtó za Tebe, habé Żtó na Tebe jo; hale na to dże̓wai,
ha za to ſo ſtarai, zo jenoi Bóh tón Kṅez bó z Tobu bów wo kóiżdżicżkei
We̓czé, kotruż té prėdkƀeṙeſch. Me̓i, wobkhowai dobre Swe̓doṁo, ha Bóh tón
Kṅez budże cże duſchṅe wobaracż. Pżetoż, <pb n="108"/>Komuż Bóh pomhacż
cze, Tomu ſchak nidé żanoho Cżwojeka Lózoſcz ṅebudże zeżkodżecż mócz.
Jenoi zo té nawuknéw ſé ṁeltżecż ha cżerṗecż, we̓ſczi budżeſch woladacż
tu Pomocz toho Kṅeza. Wón we̓, déh ha kah k pomhaṅu jo; ha tohodla
dérbiſch ſchitko, ha teiż ſo ſamoho Jomu czéle do Wole podacż. Pomhacż,
ha wot ſchoho Wohaṅƀeṅa wumóżicż —, to Bohu zaleiżi; wo Dowėrnoſczi k
ṅomu pżeczé tu twoju Winoitoſcz tżinicż —, to jo wot teƀe żadane. Nas wo
tei Poniżnoſczi le̓ṗe zakrucżicż — tżaſto jara ẇele pomha to, zo te wot
nas wobóṅdżene Valeṙe druhim k We̓domoſczi dóſchwo, ha zjawṅe
pożtravuwane ſu.

2.

Déż Cżwojek téch ſwojich Valeṙow dla ſam ſo zponiża, tak druhich lóchczé
zpokoji, ha Tém, kiż na ṅoho ſo rozṅewali be̓chu, z mawej’ Próczu zas tu
Wutrobu wodobódże. Toho Poniżnoho Bóh ſam zakita ha wumóża; toho
Poniżnoho Wón lubuẇe ha tróżtuẇe; k tomu Poniżnomu Wón ſo pokhila; tomu
Poniżnomu wudżela wilke Nadé, ha joho, déż potwótżené pobów jo, k
Tżeſczi wuzbe̓huẇe. Tomu Poniżnomu <pb n="109"/>Bóh te ſwoje Pótainoſcże
wozjeẇa, joho luboſcziẇe k ſebi pżeproſcha ha pocżahuẇe. Poniżné
Cżwojek, jo tṙebai teiż dże wohaṅbené, tola deṙe doſcz wo Pokoju
zwoſtaṅe; pżetoż wón za ſwoju Podeṗeru nima toho Swe̓ta, hale Boha.
Ṅemóſli ſebi, zo té wo tém Dobrém żto do Prėdka pżiſchow ſé, ṅejo-li wo
twojei Wutroƀe talei Mós: ſchiczéṙeṅe ſu — kóiżdé na ſwoje —
duſchniſchi, déżli ja.

Tzecżi Stawcżk.

Wot pėknoho mėrnoho Cżwojeka.

1.

Pṙedé ſchoho wo ſebi ſamom dżerż dobré Rjad ha Mėr, ha tak budżeſch mócz
teiż druhich do Me̓ra zrjadnoſczicż. Tón me̓rné Cżwojek jacz Wużitka
pżiṅeſe, déżli tón wóſoko wutżené. Tón wot Nakhilnoſczow pżewzaté
Cżwojek teiż te Dobre tola na Zwo zwrócża, ha te Zwo zlóchka we̓ri. Jedén
pe̓kné mėrné Czwojek ſchitko na Dobre nawrócża. Żtóż ſam wo ſebi dobré
Mėr ma, Tón wot Nikoho żto Zwoho ṅeṁeṅkéluẇe. Żtóż pak ſam wo ſebi
ṅezpokoiné ha zwobócżiwé jo, toho ſchelake Ṁeṅkéluwaṅa tam ha ſém
poṁetuẇu; wón ſam Me̓ra nima, <pb n="110"/>ha teiż druhim ṅeda wo Me̓ṙe
zwoſtacż. Tżaſto rétżi, żtoż bó rétżecż ṅedérƀaw; ha zakomdżi tżinicż
to, żtoż jomu lėṗe bó ſo pżihodżawo. Lada na to, żto druzé tżinicż
dérbeli; ṅelada, żto bó ſam tżinicż dérƀaw. Nó da, tu twoju Nutérniwoſcz
zwożui naipṙedé na ſo ſamoho, ha po tém budżeſch z Prawdu mócz tuſamu
teiż na twojim Bliſchim powopokazacż.

2.

Te twoje Zadżerżeṅa té deṙe we̓ſch zamojecż ha pobe̓lecż; ha tola Druhim
te jich Zamojeṅa ṅechaſch pwacżicż dacż. Zprawniſcho bó bówo, zo bó té
ſam ſo do Winé kwad, ha twojoho Bratra z Winé cżanéw. Żadaſch zṅeſené
bócż, zṅes teiż té ſam druhoho. Doladai ſchak ſo tola, kah daloko té
hiżcże woteſtawaſch wot teje praweje Luboſcże ha Poniżnoſcże; pżetoż,
żtóż Tuſamu ma, tón ſchak na Nikoho ſo rozne̓wacż ha zaṁerzacż ṅemóże,
déżli na ſo ſamoho. Z pe̓knémi pokornémi Cżwojekami ſo wobṅeſcz —, to
nitżo wilke ṅejo; pżetoż to ſo ſchitkim po naturſkim ſamo ſlubja; ſchak
ma kóiżdé rad Mėr, ha bóle lubuẇe Téch, kiż z nim na jene zmóſleni ſu.
Hale ze ſukoitémi, <pb n="111"/>ṅekólnémi, lózémi Cżwojekami, kiż ſami
teje Rjadnoſcże Mėzniki pżekrotżeja, ha nam klubu tżiṅa —, z Taikimi
tola hiżcże wo Me̓ṙe ſo wobṅeſcz mócz —, oh to jo wilka Nada z Boha, to
jo jene jara jara kwawne ha rétżerſke Zadżerżeṅo.

3.

Woni ſu taiczé, kiż ſami wo ſebi Me̓r maja, ha teiż z druhimi wo Mėṙe ſo
wobṅeſu. Su pak teiż taiczé, kiż ſami wo ſebi ṅemėrni teiż druhich
napokoi ṅewoſtaja; druhim ſu wobcżeżni, tola pak ſebi ſamém pżeczé
wobcżeżniſchi. Ha ſu teiż taiczé, kiż ſo ſaméch wo tém Mėṙe
wobdżerżiwſchi za tém du, teiż druhich, k Pż. Zwadnikow, k Mėrei zẇeſcz.
Hale tola wo témlei hubeném Żiẇeṅu ſchitkón naſch Mėr jacz wobſteji wo
poniżném Pżeṅechaṅu ſchoho Ṅezpodobnoho, déżli wo tei Ṅewutżujitnoſczi,
habé wo tém Wuzwiṅeṅu z toho, żtoż pżecżiwne jo. Żtóż lėṗe nawuknéw jo
ne̓żto zṅeſcz, tón zme̓je dobniſchi Mėr. To jo jedén kraſné Pżedobócżer,
kiż ſam na ſebi wukṅeżi; wón teiż kṅeżi na tém Swe̓cże, jo Pżeczel
Kréſtuſowé, ha toho Ṅeƀa Herba.

<pb n="112"/>

Żtwórté Stawcżk.

Tżiſta Mós, rune Wotpoladaṅo.

1.

Zdwe̓mai Kżidwomai ſo Cżwojek wuzbėṅe wóſche ſchoho, żtoż na Zeṁi jo;
teilei Kżidẇe ſtei: prawe, rune Wotpoladaṅo, ha tżiſta Wutroba. Runoſcz
ƀe wſcheje Kżiwiné, ƀe wſcheje Dwojakoſcże dérbi bócż wo tém
Wotpoladuwaṅu, ha tżiſta Luboſcz ƀe wſchoho Namėſchka wo Żadoſczi teje
Wutrobé. Wo ſwojim Prėdkmėcżu tżiſcże nitżo druhe nepótacż, déżli Boha,
Bohu ſo lubicż —, to jo te jene, te prawe, te rune Wotpoladaṅo; ha Boha
tak pótacż ſamotṅe johodla, dokelż wón doſtoiné jo tak pótané bócż —, to
jo ta tżiſta Luboſcz. Wo kwalbnéch Prėdkmėcżach k tomu jenomu runomu
zlóchka ſo pżiwdadża pobotżne Wotpoladaṅa; ha do teje Luboſcże k Bohu
zlóchka ſo mėſcha ta Luboſcz k ſebi ſamomu, ta Żadoſcz ſebi ſamomu
poſwużicż, pohowduwacż, Dobrotu ztżiṅicż. Te jene rune Wotpoladaṅo — k
Bohu ſo mėri, ta tżiſta Luboſcz Boha tṙechi, zapżimṅe, ha tak ṙecz
zawopta. Joli zo té wo ſebi nutzi wuſwobodżené, wot ſchoho ṅeporjadnoho
Pożadaṅa wuprózṅené ſé, wėſczi cżi żane wonkotżne dobre Poſkutkuwaṅo k
Zadże̓wkei ṅebudże. Ṅepożadaſch <pb n="113"/>ha ṅepótaſch té nitżo druhe,
déżli boże Zpodobaṅo, ha toho Bliſchoho Wużitk, tak budżeſch zhonicż,
żto ha kah ſwódna ta znutznita Swobodnoſcz jo. Ṅech jeno, bó wo tebi ta
Wutroba powṅe prawa bówa, kóiżde Ztwoṙeṅo bó cżi bówo jedén Żpihel toho
Żiẇeṅa, ha jene Knije ſẇateje Wutżbé. Pżetoż wone ſchak żane Ztwoṙeṅcżko
ṅejo tak mólicżke ha żpatne, zo ta bóizka Dobrocżiwoſcz wo nim bó k
wuladaṅu ṅebówa.

2.

Débó té znutzka praẇe dobré ha tżiſté bów, té bó Cżeże ṅepótnéw na wſcho
ſo doladacż, ha ſchitko deṙe zrozemicż. Tżiſta Wutroba Ṅeƀo ha Helu
pżekhodża. Kaikiż kóiżdé wo ſebi nutzi jo, tak wón te Wonkotżne roſudża.
Tżiſtomu jo ſchitko tżiſte, wón wo wſchim namaka nėżto k ſwojomu
Hoṙepokubuwaṅu; Ṅetżiſtomu jo ſchitko ṅetżiſte, wón wo wſchim namaka
Pżileżnoſcz k ſwojomu Pohórſcheṅu. Tit. 1, 15. Joli zo na Swėcże dże
we̓rne Ẇeſelo jo, wėſczi ma teſame Cżwojek jeṅeje tżiſteje Wutrobé. Ha
nadobówa dże Hoṙo ha Téſchnoſcżeṅo, wo tém naijacz zhoni jene zwo
Swe̓doṁo. Kaiż Zelezo do Woheṅa powożene tón Zerz wotbódże, ha czéwo <pb
n="114"/>ſwe̓twe zbóẇa, tak Cżwojek zpowna k Bohu ſo wobrocżiwſchi, budże
zeſle̓kané z teje Liwkoté, kiż joho ſo zepżimawa jo, ha pżeżtawtuwané do
jenoho nowotnoho Cżwojeka.

3.

Pótżṅe tón Woliwkṅené lėṅkocżicż, tak joho teiż jena mólicżka Cżeża
zaſtróża, ha wón rad zwonka ne̓kaike Wobẇeſeleṅa wóji. Hale déż jenoi
nawoprawſke zapotżaw jo ſam ſo pżewiṅecż, ha na tém bożim Pucżu rétżerṅe
krotżicż, nédém ta Cżeża ſo hubi, ha żtoż jomu pṙedé jara wobcżeżiwo ſo
zezdawaſche, to ne̓t hako nėżto ſnadne kedżbu nima.

Pjaté Stawcżk.

Pżeladui ſo ſamoho.

1.

Mó ſchak ṅemóżemó ſebi ſamém ẇele wėricż; pżetoż tżaſto nam brachuẇe na
tei Nadże, ha na tém Wuſtacżu. Ne̓kaiki Kuſacżk Swėtwa wo nas ſo miżkori,
ha teiż tónlei Kuſacżk ſo zhubi, déż mó ṅeródni ſmó. Tżaſto mó teiż ſami
je ṅepótṅemó, zo mó nutzi tak zatżėmṅeni, ſlepi ſmó. Huſto doſcz ne̓żto
wopaki potżinimó, ha hiżcże bóle wopaki jo <pb n="115"/>to, zo potém
vozpótuẇemó te wopatżne wuzamojecż. Drudé nas prudżi ha cżėri we̓ſta
zahoṙena Nakhilnoſcz, ha to tṙebai mamó mó za kwawnu Nutérniwoſcz. Na
druhich ſnadne Próſchki wuƀeramó, ha na ſebi ſaméch wilke Cżwaki
pżeṅdżemó. Khe̓czé doſcz je wutzujemó, ha ẇele tżinimó z toho, żto mó wot
druhich zṅeſcz mamó; hale, kah ẇele druze wot nas zṅeſu —, na to
ṅekedżbuẇemó. Żtóż jenoi bó te Swoje ſcho deṙe ha prawe pżeważaw, Tomu
bó ſo haklei ṅechawo te Ne̓tżeje ſuroẇe pżeſudżecż.

2.

Jedén woprawdże znutznité Cżwojek tu Staroſcz za ſo ſamoho ſchitkim
druhim Staroſczam do Pre̓dka ſtaja; ha żtóż na ſo ſamoho pilṅe kedżbuẇe,
tón zlóchka wot druhich ṁeltżi. Té ſchak nidé jedén znutznité ha
woprawdże pobożné Cźwojek ṅebudżeſch, khiba zo wot toho Ne̓tżejoh’
ṁeltżiwſchi, na ſo ſamoho tak praẇe woſobṅe kedżbuẇeſch. Zwożuẇeſch tu
czéwu twoju Kedżbniwoſcz na ſo ſamoho ha na Boha, tak cżi mawko k
Wutroƀe póṅdże, żtoż zwonka zaſwóſchiſch, habé zawoladaſch. Prai, dże té
ſé, déż wo ſebi doma, ſam ſebi pżitomné <pb n="116"/>ṅeiſé? Ha déż
ſchitkoṙeṅe ſé wobėhaw, żto da ſé warbuwaw, ſé-li ſo ſamoho zhubiw?
Żadaſch tón prawé Pokoi mėcż, ze ſobu ſamom ha z Bohom pżezjené bócż,
tak dérbiſch woſtaiſchi ſchoho druhoho, ſo ſamoh’ lutkoh’ pżed Wotżomai
mėcż, pżeczé ſam ſo pżeladuwacż.

3.

Tak da wo tém Dobrém budżeſch daloko do Pre̓dka pżiṅcż, joli zo żeni
żanei tżaſnei Staroſczi blizko k ſwojei Wutroƀe pżiṅcż ṅedaſch. Ṅemawo
budżeſch wopaduwacż, joli zo nėżto Tżaſne k Wutroƀe ſebi ƀeṙeſch. Ṅeme̓i
nidé nitżo za wilke, nitżo za wóſoke, nitżo za zpodobne, nitżo za
lubozne, déżli Boha ſamoho, ha Boha dla to, żtoż wot Ṅoho jo habé k Ṅomu
ẇedże. Kaikeżkuli Pozẇeſeleṅo z jenoho Ztwoṙeṅa cżi nadeṅdże, ſcho to
me̓i za hebate Nitżo. Ta Duſcha, kiż Boha praẇe lubuẇe —, k Bohu hoṙe
ladaiſchi, ſchitkoreṅe, żtoż delku jo, zadzpe̓je. Bóh ſam lutki, kiż wón
jo wot Wėcżnoſcże hacż do We̓cżnoſcże, kiż wón jo ṅewobſahnité ha ſchitko
wupelni —, Tón jo tei Duſchi te prawe Wobẇeſeleṅo, ta we̓rna Radoſcz teje
Wutrobé.

<pb n="117"/>

Schėſté Stawcżk.

Radoſcz dobroho Swėdoṁa.

1.

Hordoſcz za pėknoho Cżwojeka jo te Poſwe̓tzeṅo dobroho Swe̓doṁa. Me̓i ha
wobdżerż dobre Swe̓doṁo; tak zmėjeſch pżeczé Ẇeſelo. Jene dobre Swėdoṁo
móże jara ẇele Nakwadow zṅeſcz, ha wone teiż naſṙeidża téch
Pżecżiwnoſczow ſo zraduẇe. Jene zwe Swe̓doṁo jo we̓cżṅe bojazniwe, ha
ṅeme̓rne. Té budżeſch ṁechczé doſcz leiżecż, ha ſwódſczé wotpotżuwacż,
déż jenoi ta twoja Wutroba nitżo cżi ṅeporokuẇe. Ṅechaw ſchak na nitżim
ſo zẇeſelecż, khiba déż nėżto dobre poſkutkuwaw ſé. Cżi Zwi żeni żaṅeje
we̓rṅeje Ẇeſowoſcże ṅepomėja, woni teiż żeni ṅezawoptaja toho znutznitoho
Pokoja; pżetoż tón Pokoi ſchak ṅejo z témi Ṅepėknémi, praji tón Kṅez.
Ṅech woni teiż ṙeknu: Mó mamó dobré Mėr; żane Zwóſcże budża nas
ṅepotṙechicż; ha żtó budże ſo zważicż nas naranicż? Ṅewėr jim tola;
pżetoż ṅenadżiwſchi nahłe wudéri tón Nėw toho zprawnoho Boha; tón
ſchitke jich Tżiṅeṅa z jenémdobom knitżomu ztżini, <pb n="118"/>ha te
jich Zamóſleṅa, te jich Prédkmėcża do nitżo rozpanu.

2.

Wo tém Hoṙu ẇeſele tak ṙecz pohordżicż —, to ṅejo cżeżko Tomu, kiż Boha
praẇe lubuẇe; pżetoż, tak hordżicż, to re̓ka, hordżicż wo tém Kżiżu toho
Kṅcza. Na krótke traje ta Hordoſcz, kiż wot Cżwojekow ſo daẇe ha
hoṙeƀeṙe. Tu Hordoſcz toho Swe̓ta we̓cżṅe pżewodża Zrudoba. Pėknéch
Cżwojekow Hordoſcz ṅejo ſchak wo cżwojetżich Hubach, hale wo tém jich
Swe̓doṁu. Ta Radoſcz téch Zprawnéch jo na Bohu ha wo Bohu; ha te jich
Ẇeſelo jo na tei We̓rnoſczi. Żtóż za tei prawei ha we̓cżnei Hordoſczu
żadoſczi, tón wot tżaſnu Hordoſcz haklei ṅerodżi. Ha żtóż tżaſnu
Hordoſcz póta, habé tejeſameje wo ſwojei Moſé ṅezadzpe̓wa, ſam ſo
pżeradża, zo hiżcże ṅejo prawé Lubuwar teje ṅeƀeſkeje Hordoſcże. Tu
ſwoju Wutrobu wo dobném Me̓ṙe wobdżerżi Taiki, kiż te cżwojetże
Pokwaleṅa, ha teiż te cżwojetże Pohaṅeṅa mawko kedżbu ma.

3.

Zlóchka ſo zpokoji ha jo mėrné Taiki, wo kotrémż te Swe̓doṁo tżiſte jo.
Té <pb n="119"/>ſchak ṅeiſé żto ſẇacżiſchi, déż druzé cże kwala, teiż
ṅeiſé żto żpatniſchi, déż tṙebai cże deletżiṅa. Żtoż ſé, To ſé; ne̓tżeje
Rétże cże tola nidé ṅemóża ẇetżoho zrétżecż, hacż woprawdże pżed Bohom
ſé. Rozladuẇeſch té, żto, kaiki wo ſebi nutzi ſé, zme̓jeſch mawko kedżbu,
żto Cżwojekoẇe wot tebe praja. Cżwojek widżi, żtoż do Wotżow pada, Bóh
pak Wutrobu pżelada. Cżwojek roſudża te wonkotżne Potżiṅki, Bóh pak ważi
te znutznite Wotpoladaṅa. Pżeczé praẇe tżinicż, ha mawo wot ſo dżerżecż
—, tolei pokazuẇe jenu poniżnu Duſchu. Wot żanoho Ztwoṙeṅa Tróżta haklei
me̓cż ṅechacż, oh to pokazuẇe jenu jara tżiſtu, ha znutzka na Boha
zleṅenu Wutrobu.

4.

Déż jedén zwonka żanoho Poſwėtzeṅa za ſo ṅepóta, tak ſo ſamo pokaże, zo
zczéwa Bohu ſo zdowe̓riw jo. Pżetoż, Prawé ſchak ṅejo Tón, kiż ſam ſo
prawnoſczi, hale Kohoż Bóh za Prawoh’ zpóznaje, praji tón ſẇ. Pawow.
Znutzka z Bohom wobkhadżuwacż, ha zwonka wot żaṅeje Żadoſcże k nėtżomu
ſo pżiklepacż ṅedacż —, To jo te znutznite Żiẇeṅo toho Cżwojeka.

<pb n="120"/>

Sédémé Stawcżk.

Jezus ma ſo lubuwacż wóſche ſchoho.

1.

Zbóżné, kiż do toho ſo wuſtoji, żto rėka Je̓zuſa lubuwacż, ha Je̓zuſa dla
ſo ſamoho zadzpėwacż. Nėżtożkuli lubo ma ſo pużcżicż toho luboho Jėzuſa
dla; pżetoż wón je żada ſamlutki wóſche ſchoho lubuwané bócż. Ta Luboſcz
k tém Ztwoṙeṅam jo hebata, ha ṅewobſtaina; ta prawa Luboſcz k Je̓zuſei
Swe̓ru dżerżi, ha wondodżerżi. Żtóż na jene Ztwoṙeṅo ſo wėſcha, budże z
tém padatém Ztwoṙeṅom ſam ſobu padacż; żtóż Je̓zuſa wopżimṅe, Tón krucże
ſtejo woſtaṅe do We̓cżnoſcże. Lubui, ha k Pżecżelei wobdżerż Je̓zuſa, kiż,
déż ſchitko cże wopużcża, tola cże ṅewopużcżi, ha ṅebudże cżi dacż na
wſchim Poſletku zahinécż. Schitko druhe, czeiſch habé nóczéſch, tola
dérbiſch jedénmól pużcżicż wo Żtundże teje Sṁercże.

2.

Nó da, k Je̓zuſei ſo dżerż wo twojim Żiẇeṅu, ha k Nomu ſo teiż dżerż wo
Wumṙecżu; czéle ſo podai tei Swėṙe Toho, kiż, déż Nichtó jacz ṅemóże,
hiżcże ſamlutki móże pomhacż. Tónlei twói <pb n="121"/>Lubé ma to wo
ſwojei Natuṙe, zo wón żanoho druhoho podla ſo ṅecżerpi; hale ſamlutki
cze wón tu twoju Wutrobu za ſo me̓cż, ha hako Kral na tém ſwojim Stole
ſeidżiczé kraluwacż. Débó jenoi té mów ha czéw deṙe ſo wupróznicż wot
ſcheje Luboſcże k tém Ztwoṙeṅam, Je̓zus ſchak bó dérbjaw, ta joho
Dobrocżiwoſcz bó joho hnucżiwa rad wo tebi ha pżi tebi bódlicż. Té ſchak
budżeſch je nėdé zhonicż dérbecż, zo, żtożkuli zwonka ha zboka Je̓zuſa na
Cżwojekow wożiw ſé, to nimale ſcho pṙeicżcżiſṅene jo. Nó ſchak tola
ṅewėr, ha ṅepole̓hui ſo na jenu wot Wėtzika khabéluwanu Scżinu; pżetoż
ſchitke Mjaſo jo Trawa, ha ſchitka toho Mjaſa Hordoſcz zpaṅe kaiż te
Kwėtki na Wuczé.

3.

Jara khe̓czé budżeſch zhebané, joli zo jenoi na to ladaſch, żtoż na
Cżwojeku zwonka ſo pokazuẇe. Pżetoż déż té tón twói Tróżt, ha tu twoju
Dobu pótaſch wo druhich Cżwojekach, budżeſch tżaſcziſcho Żkodu namakacż
déżli Wużitk. Pótaſch wo wſchim Je̓zuſa, wėſczi budżeſch Je̓zuſa namakacż;
pótaſch pak ſo ſamoho, budżeſch teiż ſo ſamoho namakacż, <pb
n="122"/>hale k twojomu Zahubeṅu. Pżetoż Cżwojek, déż Jėzuſa ṅepóta, ſam
ſebi jacz zcżkodżi, hacż tón czéwé Swe̓t ha ſchiczé Napżecżniczé jomu
zeżkodżecż móli.

Woſémé Stawcżk.

Wot pżecżelſkoho Wobkhadżuwaṅa z Jėzuſom.

1.

Jo Jėzus pżi tebi, tak jo ſcho dobre, ha nitżo cżi cżeżko ṅepżiṅdże;
ṅejo Jėzus pżi tebi, tak jo ſcho hórke, woſtudwo. Ṅerétżi Je̓zus znutzka
k tei Wutroƀe, jo kóiżde Potróżtuwaṅo żpatne, nikaike; déż pak Je̓zus
jenoi Swowcżko ṙekṅe, oh! tak jenoho wilki Tróżt pżebe̓huẇe. Maṙa
Madlena, déż ji Martha ṙekné: Tón Miżtér tuh jo, ha wón cże woẇe, hacż
wona nédém ſo ṅezbe̓né z toho Blaka, na kotrémż pṙedé bė pwakawa? Zbóżna
ta Żtunda, déż Je̓zus woẇe wot Sélzow k Radoſczi toho Ducha! Oh kah
ſuchi, kah kaṁeṅté ſé té ƀez Je̓zuſa! Kah ṅerozomné ruṅa tomu, kiż tón
prózné Lovt wóji, żadoſcżiſch-li za ne̓tżim zwonka Je̓zuſa! Je̓zuſa ṅeme̓cż
— hacż ṅejo to ẇetża Żkoda, déżli wotbócż tón czéwé Swe̓t?

<pb n="123"/>

2.

Zto da móże cżi tón Swe̓t dacż ƀez Jėzuſa? Ḃez Je̓zuſa bócż —, oh to jo
wótra Hela; ha z Jėzuſom bócż, to jo ſwódniwé Paradiz. Jo Je̓zus z tobu,
tak cżi żadén Napżecżnik ṅebudże mócz zeżkodżecż. Żtóż jo Je̓zuſa
namakaw, Tón jo namakaw dobru Patu, nėżto tak Dobre, żtoż ſche̓ Dobroté
pżeważa. Ha żtóż Je̓zuſa wotbódże, Tón pżiſadżi nimo Me̓ré ẇele, jacz hacż
tón czéwé Swe̓t wuṅeſe. Tón naikhudżiſchi jo, żtóż wo ſwojim Żiẇeṅu ƀez
Jėzuſa ſo ſchṁacze; tón naibohacżiſchi jo, żtóż z Jėzuſom khodżi, ha
deṙe z nim ſo wobṅeſe.

3.

Jena wilka Wuſtoinoſcz jo —, ẇedżecż z Je̓zuſom wokokhodżicż; ha ẇedżecż
Jėzuſa zdżerżecz — to jo wilka Mudroſcz. Bódż poniżné ha me̓rné, ha Je̓zus
budże z tobu. Bódż pobożné ha wo Cżichocże zmėromné, ha Je̓zus pżi tebi
woſtaṅe. Jara zlóchka móżeſch té Jėzuſa wot ſo wotehnacż, joli zo té wot
ṅoho ſo wotwobrocżeſch k tém wonkotżném We̓czam. Sé pak té Joho wotehnaw
ha wotbów, pola Koho da zme̓jeſch <pb n="124"/>Wucżek, Koho budżeſch ſebi
potém k Pżecżelei pótacż? Ḃez Pżecżela wo témlei Żiẇeṅu ṅemóżeſch deṙe
wobſtacż; ha ṅejo-li Jėzus tón twói pre̓ni Pżecżel, budżeſch té żawoſṅe
zrudné ha zrażené. Potaikim tżiſcże wuṗe tżiṅiſch, joli zo na Ne̓koho
druhoho ſo dowe̓riſch, wo Ne̓kim druhim te twoje Zpodobaṅo pótaſch. Hai
lėṗe jo — tón czéwé Swėt napżecżo ſo me̓cż, déżli Je̓zuſa ſebi ṅedobroho.
Tak da ƀe wſchimi, kiż cżi lubi ſu, ṅech jo ha woſtaṅe Je̓zus ſam lutki
tón twói woſobṅe Lubé.

4.

Schitkich lubui Je̓zuſa dla; Jėzuſa pak lubui Joho ſamoho dla. Je̓zus ſam
lutki ma ſo lubuwacż na jene woſebnite Waſchṅo, kiż wón pżede wſchimi
Pżecżelemi ſam lutki tón powṅe dobré ha ſwe̓rné namakané jo. Johodla, ha
wo Nim ṅech ſu tebi lubi — Pżecżelo ha Ṅepżecżelo; ha za wſchitkich
maſch Joho proſécż, zo ſchak ſchiczé bóchu Joho zpóznali ha lubuwali.
Żeni ṅepożadai kwalené ha lubuwané bócż na jene woſebnite Waſchṅo, jacz
déżli ſchiczé druzé; pżetoż to Bohu ſamomu lutkomu ſwuſcha, kiż wón
ſwojoho Ruṅecża nima. Hai wo <pb n="125"/>kóiżdei Wutroƀe te prėṅe Mėſto
Bohu ſwuſcha; ṅeżadei ſebi toholei Me̓ſta wo ne̓tżejei Wutroƀe, ṅeżadai zo
bó dże Żtó pżeczé jenoi na teƀe móſliw, pżeczé jenoi z tobu tżinicż mėw;
ha teiż té ſam ṅedai ſo zapleſcz wot teje Luboſcże k Ne̓komu druhomu;
hale Jėzus ṅech jo wo tebi, ha ṅech jo teiż wo kóiżdém dobrém Cżwojeku
tón prėni lubuwané.

5.

Znutzka bódż tżiſté ha ſwobodné, wot żanoho Ztwoṙeṅa ṅezaplecżené. Té
ſchak dérbiſch tak ṙecz do Nahoté ſo wuſletz, ha tu twoju Wutrobu wot
ſcheje druheje Luboſcże wuprózṅenu k Bohu nawrócżecż, czeiſch-li wo Me̓ṙe
bócż, ha zawoptacż, kah ſwódki tón Kṅez jo. Ha zawe̓rno k tom’ té dóṅcż
ṅebudżeſch, khiba zo pṙedé ta joho Nada cże zapżimṅe, ha do Nutzi cże
zcżeṅe, tak, zo, potémhacż tu twoju Wutrobu wuṁet, ha ſchitko z ṅeje
pṙeicżwotpokazaw ſé, ſamlutki z tém Kṅezom ſamémlutkim ſo zjenoſcziſch.
Pżetoż, déż boża Nada do Cżwojeka pżiṅdże, tedém wón zbówa móczné ke
wſchomu; ha déż joh’ ta Nada zas wopużcża, jo wón zas khudé, ſwabóſchki,
ha dale k nitżom’ ṅejo, déżli jenoi tak ṙecz ſo podawacż tém Razam,
kotrémż <pb n="126"/>jo zawoſtajené. To pak cże tola ṅedérbi
zpowrócżicż, té ṅeſmėſch zaczwéveluwacż, hale do bożeje Wole zpodwolané
maſch z mėrnej’ Wutrobu krucże ſtejo woſtacż, ha ſchitko, żtoż na tebe
ſo zeṅdże, Jėzuſei Kréſtuſei k Tżeſczi wondótracż; ſchak na tu Zému
ſczėhuẇe te Le̓cżo, po tżmowei Noczé zas pżiṅdże ſwe̓twé Dżeṅ, ha po
Rimotaṅu wilka Jaſnoſcz.

Dżeẇaté Stawcżk.

Żto rėka, ƀe wſchoho Wokżeẇeṅa woſtajené bócż.

1.

Cżeżko ṅejo cżwojetżi Tróżt zadzpe̓cż, déż nadobówa Tróżt wot Boha. Nėżto
wilke, hai ne̓żto jara wilke jo, tón cżwojetżi Tróżt, ha teiż tón Tróżt
wot Boha paruwacż mócz; ha k tomu ſo podwolecż, Bohu k Tżeſczi teiż rad
pżeṅeſcz te Stéſknoſcże teje Wutrobé, wo nitżim ſo ſamoho ṅepótacż, ha
teiż ṅeladacż na to, żto ſam ſebi zaſwużiſch. Żto bó to wilke bówo,
ẇeſowé ha pobożné bócż tedém, déż ta Nada deṙe cże poduha? Za tejlei
Żtundu ſchiczé żadoſcża. Lóchczé, watſczé, zpodobṅe doſcz ſo brailich
khodżi Tomu, kotromuż Bóh ſam pod Ramja pżima, ha ta Nada joho ṅeſe. Ha
żto bó ſo dżiwacż <pb n="127"/>bówo, zo Cżeże ṅepótṅe Tón, kotrohoż tón
Schohomóczné noſé, kotrohoż tón ẇerſchiné Wodżicżer ſam pże wſcho
pżeẇedże?

2.

Radżi mamó mó ne̓żto k Wobẇeſeleṅu, kóiżdé ſchak cze tola nėżto mėcż ha
zdżerżecż, żtoż jomu k joho Tróżtei jo; ha ſo ſamoho wuſlėtz, tónlei
ſwói Tróżt pużcżicż ha paruwacż —, oh! wo tém jo Cżeża. Tón ſẇaté
Martrar Wawṙencz jo tón Swe̓t pżewinéw, ha teiż pżewinéw tu ſwoju Luboſcz
k tomu ſwojomu duchownomu Nanei; pżetoż, ſchitko, żtoż na Swe̓cże
zweſeliwo joho wabicż móżeſche, jo wón zadzpėw; ha déż Bamuż Sikſtus,
kotrohoż wón z Luboſcże k Kréſtuſei jara jara lubuwaſche, wot ṅoho
torhṅené, wot Tėranow k Sṁercżi rabṅené bó, teiż tolei ſebi wo
Sczerpnoſczi lubicż da. Tak wón z tej’ Luboſcżu k tomu Ztworicżerei
pżedobó tu Luboſcz k jenomu Cżwojekei; ha tón Tróżt, kotréż wón wot
Cżwojeka dóſtawaſche, zwopruwa tola tei Woli bożei, dokelż Bohu tak ſo
luƀeſche. Wukn ſchak teiż té — luboho dobroho Pżecżela, kaiżkuli tre̓bné
tónſamé cżi bócż mów, tola pużcżicż z Luboſcże k Bohu. Ṅedai <pb
n="128"/>ſebi jara k Wutroƀe hicż, déż tṙebai jedén Pżecżel cże
wopużcżi, ẇedżiwſchi, zo ſchak tola ne̓dé ſchiczé rózno dérbimó. 3.

Cżwojek ma ẇele ha doho ze ſobu ſamom wójuwacż, pṙedé hacż zwukṅe ſo
ſamoho powṅe pżewinécż, ha tu czéwu ſwoju Wutrobu na Boha poiſnécż.
Zwożuẇe ſo Cżwojek na ſo ſamoho, tak zlóchka paṅe, cżwojetże
Potróżtuwaṅa póta. Hale żtóż Kréſtuſa praẇe lubuẇe, ha nutérniẇe za tém
Dobrém haṅa, tomu Potróżtuwaṅa k Poſtorkei ṅeiſu, wón ſchak taikich
wutżujitnéch Swódnoſczow ṅepóta; hale ẇele jacz ſo podwola wótrém
Pozpótuwaṅam, hotowé za Kréſtuſa ſchitko te naicżeżiſche pżėtracż.

4.

Dóṅdże da twojei Duſchi z Boha jedén dobré Tróżt, z Dżakom jón hoṙeƀer,
zpóznai pak tola, zo ſé joh’ ṅezaſwużiw, hale zbożeje Darnoſcże dóſtaw.
Ṅechaw hordżicż, ṅepodawai ſo jara wilkei Ẇeſowoſczi, ṅeſtai wuṗeje
Dowėrnoſcże na ſo; hale habén z toholei Dara zbówai poniżniſchi,
kedżbniwiſchi ha bojazniſchi wo wſchitkich twojich Tżiṅeṅach; pżetoż
pominécż ſo budże talei Żtunda, ha na ṅu <pb n="129"/>budże zas
ſcze̓huwacż Zpótuwaṅo. Jo cżi tón Tróżt wotewzaté, ṅedai zmolom tei
Wutroƀe zpanécż, hale wo Poniżnoſczi ha Sczerpnoſczi wotżakui na te
ṅeƀeſke Wopótaṅo; pżetoż Bóh dżén jo tola móczné doſcz hiżcże dobniſche
Potróżtuwaṅa zas cżi pżidawacż. Kotrémż znate ſu te Pucże, po kotréchż
Bóh téch Swojich wodżi, Tém ſchak taike Pżeme̓ṅeṅa nitżo nowo, nitżo
czuzowne ṅeiſu; pżetoż teiż wilczé Sẇacżi, ha cżi ſtari Provetoẇe ſu
telei Pżeṁeṅeṅa tżaſto na ſebi zhonili.

5.

Tak jedén wot ṅich, hacż joho ta Nada hiżo wokżeẇeſche, ṙekné: Ja ſém je
prajiw wo tei mojei Doƀe: Do Wėcżnoſcże nidé ṅekiwknu. Hale żto pótnéw
jo, hacż joho ta Nada wopużcżiwa be̓, to teiż pżiſtaji, prajiczé: Bożo,
té ſé te twoje Woblitżo wote mṅe wotwobrocżiw, ha ja bóch czéwé
ztżaſené, kowrotné. Ne̓t pak wón tola kuſa ṅeczwévéluẇe, hale
zpróczniwiſcho proſé toho Kṅeza, ha praji: Kṅeże k tebi czu ſo wowacż, k
tebi mojomu Bohu czu żawoſczicż. Ha na Poſledku teiż dóſtaṅe tón Wużitk
teje ſwojeje Próſtwé, ha wuznaje, <pb n="130"/>zo wuſwóſchané jo,
prajiczé: Tón Kṅez jo ſwóſchaw, ha jo ſo na mni ſme̓liw, tón Kṅez jo bów
tón mói Pomócznik. Hale wo tżim bė ta joho Pomócz? To wón ſam taklei
dopoje: Bożo, té ſé mi tón mói Pwatż do Radoſcże pżewobrocżiw, ha ſé ṁe
do Kowa woko wobdaw z Ẇeſowoſcżu. Jo z wilkimi Sẇatémi tak ſo tżiniwo,
ṅech ſchak tola nas ſwabéch ha khudéch do Czwévéla ṅezcżeṅe to, zo drudé
kaiż rozeżeleni, ha drudé kaiż zaṁerzṅeni ſmó; pżetoż tón Duch z Ṅebja
pżiṅdże ha woteṅdże, za tém hacż tei joho Woli ſo zpodoba. Tohodla tón
zprawné Job ṙekné: Té rano zaje Cżwejeka powopótaſch, ha ṅeẇatki
zjenémdobom joho zas pozpótuẇeſch.

6.

Na tżo da móżu twaricż, na tżo mam ſo zpużcżecż, déżli ſamotṅe na tu
wilku Miwoſcz bożu, ha na tu Nadu, kotṙejeż z Ṅeƀa ſo nadżiju? Pżetoż
ṅech bóchu mi teiż k Ruczé bóli pėkni Cżwojekoẇe, pobożni Bratzja,
ſwe̓rni Pżecżelo, ſẇate Knije, rjane Rozwutżeṅa, lubozne Woſé ha
Khe̓rluſche, ſcho to mawko pomha, mawko zeſwodżi, déż ſém wot teje Nadé
wopużcżené, ha wo tei <pb n="131"/>mojei ſamotnei Khudoƀe woſtajené.
Tedém ſchak lėpſcha Rada ṅejo, déżli ſczerpṅe wondżerżecż, ha ṁe ſamoho
tei Woli bożei zwopruwacż.

7.

Żeni ſém ja ṅenamakaw Koho tak bohwſwużownoho, ha pobożnoho, kiż bó
drudé tu Nadu wotcżeṅenu ṅepomėw, habé Popużcżeṅo teje Nutérniwoſcże wo
ſebi ṅepótnéw. Wón ſchak jo żadén Sẇaté tak wóſoko zatorhṅenė ha
roſwe̓tlené ṅebów, zo bó pṙedé habó zpoſleda teiż zpótuwané ṅepobów.
Pżetoż hódṅi ſchak ṅejo wóſoke bóizke We̓czé wobladuwacż, żtóż za Boha ze
żanej’ Pżecżiwnoſcżu pozpótané ṅejo. Zpótuwaṅo w Pre̓dku jo naibóle
Poſelſtnik, kiż wopojeduẇe te ſczėhuwacze Potróżtuwaṅo. Pżetoż Tém, kiż
wo Zpótuwaṅach wobſteja, Tém jo ſlubené tón ṅeƀeſki Tróżt; kaiż boże
Swowo praji: Żtóż pżedobócż budże, tomu czu dacż wużiwacż wot Żtoma toho
Żiẇeṅa.

8.

Te bóizke Potróżtuwaṅa ſo dawaja, zo Cżwojek bó ſélniſchi zbówaw k
Zṅeſeṅu téch Pżecżiwnoſcżow. Sczėhuẇe pak zas Zpótuwaṅo, zo tṙebai bó ſo
ṅepżezbe̓néw <pb n="132"/>toho Dobroho dla, żtoż na ſebi widżi. Tón
Djabow żeni ṅeſpi, ha teiż te Mjaſo ṅejo hiżcże domoṙene; ṅepżeſtaṅ da k
Żtrétei ſo wubróṅecż; pżetoż k Prawiczé ha k Liwiczé na tebe wakaja
Ṅepżecżelo, kiż ſchak żeni k Me̓rei ſo ṅepodadża.

Dżeſaté Stawcżk.

Dżakui ſo Bohu za joho Daré.

1.

Żto Wotpotżnik pótaſch té, kiż té k Dże̓wu narodżené ſé? Bódż hotowé ẇele
jacz k ſczerpnomu Cżerṗeṅu, déżli k Dóſtawaṅu téch Wokżeẇeṅow, jacz k
Ṅeſeṅu toho Kżiża, déżli k Zraduwaṅu. Pżetoż kotré teiż ſwe̓tné Cżwojek
bó rad hoṙeṅebraw Wokżeẇeṅa ha Zraduwaṅa wo tém Duchu, débó jenoi
jedénmól pokoſchtuwaw, kah ſwódne wone ſu, ha pżeczé je dóſtawacż mów?
Te Wobẇeſeleṅa toho Ducha ſchak jara ẇele pżedobówaja ſchitke toho Sweta
Ẇeſela, ſchitke Lóżté toho Mjaſa. Pżetoż ſchė ſwėtne Ẇeſela ſu habé
prózne, nikaike, habé ṅetżeſne, żadwawe. Hale te Ducha Wobẇeſeleṅa, wot
Pótſcziwoſczow zrodżene, ha tżiſtém Duſcham wot Boha nutzliṅene, <pb
n="133"/>te ſamelutke ſu jadriwe, powṅe ſwódne, ha teiż tżeſne. Hale
telei bóizke Potróżtuwaṅa ſchak Nichtó po ſwojei Żadoſczi me̓cż ha ſtaiṅe
wużiwacż ṅezamóżi, dokelż tón Tżas toho Zpótuwaṅa żeni doho
pṙeicżṅewoſtaṅe.

2.

Tomu nadnomu Wopótaṅu wot Boha pak naijacz zadżėwa ta neporadna
Swobodnoſcz t. r. krobwo Rozpużcżeṅo teje Wutrobé, ha wilka Wėra k ſebi
ſamomu. Bóh tón Kṅez dṙe deṙe tżini, déż Komu tu Nadu ṅeƀeſkoho
Potróżtuwaṅa wudże̓li; hale wopaki tżiṅi tón Cżwojek, déż te wot Boha
dóſtate — powṅe zas Bohu ṅewrócżi z tém, zo za wſcho Jomu ſo dżakuẇe. Ha
habén tohodla te Daré bożeje Nadé do nas nutz Zbėwka nimaja, dokelż mó
ṅedżakni ſmó Tomu, kiż je nam ſcżele, dokelż mó ſcho zas ṅewrócżamo do
toho pre̓ṅoho Żurwa, z kotrohoż jo pżiſchwo. Pżetoż żtóz jenoi za te
dóſtate Nadé praẇe ſo dżakuẇe, tón ſchak we̓ſczi nowu Nadu pżikrédṅe; ha
tomu wóſoko zmóſlenomu budże wotewzate to, żtoż tón Poniżné dobṅe
dóſtawa.

3.

Ja ſchak ṅecham taikoho Tróżta, kiż <pb n="134"/>bó mi tu pokutniwu
Żelnoſcz wotewzaw; ṅeżadam ſebi taikeje wóſokeje Wuſtoinoſcże do
bóizkich We̓czow, kotraż k hordei Wóſokomóſnoſczi ẇedże. Pżetoż wone ṅejo
ſcho, żtoż wóſoke jo, teiż ſẇate; ṅejo ſcho, żtoż ſwódni, teiż dobre;
ṅejo ſcho, żtoż ſo pożada, teiż tżiſte; ṅejo ſcho, żtoż nam ſo lubi,
teiż Bohu zpodobne. Rad’ ja hoṙeƀeru taiku Nadu, z kotṙejeż bóch ja wo
tei Poniżnoſczi ha Bojaznoſczi pżeczé pėkṅe pżibówaw, ha jacz
Swe̓domoſcże ha Spe̓cha nadobów — wopużcżicż ſo ſamoho. Kohoż jo ta nadṅe
data Nada mudroho ztżiniwa, ha ta zas wotewzata Nada powṅe dowutżiwa,
oh! Tón ſo ṅebudże zważicż żto Dobre ſebi ſamomu pżizpe̓cż; ẇele jacz
budże zpóznacż ha wuznacż, zo jo naha Khudżinka. Dai Bohu, żtoż Bohu
ſwuſcha; ha ſebi pżizpe̓i To, żtoż woprawdże te Twoje jo; czu ṙecz: Za
wſchitke Nadé, kiż cżi dóſchwo ſu, Bohu te winoite Dżakprajeṅo
wotedawai; ha, ſu cżi wėſte Nadé zapojedżene, habé zas wotewzate, toho
tu Winu pżizpei ſebi ſamomu, wo ſebi nutzi pżepokazané, zo woprawdże
zawinéw ſé — żtravuwané bócż.

<pb n="135"/>

4.

Poſtajei ſo ſam na te nainiſche Mėſto, ha budże cżi pżipokazane te
wóſche; pżetoż te Wóſoke ſchak Wobſtacża nima, ṅejo-li zawożene na te
Nizke. Sẇacżi, kiż pżed Bohom cżi naiẇetżi ſu, habén cżi ſu wo tei
ſwojei Moſé cżi naiṁeṅſchi; ha bóle jich Bóh wohordozṅa, bóle woni ſebi
ſamém wożpatṅa. Powni teje Ẇe̓rnoſcże ha ṅeƀeſkeje Hordoznoſcże, za
próznei Tżeſcżu ṅeżadaja, wot ṅu haklei ṅerodża. Zawożeni ha zakrucżeni
wo Bohu — ṅedadża ſchak ſo na żane Waſchṅo wot Poduhaṅa toho hordoho
Ducha pozbėhuwacż. Ha ſchitko Dobre, żtożkuliż teiż dóſtali ſu, zczéwa
Bohu pżizpėwſchi, ƀeſobu jedén wot druhoho Tżeſcże ṅepótaja; hale ta
jich Żadoſcz ſteji za tei Tżeſcżu, kotraż wot Boha ſamoholutkoho
pżiṅdże; woni żadaja te jenicżke, zo Bóh tón Kṅez bó wóſche ſchoho
kwalené bów wo ṅich, ha wo wſchitkich Sẇatéch; ha na telei jenicżke ƀez
Pżeſtacża wotpoladuẇu.

5.

Bódż da dżakowné za tón naiṁeṅſchi Dar, ha budżeſch ſo zdoſtoinoſczicż
ẇetże Daré dóſtacż. Tón naiṁeṅſchi Dar <pb n="136"/>ſebi té tak waż,
hako bó tón naiẇetżi bów; ha żtoż tṙebai druzé kedżbu nimaja, to ſebi té
za jara woſobné Dar dżerż. Żtóż na tu Doſtoinoſcz toho Daricżeṙa lada,
tomu ſchak ſo żadén Dar ſnadné habó jara żpatné ṅezezdaṅe; pżetoż wone
dżén tola nitżo ſnadne ṅejo, żtoż wot Boha toho naiwóſchoho Kṅeza date
jo. Ṅech bó wón teiż Żtravé ha Razé dawaw, teiż te dérbja nam lubo bócż;
pżetoż wón ſchak tola we̓cżṅe ſchitko tżiṅi k naſchomu Ẇozbóżnoſcżeṅu,
żtożkuliż teiż na nas dopużcża. Żtóż żada bożu Nadu wo ſebi zdżerżecż,
ṅech ſchak jo dżakowné, déż ta Nada k ṅomu dóṅdże, ſczerpné, déż wot
ṅoho wotſtupi, nutérné wo Pacżeṙach, zo zas k ṅomu bó ſo wrócżiwa,
kedżbniwé ha poniżné, zo bó jeje zas ṅewotbów.

Jėdnaté Stawcżk.

Mawo Lubuwaṙow Jėzuſowoho Kżiża.

1.

Ne̓t ma Je̓zus ẇele Wutżownikow, kiż radżi czeidża z Nim wo Ṅeƀeſach
kraluwacż, hale mawo taikich, kiż ſo podwoleja jow na Zeṁi z nim tón
Kżiż noſécż. Ẇele ma Taikich, kiż ſwódne Potróżtuwaṅa żadaja, mawo Téch,
kiż ſebi lubicż <pb n="137"/>dadża Jomu zporunoſcżeni bócż wo
Pżecżiwnoſcżach. Wilke Cżródé, kiż bóchu radżi za joho Blidom z Nim
jėdli ha pili; re̓tſczé ſu, kiż czeidża teiż z Nim ſo popoſczicż. Schiczé
żadaja z Nim ſo zraduwacż, ha mawo jo Téch, kiż teiż ne̓żto za Ṅoho
pocżerpecż czeidża. Ẇele doſcz jich za Je̓zuſom dżo hacż k Wamaṅu toho
Kle̓ba, hale jara mawko hacż k Wupicżu roho Khelucha teje hórkeje
Sṁercże. Pżi tei poſlenei Ẇetżeri bėchu ſchiczé dwanacżo Japożtoẇe; pod
Jėzuſowém Kżiżom Jan ſamlutki ſtejeſche. Ẇele jo Téch, kiż te joho Dżiwé
w Tżeſczi maja, mawo Téch, kiż wot Wohidnoſcże toho joho Kżiża bóchu żto
na ſo brali. Jara ẇele jich jo, kiż Je̓zuſa lubuẇu, kaiż doho jim nitżo
Pżecżiwne na prėki ṅepżiṅdże; kwala ha kcżija Joho, kaiż doho wėſte
Potróżtuwaṅa wot ṅoho dóſtawaja. Hale déż tṙebai Je̓zus jim ſo zkhoẇe, ha
na Kwilku jich powopużcżi, nédém pozkorżuẇu, zkiwlja, habé do
ṅepome̓rṅeje Mawomóſnoſcże ſo pżepaduẇu.

2.

Kiż pak Je̓zuſa lubuẇu Joho ſamoho dla, ha nicz toho ſwojoho ſamotnoho
Wokżeẇeṅa dla —, oh! cżi Joh’ kwala <pb n="138"/>kaiż wo Nadobówaṅu toho
Tróżta, tak teiż wo wſchei Pżecżiwnoſcżi ha Struchwocże teje Wutrobé. Ha
ṅech bó teiż wón czéw jim żeni żanoh’ Tróżta ṅedacżwoni bóchu tola czéli
Joho pżeczé kwalicż, Jomu pżeczé ſo dżakuwacż.

3.

Oh! żto zamożi ta Luboſcz k Je̓zuſei, taika tżiſta Luboſcz, kiż nima
żanoho Name̓ſchka wot ſamotnoho Wużitka, habé wot teje Luboſcże k ſebi
ſamomu! Hacż da ſchiczé taiczé, kiż we̓cżṅe Potróżtuwaṅa pótaja, hacż
ṅeiſu po Prawdże Najowniczé, kiż jenoi na Zdu dżėwaja? Hacż da ſo ſamo
ṅepokaże, zo woni jacz lubuẇu Soſaméch, déżli Kréſtuſa, déż pżeczé jenoi
na to móſla, żtoż za nich ſaméch Zvodobnoſcz ha Doba jo? Dże jo k
namakaṅu Taiki, kiż bó czéw Bohu darmo ſwużicż?

4.

Zre̓tka dże jo k namakaṅu jedén wo tém Duchu tak zdozpownoſcżené, kiż bó
zczéwa zeſlėkané tak ṙecz nahi bów. Pżetoż Żtóha budże namakacż taikoho
woprawdże po tém Duchu khudoho, wot ſcheje Luboſcże k jenomu Ztwoṙeṅu do
Nahoté wuſle̓tżenoho? Oh taiki, joli zo <pb n="139"/>tola dże żadén jo,
ma ſo Kóncz Swe̓ta pótacż. Jo Cżwojek tu czéwu ſwoju Zamóżnoſcz
zwopruwaw, to jo hiżcże nitżo. Jo wilku wótru Pokutu tżiniw, to jo
hiżcże nėżto mawo. Jo teiż nadobów ſchitku Wėdomoſcz, wón hiżcże daloko
woteſtawa. Ma teiż wilku Pótſcziwoſcz, ha jara rozeżelenu Pobożnoſcz,
hiżcże ẇele jomu brachuẇe, ja mėṅu, te Jene, żtoż ſebi te naitre̓bniſche
jo. Ha żto to jo? To dżén, zo, potém hacż ſchitko druhe wopużcżiw jo,
hiżcże teiż ſo ſamoho wopużcżi, zczéwa ze ſo ſamoho wuṅdże, ha wot teje
zkradżṅeje Luboſcże k ſebi ſamomu nitżo ṅezdżerżi, wo nitżim ṅepóta ſo
ſamoho, ſwojoho Zezpodobaṅa, hałe ſamotṅe tu Wolu ha Tżeſcz bożu. Ha déż
ſchitko, żtoż po ſwojei Wėdomoſczi tżinicż ma, powṅe dotżiniw jo, wo
ſwojei Moſé za to dżerżi, zo to, żtoż jo tżiniw, nitżo ṅerėka.

5.

Tón prawé Swużownik bożi ṅeſme̓ ſchak nidé za ne̓żto wilke mėcż to, żtoż
mówo ſo Cżwojekam nėżto wilke zezdacż; hale nawoprawſke ṅech ſam ſo
wuznaje za ṅewużitnoho Wotrocżka, kaiż ta We̓rnoſcz, Jėzus ſam praji:
Potémhacż ſchitko ſcże <pb n="140"/>ztżinili, żtoż wam pżikazane jo,
zmėjecże ṙecz: Mó ſmó ṅewużitni Wotrocżczé —. Tak budże Cżwojek mócz
bócż woprawdże khudé, ha nahi po tém Duchu, ha ṙecz z tém Provetu: Hai
ſamlutki ſém ja boja Khudżinka. Poprawdże pak tola ṅejo dże Żtó
bohacżiſchi, móczniſchi, ſwobodniſchi, déżli Taiki, kiż nawuknéw jo
wopużcżecż ſo ſamoho, ha ſchitko druhe, ha ſam ſo poſtajecż na te
naipoſleṅſche Mėſto.

Dwanaté Stawcżk.

Tón kralowſki Pucż do Ṅeƀes jo tón Pucż toho Kżiża.

1.

Ne̓kotrémkraſném zezdaṅe ſo jara ſurowo bócż te Je̓zuſowo Wukazaṅo:
Zapre̓wai ſo ſamoh’, ƀer na ſo tón twói Kżiż, ha za mnu krotż —. Hale, oh
kah ẇele zatraſchniſche budże — ſwóſchecż te joho poſleṅe Wotrétżeṅo:
Dżicże pṙeicż wote mṅe wó Zaklecżi — do toho wėcżnoho Wóchṅa? Kiż ne̓t
radżi ſwóſcha ha dopelṅeja te Swowo wot Kżiża, cżi budża tedém ſo
ṅebojecż wot Swowa toho Zatamaṅa na we̓cżne. Telei Znaṁo toho Kżiża budże
na Ṅeƀu ſo ſwe̓tlicż, <pb n="141"/>déż tón Kṅez pżiṅcż budże ſchitkich
ſudżicż. Tedém budża ſchiczé Swużowniczé toho Kżiża, kiż wo Żiẇeṅu tomu
Kżiżuwanomu ſo porunoſcżeli ſu, budża z wilkej Dowe̓rnoſczu pżiſtupicż k
tomu Sudnikei Kréſtuſei.

2

Żto da bojazṅe ſo wotlakuẇeſch noſécż tón Kżiż, z kotrémż ſo dżo do
wėcżnoho Kraleſtwa? Wo Kżiżu jo te Zpomóżeṅo, wo Kżiżu jo te Żiẇeṅo, wo
Kżiżu jo tón Zakit pżed Ṅepżecżelemi; wo Kżiżu jo Roßuwaṅo, Wotkapuwaṅo
teje Swódkoſcże z Ṅeƀa dele, wo Kżiżu jo Wobſélṅeṅo teje Moſé, wo Kżiżu
jo Wobẇeſeleṅo toho Ducha; wo Kżiżu jo ta Pownoſcz teje Pótſcziwoſcże,
wo Kżiżu jo te Zdozpownoſcżeṅo teje Sẇatoſcże. Ṅejo ſchak, ṅejo za tu
Duſchu żana Zbóżnoſcz, ṅejo żana Nadżija kwe̓cżnomu Żiẇeṅu, déżli wo tém
Kżiżu. Nó da, na ſo ƀer tón twói Kżiż, ṅes jón za Je̓zuſom —, ha tak ſé
té na tém Pucżu k we̓cżnomu Żiẇeṅu. Lei, Jėzus jo nam do Pre̓dka ſchow, jo
ſebi tón Kżiż ṅes, ha jo za tebe na tém Kżiżu wumṙew, zo teiż té czéw
tón twói Kżiż ṅeſcz, zo bó żadaw wumṙecż na tém Kżiżu, <pb n="142"/>t.
r. wo podwolném Zṅeſeṅu ſchoho toho, żtoż cżi jow po naturſkim Cżeżu ha
Ṅezpodobnoſcz tżiṅi. Pżetoż, joli zo té z Nim ſobu wumṙeſch, budżeſch
teiż z Nim żiwé; ſé tón joho Towarſch wo Cżerpeṅu, budżeſch teiż joho
Towarſch wo tei Hordoſczi.

3.

Lei, wo tém Kżiżu ſcho wobſteji, ha wone ſchak ſchitkoṙeṅe pżiṅdże na te
Wumṙecżo —. Tón Pucż k Zbóżnoſczi jo: Sam ſo kżiżuwacż, ſebi ſamomu
wotemṙecż, t. r. Boha dla, Bohu k Tżeſczi ſam ſebi zapojeduwacż to, żtoż
jow po naturſkim ſo cżi ſlubja, ſam ſo pżimoczuwacż k tom’, żtoż cżi po
naturſkim ṅezpodobne jo. Żtóż tolei praẇe tżiṅi, tón jo wo duchowném
Zrozeṁeṅu wumṙew, ſebi ſamomu wotemrėw. K tomu zbóżnomu Żiẇeṅu, k tomu
znutznitomu Pokojei ſchak żadén druhi Pucż ṅejo, déżli tón Pucż toho
ſẇatoho Kżiża, toho ſche̓dnoho Wumṙecża, habé Pomoṙeṅa, Pżewiṅeṅa téch
ſwojich Nakhilnoſczow. Khodż dżeiż czeiſch, pótai żtożkuliż czeiſch,
nidé ſchak tola ṅebudżeſch namakacż żanoho Pucża, kiż bó wóſche hoṙeẇed,
habé delku zecherniſchi bów, déżli tón Pucż toho ſẇatoho Kżiża. Zkwadui
ha zrjadnoſczei ſebi ſchitko po twojei Woli ha Widżiwoſczi; té ſchak
budżeſch tola żto druhe ṅenamakacż, <pb n="143"/>déżli we̓cżṅe nėżto,
żtoż dérbi pżecżerpene bócż, habé podwolṅe —, habó nédém ƀezdżak; ha
budżeſch pżeczé we̓ſté Kżiż natṙechicż. Pżctoż, pa budże cże na Cże̓le
nėżto bolecż, pa zme̓je z nutzka tón twói Duch we̓ſte Zrudżeṅo pżeṅeſcz.

4.

Drudé budże cże Bóh tak kaiż wopużcżicż, drudé budże cże tón Bliſchi
wótṙe pozpótuwacż; ha żtoż te naihórſche jo, tżaſto budżeſch té ſam ſebi
ſamomu k Wobcżeżnoſczi. Ha żana Rada, żadén Tróżt budże ṅemócz tebe
wumóżicż, anicz wolożicż; hale kaiż doho Bóh zccze, maſch k tomu
Cżerṗeṅu ſo podwolecż. Pżetoż boża Wola jo, zo té wukṅeſch Hoṙa,
Téſchnoſcżeṅa cżerṗecż — teiż drudé na Kwilu ƀe wſcho Tróżta; zo té Jomu
tak praẇe zczéwa do Moczé ſo podaẇeſch, ha z taikoho cżcżkoho Pocżerṗeṅa
poniżniſchi zbówaſch. Nikomu te Jėzuſowo Cżerṗeṅo tak k Wutroƀe ṅeṅdże,
hako Tomu, na kotrohoż ſo dóſchwo jo teiż na ſebi habé wo ſebi ne̓żto
toho ruṅecża pocżerṗecż. Tak da, Kżiż za tebe jo pżeczé pżihotuwané, ha
ſchudżom cże tżaka. Wucżeknécż ṅemóżeſch, dżeiżkuliż teiż zabe̓ṅeſch;
pżetoż, dżeiżkuliż pżiṅdżeſch, té tola ſo <pb n="144"/>ſamoho ſobu
pżiṅeſeſch, ha pżeczé budżeſch ſo ſamoho namakacż. Wobrocż ſo hoṙe
wóſche ſo, wobrocż ſo dele niże ſo, wobrocż ſo na te Wonkotżne, wobrocż
ſo na te Znutznite wo ſebi, wo wſchim tém budżeſch Kżiż namakacż; ha tak
ſchak dérbiſch ſchudżom ſo zkrucżicż wo tei Sczerpnoſczi, czeiſch-li z
nutzka wo ſebi Mėr me̓cż, ha zaſwużicż tu we̓cżnu Krónu.

5.

Ṅeſeſch té tón Kżiż radé, tak tón Kżiż tebe poṅeſe, ha poẇedże k tomu
pożadanomu Kónczei, tam, dżeiż budże toho Cżerpeṅa Kóncz; jow pak tola
żeni Kóncz ṅebudże. Ṅeſeſch tón Kżiż ƀezdżak, tak ſebi ſam Kżiż
pżikwaduẇeſch, ha ſam ſo bóle pocżeżeſch; ha wutracż tola dérbiſch —.
Wotcżiſṅeſch té jedén Kżiż ze ſo, we̓ſczi budżeſch nadeṅcż jedén druhi
Kżiż, ha tón tṙebai cżeżiſchi, déżli tón tamné bė.

6.

Me̓niſch tṙebai té toho ſo wuzwinécż, tżohoż hiżcże żadén Sẇaté jo ſo
zwinécż ṅemów? Kotré wot ſchitkich Sẇatéch, kotré jo na Swe̓cże ƀez
Kżiża, ƀez Pżecżiwnoſcże bów? Schak teiż tón naſch Kṅez Je̓zus Kréſtus
Tżas ſwojoho Żiẇeṅa jo hiżcże jeṅeje Żtundé ƀez boloſcziwoho <pb
n="145"/>Cżerpeṅa ṅebów. Jėzuſa ſu wjenémpṙeicż zrudżawo te Rėchi téch
Cżwojekow; ha te ſwoje deṙe prėdkwidżane Cżerpeṅo jo Joho teiż do Tżaſa
bolawo. Wón ſam prajeſche: Kréſtus mėjeſche cżerpecż, ha potém wot
Mordwéch ſtanécż, ha tak nutzhicż do ſwojeje Hordoſcże. Kahada ſme̓w té
jedén druhi Pucż pótacż woſtaiſchi toholei kralowſkoho Pucża, kotréż jo
tón Pucż toho ſẇatoho Kżiża?

7.

Te czéwo Kréſtuſowo Żiẇeṅo jo bówo Kżiż ha Matra; ha té ſebi pótaſch
Wotpotżnik ha Ẇeſelo? Té ſchak móliſch, jara móliſch, joli zo żto druhe
pótaſch, déżli Pżecżiwnoſcże zṅeſcz; dokelż czéwo telei ſṁertne Żiẇeṅo
jo powne Huƀenſtwa, ha z lutémi Kżiżemi wobtékane. Ha kaiż ẇele wóſche
jedén wo tém duchowném Żiẇeṅu hoṙe wuſtupi, tak ẇele cżeżiſche Kżiże
tżaſto namakuẇe; pżetoż ta Luboſcz k Bohu, ha ta Żadoſcz za tei ṅeƀ.
Zbóżnoſczu je tżini, zo Taiki te Woſtudwe, te Ṅedobre toholei hubenoho
Żiẇeṅa bóle wutżuwa.

8.

Tola pak Tónlei tak na ſchelako zrudżené — ṅejo ƀez wolożaczoho Tróżta;
<pb n="146"/>dokelż wón je deṙe pótṅe, zo, déż tón ſwói Kżiż podwolṅe
zṅeſe, ſebi ſamomu te naikraſniſche Pwodé zroſtu. Pżetoż déż wón zdobrém
ſo podaẇe, tak ſcha ṅezpodobna Cżeża nédém ſo pżewobrocża do dobṙeje
Dowe̓rnoſcże na te bóizke Potróżtuwaṅo; ha kaiż ẇele jacz te Mjaſo z toho
wonkotżnoho Pocżerṗeṅa woſwabja, tak ẇele jacz tón Duch z teje
znutzniteje Nadé woſélṅa. Hai drudé pėkné Cżwojek habén wo tém
Pżecżerpeṅu toho, żtoż zrudża ha boli, dokelż ta joho Luboſcz na to
ſteji Kréſtuſei wo tém Kżiżu ſo zporunoſcżecż, jenu tak zpodżiwnu
Sélnoſcz nadobódże, zo haklei ƀez Boleſcże ha Pżecżiwnoſcże bócż ṅechaw;
pżetoż wón je we̓ri, zo Bohu tak ẇele zpodobniſchi jo, hacż jacz wótréch
Cżeżow Joho dla zṅeſcz móże. Talei Mós nima ſo pżizpėcż cżwojetżei
Moczé, hale tei Nadże Kréſtuſowei, kotraż wo tém ſwabóſchkim Mjaſu tak
ẇele zamóżi ha dokoṅa, zo, tżomuż Cżwojek ponaturſkim hrami ha cżėka,
toſamo wo Nutérnoſczi toho Ducha k ſebi raba, ha lubo ma.

9.

Cżwojekei ſo brailich ṅecha tón Kżiż noſécż, tón Kżiż lubuwacż, te ſwoje
Cże̓wo <pb n="147"/>krucże pżimacż, ha tei Duſchi k Swużƀe pżimoczuwacż;
tei Tżeſczi cżėkacż, te Wohaṅƀeṅa rad zṅeſcz, ſam ſo zadzpėwacż ha
żadacż wot druhich zadzpe̓té bócż; ſchelake Pżecżiwnoſcże ha Wobżkodżeṅa
wutracż, ha czéle nitżo ṅepożadacż wot toho, żtoż na témlei Swe̓cże
Zbożo, Dobrota rėka. Ladaſch té na ſo ſamoho, tak budżeſch wot ſchoho
toho nitżo dokoṅecż ṅemócz. Hale, dowe̓riſch ſo wo tém Kṅezu, tak budże
cżi z Ṅebja Mócz pżidawana, Swe̓t ha Mjaſo budżetei pod tobu leiżecż, ha
teiż toho twojoho Ṅepżecżela, toho Djabowa budżeſch té ſo ṅebojecż,
wubróṅené z tej’ Wėru ha Swėru, ha woznaṁeṅené z tém Kréſtuſowém Kżiżom.

10.

Nó da, hako dobré ha ſwėrné Kréſtuſowé Wojak, na to ſo kwadż — wutrobṅe
noſécż tón Kżiż toho twojoho Kṅeza, kiż z Luboſcże k tebi za tebe jo ſo
kżiżuwacż daw. K tom’ ſo pżihotui, wo témlei huƀeném Żiẇeṅu wucżerpecż
ẇele Pżecżiwnoſczow, ha ſchelake Ṅezpodobnoſcże; pżetoż tak ſo cżi
woprawdże póṅdże, dżeiżkuliż teiż budżeſch, ha tak budżeſch namakacż,
dżeiżkuliż ſo teiż zakhoẇeſch. <pb n="148"/>Wone ſchak dérbi tak bócż;
ha ſo wuſchṁatacż z toho Téſchnoſcżeṅa, kotreż te Zwóſcże ha Boloſcże
cżi natżiṅa, druha Rada ṅejo, déżli wo Sczerpnoſczi ſo ſamoho pżeṅeſcz.
Z wutrobnej’ Luboſczu pij z toho Khelucha toho Kṅeza, żadaſchli joho
Pżecżel bócż, ha z Nim twói Tjel mėcż. Te Potróżtuwaṅa podai Bohu do
joho Wole; ṅech cżi je wón daẇe habé ṅedaẇe, zatémhacż jomu le̓ṗe ſo
lubicż budże. Té ſam pak na to ſo kwadż — Pżecżiwnoſcże wucżerpecż, ha
teſame me̓i za naiẇetże Potróżtuwaṅa; pżetoż toholei Tżaſa Pocżerpeṅa
tola nidé k Runoſczi ṅepżiṅdu tei pżichodnei ṅeƀ. Hordoſczi, ha, ṅech bó
teiż té ſamlutki ſchitkeṙeṅe wucżerpecż mów, té bó hiżcże tola tejelei
Hordoſcże hódṅe doſcz ſebi ṅezaſwużiw.

11.

Budżeſch té déh tak daloko dóṅcż, zo toho Pocżerṗeṅa Hórkoſcz cżi
ſwódni, ha Kréſtuſa dla deṙe zeſwodżi, potém móżeſch we̓ricż, zo deṙe z
tobu ſteji; pżetoż na Zeṁi zme̓jeſch té tón Paradiz namakané. Kaiż doho
cżi cżeżko pżiṅdże ne̓żto cżerpecż, ha té tomu wucżeknécż pozpótuẇeſch;
tak doho budże cżi pżeczé To ha <pb n="149"/>Tamo wopaki, ha tżomuż
cże̓kaſch, to za tobu pobe̓ṅe.

12.

Kwadżeſch ſo té na to, żtoż bócż dérbiſch, móſli, hotowé k cżerpeṅu ha k
wumṙecżu, tak budże cżi khėczé le̓ṗe, ha té budżeſch wo ſebi Me̓r
namakacż. Bóli té teiż z Pawowom do toho tzecżoho Ṅeƀja zatorhṅené
pobów, té hiżcże tola ṅeiſé zecher, zo bó cżi żto pżecżiwne k
pżecżerpeṅu na prėki ṅepżiſchwo. Wot Pawowa Jėzus ſam prajeſche: Ja czu
jomu pokazacż, kah jara ẇele wón toho mojoho Ṁena dla cżerpecż zme̓je.
Tak da cżerpecż woſtaṅe tón twói Lós, czeiſchli woprawdże Jėzuſa
lubuwacż, ha jomu na we̓cżne ſwe̓rṅe ſwużicż.

13.

Oh zo bó té doſtoiné bów toho Jėzuſowoho Ṁena dla ne̓żto cżerṗecż! Kah
wilka Hordoſcz bó tebi woſtawa! Kaike Ẇeſelo bó to bówo ſchitkim Sẇatém
bożim, ha kaike teiż Hoṙepokubuwaṅo toho Bliſchoho! Pżetoż tu
Sczerpnoſcz ſchiczé kwala ha wuradżeja, hacżruniſch mawo jo Téch, kiż ju
wo tém Cżerṗeṅu ſkutkuwacż czeidża. Po wſchei Prawdże dérbaw té rad
czécż za Kréſtuſa tola nėżto <pb n="150"/>mawo pocżerṗecż, déż
nėkotzizakraſṅeni ſcho ẇele jacz cżerpja za tón Swe̓t.

14.

Wo ſebi nutzi bódż pżepokazané, zo cżi zaleiżi ẇeſcz jene Żiẇeṅo, kiż
pżeczé mrėje. Te naſche Żiẇeṅo po naturſkim ſtaiṅe pomólcżku mrėje ha
woteƀera, kaiż ta zaſwėcżena Swėcza; wo duchowném Zrozeṁeṅu pak dérbiſch
pżeczé mrėcż tak, zo nidé ṅepżeſtaṅeſch dlėje ha bółe pomoṙecż toho
ſtaroho Hadama, te twoje wopatżne Nakhilnoſcże, zo bó ſebi ſamomu
wotemṙew. Kaiżẇele jacz Żtó ſebi ſamomu wotemṙe, tak ẇele jacz pótżṅe
żiwé bócż Bohu. Nichtó ſchak ṅejo k tom’ zkmanoſcżené te ṅeƀeſke We̓czé
wobſanécż, ṅejo-li pṙedé ſo podwoliw za Kréſtuſa Pżecżiẃnoſcże zṅeſcż.
Bohu ſchak ṅejo żto zpodobniſche, ha na Swe̓cże ṅejo tebi żto
zpomóżniſche, déżli rad cżerpecż za Kréſtuſa. Ha bó - li cżi k Wuƀerkei
ſtajene bówo, bó té dérbjaw radſcho żadacż — za Kréſtuſa Pżecżiwnoſcże
cżerṗecż, déżli z ẇele Potróżtuwaṅami wokżeẇané bócż; pżetoż tak bó té
tola na Kréſtuſa podobniſchi, ha ſchitkim Sẇatém bóle zporunoſcżené bów.
Ta naſcha Zaſwużba, ha te do Pre̓dka - Stupaṅo wo tém Dobrém po naſchim
Powowaṅu — ṅewobſteji <pb n="151"/>ſchak wo ẇele Swódnoſcżach ha
Potróżtuwaṅach, hale zkerſcho wo Zṅeſeṅu ha Pżeṅeſeṅu wilkich Cżeżow ha
Pżecżiwnoſcżow.

15.

Débó ne̓żto lėpſche, ha Cżwojekam k Zbóżnoſczi wużitniſche bówo, déżli te
Cżerpeṅo jo —, wėſczi be̓ tola Kréſtus nam to ze Swowom pójew, ha ze
ſwojim Pżikwadom pokazaw. Wón pak jo téch Wutżownikow, kiż za nim
woteṅdżechu, ha ſchitkich, kiż żadaja za nim hicż, zjawṅe doſcz
pżeproſéw k Zṅeſeṅu toho Kżiża, prajiczé: Cze Żtó za mnu pżiṅcż, tón
ṅech ſo ſamoho zapre̓wa, ṅech tón ſwói Kżiż na ſo ƀeṙe, ha za mnu ṅech
krotżi. Smó da ſchitko pżeladali ha pżepótali, ṅech jo ha woſtaṅe te
poſleṅe Wobzankṅeṅo telei: Pżez ẇele Hoṙow ma ſo nutzhicż do bożoho
Kraleſtwa.

Wot

Krotżeṅa za Kréſtuſom Tzecża Knija.

Wot toho znutznitoho Tróżta.

Deṙe mėrkui. Nėt Bóh ha Cżwojek, Kṅez <pb n="152"/>ha Swużownik romadże
be ſobu rétżitai. Tón do Prėdka ſtajené Piſmik K znaṁeṅa, zo rétżi tón
Kṅez; tón do Prėdka ſtajené Piſmik S znaṁeṅa, zo rétżi tón Swużownik.

Prėni Stawcżk.

Wo tei Duſchi nutzka Kréſtus rétżi.

1. S.

Ja czu poſuchacż, żto tón Kṅez mói Bóh wo mni rétżi. Zbóżna ta Duſcha,
kotraż toho Kṅeza k ſebi rétżecż ſwóſchi, ha z toho joho Horta dóſtawa
Swowa toho Tróżta. Zbóżne te Wuſchi, kiż wuſwóſcha te cżiche Poduhaṅa
boże, ha wot Roſchéluwaṅow toholei Swėta nitżo ṅepótnu. Hai woprawdże
zbóżne te Wuſchi, kiż ṅepoſuchaja na tón Wós, kotréż zwonka zéntżi, hale
poſuchaja na tu We̓rnoſcz, kotraż znutzka wutżi. Zbóżne te Wotżi, kiż
tomu Wonkotżnomu zezaẇerane —, kedżbniwo ſu na te Znutznite. Zbóżni, kiż
do ſo nutz dóṅdu, ha wo téch ſwojich ſche̓dnéch Potżiṅkach pżeczé bóle ha
bóle ſo pżipraẇeja k Zpóznawaṅu téch ṅeƀeſkich Pótainoſcżow. Zbóżni, kiż
na to dżėwaja — z Bohom ſamém zwoſtawacż, ha ſchė Zadżėwki toho Swėta
wot ſo zeſtorkaja. Zpóznai <pb n="153"/>ſchak to, oh moja Duſcha, ha
zezaẇerai te Durje teje twojeje Zmóſwoitoſcże, zo mówa wuſwóſchecż, żto
wo tebi nutzi rétżi tón Kṅez twói Bóh —. Tolei rétżi tón twói Lubé:

2. K.

Ja ſém te twoje Zpomóżeṅo, ja tón twói Pokoi, ja te twoje Żiẇeṅo. Dżerż
ſo pżeczé pėkṅe ke mni, ha budżeſch Me̓r namakacż. Pużcż ſchitko, żtoż
zaṅdże, pótai, żtoż we̓cżṅe woſtaṅe. Schitke tżaſne We̓czé, żto ſu, déżli
zaẇedniwo Hebaṅa, kiż cże ſlepja? O Duſcha! Żto cżi pomhaja ſchitke
Ztwoṙeṅa, ſé-li té wopużcżena wot toho Ztworicżeṙa? Nó da woſtaiſchi
ſchoho druhoho na to dże̓wai, zo bó twojomu Ztworicżerei zpodobna bówa,
Jomu ſwėrna zwoſtawa, ha tak tu Zbóżnoſcz zapżijecż mówa.

Druhi Stawcżk.

Swużownik proſé Kṅeza, zo bó znutzka k ṅomu rétżaw.

1. S.

Rétż Kṅeże, pżetoż tón twói Swużownik poſucha. Ja ſém twói Swużownik; té
ſam wotewṙ mi tón Rozom, zo ja praẇe dozrozeṁu to, żtoż té rétżiſch ha
wobſwėtzeſch. <pb n="154"/>Té ſam nakhilei tu moju Wutrobu k tém Swowam,
kiż z toho twojoho Horta wuṅdu, ha ta twoja Rétż ṅech do mṅe pada dobṅe
kaiż Roßa. Te Izraelſke Dże̓cżi nėdé k Moyzeſei prajachu: Nó ſchak té k
nam rétż, ha mó czemó poſuchacż; ṅech jenoi tón Kṅez ſam k nam ṅerétżi,
zo tṙebai bóchmó ṅewumṙeli. Tak ja ṅeproſchu, o Kṅeże, ne̓ ſchak; hale
ẇele jacz z tém Provetu Samuelom poniżṅe ha żadoſcziẇe proſchu: Rétż té
Kṅeże, pżetoż tón twói Swużownik poſucha. Ṅech ſchak mi ṅerétżi Moyzes,
habé jedén wot téch Provetow; hale radſcho té ſam rétż o Kṅeże Bożo, kiż
té ſchitkim Provetam tu Wėdomoſcz ha te Swe̓two daẇeſch; pżetoż té ſam
móżeſch ƀez nich ṁe powṅe dowutżicż, woni pak ƀez tebe nitżo ṅedokoṅeja.

2. S.

Woni dṙe móża wuprajecż Swowa, kiż zéntża, hale toho Ducha woni ṅedadża.
Rjeṅe rétża, hale, joli zo té ṁeltżiſch, woni teje Wutrobé ṅezare̓ja.
Piſina woni prėdkkwadu, hale té wotewṙeſch tón Rozom k zrozeṁeṅu
téchſaméch. Te Pótainoſcże woni wopojeduẇu, hale, żtoż wo nich
wobzankṅene jo, to té wotankaſch, <pb n="155"/>zo jo k rozeṁeṅu. Te
Kazṅe woni rozpojeduẇu, hale té dawaſch Mócz te wukazane dżerżecż. Tón
Pucż woni pokazuẇu, hale té pżidawaſch Sélnoſcz po nim krotżicż. Woni
jenoi zwonka te ſwoje tżiṅa, hale té znutzka te Wutrobé rozwutżeſch ha
roſwe̓tleſch. Woni zwonka kṙepja, hale té Pwódnoſcz ha Róſt daẇeſch. Ze
Swowami woni wowaja do Wuſchow, hale té rétżiſch do Wutrobé, zo te
Swóſchane teiż zrozemimó.

3. S.

Ṅech da ke mni ṅerétżi Moyzes, hale rétż té Kṅeże mói Bożo, kiż té ſé ta
wėcżna We̓rnoſcz; zo tṙebai bóch ja ṅemre̓w ha ṅepwódné ṅezbów, bóch-li ja
jenoi zwonka bów ponapominané, znutzka pak ṅezare̓té; zo bó mi k
Zaſudżeṅu ṅebówo, bóch-li ja te Swowo ſwóſchaw, ha za tém ṅetżiniw; te
Dobre zpóznaw, hale ṅelubuwaw; we̓riw, hale ṅedżerżaw. Nó da Kṅeże rétż,
ja twói Swużownik czu poſuchacż, dokelż té maſch Swowa we̓cżnoho Żiẇeṅa.
Rétż ke mni, tei mojei Duſchi k nuznomu Potróżtuwaṅu, ha k Wupoṙedżeṅu
toho czéwoho mojoho Żiẇeṅa, tebi pak k wėcżnei Tżeſczi, Kwaẇe ha
Hordoſcżi.

<pb n="156"/>

Tzecżi Stawcżk.

Toho Kṅeza Swowo ma z Poniżnoſcżu ſo ſwóſchecż, wóſoko ſo ważicż.

1. K.

Mói Séhno, poſuchai na moje Swowa, wone ſu żawoſṅe ſwódṅate, pżedobówaja
ſchitko, żtoż cżi wóſoko-wutżeni Mudri toholei Swe̓ta wuſle̓dżili ſu. Te
moje Swowa ſu Duch ha Żiẇeṅo, nimaja pakſo roſudżecż po cżwojetżim
Zmóſleṅu. Ṅeſme̓dża ſo nawożecż k próznomu Zezpodobaṅu, hale maja ſo
ſwóſchecż wo Cżichocże, ha hoṙebracż ze wſchej’ Poniżnoſczu, ha z
wilkej’ Podwolnoſcżu.

2. S.

Ja ſém je prajiw: Kṅeże, zbóżné Tón, kotrohoż té ſam wutżiſch, ha
rozwutżeſch wo tém twojim Zakoṅu, zo bó jomu podawaw Wukhiluwaṅo za te
horcze Dné, ha wón jow na Zeṁi ṅezawutwiw.

3. K.

Ja, praji tón Kṅez, ja ſém wot Zpotżatka ſém wutżiw téch Provetow, ha
hacż do ne̓tka ja ṅepżeſtanu rétżecż ke wſchitkim; hale ne̓kotzi
zakraſṅeni maja za tón mói Wós wuche Wuſchi, ha zakrutṅenu Wutrobu. Jara
ẇele jich jo, <pb n="157"/>kiż radſcho ſwóſcha tón Swe̓t, déżli Boha,
radſcho na to ſo wobrocżeja, żtoż te ſwoje Mjaſo pożada, déżli na to,
żtoż Bohu ſo lubi. Tón Swėt lubi ne̓kaike ſnadne tżaſne Dobroté, ha jomu
ſo ſwużi z wilkej’ Żadoſcziwoſcżu; ja lubju te naiwóſche we̓cżne Dobroté,
ha téch Cżwojekow Wutrobé kaiż zaſpane le̓ṅkocża. Dże jo jedén, kiż bó wo
wſchim mi ſwużiw ha Wolu tżiniw z taikej’ Staroſcziwoſcżu, hako tomu
Swėtei, ha ſwe̓tném Kṅeżim ſo ſwużi ha Wola tżiṅi? Zahaṅbui ſchak ſo
Sidon, wowa te Moṙo. Ha czeiſch ẇedżecż tu Winu, poſuchai — pżetżo —.
Daloko ſo be̓ha za jenu Swużbu, kiż ne̓żto ſnadne ṅeſe, mólicżkeje Warbé
dla ẇełe Pucżow ſo tżini; ha za te we̓cżne Żiẇeṅo ṅekotzi kraſni le̓déma
jenu Nohu wot Zeṁe pozbe̓nu. Ta nikaika. Warbizna zpróczniẇe ſo póta; wot
jedén Ṗeṅez jo drudé rozne Koczéruwaṅo; cżeżko ṅepżiṅdże wodṅo ha noczé
ſo ſpinacż, wumoczuwacż za nėkaiku próznu Wėcz, za jene jara ſnadne
Slubeṅo —. Hale, oh Haṅba! za tu Dobrotu, kiż żanomu Pżeme̓ṅeṅu
podcżiſṅena ṅejo, za te Móto, kiż haklei k pżcważeṅu ṅejo, za tu
naiwóſchu Tżeſcz, <pb n="158"/>za tu Hordoſcz, kiż żeni Kóncza nima —,
teiż jenoi na Kwilku ſo powobcżeżicż —, to ſo ṅecha, jow jo Wotlakuwaṅo.

4. K.

Nó da, oh le̓ṅi, mórtżaté Swużowniko, zahaṅbui ſchak ſo, zo toholei Swėta
Dże̓cżi zpe̓ſchniſche ſu be̓iżecż k tomu Zahiṅeṅu, déżli té ſtupacż k tomu
we̓cżnomu Żiẇeṅu. Woni jacz ſo zẇeſeleja na tei Próznoſczi, déżli té na
tei We̓rnoſczi. Woni teiż drudé to ṅedóſtanu, tżohoż ſo nadżijachu; hale
z tém mojim Slubeṅom nidé Nichtó truṅené ṅebudże; żtóż ke mni ſo dowe̓ri,
tón ſchak nidé prozné ṅewoteṅdże. Żtoż Ja ſlubiw ſém, to budu we̓ſczi
dacż; żtoż ſém rétżaw, to budu dopelnicż; jenoi zo tola jedén wo tei
Luboſczi ke mni hacż do Kóncza ſwėrné wondodżerżi. Ja je ſém, kiż ja
ſchitkich Dobréch dobṅe wopwacżam, ha ſchitkich Bohwſwużownéch krucże
pozpótuẇu.

5. K.

Zpiſai ſebi te moje Swowa do twojeje Wutrobé, ha deṙe ſebi je pżekwadui;
pżetoż wo Tżaſu toho Zpótuwaṅa budża cżi jara tre̓bne. Żtoż ṅezrozemiſch
déż je lazuẇeſch, to budżeſch dozrozemicż <pb n="159"/>wo Dṅu toho
Domapótaṅa. Na dwoje ja téch mojich Wuzwolenéch wopótuẇu, z Pozpótuwaṅom
— ha z Potróżtuwaṅom. Ha dwoje Prėduwancżko ja jim ſchėdṅe tżiṅu; jene,
zo jim te jich Khibé poporokuẇu, druhe, zo jich ponapominam wo tém
Dobrém wóſche hoṙe ſtupacż. Żtóż te moje Swowa ma, ha je kedżbu nima,
tón ſchak ma we̓ſtoho toho ſwojoho Sudnika na tón ſudné Dżeṅ.

6. S.

Kṅeże mói Bożo, ſchitko te moje Dobre ſé Té. Ha żtó ja ſém, zo ſo zważu
k tebi rétżecż? Ja ſém twói khuduſchki żpatné Swużownik, hubena Wacżka,
ẇele khudżiſchi ha hubeṅſchi, hacż ſam ſo doladam, ha je wuznacż ſo
zważu. Hale Kṅeże, té dżén je ſam naile̓ṗe we̓ſch, zo ja nitżo ṅeiſém,
nitżo nimam, nitżo ṅezamóżu —. Té ſam lutki ſé dobré, zprawné, ſẇaté; té
ſchitko zamóżiſch, ſchitko daẇeſch, ſchitko wuṗelniſch, jenoi toho
Re̓ſchika té próznoho woſtajiſch, dokelż wón wot Tebe hoṙebracż ṅecha.
Zpominai ſchak na tu Mnohotu teje twojeje Miwoſcże, ha naṗelnei tu moju
Wutrobu z tej’ twojej’ Nadu, kiż té te wot tebe ztżiṅene Sudoẇa ne̓chaſch
prózne mėcż.

<pb n="160"/>

7. S.

Kaha mów ja pżez telei hubene Żiẇeṅo ſo pżeṅeſcz, ṅedjawa ṁe ſéinicż ta
twoja Sme̓lnoſcz ha Nada? Ach! ṅewotwobrocż wote mṅe twojoho Woblitża;
ṅedlij ſo do Dohoté z tém twojim Wopótaṅom; ṅewotcżeṅ mi te twoje
Potróżtuwaṅo, zo ta moja Duſcha pżed tobu bó ṅebówa kaiż pżeſknéṅena
Zeṁa ƀez Deżcżika. Kṅeże, wutż ṁe tżinicż tu twoju Wolu; wutż ṁe pżed
tobu khodżicż kaiż mi zaleiżi, ha to wo Poniżnoſczi; pżetoż ta moja
Mudroſcz ſé té, kiż té ṁe powṅe praẇe znajeſch, ha ſé ṁe zpóznatoho me̓w,
pṙedé hacż ja na Swe̓t narodżené, hai pṙedé hacż tón Swėt ztwoṙené be̓.

Żtwórté Stawcżk.

Pżed Bohom ma ſo khodżicż wo Wėrnoſczi ha Poniżnoſczi.

1. K.

Mói Séhno, khodż pżedo mnu wo Wėrnoſczi, ha wėcżṅe pótai ṁe ruṅe pṙeicż
ƀe wſcheje Dwojakoſcże teje twojeje Wutrobé. Żtóż pżedo mnu wo Wėrnoſczi
khodżi, budże Zkit dóſtacż wo zwéch Napadach, ha ta Wėrnoſcz budże joho
<pb n="161"/>wuſwobodżicż wot Zaẇednikow, ha wot zwéch Wobrétżeṅow téch
Lózéch. Budże cże ta We̓rnoſcz wuſwobodżicż, tak budżeſch té praẇe
ſwobodné, ha té zme̓jeſch mawko kedżbu te prózne Bladé téch Cżwojekow.

S.

Kṅeże, we̓rno jo. Kaiż rétżiſch, tak, ja cże proſchu, tak ṅech zo mnu ſo
ſtaṅe. Ta twoja We̓rnoſcz ṅech ṁe wutżi; taſama ṅech ṁe zakita ha
zdżerżuẇe hacż k zbóżnomu Kónczei. Taſama ṅech ṁe wuſwobodżi wot ſcheje
zweje Nakhilnoſcże, ha ṅeporjadṅeje Luboſcże; ha tak budu ja z tobu
khodżicż wo wilkei Swobodnoſczi teje Wutrobé.

2. K.

Ja czu cże wutżicż, praji ta We̓rnoſcz, wutżicż, żtoż praẇe jo, ha mi ſo
zpodoba. Móſł ſebi na te twoje Re̓chi, ha to wo wilkei Ṅezpokoinoſczi ze
ſobu, ha wo Żawoſcżi; żtoż pak naſtupa te twoje ſnadż dobre Skutki,
téchſaméch dla żeni ṅedai ſebi zezdacż ne̓żto bócż. Té ſchak ſé woprawdże
Re̓ſchnik, ſé ſchelakim zwém Pożadoſcżam podcżiſṅené, ha do nich
zaplecżené. Ze ſo ſamoho té pżeczé ſo khileſch k tom’, żtoż knitżomne,
<pb n="162"/>nitżo jo; zlóchka ſo wobſuhṅeſch, zlóchka ſo pżedobócż
daſch; zlóchka ṅeme̓rné, rótné zbówaſch, zlóchka ſo rozpużcżiſch. Té
ſchak nitżo nimaſch, na tżimż mów pohordżicż, hale jara ẇele maſch, z
tżohoż dérbiſch ſebi ſamomu wożpatnicż; pżetoż té ſé ẇele ſwabſchi,
kipriſchi, hacż je ſam dozpóznacż móżeſch.

3. K.

Potaikim wot ſchoho toho, żtoż té tżiniſch, ṅeme̓i nitżo za wilke, nitżo
za ne̓żto tak kraſne, woſobne, ha zpodżiwne, zo bó hódṅe bówo ne̓żto
ważene bócż; wone ſchak woprawdże nitżo ṅejo wóſoke, nitżo kwawne ha
toho Pożadaṅa hódṅe, déżli jenoi to, żtoż we̓cżṅe traje. Ta wėcżna
We̓rnoſcz ṅech ſo cżi lubi wóſche ſchoho; pżeczé pak ṅech ſo czi ṅelubi
ta twoja Żpatnoſcz, kotruż zecher za naiwetżu dżerż. Nitżoho ſo tak
ṅebói, nitżo tak ṅehaṅ ha wot ſo ṅeſtorkai, hako te twoje Rėchi ha
Ṅepėknoſcże; hai Te dérbja ſo cżi bóle ṅelubicż, déżli kaikażkuli tżaſna
Żkoda. Ne̓kotzi ſwėrṅe pżedo mnu ṅekhodża, hale Cżipnoſcz ha Ważniwoſcz
jich do wóſoka cże̓ri; woni czeidża ladacż do téch mojich Pótainoſcżow,
ha bóizke Wėczé pżeladuwacż; <pb n="163"/>ha pżi tém zakomdża wobſtaracż
ſo ſaméch ha tu ſwoju Zbóżnoſcz. Taiczé tżaſto dopanu do cżeżkich
Zpótuwaṅow ha Re̓chow, dokelż ta jich Cżipnoſcz ha Wóſokomóſnoſcz jich
zaſlepi, ha Ja ſém tón jich Napżecżnik.

4. K.

Bóizke Sudżeṅa dérbja cżi k Bojoſczi bócż, ha tón Nėw toho
Schohomócznoho ṅech cże jara zaſtróża; ṅezważ pak ſo króbẇe pżeſudżecż
te Skutki Boha ẇerſchinoho; hale rozladui, roſudżei te twoje Re̓chi, dże,
kah jara ſé wopaki tżiniw, ha kah jara ẇele wot toho Dobroho ſé zaṅechaw
—. Nėkotzi tu ſwoju Pobożnoſcz noſcha ſamotṅe wo Knijach, nėkotzi wo
Sẇecżatach, ne̓kotzi wo wonkotżnéch Potżinkach ha Znaṁach. Ne̓kotzi maja
ṁe wo tém ſwojim Horcże, hale mawko wote mṅe jo wo jich Wutroƀe. Su pak
tola teiż taiczé, kiż wot teje Nadé wo Rozoṁe wobſwe̓tleni, ha wo Wutroƀe
wutżiſcżeni, pżeczé żadoſcża za we̓cżnémi Dobrotami, wot téch zeṁaczéch
ṅeradżi żto ſwóſcha, tém Pótre̓bnoſcżam teje Naturé ſwuża ṅelóżtniẇe kaiż
tomu ṙecz ƀezdżak, ſamotṅe Nuzé dla; ha cżi je deṙe pótnu, żto tón Duch
<pb n="164"/>teje Wėrnoſcże wo ṅich nutzi rétżi. Pżetoż wón jich wutżi
te ſwėtne zadzpe̓wacż, ha lubuwacż te ṅeƀeſke; tón Swe̓t mawko kedżbu
me̓cż, ha wodṅo ha noczé pżeczé żadoſczicż za tém Ṅebjom.

Pjaté Stawcżk.

Zpodżiwne Skutkuwaṅa teje ſẇateje Luboſcże.

1. S.

Wotze ṅeƀeſki, Wotze toho mojoho Kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, ja cże kwalu, zo
té nadṅe ſé zpómniw na mṅe Khuduſchkoho. O Wotze teje Miwoſcże, o Bożo
ſchoho Tróżta, Dżak bódż tebi, kiż té ṁe, hacżruniſch ja żanoho Tróżta
hódni ṅeiſém, tola drudé z tém twojim Potróżtuwaṅom wokżewiſch. Ja żadam
ſtaiṅe kcżicż ha wóſoczé kwalicż Tebe, ha toho twojoho jednorodżenoho
Séhna, ha toho Sẇatoho Ducha toho Tróżtaṙa, we̓ki na wėki. O hai, Kṅeże
Bożo té mói ſẇaté Lubuwaṙo, pżiṅdżeſch té ke mni do Wutrobé, tak jo wo
mni nutzi lute Zraduwaṅo. Té ſé ta moja Hordoſcz; Té te Ẇeſelo mojeje
Wutrobé. Té ſé ta moja Nadżija, ha tón mói Wucżek wo Dṅu toho Hoṙa.

<pb n="165"/>

2. S.

Hale dokelż ja hiżcże ſwabé ſém wo tei Luboſcżi, ha kipré wo tém Dobrém,
jo mi tre̓bne wot tebe wobſélṅené ha potróżtuwané bócż. Tohodla tżaſto ṁe
wopótui, ha rozwutżei ṁe ze ſẇatémi Wutżbami. Wumóż ṁe wot zwéch
Pożadoſcżow, ha wuhoi tu moju Wutrobu wot ſchitkich ṅeporjadnéch
Nakhilnoſcżow, zo ja znutzka wulėkuwané ha pėkṅe wutżiſcżené — zbówam —
kmané k lubuwaṅu, ſélné k cżerṗeṅu, kruté k wutracżu.

3. K.

Ne̓żto wulkocżne jo ta Luboſcz, woprawdże jena wilka Doba; wona ſama
ſcho, żtoż cżeżke jo, lóchke tżiṅi, ha ſcho, żtoż napre̓ki pżiṅdże, zruna
ha zṅeſe. Pżetoż te cżeżke Dre̓ṁo wona tak ṅeſe, zo teje Cżeże ṅepótṅe;
ha ſchitko hórke wona ſwódke ha ſwódne tżiṅi. Ta Luboſcz k Jėzuſei jo
duſchṅe ſkutkniwa, wona Cżwojeka cże̓ri wilke Wėczé ſkutkuwacż, ha zapala
wo nim tu Żadoſcz — wo tém Dobrém pżeczé jacz ha jacz tżiṅicż czécż. Ta
Luboſcz cze bócż horku —, wot nitżoho toho, żtoż jow delku jo,
hoṙedżerżecż ſo ṅeda. Ta Luboſcz cze bócż <pb n="166"/>ſwobodna, ha wot
ſchoho Pokhileṅa k tomu Swe̓tnomu zdalokoſcżena, zo ta jeje znutznita
Widżiwoſcz bó Zadżėwka ṅemėwa; zo nėkaiki tżaſné Wużitk ji bó Schṁaté
ṅetżiniw, habé, zo wona ne̓kaikei Ṅezpodobnoſczi bó ṅepodleiżawa. Wone
nitżo ſwótziſche ṅejo hacż ta Luboſcz; na Zemi ha teiż wo Ṅeƀeſach ṅejo
nitżo ſélniſche, nitżo wóſche, nitżo ſchėrſche, nitżo zẇeſeliwiſche,
nitżo jadriwiſche, déżli ta Luboſcz; pżetoż ta Luboſcz pżiṅdże z Boha,
ha wona ṅemóże nidé wo żaném Ztwoṙeṅu, hale jenoi wo Bohu mėrṅe
wotpotżuwacż.

4. K.

Żtóż praẇe lubuẇe, tón lėta, be̓ha, ha zraduẇe ſo; wón jo ſwobodné, ha
ṅeda ſo hoṙedżerżecż. Schitko wón da zaw Schitko, ha ma Schitko wow
Schitkim, t. r. wo Bohu, dokelż Bóh jo jomu mėſto Schoho; pżetoż
woſtaiſchi ſchoho druhoho wón wotpotżuẇe wo Tém, kiż jo ta jenicżka
naiwóſcha Dobrota, z kotrohoż ſchitko, żtoż dobre jo, żurli ha
ſémpżiṅdże. Wón ṅelada na te Daré, hale hoṙe ſo wuzbėṅe wóſche ſchėch
Darow k tomu Daricżerci. Ta Luboſcz tżaſto Me̓ré ṅedżerżi, hale wo tém
ſwojim Zahoṙeṅu <pb n="167"/>ſchitku Me̓ru pżedobówa. Ta Luboſcz Cżeże
ṅepótṅe, Proczé ſebi ṅeważi; wona ſo na jaczé pże̓ſczera, hacż zamóżi; na
Ṅemóżnoſcz ṅepozkorżuẇe, dokelż wo tei jeje Moſé jo ji ſcho móżno ha
dopużcżene. Tak jo ke wſchomu zroſcżena, tak ẇele dokoṅa ha wo Skutku
wuẇedże, ƀeztém hacż Tón, kiż tejelei Luboſcże nima, woſwabi ha jazṅe.

5. K.

Ta Luboſcz jo wachniwa, ha teiż wo tém Spaṅu ſparna ṅejo. Wumoczuwana
ṅejo tola mucżna, zezpinana ṅeda ſo tola na krótze wuzpinacż, ſtróżana
ṅeda ſo do Stracha zahnacż; hale kaiż te żiwo Pwóṁo, kaiż jena rozpalena
Vakla na Hwawt hoṙe wudéri, ha we̓ſczi pżelecżi pże wſche Zakwadé. Joli
zo Nėchtó praẇe lubuẇe, Tón je we̓, żto telei Swowo re̓ka, ha kaiki Zuk ta
Luboſcz wot ſo daẇe. Ta rozeżelena Nutérniwoſcz teje Duſche, zo Cżwojek
wo ſebi nutzi praji: Mói Bóh ta moja Luboſcz, té ſé czéwé tón mói, ha ja
ſém czéwé tón twói —; talei ṁeltżita Mós jo jene wilke wótre Wowaṅo wo
Wuſchomai Boha toho Kṅeza.

<pb n="168"/>

6. S.

Kṅeże, roſchėrokoſczei ſchak té ſam tu moju Wutrobu wo tei Luboſczi, zo
bóch ja nawuknéw z tém znutznitém Hortom teje Wutrobé pokoſchtuwacż, kah
ſwódke to jo — lubuwacż, wo Luboſczi ſo rozeżkre̓cż ha plowacż —. Ta
Luboſcz ṅech ṁe dżerżi, déż ja wo Pżenadobówaṅu teje Nutérnoſcże ha toho
Zpodżiwaṅa kaiż zatorhṅené wóſche ſo hoṙezaje̓du —. Dai mi zpėwacż
Zpe̓wancżko teje Luboſcże, dai mi do wóſoka hoṙe pole̓tuwacż za Tobu, kiż
té ſé tón mói Lubé; wo tei twojei Kwaẇe ṅech ta moja Duſcha zczéwa ſo
wumóczuẇe, z Luboſcże juſkaiczé. Ṅech ſchak tola ja Tebe jacz lubuẇu,
hacż ṁe ſamoho; hai ṁe ſamoho ṅech ja ṅelubuẇu, déżli jenoi Twojedla; ha
wo Tebi ṅech ja lubuẇu ſchitkich, kiż tebe woprawdże lubuẇu; kaiż wukaże
teje Luboſcże Kazṅa, kiż wot tebe jo ha nam ſwe̓cżi.

7. K.

Ta Luboſcz jo zpėſchna, ƀe wſchoho Tajeṅa, dobrocżiwa, zpokoina ha
wobẇeſeliwa; jo ſélna, ſczerpna, ſwe̓rna, mudṙe ſebi zaẇedże ha
wondodżerżi, jo muzkeje Krutobé, ha żeni ṅepóta ſwojoho <pb
n="169"/>ſamotnoho Wużitka. Pżetoż dżeiż jedén ſo ſamoho póta, tam z
teje Luboſcże wupaṅe. Ta Luboſcz deṙe ſo woblada, jo poniżna, ha nima
żanoho zkradżnoho pobotżnoho Wotpoladaṅa; ṅejo pleṅcżata, ṅejo na lóchke
zmóſlena, k prózném Wėczam ſo ṅezwożuẇe; jo trózwa, tżeſna ha tżiſta,
wobſtaina, mėrna, ha na wſchitkich Zmóſwach kedżbṅe ſo wobwarnuẇe. Wo
Kimż ta Luboſcz jo, Tón jo podwolné ha poſuſchné tém Wóſchim, ſam ſebi
zda żpatné ha Zadzpėcża hódni bócż, Bohu ſo czéle do Moczé podaẇe, Jomu
jo dżakowné, k Ṅomu ſo dowe̓ri, ha pżeczé wo tei Nadżiji wondżerżi, teiż
tedém, déż wo Bohu teje wutżujitṅeje Swódnoſcże ṅenamakuẇe; pżetoż
Luboſcz ſchak żeni ṅejo doho ƀez Boloſcże, dokelż wone tola pżeczé nėżto
naprėki pżiṅdże. Żtóż ṅejo hotowé ſchitkoṙeṅe wutracż, ha wo wſchim
pżeczé ſo zibuwacż po tei Woli toho ſwojoho Luboho, Tón ſchak hódni ṅejo
Lubuwar ṁenuwané bócż. Tón, kiż woprawdże lubuẇe —, Tón ma ſcho cżeżke
ha hórke — toho Lubuwanoho dla — rad na ſo bracż, ha wot Njoho
wotſtupicż ṅeſṁe, żtożkuliż teiż pżecżiwne naprėki pżiṅdże.

<pb n="170"/>

Schėſté Stawcżk.

Kah ma ta Luboſcz pozpótuwana bócż.

1.

K. Séhno, té dṙe ṁe lubuẇeſch, hale ta twoja Luboſcz hiżcże nima doſcz
Krutoſcże ha Mudroſcże.

S. Pżetżo Kṅeże?

K. Tohodla, zo té, déż nėżto mólicżke cżi napre̓ki pżiṅdże, te zapotżate
Dobre zas popużcżiſch, ha jara żadoſcżniẇe Potróżtuwaṅa pótaſch.
Krutobné Lubuwar wo Zpótuwaṅach ſtejo woſtaṅe; wón tém hebatém
Nutzdawaṅam toho Ṅepżecżela nitżo ṅewe̓ri. Kaiż ja jomu ſo zpodobam wo
Jáſnoſczi, déż jomu deṙe ſo ẇedże; tak ja jomu ṅezpodobné ṅeiſém wo
Zamrótżeṅu, déż jomu hubeṅe ſo ẇedże.

2. K.

Mudré Lubuwar ṅelada tak na tón Dar toho Lubuwaczoho, déżli na tu
Luboſcz toho Dawaczoho; jacz ważi tu dobru Wolu, déżli kaikiżkuli Dawk;
tón ſwói Lubé ſam jo jom’ ważniwiſchi, déżli ſche̓ Daré. Tón prawé
duſchné Lubuwar wo żaném mojim Daṙe teje ſwojeje Zpokoinoſcże ṅenamaka,
hale wón cze wotpotżuwacż wo Mni tém Dawacżeṙu. <pb n="171"/>Wone ſchak
ṅejo tohodla ſcho zhuƀene, ṅech tṙebai teiż té drudé wote mṅe ha wot
téch mojich Sẇatéch pótṅeſch wo ſebi ſchelake Pomóſleṅa, kiż ṅeiſu
taike, kaikeż bó té me̓cż czéw —. Teſame dobre ha ſwódṅate Zhnuhaṅo,
kotreż té drudé wo ſebi wutżujeſch, jo Zhnuhaṅo teje Nadé, kiż ruṅe ne̓t
wo tebi to ſkutkuẇe, ha jo tak ṙecz nėkaike Zawoptaṅo teje ṅeƀeſkeje
Radoſcże; na te ṅejo ẇele kwaricż; pżetoż wone pżiṅdże, ha zas woteṅdże.
Hale żtrétuwacż napżecżo tém zwém Nutzpadaṅam, kiż tu twoju znutznitu
Mós potżaſuẇu, ha toho Djabowa, kiż cżi to ha tamo naſtorkuẇe, ze
Zadzpėcżom wotpokazuwacż —, to jo te Dopokazaṅo teje Krutoſcże wo tém
Dobrém, ha to ma wilku Zaſwużbu.

3. K.

Ṅech da cże ṅezraża, rótnoho ṅeztżiṅa kaikeżkuli czuzowne Pomóſleṅa, kiż
tak ṙecz hako wólbérne Sẇecżata wo twojich Mozach ſo cżi moluẇu. Zwoſtaṅ
té kruté wo tém dobrém Wotmóſleṅu, ha wo tém Nawrócżeṅu teje twojeje
Moſé ruṅe preicż na Boha. Zo drudé bóiżke Wėczé tak żawoſṅe ſo cżi
zezpodobaja, ha té zjenémdobom kaiż zatorhṅené hóṙe <pb n="172"/>ſo
wuzbe̓ṅeſch, to ſchak ṅejo żane hebate Slepeṅo ſamotṅe tohodla, zo tṙebai
na to zmolom zas tu twoju Wutrobu z témi pṙedawſchimi Wupoſcżami
wobtékanu namakaſch; pżetoż taike Pżemėṅeṅa dżén té ẇele jacz ƀezdżak
cżerpiſch, hacż bó je ſam ſkutkuwaw; ha kaiż doho ſo cżi te wupo
Pomóſleṅa ṅelubja, ha té ſo jim ſtajeſch, ṅeiſu cżi k Zahubeṅu, hale k
Zaſwużƀe.

4. K.

Maſch ẇedżecż, zo tón twói ſtaré Ṅepżecżel na wſche Waſchṅo pozpótuẇe
hacżicż tém twojim dobrém Żadoſcżam, ha tebe wotdżerżecż wot ſchitkich
bohwſwużownéch Potżiṅkow; ja me̓ṅu, wot Pobożnoſcże k tém Sẇatém, wot
pobożnoho Powopominaṅa toho mojoho Cżerṗeṅa, wot zpomóżniwoho
Nazpominaṅa téch Re̓chow, wot kedżbnoho Zahajeṅa teje twojeje Wutrobé, ha
wot krutoho Wotmóſleṅa wo tém Dobrém bóle do Pre̓dka ſtupacż. Wón cżi
ſchelake zwo Móſle naſtorkuẇe, zo bó cżi Woſtudu ha Hrawocżiwoſcz
natżiniw; zo wot Modleṅa, wot Lazuwaṅa ſẇatéch Wėczow bó cże wotẇed.
Jomu ſo ṅelubi ta poniżna Zpojedż, ha wón, débó <pb n="173"/>mów, bó cże
teiż narétżaw dale k ſẇatomu Wopraẇeṅu ṅekhodżicż. Ṅewėr jomu, ṅemei
joh’ kedżbu, kaiżkuli huſto wón teiż te ſwoje zkradżne Woka na tebe
polakuẇe. Naſtoŕkuẇe cżi wón ne̓żto zwo ha ṅeſchwarne, to té nédém do
ṅoho tże̓s, ha ṙek jomu: Preicż wote mṅe, té ṅeſchwarné Ducho, haṅbui ſo
té Żadwawtżo, prawé Ṅeſchwarnik ſé té, kiż té taikelei Rozne mi nutz
daẇeſch. Daloko wote mṅe dżi — té naizwiſchi Zaẇedniko, té ſchak
ṅedérbiſch wo mni żanoho Zapżijecża dóſtacż; hale Je̓zus budże zo mnu
hako ſélné Rétżeṙa, ha té dérbiſch wohaṅbené nazdala ſtacż. Ja ſchak czu
radſcho wumṙecż, radſcho ſchėm Matram ſo podcżiſnécż, déżli tebi do Wole
ſo podacż. Ṁeltż ha wone̓ṁ, ja ſchak ṅecham tebe dale ſwóſchecż; kaiżkuli
ẇele Cżeżow té mi pokwaduẇeſch, ja ſo ṅebóju. Te moje Swe̓two, te moje
Zpomóżeṅo jo tón Kṅez, Koho dérbjaw ſo bojecż? Ṅech teiż traſchiwo
Wóiſtwa napżecżo mi ſteja, ta moja Wutroba ṅebudże ſo pżeſtróżecż. Schak
jo tón Kṅez ſam mói Pomócznik, ha tón mói Wumóżicżer.

5. K.

Wojui hako dobré Wojak; paṅeſch <pb n="174"/>drudé ze Swaboſcże, nó tola
znowa zas ſo romadu zrabai krucżiſcho hacż pṙedé, wo Dowe̓rnoſcżi, zo cżi
ja móczniſchu Nadu pżidawacż budu; ha jara ſo pas wot Wóſokomóſnoſcże,
ha wot ne̓kaikoho próznoho Zezpodobaṅa. To jo ta Wina, zo jich ẇele
ſtraſchṅe zabwudżi, ha woni drudé dopanu do taikeje Slepoté, kiż le̓déma
k wuhojeṅu jo. Tónlei Pad, telei Zahubeṅo téch wóſoko zmóſlenéch, kiż
ṅerozomṅe na ſo ſaméch twaṙa, ṅech jo tebi k Warnuwaṅu, zo té pżeczé
pe̓kṅe bó ſo dżerżaw wo Poniżnoſcżi.

Sédémé Stawcżk.

Boża Nada ma ſo khowacż wo Poniżnoſczi.

1. K.

Séhno, zpomóżniſche ha zecherniſche za tebe jo, tu Nadu teje Pobóżnoſcże
ṁeltżo khowacż, do wóſoka ſo ṅezbėhacż, wot toh’ haklei ẇele ṅerétżecż,
hai, to teiż za jara ẇele ṅeme̓cż; hale radſcho ſo ſamoho zadzpe̓cż, habén
teje dóſtateje Nadé dla ſo nabojecż, z toho, zo té teje ſameje hódni
ṅeiſé. Na te Wutżujeṅo teje ſwódṅateje Pobożnoſcże żeni krucże ſo
ṅepole̓hui; pżetoż telei Wutżujeṅo móże khe̓czé do ẇele hinaiſchoho ſo
pżeme̓nicż. <pb n="175"/>Tedém, déż ta Nada dobṅe cże wokżeẇa, tedém té
ſam ſebi nazpominai, kah mizerné ha khuduſchki té naibóle ſé, déż cże ta
Nada tak ṅewokżeẇa. Wo tém duchowném Żiẇeṅu te Do-Prėdka-Stupaṅo
ṅewobſteji ſamotṅe wo tém, zo té tu Nadu ſwódnoho Tróżta wo ſebi maſch;
hale teiż, ha naibóle wo tém, zo té te Wocżeṅeṅo tejelei Nadé, poniżṅe
ſebi ſamomu wotṙeknéwſchi, ſczerpṅe zṅeſeſch, tak, zo teiż tedém wo tei
Ródnoſczi na Pacżeṙe ṅepopużcżiſch, ha druhe dobre Skutki, kotreż hewak
tżinicż zwutżené ſé, tżiſcże pṙeicżṅewoſtajeſch; hale, kaiż nailėṗe
wėſch ha zamóżiſch, rad tżiniſch żtoż móżeſch; teje Suchoté habé teje
Stéſknoſcże dla, kiż cże znutzka cżeżi, tola ſam ſo zczéwa
ṅezakomdżiſch.

2. K.

Wone jo ẇele taikich, kiż, déż wo tei Bohwſwużownoſczi po jich Zmóſleṅu
praẇe jim ṅeṅdże, nédém wobóżni zbówaja, habé wolėṅkocża. Ṅejo ſchak
pżeczé wo Moczé toh’ Cżwojeka, kah, po kaikim Pucżu hicż cze, hale Bóh
je jo, kiż kóiżdomu tón joho Pucż wumėṅa; wón Nadu dawa ha tróżtuẇe, déż
czé, kaiż dobṅe cze, komuż cze; kaiż Jomu ſo lubi, ha nitżo <pb
n="176"/>jacz. Ne̓kotrém ṅekedżbniwém jo ta Nada teje wutżujitṅeje
Pobożnoſcże Pżileżnoſcz bówa, zo ſu ſami ſo zahubili; dokelż ſu czéli
jacz tżinicż, hacż wo jich Moczé be̓, ṅeladaiſchi na tu kuſchu Mėru teje
ſwojeje Mólicżkoſcże, ſu je̓li jacz po tei he̓czniwei Żadoſczi teje
ſwojeje Wutrobé, déżli po tém Roſudżeṅu ſtrowoho Rozoma. Ha dokelż woni
na jaczé, na wėtże ſo zkróblili ſu, hacż Bohu ſo lubeſche, tohodla ſu tu
Nadu khe̓cz zas wotbóli. Tak ſu zczéwa wokhudżili, ha wo tei ſwojei
Nikaikoſczi zawoſtajeni Cżi, kiż bėchu zamóſlili te ſwoje Ne̓zdo do Ṅeƀes
ſebi ztwaricż; zo zponiżeni, ha do naheje Khudobé poſtajeni bóchu wukli
ṅele̓tacż ze ſwojimi Kżidwami, hale tu ſwoju Nadżiju me̓cż pod témi mojimi
Kżidwami. Kiż na tém Pucżu toho Kṅeza hiżcże Nowotnikoẇe — ſami mawko
zpótali ſu, cżi, joli zo ſo ṅedżerża po tém Wuradżeṅu rozomnéch
Ẇednikow, móża zlóchka zhebani ha wurażeni bócż.

3. K.

Czeidża-li woni radſcho je̓cż po tém ſwojim Zamóſleṅu, déżli we̓ricż
druhim hiżo wuzpȯtuwaném, tak budże z nimi ſtraſchṅe wupanécż, joli zo
wot toho ſwojoho <pb n="177"/>Zmóſleṅa ſo zawrócżicż dacż ṅechadża.
Taiczé, kiż ſebi zdadża ſami doſcz mudri bócż, maja zre̓tka déh tu
Poniżnoſcz wot druhich ſo wodżicż dacż. Le̓ṗe jo mawo Wuſtoinoſcże ha
kuſchi Rozomcżk mėcż z tej’ Poniżnoſczu, déżli wilke Pokwadé téch
Wėdomoſcżow z tém prózném Zpodobaṅom na ſebi. Le̓ṗe za tebe jo mawo mėcż,
déżli mėcż ẇele, żtoż tṙebai bó cże hordoho ztżiniwo. Doſcz rozomṅe ſo
ṅezadżerżi, kiż wo tém Wutżuwaṅu toho ſwódnoho Tróżta czéwoho ſo poda
tei Ẇeſowoſczi, zabówſchi na tu ſwoju pṙedawſchu Nuzu, ha pużcżiwſchi tu
tżiſtu Bojoſcz toho Kṅeza, kotraż ſo bóji, zo ta nadṅe data Nada bó
tṙebai zas wotewzata ṅebówa. Hale teiż doſcz deṙe zmóſlené ṅejo Tón, kiż
wo Tżaſu toho Hoṙa ha kaikejeżkuli Cżeże nimale zaczwévéluẇe, ha wo tei
Dowe̓rnoſczi popużcżiwſchi, wote mṅe tak ſebi ṅemoſli, ke mni tak ſo
ṅedżerżi, kaiż bó dérƀaw.

4. K.

Żtóż wo Tżaſu dobroho Mėra jara wėſté bócż cze, Tón budże tżaſto wo
Tżaſu teje Wóiné jara zrażené ha bojazné namakané. Oh! débó té praẇe
ẇedżaw, poniżné ha mólicżki wo ſebi zwoſtawacż, <pb n="178"/>ha ſchė
Nawrócżeṅa toho twojoho Ducha deṙe pome̓rnoſcżecż ha praẇe rjadnoſcżecż,
té ſchak ṅebó tak khe̓czé do Stracha panéw, ṅebó tak zlóchka ſo
poſtortżiw. Lei dobru Radu: Déż wo twojim Duchu ta Nutérniwoſcz ſo żeli,
tedém ſebi rozmóſlei, kah budże —, déż telei ṅeƀeſke Swe̓two ha Woṙewaṅo
zas cżi woteṅdże —. Ha déż tak ſo cżi dóſchwo jo, móſli ſebi, zo ſchak
tola hiżcże zas k tebi ſo wrócżicż móże telei Swe̓two, kotreż cżi ja na
Tżas wotewzaw ſém, tebi k Warnuwaṅu, mi pak k ẇetżei Tżeſczi.

5. K.

Taike Pozpótuwaṅo jo cżi zpomóżniſche, déżli, zo we̓cżṅe po twojei Woli
ſcho bó ſo cżi praẇe tżiniwo. Pżetoż te Zaſwużbé nimaja ſo me̓ricż z
toho, zo jedén jacz Wozjeẇeṅow ha Potróżtuwaṅow pome̓je; teiż nicz z
toho, zo ma ẇele Wuſtacża do Piſma, habé zo na jene wóſche Me̓ſto ſadżené
jo, ne̓ ſchak; hale z toho, zo jo zakrucżené wo tei prawei Poniżnoſczi,
ha wupelṅené z tej Luboſczu k Bohu; zo wo wſchim woprawdże, ha powṅe ƀe
wſchoho pobotżnoho Wotpoladaṅa póta tu Tżeſcz bożu; zo ſam ſo za nitżo
<pb n="179"/>ma, ſam ſo nawoprawſke zadzpėje, ha jacz Ẇeſowoſcże na tém
ma, zo teiż wot druhich zadzpėwané ha zponiżané jo, hako zo bó tżeſcżené
bów.

Woſémé Stawcżk.

Pżed Bohom hacżnanaibóle ſo poniżei.

1. S.

Rétżecż czu k mojomu Kṅezei ja, kiż ſém Próch ha Poṗew. Dżerżu ſo za
ne̓żto jacz, lei, té ſam ſtejiſch pżecżiwo mi, te moje Rėchi na mṅe
ſwe̓tzja, ha ja napżecżo muknécż ṅemóżu. Joli zo pak ja ſam ſo
wożpatnoſcżu, do toho mojoho Nitżo ſo zpodmuṙu, zczéwa hoṙedam do ſo
ſamoho żto dżerżecż, ha do Prócha rozpanu, kaiż teiż woprawdże Próchſém;
tak ta twoja Nada nadṅe ke mni ſtupa, ha k tei mojei Wutroƀe ſo
zpżibliżi te twoje Swe̓two; ha ſcho, żtoż ja ſo zezdanu bócż, kaiżkuli
mawko to teiż jo, ſcho ſo zpodmuri do teje Hubiné toho mojoho Nitżo, ha
zpeṙchṅe na we̓cżne. Wo twojim Swe̓tẇe rozpokażeſch té mi ṁeſamoho, żto
ne̓t ſém; żto ſém bów; dże, kah ſém zbudżiw; ha nėt ſo ja doladam, zo
nitżo ṅeiſém, żtoż ja pṙedé ſam ṅeẇedżach. Sebi ſamomu woſtajené — ſém
ja te lube <pb n="180"/>Nitżo, ha luta Swaboſcz; déż pak te zjenémdobom
nadṅe na mṅe poladṅeſch, nédém ja woſélṅu, ha ſém zas znowa pówné
Ẇeſela. Ha jara k zpodżiwaṅu jo to, zo té tak nahle wuzbe̓ṅeſch ha tak
dobrocżiẇe wopżimṅeſch ṁe, kiż ja ſam ze ſo kaiż cżeżki Kaṁeṅ ſtaiṅe do
huboka dele ſo cżiżcżu.

2. S.

To tżiṅi ta twoja Luboſcz, kiż z Nadé mi do Pre̓dka ſtupa, ṁe wo tak
ſchelakich Nuzach podeṗera, pżed wilkimi Straſchnoſczami ṁe wobwarnuẇe,
ha, zo tu We̓rnoſcz wuznaju, ṁe wutorhuẇe z teiko Zwóſcżow, kiż k
pżerachnuwaṅu ṅeiſu. Pżetoż ja, hacż ja ſo ſamoho wopaki lubuwach, ja
ſém ſam ſo zahubiw; déż pak Tebe ſamoho lutkoho pótach, tebe z tżiſtej’
Luboſczu lubuwacż potżach, ſém ja ſo ſamoho ha Tebe ſobu namakaw; ha nėt
ṁe habén ta Luboſcz k Tebi k tomu cżėṙeſche, do teje Hubiné toho mojoho
Nitżo hiżcże hubje nutz ſo zpodmuṙecż. Pżetoż té, o naiſwótziſcha
Swódkoſcz, té zo mnu tżiniſch ſcho ẇele jacz hacż ja zaſwużu, ſcho ẇele
jacz, hacż ja ſo zważu wot tebe ſo nadżijecż habé proſécż.

<pb n="181"/>

3. S.

Kwalené bódż té mói Bóh; pżetoż hacżruniſch ja ſchoho Dobroho ṅedoſtoiné
ſém, ta twoja kraſna ha ṅepomėrna Dobrocżiwoſcz tola żeni ṅepżeſtaṅe
Dobrotu tżinicż teiż tém Ṅedżakném, ha daloko wot tebe wotwobrocżeném.
Oh! nó ſchak té ſam nas ſchėch k tebi pżewobrocż, zo bóchmó bóli
dżakowni, poniżni ha pobożni; dokelż té ſé te naſche Zpomóżeṅo, té ta
naſcha Mócz ha Sélnoſcz.

Dżeẇaté Stawcżk.

Wo wſchim ma ſo wotpoladuwacż na Boha.

1. K.

Séhno, żadaſch té woprawdże powṅe ſo wozbóżnoſczicż, tak dérbu ja bócż
te twoje naiwóſche, ha naipoſleṅſche Wotpoladaṅo. Z toho Wotpoladuwaṅa
na mṅe budża wutżiſcżene te twoje Żadoſcże, kiż tżaſto na tebe ſamoho,
ha na te Ztwoṙeṅa ſo dele khileja. Pżetoż kaiż té wo ne̓tżim pótaſch ſo
ſamoho, nédém té wo ſebi ſwabiſch, ha ſknéjeſch. Nó da, ſchitko naipṙedé
na mṅe zwrócżei, dokelż ja je ſém, kiż ja ſchitko ztworiw, ha ſcho, żtoż
maſch, cżi daw ſém. Kóiżdżicżku We̓cz té tak wobladui, hako ne̓żto, żtoż
żurli <pb n="182"/>ha wube̓ṅe ze mṅe, kiż ja ſém ta naiwóſcha Dobrota; ha
potaikim ma ſchitko zas ſo zawrócżicż ke mni, hako k tomu ſwojomu
Zpotżatkei.

2. K.

Tón Mólicżki, ha tón Wilki, tón Khudé ha tón Bohaté, ſchiczé ze mṅe hako
z toho żiwoho Kużowa tżėraja tu żiwu Wodu téch Nadow; ha kiż radżi
zdobṙej’ Wolu mi ſwuża, cżi budża Nadé na Nadé dóſtawacż. Żtóż pak wo
nėtżim druhim déżli wo mni Tżeſcz póta, habé wo nėkaikei druhei Dobrocże
ſo wobẇeſelecż cze, toho Ẇeſelo ſchak ṅebudże żane we̓rne wontrajacze
Ẇeſelo; ta joho Wutroba jomu nidé ṅebudże roſche̓rokoſcżena, t. r. powṅe
wolożena, hale ſchelako woble̓huwana ha cżėſnoſcżena. Żtoż tṙebai dobre
na tebi jo, wot toh’ nitżo ṅeſmėſch pżizpe̓cż ſebi ſamomu, ha teiż żanomu
druhomu Cżwojekei ṅechaw pżizpe̓cż te Dobre, żtoż na nim widżiſch; hale
ſcho powṅe zwrócż na Boha, ƀez kotrohoż ſchak żadén Cżwojek nitżo nima.
Schitko ſém Ja daw, ſcho, żtoż maſch, ſcho maſch z teje mojeje nadṅeje
Wole; ha ja z wilkej’ Krutobnoſcżu pominam, zo za wſchitko Mi ſo
dżakuẇeſch.

<pb n="183"/>

3. K.

Tolei jo ta prawa We̓rnoſcz, z kotṙejuż ſo wotecże̓ri ta Żadoſcz prózṅeje
Tżeſcże. Jo pak ta ṅeƀeſka Nada, jo ta prawa Luboſcz do Wutrobé
nutzdóſchwa, tak tam ṅejo żana Zawiſcz, żane Cże̓ſnoſcżeṅo, ha żana
zkradżna ṅeporjadna Luboſcz tam Me̓ſta ṅezme̓je. Pżetoż ta bóizka Luboſcz
— Ta ſchak ſchitkoṙeṅe pżedobódże, wona teiż rozcżeṅe ha wobſélṅa ſche̓
Moczé teje Duſche. Czeiſch té Rozoma wużiwacż, tak budżeſch té na mni
ſamémlutkim ſo wobẇeſelecż, ke Mni ſamomlutkomu ſo dowėricż; pżetoż wón
ſchak Nichtó dobré ṅejo, déżli Bóh ſam lutki; Tón ma ſo kwalicż wóſche
ſchoho, Tón ma ſo hordoſczicż wo wſchitkim.

Dżeſaté Stawcżk.

Woſtaiſchi toho Swėta Bohu ſwużicż —, to jo jara ſwódke.

1. S.

Kṅeże, ja pak czu zas rétżecż, ha ṅecham dlėje ṁeltżecż; te moje czu ja
prajicż do Wuſchow mojomu Bohu, mojomu Kṅezei, ha mojomu Kralei, kiż jo
wo tei Wóſokoſczi. Oh kah jara wilka jo ta Doba teje twojeje Swódkoſcże,
<pb n="184"/>kotruż té, Kṅeże, zakhowanu maſch za Téch, kiż Tebe ſo
boja! Hale, żto ſé haklei Tém, kiż cże lubuẇu? Żto Tém, kiż cżi z pownej
Wutrobu ſwuża? Hai woprawdże, k wuprajeṅu ṅejo, kaika Swódkoſcz to jo,
wo tém Duchu wobladuwacż Tebe, ha te twoje bóizke Wėczé, kaiż je té k
zawoladaṅu daẇeſch Tém, kiż cże lubuẇu. Tu Swódkoſcz teje twojeje
Luboſcże ſé mi wopokazaw naibóle wo tém, zo té ṁe, hacż ja hiżcże
ṅebe̓ch, ztworiw ſé; ha déż ja daloko wot tebe bwudżach, ſé ṁe zas na
prawé Pucż zẇed, zo Tebi bóch ſwużiw; ha ſé pżiporutżiw, zo dérbu cże
lubuwacż.

2. S.

O Żurwo wėcżneje Luboſcże, żto mam wot tebe prajicż? Kaha mów ja zabócż
na Teƀe, kiż té tak nadṅe na mṅe ſé zpómniw, teiż tedém hacż ja hiżo
zeſknéw ha zdérnéw bėch wo mojich Rėchach? Miwoſcz ſé tżiniw z twojim
Swużownikom wóſche ſcheje mojeje Nadżije; ha ſé ṁe, kiż ja toho na żane
Waſchṅo hódni ṅebėch, ſé ṁe wobdariw z twojej’ Nadu ha z twojim
Pżecżelſtwom. Za tulei Nadu, z tżim da mów ja tebi duſchṅe doſcz ſo <pb
n="185"/>podżakuwacż? Pżetoż wone ſchak ṅejo ſche̓m tak kaiż mi to
popżate, zo móli ſchoho ſo lózuwacż, tón Swėt zczéwa pużcżicż, ha wo
jeném Klóżtéṙe ſo zkhowacż, jene ſamitkowne Żiẇeṅo ẇeſcz ƀe wſcheje
ſwėtṅeje Staroſcże. Hacż da jo to żto ẇele, zo ja tebi ſwużu, Tebi,
Kotromuż ſwużicż — tak kóiżdoho Ztwoṙeṅa Winoitoſcz jo? Żeſṁe ſchak mi
żto wilke ſo zezdacż — Tebi ſwużicż me̓cż —; hale wele jacz to mam
dżerżecż za nėżto wilke ha zpodżiwne, zo té tak khudoh’ ha ṅedoſtoinoho
Cżwojeka, hako ja ſém, do Swużbé nadṅe hoṙeƀeṙeſch, ha ṁe poſtajiſch do
toho Rjada téch twojich lubéch Swużownikow.

3. S.

Lei, ſcho żtoż mam, ha z tżimż cżi ſwużu, ſcho jo Twoje, ſcho mam wot
Tebe. Hale tu prawu We̓rnoſcz wuznacż, Té ſchak Mi jacz ſwużiſch, déżli
ja Tebi. Pżetoż Ṅebjo ha Zeṁa, ſchitke We̓czé, kiż té tomu Cżwojekei k
Swużƀe ztworiw ſé, pżeczé tak ṙecz na twoju Porutżnoſcz wakaja, ha
ſchėdṅe tżiṅa, żtożkuliż té jim każeſch. Ha to jo hiżcże ne̓żto mawo;
pżetoż teiż Jandżelow ſé té tomu Cżwojekei k Swużƀe poſtajiw. Hale pżede
wſchim tém jo tola ẇele ẇele jacz To, <pb n="186"/>zo té nadṅe czéw ſé
teiż Sam tomu Cżwojekei ſwużicż, ha ſlubiw ſé, jomu ſo ſamoho dacż.

4. S.

Żto da mam cżi ja dacż za wſchitke telei tawzént Tawzénté téch Dobrotow?
Oh! zo bóch ja mów Tebi ſwużicż ſchitke Dné mojoho Żiẇeṅa! Oh, zo bóch k
tom’ zroſcżené bów knaiṁeṅſchom tola jedén Dżeṅ tebi duſchṅe doſcz
poſwużicż! Hai, Té ſé tón mói Kṅez, ha ja ſém tón twói khuduſchki
Swużownik, kiż ja tu Winoitoſcz na ſebi mam Tebi ſwużicż ze wſcheje
mojeje Móżnoſcże; ha Tebe kwalicż —, to ſo mi żeni woſtudżicż ṅedérbi.
Tak teiż ja czu, tak je żadam; ha żtoż mi zbrachṅe, to té ſam nadṅe
dorunai, wote mṅe te Ṅepowne za Powne hoṙewoz.

5. S.

Wilka Tżeſcz, wilka Hordoſcz jo, Tebi ſwużicż, ha Twoje dla ſchitko
druhe tżiſcże kedżbu ṅeme̓cż. Pżetoż, jara wilke Nadé dóſtanu, kiż z
dobrém ſo podawaja tei twojei naiſẇacżiſchei Swużƀe. Te naiſwótziſche
Wokżeẇeṅa Sẇatoho Ducha namakuẇu cżi, kiż z Luboſcże k tebi - zczéwa ſo
wuzwinu ſchoho mjaſnoho Wobẇeſeleṅa. Wilku Swobodnoſcz <pb
n="187"/>nadobódu cżi, kiż toho twojoho Ṁean dla tón wuſki Pucż
naſtupja, ha ſche̓ ſwe̓tne Staroſcże wotpowoża.

6. S.

Bohu ſwużicż —, oh to jo jene zpodobne ha zẇeſeliwe Swużowniſtwo, kiż
Cżwojeka we̓rnoſcziẇe wuſwobodżi, ha woſẇatoſczi! Hai ſẇaté jo tón Żtant
teje praweje Bohuſwużownoſcże, kiż Cżwojeka tżini tém Jandżelam
zporunoſcżenoho, Bohu woſobṅe luboho, tém Djabowam traſchiwoho, ha
ſchitkim We̓riwém tżeſczownoho! Oh! rad ma ſo heṙebracż, ha wėcżṅe ma ſo
żadoſcziẇe pótacż telei Swużowniſtwo, z kotrémż ſo dóſtaṅe ta naiwóſcha
Dobrota, ha ſo warbuẇe te Ẇeſelo, kiż wontraje ƀez Kóncza!

Jėdnaté Stawcżk.

Teje Wutrobé Pożadaṅa maja ſo roſudżecż ha pomėrnoſczecż.

1. K.

Séhno, té maſch hiżcże ẇele wuknécż, żtoż hiżcże doho deṙe doſcz
nawuknéw ṅeiſé.

S. Żto jo to, Kṅeże, żtoż hiżcże lėṗe wuknécż mam?

K. Zo té kóiżdu twoju Żadoſcz mi <pb n="188"/>k Noham powożiwſchi zczéwa
do mojeje Wole podaſch; zo wo nitżim ṅelubuẇeſch ſo ſamoho, hale tak
ṙecz pżeczé na Skóku ſé rad dopelnicż tu moju Wolu. Tżaſto wo tebi ſo
zahoṙa wėſte Żadoſcże, ha do Skóka cże cżėṙa; hale rozladai deṙe, żto
cże poprawdże cże̓ṙi, hacż ta moja Tżeſcż, hacż tṙebai jacz tón twói z
toho pótané Wużitk. Sém ja ta Wina teje twojeje Nuternoſcże, tak
budżeſch té deṙe zpokojom, kaiżkuliż ja tei Wėczé wupanécż darn; pótaſch
pak té ṁeltżo wo ne̓tżim ſo ſamoho, lei, habén tolei je jo, żtoż cżi
Zadże̓wki ha Cżeże nakwaduẇe.

2. K.

Ḃer da ſo nakedżbu, ẇele ṅetwar na żanu twoju Żadoſcz, kotreiż wo ſebi
ſé darp hoṙepżiṅcż ƀez toh’, zo pṙedé Ṁe bó za Radu praſchaw; té tṙebai
mów po Tżaſu Toho ſo kacż, mówo ſo cżi ṅelubicż To, żtoż zprėṅa ſo cżi
zpodobaſche, ha żtoż té hako ne̓żto le̓pſche tak nutérniẇe pożadaſche.
Cżwojek ſchak ṅedérbi zmolom do Moczé ſo podacż kóiżdomu Zpohnucżu, kiż
ſo zezdaṅe dobre bócż; teiż ṅedérbi zmolom zacżiſnécż kóiżde taike
Zpohnucżo, kiż wopatżne ſo zda, ha tohodla jom’ pżecżiwnejo. Drudé jo
naizprawniſcho, <pb n="189"/>trochu ſo dlijicż, ſam ſo wotdżerżuwacż
teiż wot dobréch Potżinkow ha Żadoſczow, zo tṙebai z tém pżekwataném
Zpėchom tón twói Duch bó do Rozperſcheṅa ṅezabėiżaw; zo té z tém twojim
ṅeporjadném Zadżerżeṅom bó Druhim Pohórſchka ṅenatżiniw, habé z toho, zo
Druzé jara ſo cżi ſtajeja, nahle zmólené ha porażené ṅepanéw.

3. K.

Drudé pak tola teiż ſo ſwuſcha Hwawt potṙebacż, ha tém zmóſwoitém
Pożadaṅam krucże ſo ſtajecż; kedżbu ṅemėcż, żto cze, habé żto nócze te
Mjaſo; hale ẇele jacz na to dże̓wacż, zo, ṅech teiż ṅecha, tola dérbi
tomu Duchei ſo podcżiſnécż. Ha ma ſo pojimacż, k Swużowniſtwu ſo
pżimoczuwacż tak doho, hacż zwukṅe k ſchomu ſo podwolecż, z mawém ſo
zpokojicż, hai ſo wobẇeſelecż na tém, żtoż ſnadne, żpatne jo, ha żeni
ṅemoſkotacż na nėżto ſebi ṅeprawo.

Dwanaté Stawcżk.

Kah ma ſo wondżerżecż wo tei Sczerpnoſczi, ha wo tém Wojuwaṅu napżecżo
zwém Pożadoſczam.

1. S.

Kṅeże Bożo, kaiż widżu, Sczerpnoſcz <pb n="190"/>jo mi jara tre̓bna;
dokelż wo témlei Żiẇeṅu jenomu jara ẇele na prėki pżiṅdże. Pżetoż
kaiżkuli ja teiż tón mói Pokoi zrjadnoſcżam, te moje Żiẇeṅo ſchak ƀez
Wóiné ha Boloſcże bócż ṅemóże.

2. K.

Tak ſo ma, Séhno. Hale habén tohodla jo ta moja Wola, zo té haklei
ṅepótaſch taikoho Pokoja, kiż bó Zpótuwaṅow zmiṅené bów, ha
Pżecżiwnoſcżow ṅepótnéw; hale zo ſebi móſliſch tón Pokói namakané me̓cż
teiż tedém, déż ſé ze ſchelakimi Ṅezpodobnoſcżami pozpótuwané, ha z ẇele
Pżecżiwnoſcżami wuzpótuwané. Prajiſch tṙebai, zo ẇele zṅeſcz ṅemóżeſch,
kah da budżeſch ne̓dé wutracż tón Woheṅ toho Tżiſcża? Z dẇeju Zwóſcżow ma
dżén tola pżeczé ta ṁeṅſcha ſo wubracż. Zo da mów wucżeknécż tém
pżichodném wėcżném Żtravam, kwadż ſo na to, te pżitomne Zwóſcże Boha dla
wo Zpokoinoſczi pżėtracż. Hacż tṙebai té me̓niſch, zo Cżwojekoẇe toholei
Swe̓ta nitżo habé mawko cżerpja? Praſchei Téch, kiż hacż nanaibóle po
kṅezkim ſo dżerża, ha budżeſch hinak zhonicż.

3. S.

Hale, prajiſch té, woni maja ẇele <pb n="191"/>Wobẇeſeleṅow, woni tżiṅa
kaiż jim ſamém ſo zaczéje; ha tak te ſwoje Cżeże mawo waża.

4. K.

Ṅech bó teiż tomu tak bówo, zo maja, żtożkuli pożadaja; hale, żto
mėniſch, kah doho budże warnuwacż? Lei, cżi, kiż jow na Swe̓cże ſchoho
doſcz maja, budża zaṅcż kaiż tón Kur, ha na te jedénmól zaṅdżene Ẇeſela
potém jacz zpomṅene ṅebudże. Hale teiż, kaiż doho hiżcże wo témlei
Żiẇeṅu ſu, woni wo téch ſwojich Ẇeſelach ƀez Hórkoſcże, ƀez Woſtudé ha
ƀez Bojoſcże ṅewotpotżuẇu. Pżetoż z tejeſameje Wėczé, z kotṙejeż ſebi
Wobẇeſeleṅa natżiṅa, z teje ſameje jara tżaſto k Żtrave dóſtanu Boloſcz.
Jim ſo praẇe ſtaṅe, zo, dokelż ṅeporjadṅe pótaja Wobẇeſeleṅa ha za nimi
haṅeja, tulei ſwoju Żadoſcz dopelniwſchi ṅeiſu ƀez Wohaṅƀeṅa ha ƀez
Hórkoſcże. Oh kah krótke, kah hebate, kah ṅeporjadne ha rozne ſu ſchitke
jich Wobẇeſeleṅa! Tola pak kaiż pjeni ha ſlepi woni na to ſo ṅedoladaja,
hale hako ṅerozomne Zkocżata za nėkaike ſnadne Wobẇeſeleṅo toho hinitoho
Żiẇeṅa nadeṅdu tu Sṁercż teje Duſche. Nó da, mói Séhno, té ṅeṅdż <pb
n="192"/>po twojich Pożadaṅach, ha wotwobrocżei ſo wot teje twojeje
Wole. Wo tém Kṅezu ſo wobẇeſelei, ha wón budże cżi dacż, żtoż ta twoja
Wutroba żada.

5. K.

Pżetoż żadaſch té wo Wėrnoſczi wobẇeſelené, ha wote mṅe dobṅe
potróżtuwané bócż; lei, wo tém Zadzpe̓waṅu ſchoho Swe̓tnoho, ha wo
Wotpóſuwaṅu ſchitkich deleṅich Wobẇeſeleṅow budże cże nadeṅcż te
Żonuwaṅo, ha dobne Potróżtuwaṅo budże cżi date. Ha kaiż ẇele bole té ſo
wotcżeṅeſch wot ſchoho toho, żtoż cżi te Ztwoṙeṅa zẇeſeliwo potékuẇu,
tak ẇele ſwódniſche ha móczniſche Potróżtuwaṅa budżeſch wo mni namakacż.
Hale zpre̓ṅa budżeſch je ṅedóſtacż ƀez wėſtoho Porudżeṅa, ƀez wobcżeżnoho
Żtréta. Napżecżo budże ſo cżi ſtajecż te huboko zakoṙeṅene Nawtżeṅo;
hale teſame budże tola ſo pżedobócż z jeném le̓pſchim Nawtżeṅom. Napżecżo
budże moſkotacż te Mjaſo; hale te budże wupżijate z tej’ Nutérniwoſczu
toho Ducha. Budże cże żtżuhacż, hórku Ṅezpokoinoſcz wo tebi hoṙemucżicż
tón ſtaré Had; hale Tón budże z Modleṅom wotehnaté, ha teiż z wużitném
Dżėwom, <pb n="193"/>kotreż w ſwojim Tżaſu podżėwaſch, budże jomu tón
Pżiſtupk k tebi wilki Tjel zakwadżené

Tzinaté Stawcżk.

Wot Poſuſchnoſcże poniżnoho Podatoho po tém Pżikwadże Jėzuſa Kréſtuſa.

1. K.

Séhno, żtóż na to dżėwa tei Poſuſchnoſczi ſo wotcżanécż, Tón ſam ſo
wotcżeṅe tei Nadże; ha żtóż póta me̓cż ne̓żto woſebe ſam za ſo, pżiſadżi
to, żtoż ſchiczé pjezjene maja. Żtóż tomu ſwojomu Wóſchomu ſo
ṅepodcżiſṅe rad ha z dobrej’ Wolu, Tón je wopokaże, zo te joho Mjaſo
hiżcże ṅejo jomu dozpowṅe poſuſchne, hale zo tżaſto ſo woṗera ha
napżecżo zmoſkocze. Wukṅ da tomu twojomu Wóſchomu zpėſchṅe ſo
podcżiſnécż, żadaſch-li te twoje ſamotne Mjaſo pod ſo krédnécż. Pżetoż
zkeriſcho ſo pżedobódże tón wonkotżné Napżecżnik, déż tón znutznité
Cżwojek zapuſtcżené ṅejo. Wón ſchak ṅejo żadén hórſchi Ṅepżecżel teje
Duſche, kiż bó cżi jacz Cżeże natżiniw, hacż té ſam ſebi natżiniſch, déż
z tém twojim rozomném Duchom praẇe zjenoho ṅeiſé. Hai, té maſch wuknécż
ha nawuknécż ſo ſamoho woprawdże zadzpe̓wacż, czeiſch-li <pb
n="194"/>dobócż na Mjaſu ha Kṙeji. To, zo té hiżcże ſo ſamoho jara
ṅeporjadṅe lubuẇeſch, to jo ta Wina, zo tak jara ſo wotlakuẇeſch Druhim
do jich Wole ſo podacż.

2. K.

Hale żto wilke bó da bówo, zo té, kiż té ſé Próch ha nitżo, Boha dla
jenomu Cżwojekei ſo podcżiſṅeſch; déż ja, tón Schohomóczné ha Ẇerſchiné,
kiż ja ſchitke We̓czé z Nitżoh’ ztworiw ſém, twoje dla Cżwojekam poniżṅe
ſo podcżiſnéw ſém? Ja ſém czéw bócż pżede wſchimi tón naiponiżniſchi,
tón nainiſchi, zo té toho twojoho wóſokoho Ducha z tej’ mojej’
Poniżnoſcżu bó dele zcżiżcżaw. O té Prócho, wukṅ dżén poſkacż! O té Zeṁa
ha Lina, wukṅ dżén ſo zponiżecż, ha pode wſchimi Nohami ſo zibuwacż!
Wukṅ pżewamacż te twoje Zaczéwaṅa, ha ſo zwożuwacż ke wſchei
Podcżiſnoſczi.

3. K.

Na ſo ſamoho ſo rozne̓waiſchi, ṅedai tomu Naduhaṅu wo ſebi hoṙepżiṅcż;
hale wo twojei Moſé bódż tak mólicżki, ha wopokaż ſo tak podcżiſṅenoho,
zo móli ſchiczé na tebe teptacż, ha kaiż Bóto na Pucżu cże rozteptacż.
Mizerné Cżwoitże, na tżo da mów pozkorżuwacż? Zmazané<pb n="195"/>zané
Rėſchniko, żto da maſch napżecżo ṙecz Tém, kiż cże ſwaṙa ha dele tżiṅa,
Té, kiż té tak huſto Bohu ſo zpżecżiwiw, ha tak ẇele krótż tu Helu
zawinéw ſé? Hale ja, z Nadu na tebe poladnéwſchi, ſém cże pżelutuwaw,
dokelż ta twoja Duſcha pżed mojim Woblitżom ważniwa be̓; zo té tu moju
Luboſcz zpóznaiſchi, za te wote mṅe dóſtate Dobroté pżeczé dżakowné, ƀez
Pżeſtacża bó ſo zwożuwaw k tei we̓rnei Podcżiſnoſczi ha Poniżnoſczi, ha
ſczerpṅe je zṅes, déż zadzpėwané ſé.

Żtérnaté Stawcżk.

Bóizke Sudżeṅa ſu nam zakhowane; to rozpómṅ, zo bó ſo ṅepżezbėnéw.

1. S.

Kṅeże, te twoje Sudżeṅa na mṅe traſchiẇe zaṙimotaja, z Bojoſczu ha z
Tżepotaṅom zatżaſeſch té ſchitke moje Koſcże, ha ta moja Duſcha jara
jara ſo zaſtróża. Ja ſteju wopróſtṅené, ha rozpómṅu: zo teiż te Ṅeƀeſa
ṅeiſu tżiſte pżed tém twojim Woblitżom. Sé té wo Jandżelach Rėch
wuladaw, ha téch Jandżelow ṅepżelutuwaw, żtoha da budże ſo zo mnu ſtacż?
Te Vėzdé ſu z Ṅebja wu<pb n="196"/>panéwo, ha ja, kiż Próch ſém, żto da
ſme̓w ja ſam ſebi we̓ricż? Teiż Taiczé, kotréchż Skutki ſo zdachu kwawne
bócż, teiż Taiczé ſu hacż nanaihubſcho dopanéli; ha kiż tón Kle̓b téch
Jandżelow jėdżechu, téchſaméch ſém po Tżaſu widżaw ze Swiṅimi ſo
wobẇeſelecż na Wotrubach ha Swodżiznach.

2. S.

Tak da ṅewobſteji żana Sẇatoſcz, joli zo té Kṅeże tu twoju Ruku
wotcżeṅeſch; ṅepomha żana Mudroſcz, joli zo té wodżicż pżeſtaṅeſch;
ṅepomha żana Krutobnoſcz, joli zo té pżeſtaṅeſch podeṗeracż; ze Stracha
ṅejo żana Tżiſtota, joli zo jeje té ṅezakitaſch. Kaiżkuli teiż jedén ſam
ſo na kedżbu ƀeṙe, to hiżcże żto ṅewutżini, joli zo k tom' ṅepżiṅdże te
twoje ſẇate Wobwachuwaṅo. Pżetoż mó, wot teƀe popużcżeni, do Tonidwa ſo
pżepaduẇemó, ha kóncz ƀeṙemó; hale, wot tebe nadṅe zapżijecżi, zas ſo
hoṙe ṙebamó, ha nowe Żiẇeṅo nadobódżemó. Mó ſchak ſmó Ẇertawki pżeczé ſo
pżewobrocżamó; hale té nas zkrucżeſch; mó pżeczé ſtudṅemó, hale té nas
zarėwaſch.

3. S.

Oh kah znizka ha żpatṅe mam ſebi ja <pb n="197"/>móſlicż wot ſo ſamoho?
Kah tżiſcże za nitżo dżerżecż to, żtoż tṙebai ſebi zezdanu dobre na ſebi
me̓cż! Oh kah huboko mam ja ſo ſamoho podpowożecż tém twojim ṅednódnitém
Sudżeṅam, o Kṅeże, dżeiż ja ſo doladam, zo ja żto dale ṅeiſém, déżli
Nitżo —, ha Nitżo —. O ṅepżeme̓ritna Hora! O Moṙo, kiż Dna ha Hacżeṅi
nima! Dże da jo dale żana zkradżna Vawdka za te wupo Hordżeṅo? Dże
woſtaṅe, na tżo ſo zepera te Dowe̓ṙeṅo na tu ſwoju ſamotnu Mócz? Te
prózne Hordżeṅo czéwo ſo zpodmuri wo tei Hubiṅe téch twojich Sudżeṅow na
mṅe.

4. S.

Żto jo ſchitke Mjaſo pżed twojim Woblitżom, o Bożo? Hacż da móże ta Lina
hordżicż napżecżo Tomu, kiż z ṅeje Sudoẇo dże̓ẇe? Kah da mówo prózne
Rétże do wóſoka zehnacż Toho, kotrohoż Wutroba wo Wėrnoſczi Bohu
podcżiſṅena jo? Oh, kohoż ta We̓rnoſcz jedénmól ſebi zpodcżiſṅenoho ma,
toho tón czéwé Swe̓t hoṙekrédnécż ṅebudże; ṅech joh' teiż ſche̓ch Hubé
kwala, to ſchak kuſa ṅenazibṅe toho, kiż tu czéwu ſwoju Nadżiju wo Bohu
zakrucżiw jo. Pżetoż teiż cżi, kiż rétża żtoż rétża, lei! ſchiczé <pb
n="198"/>ſu Nitżo; woni ſami zaṅdu z tém Zénkom ſwojich Swowow; hale ta
We̓rnoſcz toho Kṅeza woſtaṅe we̓cżṅe.

Pjatnaté Stawcżk.

Kah ma ſo Cżwojek zadżerżecż, déż nėżto pożada.

1. K.

Séhno, wo kóiżdei We̓czé prai taklei: Kṅeże, joli zo Tebi ſo lubi, ṅech
ſo to tak ſtaṅe. Kṅeże, joli zo k twojei Tżeſczi jo, tak ṅech ſo tolei
ſtaṅe wo twojim Ṁeṅe. Kṅeże, widżiſch té, zo to mi dobre ha zpomóżne jo,
tak dai mi toho ſo potṙebacż Tebi k Tżeſczi. Widżiſch pak té, zo to mi
bó żkódne bówo, zo tei mojei Duſchi k Zbóżnoſczi bó ṅetéwo, woz ſchak ze
mṅe pṙeicż teiż tu Żadoſcz za tém. Pżetoż wona ſchak ṅejo kóiżda Żadoſcz
wot S. Ducha, hacżruniſch teiż Cżwojekei ſo zda prawa ha dobra bócż.
Cżeżko jo-zpowna praẇe roſudżicż, hacż jedén dobré —, habé ne̓kaiki
czuzowné Duch k tom' cże cże̓ri To ha Tamo pożadacż; hacż tṙebai teiż
nėkaike Zmóſleṅo toho twojoho ſamotnoho Ducha cże pohnuha —.
Ne̓kotzikraſni ſu na Poſletku truṅeni, kiż pżi Pre̓dku ſo zdachu wot
dobroho Ducha ẇedżeni bócż.

<pb n="199"/>

2. K.

Tohodla, żtożkuli ſo tebi dobre ha k pożadaṅu zezdaṅe, nó tola żeni
hinak ſebi je ṅeżadai ha ṅeproſch, déżli wo Bojaznoſczi pżed Bohom, ha
wo wutrobnei Poniżnoſczi; ha hacż nanaibóle na to ſo zpinai, zo tu twoju
Wolu tak ṙecz ſtronu wotpowożiwſchi —, ſchitko mi powṅe do Moczé
podaſch, ha ṙekṅeſch: Kṅeże, té je we̓ſch, kah naile̓pe jo —; ſtaṅ ſo To
habé Tamo, kaiż Té zeczeiſch. Dai, żtoż czeiſch, kaiż ẇele czeiſch, ha
déż czeiſch. Tżiṅ zo mnu, kaiż té we̓ſch, ha kaiż tebi naile̓ṗe ſo lubi,
ha tebi k ẇetżei Tżeſczi jo. Sadż ṁe, dżeiż té czeiſch, ha powṅe po
twojei Woli tżiṅ zo mnu wo wſchitkim. Ja ſém wo twojei Ruczé; wobrocżei
ha pżewobrocżei ṁe do Kowa woko. Lei, twói Swużownik ſém ja, hotowé ke
wſchomu; pżetoż ja ſchak ṅeżadam żiwé bócż ſebi ſamomu, hale Tebi —; oh!
zo to doſtoiṅe ha dozpowṅe bó ſo ſtawawo!

3. S.

O té naidobrocżiwſchi Je̓zuſo, popżei mi tu twoju Nadu, zo taſama bó zo
mnu bówa, ha zo mnuſkutkuwawa, ha hacż do Kóncza zo mnu zwoſtawa. Té<pb
n="200"/>ſam je tżiṅ, zo ja wėcżṅe żadam ha czu To, żtoż Tebi
zpodobniſche jo, ha lėṗe ſo cżi lubi. Ta twoja Wola ṅech jo ta moja —;
ha ta moja Wola ṅech wėcżṅe ſo cżeṅe za tej' twojej' Wolu, ha z ṅeju
ṅech ſo tṙechuẇe hacżnanaile̓ṗe. Ṅech ſchak mam ja z Tobu jene Czu ha
jene Ṅecham, zo jenoi bóch ja ṅemów déh żto druhe czécż habé nóczécż,
déżli jenoi to, żtoż té czeiſch, ha nóczeiſch.

4. S.

Tżiṅ ſchak je té, zo ja wotemru ſchomu, żtoż na Swėcże jo; ha zo twoje
dla bóch bów hórczé zadzpe̓wané ha zaſtorkuwané wo témlei Swe̓cże. Dai
ſchak mi woſtaiſchi ſchoho, żtoż jow ſo pożada, wo Tebi wotpotżuwacż, ha
tu moju Wutrobu wo tebi zpokojecż. Té ſé tón we̓rné Pokoi teje Wutrobé,
té ſé tón jenicżki Wotpotżnik, zwonka tebe jo ſchitko luta Cżeża, luté
Ṅeme̓r. Wo témlei ſamém Pokoju, wo Tebi, kiż té ſé ta jenicżka naiwóſcha,
we̓cżna Dobrota, czu ja mėrṅe ſpacż ha wotpotżuwacż, amen.

Schėſnaté Stawcżk.

Prawé Tróżt jo ſamotṅe wo Bohu.

1. S.

Żtożkuliż ja k mojomu Tróżtei żadacż <pb n="201"/>habé ſebi wumóſlicż
mów, to ſchak ja ṅewotżakuẇu jow wo témlei Żiẇeṅu, hale wo pżichodném.
Bóch ja teiż ſam lutki me̓w ſchitke Swėta Wobẇeſeleṅa, ha ſche̓ Lóżté
wużiwacż mów; we̓ſte jo tola, zo teſame doho tracż ṅemówo. Potaikim, o
moja Duſcha, té ſchak ṅemóżeſch powṅe wutróżtuwana, ṅemóżeſch dozpowṅe
wobẇeſelena bócż, déżli wo Bohu, kiż jo tón Tróżtar téch Khudéch, tón
nadné Wokżeẇicżer téch Poniżnéch. Wotżakṅ Kwilku, moja Duſcha, dotżakai
te bóizke Slubeṅo, ha zme̓jeſch tu Pżenadobnoſcz ſchitkich Dobrotow wo
Ṅeƀeſach. Wodżiſch ṅepome̓rṅe za témilei tżaſnémi Dobrotami, tak
pżiſadżiſch te we̓cżne ṅeƀeſke Dobroté. Te tżaſne ṅech ſu cżi k
Powużicżu, te we̓cżne wo Żadoſczi. Té ſchak ze żanej' tżaſnej' Dobrotu
doſécżena bócż ṅemóżeſch, dokelż k wużiwaṅu téch tżaſnéch Dobrotow
ztwoṙena ṅeiſé.

2. S.

O moja Duſcha, bó teiż té ſchitke ztwoṙene Dobroté mėwa, té ſchak bó
tola ṅemówa zpokojena ha wozbóżnoſcżena bócż; hale wo Bohu, kiż ſchitko
ztworiw jo, wo Tém jo te twoje Zpokojeṅo ha ta powna Zbóżnoſcż; nicz dṙe
taika, <pb n="202"/>na kaikuż móſledża, ha kaikuż kwala cżi ṅerozomni
Lubuwaṙo toho Swe̓ta; hale kaikuż wotżakuẇu pe̓kni do Kréſtuſa Wėriwi, ha
drudé zawoptaja cżi, kiż po tém Duchu khodżiwſchi jeṅeje tżiſteje
Wutrobé ſu, kotréchż Wobkhadżuwaṅo jo wo Ṅeƀeſach. Nikaiki ha krótki jo
kóiżdé cżwojetżi Tróżt. Tón wozbóżnoſcziwé ha we̓rné Tróżt jo tón, kiż
znutzka wot teje Wėrnoſcże ſo dóſtaṅe. Pobożné Cżwojek ſchudżom pżi ſebi
noſé toho ſwojoho Tróżtaṙa Je̓zuſa, ha ṙekṅe k ṅomu: Kṅeże Jėzuſo, bódż
té pżi mni na kóiżdém Mėſcże, ha wo kóiżdém Tżaſu. Tón mói Tróżt ṅech jo
to, rad czécż paruwacż kóiżde cżwojetże Potróżtuwaṅo. Ha joli zo té mi
te twoje Potróżtuwaṅo wotcżeṅeſch, tak ṅech jo ta twoja Wola, ha te
twoje zprawne Pozpótuwaṅo mi za tón naiduſchniſchi Tróżt. Pżetoż té
ſchak tola ṅebudżeſch pżeczé nėwṅe tżinicż, ṅebudżeſch wėcżṅe rozécż.

Sédémnaté Stawcżk.

Schitka Staroſcz ma ſo na Boha pżepowożicż.

1. K.

Séhno, dai mi z tobu tżinicż, żtoż ja czu; ja je we̓m, żto cżi zpomóżne
jo. <pb n="203"/>Té ſebi móſliſch kaiż Cżwojek po cżwojetżim; wo ẇele
We̓czach jo ta twoja Mós taika, kaikuż ta cżwojetża Nakhilnoſcz nutzdaẇe.

2. S.

Hai Kṅeże, we̓rno jo, żtoż prajiſch. Ta twoja Staroſcz za mṅe pżedobówa
ſchitke Staraṅa, kotreż ja ſam za ſo me̓cż móżu. Jara na lóchke zepre̓né,
k Padei pżihotuwané ſteji, żtóż ſchitku ſwoju Staroſcz na tebe
ṅewotpowożi. Ach Kṅeże, ṅech jenoi ta moja Wola prawa ha kruta na tebe
zwożena woſtaṅe, tżiṅ té zo mnu, żtożkuliż tebi ſo lubi. Dérbi ſchak,
we̓ſczi dérbi dobre bócż, żtożkuliż té zo mnu tżinicż zeczeiſch. Czeiſch
té ṁe me̓cż wo Tżme̓, bódż té kwalené; ha czeiſch té ṁe me̓cż wo Swėtẇe,
bódż zas té kwalené. Lubi ſo cżi nadṅe ṁe potróżtuwacż, bódż té kwalené;
czeiſch pak té ṁe zrudżenoho me̓cż, bódż té we̓cżṅe runiſch tak kwalené.

3. K.

Séhno, taklei maſch ſtejo zwoſtacż, żadaſch-li zo mnu khodżicż. Dérbiſch
bócż runiſch tak podwolné k Cżerpeṅu, hako k Zraduwaṅu. Runiſch tak ródé
dérbiſch bócż nuzné ha khuduſchki, hako powné ha bohaté.

<pb n="204"/>

4. S.

Hai Kṅeże, rad czu ja tebi k Luboſczi cżerpecż, żtożkuliż té na mṅe
dopużcżicż zeczeiſch. Czéle jenak czu ja wot twojeje Ruki hoṙebracż te
Dobre ha te Zwo, te Swódke ha te Hórke, te Zẇeſeliwo, ha te Zrudżiwo; ha
za wſchitko, żtoż ſo mi ſtaṅe, Tebi ſo dżakuwacż. Zwarnui ṁe Té pżede
wſchim Rėchom, ha ja ſo ṅebóju teje Sṁercże, teiż ſo ṅebóju teje Hele.
Nezaſtortż jenoi té ṁe na we̓cżne, ṅezleſchui ṁe z teje Knije toho
Żiẇeṅa, tak mi ṅebudże zkodżecż, żtożkuliż teiż wot Pżecżiwnoſcżow na
mṅe pżiṅdże.

Woſémnaté Stawcżk.

Tżaſne Hubenſtwa maja ſo po Jėzuſowém Pżikwadże ſcżerpṅe zṅeſcż.

1. K.

Séhno, k twojomu Wozbóżnoſcżeṅu ſém ja z Ṅebja dele ſtupiw, ſém na ſo
wzaw te twoje Huƀenſtwa; k tom' ṁe ṅecżėṙeſche Nuza, hale Luboſcz, zo bó
té tu Sczerpnoſcz wuknéw, ha te tżaſne Huƀenſtwa ƀez Moſkotaṅa pżeṅes.
Pżetoż wot teje Żtundé toho Naſtupeṅa mojoho Żiẇeṅa hacż do Wuſtupeṅa z
tohoſamoho na tém Kżiżu-ſém ja żeni ƀez bo<pb n="205"/>loſcziwoho
Cżerpeṅa ṅebów. Na tżaſnéch We̓czach jo mi pżeczé ẇele brachuwawo;
ſchelake Pozkorżuwaṅa na mṅe ſém tżaſto pżeſwóſchecż mėw; Wohaṅƀeṅa ha
valſchne Wucżiſuwaṅa ſém pokorṅe zṅes; pwacżené ſém za Dobroté z
Ṅedżakom, za Dżiwé z Leſtéruwaṅami, za dobre Rozwutżeṅa z Deletżiṅeṅom.

2. S.

Kṅeże, dokelż té wo twojim Żiẇeṅu ſczerpné bów ſé, ha wo tém naibóle
dopelniw tu Porutżnoſcz toho twojoho Wótſcza; tak ſo pżiſwuſcha, zo ja
khuduſchki Re̓ſchnik, po twojei Woli wo Sczerpnoſczi ſo wobdżerżu; ha,
kaiż doho té zeczeiſch, tón Pżahw toholei braſchiwoho Żiẇeṅa noſchu k
mojomu Wozbóżnoſcżeṅu. Pżetoż, hacżruniſch te pżitomne Żiẇeṅo wobcżeża,
ta twoja Nada je hiżo tola jara zaſwużbniwo tżiṅi; ha tón twói Pżikwad,
teiż te Pżikwadé téch Sẇatéch, kiż hiżo do twojich Stowpow ſtupali ſu,
Te teiż tém Swabém Swe̓two ha Mócz k wutracżu pżidawaja. Za nas jo teiż
hiżo ne̓t ẇele jacz Tróżta, déżli nėdé wo tém ſtarém Zakoṅu bė; tedém
toho Ṅebja Duṙe zawṙene zwoſtawachu, ha tón Pucż k Ṅebju be̓ <pb
n="206"/>bóle ṅeznaté, ṁeṅe wuteptané, déż tak mawko bė Téch, kiż na to
ſo kwadżechu te ṅeƀeſke Kraleſtwo pótacż. Ha teiż cżi tedémſchi Zprawni,
k tei Zbóżnoſczi wuzwoleni, tola ṅemóżachu do teje ṅeƀeſkeje Zbóżnoſcże
doſtupicż, pṙedé hacż be̓ té cżerpew, ha z tej' twojej' ſẇatej' Sṁercżu
za wſchich tón Dów wuwożiw.

3. S.

O kah mam ja tebi ſo dżakuwacż, zo té nadṅe ſé czéw mi ha ſchitkim
We̓riwém pokazacż tón runé ha dobré Pucż k tomu twojomu we̓cżnomu
Kraleſtwu! Pżetoż te twoje Żiẇeṅo jo tón naſch Pucż; ha z tej' ſẇatej'
Sczerpniwoſczu za tobu krotżiczé dóṅdżemó k Tebi, kiż té ſé ta naſcha
Króna. Ṅebe̓-li Té ſam nam do Pre̓dka ſchow, ha tak nas wutżiw, żtó bó ſo
na to kwad po témlei Pucżu krotżicż? Oh kah jara ẇele bó jich daloko
dozadé woſtawo, ṅebóchu-li ladali na te twoje ſẇate Pżikwadé! Lei, mó
teiko twojich Dżiwow ha Rozwutżeṅow ſwóſchiwſchi, tola hiżcże zlóchka
woliwkṅemó; żto da bó ſo ſtawawo, débóchmó taikoho Swe̓twa k tomu
Krotżeṅu za Tobu ṅeme̓li?

<pb n="207"/>

Dżeẇatnaté Stawcżk.

Wot Pżėtracża téch Kżiwdow; Żtó tón prawé Sczerpné jo.

1. K.

Żto to jo, żtoż té moſkoczeſch, Séhno? Rozladui ſchak, żto ja, żto cżi
Sẇacżi wucżerpeli ſu, ha pżeſtaṅ pozkorżecż. Té ſé napżecżo tomu Zwomu
hiżcże doho do Kṙeje ṅeżtrétuwaw. Żtoż té cżerpiſch, to jo ne̓żto
mólicżke podno Druhim, kiż tak jara ẇele cżerpeli ſu, tak ſélṅe
zpótuwani, tak cżeżczé téſchnoſcżeni, na tak ſchelako pozpótuwani ha
wuzpótuwani bóli. Zme̓jeſch da pe̓kṅe ſam ſebi nazpominacż te ẇele
cżeżiſche Cżerpeṅa druhich Cżwojekow, zo bó lóżiſcho zṅes te twoje, kiż
jara ſnadne ſu. Zezdanu pak ſo cżi te twoje ſnadne ṅebócż, ladai, zo na
tém bó Wina ṅebówa ta twoja Wobóżnoſcz, kiż te Mólicżke za Wilke ma.
Ṅech pak jo to, żtoż té cżerpiſch, nėżto mólicżke, habé ne̓żto wilke,
kwadż ſo na to, ſchitko ſczerpṅe pżeṅeſcz.

2. K.

Lėṗe té k cżerṗeṅu ſo pżihotuẇeſch, mudriſcho tżiniſch, ha jacz dobroh'
Móta ſebi zaſwużiſch; ha déż té wo tei Moſé twojeje Wutrobé k tomu
pżecżerṗeṅu pe̓<pb n="208"/>kṅe ſo pżiwutżeſch, tak teiż ſcho lóżiſcho
zṅeſeſch. Ṅeprai: To ha To — wot taikoho Cżwojeka — cżerṗecż —, to ja
ṅemóżu; ha taikelei We̓czé cżerṗecż mi ṅezaleiżi; pżetoż tónlei Cżwojek
jo mi wilku Żkodu ztżiniw, ha wón na mṅe zwala, mi wucżiſuẇe to, na tżoż
ſém ſebi ja nidé haklei ṅemóſliw; hale wot nėkoho druhoho czu ja ſchónt
rad ne̓żto pżecżerpecż, kaiż ſo hodżi, ha ja po Rozoṁe za dobre zpóznacż
budu. Taikelei Mudruwaṅo żto jo, déżli lóza Wupoſcz? Kiż tak mudruẇe,
Tón ſchak ṅelada na tu kraſnu Pótſcziwoſcz teje Scżerpnoſcże, ṅelada na
Toho, wot kotrohoż taſama ma krónuwana bócż, hale ẇele jacz roſudża te
Parſchoné, ha te ſebi wot ṅich tżiṅene Kżiwdé.

3. K.

Prawé Sczerpné ſchak ṅejo Tón, kiż ṅecha cżerpecż, déżli jenoi, kaiż
ẇele jomu ſo wuzdaṅe, ha wot Kohoż jomu ſo ſlubi. Pżetoż tón prawé
Sczerpné ṅelada, wot Koho żto pżeṅeſcz ma, hacż wot ſwojoho Wóſchoho,
hacż wot jenoho ſwojoh' Ruṅecża, habé teiż wot jenoho Niſchoho; ṅelada,
hacż wot jenoho pėknoho ha ſẇatoho Cżwojeka, habé wot <pb
n="209"/>ne̓kaikoho lózoho Ṅeporadnika pozpótuwané jo. Hale żtożkuliż ha
dżeiżkuliż jomu nėżto na prėki pżiṅdże wot kaikohożkuliż Ztwoṙeṅa, ſcho
to jenak, tak kaiż wot bożeje Ruki z Dżakom hoṙeƀeṙe, ha za ṅemawu Dobu
ſebi dżerżi; dokelż pola Boha nitżo, kaiżkuliż mólicżke teiż jo, déż
jenoi Boha dla ſo pżecżerpi, nitżo ƀez Zaſwużbé ha Móta woteṅcż ṅemóże.

4. K.

Bódż da pżihotuwané k tom' Żtrétei, żadaſch-li te Pżedobócżo. Ḃez
Pożtrétuwaṅa ſchak ṅemóżeſch dóṅcż k tei Króṅe teje Scżerpnoſcże.
Ṅechaſch cżerpecż, tak teiż ṅechaſch krónuwané bócż. Żadaſch pak
krónuwané bócż, żtrétui wutrobṅe, ha wontrai ſczerpṅe. Ḃez Próczé ſo
ṅeṅdże k tomu Wotpotżnikei, ha ƀez Żtréta ſo ṅedóṅdże k tomu Pżedobócżu.

5. S.

Kṅeże, ta twoja Nada ṅech mi móżne tżiṅi to, żtoż mi po naturſkim
ṅemóżne ſo zda. Té je we̓ſch, zo ja mawko zṅeſcz móżu, ha zo ja, lėdéma
nėkaika ſnadna Pżecżiwnoſcz na mṅe ſo zazbe̓ṅe, jara khėczé ſo pozénknu.
Oh zo mi kóiżde Pozpótuwaṅo z kaikejużkuli Ṅezpodobnoſcżu —, zo bó mi
bówo lube ha po<pb n="210"/>witane hako Pżileżnoſcz Tebi k Tżeſczi
twojoho Ṁena dla nėżto pżecżerpecż! Pżetoż, cżerpecż ha rudżené bócż
Twoje dla —, to jo tei mojei Duſchi jara jara zpomóżniwo.

Dwaczété Stawcżk.

Wuznacżo ſwojeje Swaboſcże. Hubene jo telei Żiẇeṅo.

1. S.

Sam na ſo czu ja wuznacż tu moju Ṅezprawnoſcz; Tebi Kṅeże czu ja tu moju
Swaboſcz wuznacż. Tżaſto jo jena mólicżka Wėcz, kiż ṁe zpowali ha jara
zrudnoho tżiṅi. Ja dṙe ſebi pre̓dkƀeru rétżerṅe ſo dżerżecż; hale lédéma
nėkaike Zpótuwaṅcżko ṁe zapżimṅe, ſém żno wo wilkei Téſchnoſczi. Jara
żpatna jo drudé ta We̓cz, z kotṙejeż cżeżki Żtrét ſo zazbe̓ṅe. Ha déż ja,
Stracha ṅepótnéwſchi, mėṅu, zo khe̓tṙe krucże ſteju, ha tróſchku zecher
ſém, ṅeẇatki zaduhṅe ſnadné Wėtzik, ha nédém namakam ſo ja drudé nimale
czéwoh' zpowrocżenoho.

2. S.

Nó da Kṅeże, z Nadu poladni na tu moju Nikaikoſcz, na tu moju tebi
zpowna znatu Swaboſcz. Smėlui ſo, ha wu<pb n="211"/>torhṅ ṁe z toho
Bóta, zo hubje nutz ṅezalėzu, zo z Mawomóſnoſcże czéle tziczé ṅewoſtanu.
Ach tolei je jo, żtoż ṁe porażuẇe, ha pżed Tobu tak tżaſto wohaṅbja, zo
ja tak jara zlóchka padam, zo tak ṅemóczné ſém tém zwém Nakhilnoſcżam ſo
ſtajecż. Hacżruniſch ja tém zwém Zpótuwaṅam zczéwa ſo ṅepodwolu, wone jo
mi tola teiż k Wobcżeżnoſczi ha k Matṙe, wot téchſaméch pżeſcze̓hané
bócż, ha jara ſo mi woſtudża Dżeṅ wote Dṅa pżeczé tak wo Żtrécże
pżebówacż. Tu moju Swaboſcz ja dozpóznaju z toho, zo te rozne żadwawe
Sẇecżata wo mojei Woẇe ẇele zpe̓ſchniſcho ſo namoluẇedża, déżli zas ſo
zetrėcż dadża.

3. S.

Ach té, kiż té ſé tón ſélné Bóh Jzraela, téch wėriwéch Duſchow Lubuwar,
ha druhich pobotżnéch Lubuwaṙow ṅecżerpiſch, poladui ſchak nadṅe na tu
Próczu ha Żawoſcz twojoho Swużownika, ha bódż jomu k Pomoczé wo
wſchitkim, żtożkuliż prėdkƀeṙe. Wokrucżei ṁe z ṅeƀeſkej' Sélnoſczu, zo
tón ſtaré Cżwojek, te hubene Mjaſo, kiż tomu Duchei hiżcże ṅejo zpowna
podcżiſṅene, ha pżeczé ſo woṗera w Zpódku zwoſtawacż —, zo bó tola do
Zẇer<pb n="212"/>cha ṅepżiſchwo, żeni na tei Duſchi ṅewukṅeżiwo; pżetoż
wójuwacż ha żtrétuwacż ſo ma napżecżo tomu Mjaſu, kaiż doho ſo décha wo
témlei jara hubeném Żiẇeṅu. Oh! kaike jo telei Żiẇeṅo, dżeiż Horja ha
Huƀenſtwa żeni pṙeicżka ṅeiſu, dżeiż ſchudżom jo ſcho powne Koſédwow ha
Napżecżnikow! Pżetoż, ṅech teiż jene Hoṙo ha Zpótuwaṅo woteṅdże, nédém
pżiṅdże druhe; hai teiż, déż tón pṙedé zapotżaté Żtrét hiżcże
dożtrétuwané ṅejo, ṅeẇatki pżipaṅe ẇele druhich.

4. S.

Ha kaha da móże tola ſo lubuwacż telei Żiẇeṅo, kiż teiko Hórkoſcżow ma,
ha podcżiſṅene jo teiko Hoṙam ha Hubenſtwam? Hai kah mówo z Prawdu
ṁenuwane bócż Żiẇeṅo, déż porodża tak ẇele Sṁercżow, ha ſṁertliwéch
Nakażeṅow? Ha tola ma ſo lubo —, ha ẇele jich jo, kiż czeidża wo ṅim ſo
wobẇeſelecż. Huſto doſcz ſo pozkorżuẇe na tón Swe̓t, zo jo hebaté ha
nikaiki; ha tola lóchczé ſo ṅewopużcżi, dokelż te Pożadaṅa toho Mjaſa
jara zẇercha zwoſtawaja. Hale ne̓żto druhe jo, żtoż nawabi tón Swėt lubo
mėcż, ha ne̓żto druhe, żtoż myczuẇe jón zadzpėcż. Klubuwaṅu to<pb
n="213"/>ho Swėta cżeṅe ta Żadoſcz toho Mjaſa, ta Żadoſcz tej' Wotżow,
ha ta Hordżiwoſcz toholei Żiẇeṅa; hale te Zwóſcże ha Hubenſtwa, kiż po
wſchei Prawdże na to ſcze̓huẇu, te tón Swe̓t hrawocżiwé ha woſtudwé
ztżiṅa.

5. S.

Hale (Oh kah jo to k wobżaruwaṅu!) jenu k tomu Swe̓tei zezkhilenu Duſchu
tola pżemóżi te ṅekmane Wobẇeſeleṅo, ha pod kawatémi Cżerṅemi bócż —
zezdaṅe ſo ji jene jara dobre Wokżeẇeṅo; dokelż teje bóizkeje
Swódkoſcże, ha teje znutzniteje Zpodobnoſcże, kotruż ta Pótſcziwoſcz wo
ſebi ma, jo ṅezpóznawa, żeni ṅewoptawa. Kiż pak tón Swe̓t powṅe zadzpe̓ja,
ha na to ſo zpinaja po téch ſẇatéch Wukazṅach za Boha żiwi bócż, cżi
zhoṅa tu bóizku Swódkoſcz, kotraż ſlubena jo Tém, kiż ſebi ſamém
wotṙekuẇu; ha taiczé ſcho le̓ṗe ſo doladaja, kah ṅemdṙe tón Swe̓t móli, ha
budże na ſchelako truṅené.

Jen' ha dwaczété Stawcżk.

Wóſche ſchitkich Dobrotow ha Darow ma ſo tón Wotpotżnik pótacż wo Bohu
ſamom'.

1. S.

Omoja Duſcha wóſche ſchitkich Wė<pb n="214"/>czow, ha pżi wſchich
Zabėiżeṅach zmėjeſch pżeczé tón twói Wotpotżnik pótacż wo tém Kṅezu;
pżetoż wón jo tón we̓cżné Wotpotżnik téch Sẇatéch. Naiſwótziſchi ha
nailuboſcziwſchi Jėzuſo, Té ſam dawai mi tu Mócz, zo ja, pże wſchitke
Ztwoṙeṅa ſo wuzbėnéwſchi, wo Tebi wotpotżuẇu; zo ſo wuzbėnu pże
wſchitko, żtoż zpomożne ha rjane jo; pże wſchitku Tżeſcz ha Hordoſcz;
pże wſchitku Mócznoſcz ha Wóſoknoſcz; pże wſchitku We̓domoſcz ha Wótroſcz
teje Mudroſcże; pże wſchitke Bohaczſtwa ha Wuſchiknoſcże; pże wſchitke
Ẇeſela ha Radoſcże; pże wſchitke Kwaleṅa ha wilke Ṁeno; pże wſchitke
Swódnoſcże ha Potróżtuwaṅa; pże wſchitko, żtoż ſlubene mam, ha tżohoż ſo
nadżiju; pże wſchitko, żtoż z twojej' Nadu ſebi zaſwużu, ha żroż
pożadam; pże wſchitke Daré ha Dobroté, kotreż té dawacż ha do nas
wuluwacż móżeſch; pże wſchitke teiż ṅeƀeſke Zẇeſeleṅo ha Zraduwaṅo,
kotreż ta Duſcha dóſtacż ha wutżucż móże; hai na Poſletku teiż pże
wſchitkich Jandżelow ha Arczjandżelow, ha pże wſchitke Wóiſtwa toho
Nebja; dai ſo mi wuzbe̓nécż pże wſchitke widżowne ha ṅewidżowne We̓czé, ha
<pb n="215"/>pże wſchitko to, żtoż Té, tón mói Bóh, ſam ṅeiſé.

2. S.

Pżetoż Té, o Kṅeże mói Bóh, té ſé pże wſcho tón Naidobriſchi; té
ſamlutki tón Naiwóſchi; té ſamlutki tón Naimóczniſchi; té ſamlutki
pżenadobṅe doſawaſch; té ſamlutki tón Naiſwótziſchi ha naitróżtniwiſchi;
té ſamlutki tón Naiṙeṅſchi ha Nailuboſcziwſchi; té ſamlutki tón
Naikraſniſchi ha Naihordozniſchi wóſche ſchoho; wo Tebi ſu ſchitke
Dobroté zpowna romadże; wo tebi ſu wone wėcżṅe bówo, ha teiż wėcżṅe
budża. Ha tohodla, żtożkuliż té zwonka Tebe ſamoho mi daſch, habé wo
Tebe ſamoho mi wozjeẇiſch, habé mi lubiſch, To jo mi mawo, To mi
ṅedoſaṅe, kaiż doho Tebe ſamoho ṅewidżu, ha zpowna cże nimam. Pżetoż ta
moja Wutroba ſchak ṅemóże na woprawſke ſo k Me̓rei dacż, ṅemóże powṅe ſo
zpokojicż, khiba, zo pżekrotżiwſchi ſchitke Daré ha ſchitko, żtoż
ztwoṙene jo, na Tebe ſo zleṅe, wo Tebi wotpotżuẇe.

3. S.

O té mói nailubſchi Nawożeṅa Jėzuſo Kréſtuſo, té tżiſté Lubuwaṙo,
Kṅeżicżeṙo na wſchitkich Ztwoṙeṅach, żtó bó <pb n="216"/>mi daw Kżidwa
teje praẇeje Swobodnoſcże, zo mów ja k tebi hoṙezlecżecż, ha wo Tebi
wotpotżuwacż? Oh! déha budże mi powṅe date wo Mėṙe zwoſtacż ha
wutżuwacż, kah ſwódki té ſé Kṅeże mói Bożo! Déha budu ja ſam ſo zczéwa
zromadżicż do Tebe, tak, zo z praẇeje Luboſcże k tebi ſo ſamoho ṅepótnu;
hale tebe ſamoholutkoho wobladuẇu, ſcho ẇele hinak hacż cżwojetże
Wuſtacża ha Waſchṅa doſawaja, na jene taike Waſchṅo, kiż ſchak ṅejo
ſchitkim znate. Ne̓tkoi pak ja tżaſto pożawoſcżu, ha te moje Huƀenſtwo z
Boloſcżu noſchu. Pżetoż wo témlei Dole toh’ Hubenſtwa mi na pre̓ki
ſtupaja ſchelake Zwóſcże, kiż ṁe tżaſto móla, zrudżeja, ha zatże̓mṅeja,
tżaſto mi zadżėwaja ha ṁe rozperſcheja; ṁe nawabja ha zapletu,
zaſchṁataja, zo nimam ſwobodnoh’ Pżiſtupka k tebi, ha zo ṅemóżu, pżeczé
tém zbóżném Ducham ztowarſchené, wużicż teje Swódkoſcże téch ṅeƀeſkich
Koſcheṅow. Ach dai ſebi k Wutroƀe hicż te moje Zdéchuwaṅo, ha te tak
ſchelake Téſchnoſcżeṅo jow na Zeṁi.

4. S.

O Jėzuſo té Swe̓tliwoſcz teje wėcżṅeje Hordoſcże, té Żurwo toho Tróżta
<pb n="217"/>za tu wo Czuzƀe bwudżaczu Duſchu; k tebi dṙe ja tón mói
Hort wotewṙu, hale tón mói Jazék wone̓mi, ha ta moja Ṁeltżitoſcz k tebi
rétżi. Kah doho da ſo dliji tón mói Kṅez pżiṅcż? Oh ṅech ſchak pżiṅdże
ke mni ſwojomu khuduſchkomu Swużownikei, ha ṅech ṁe rozẇeſeli. Ṅech
ſchak wón rozpżėſtṙe tu ſwoju Ruku, ha ṅech toho Hubenoho wutorhṅe ze
wſcheje Téſchnoſcże. Pói, Pói! pżetoż ƀez tebe ja żanoho Dṅa, żaṅeje
Żtundé ẇeſoẇeje ṅezme̓ju; dokelż Té ſé te moje Ẇeſelo; ha ƀez tebe jo te
moje Blido prózne. Huƀené ſém ja, ha tak ṙecz w Jaſtẇe leiżu, z
Ṙecżazami wobcżeżené, hacż Té ṁe z tém Swėtwom teje twojeje Pżitomnoſcże
wokżewiſch, wuſwobodżiſch, ha mi te twoje Woblitżo hako Pżecżel
pokażeſch.

5. S.

Ṅech Druzé me̓ſto Tebe pótaja ṅeżto druhe, żtożkuliż jim ſo ſlubi; mi
ſchak nitżo ſo ṅelubi, ha nitżo ṅebudże mi ſo lubicż, déżli Té tón mói
Bóh, ta moja Nadżija, te moje wėcżne Zpomóżeṅo. Ja ſchak ṅecham
ṁeltżecż, ṅecham pżeſtacż proſécż, hacż zas pżiṅdże ta twoja Nada, ha Té
ſam znutzka ke mni rétżiſch.

<pb n="218"/>

6. K.

Lei! Ja tuh ſém, lei ja k tebi pżiṅdu, dokelż te ṁe wowaw ſé. Te twoje
Sélzé, ta Żadoſcz twojeje Duſche, te twoje Zponiżeṅo ha te Rozkacżo teje
Wutrobé ſu ṁe nawrócżiwo, ha k tebi doẇedwo.

7. S.

Ha ne̓t ja prajach: Kṅeże, k tebi ſém ſo wowaw, ha ſém żadaw Tebe wużicż,
hotowé twojedla ſchitko druhe pużcżicż, zadzpe̓cż. Pżetoż Té ſé ṁe tón
pre̓ni na to wubudżaw, zo ja Teƀe bóch pótaw. Bódż da kwalené Kṅeże, kiż
té tulei Dobrotu twojomu Swużownikei tżiniw ſé po tei Mnohoſczi teje
twojeje Miwoſcże. Żto ma nėt twói Swużownik pżed Tobu dale prajicż, habé
tżinicż, déżli to, zo pżed Tobu hacżnanaibóle ſo zponiża, pżeczé ſam
ſebi nazpominaiſchi tu ſwoju Ṅeporadnoſcz ha Żpatnoſcz? Pżetoż Té ſchak
ſwojoho Ruṅecża nimaſch wo ſchitkich Dżiwnoſcżach na Ṅebju ha na Zeṁi.
Jara dobre ſu te twoje Skutki, we̓rnoſcziwo te twoje Sudżeṅa, ha
ſchitkoṙeṅe nawodżuẇe ta twoja Wobſtaroſcz. Tebi da bódż Kwawa ha
Tżeſcż, o té Mudroſcz toho Wótſcza; Tebe ṅech kwali <pb n="219"/>tón mói
Hort, ta moja Duſcha, ha zo mnu ſchė Ztwoṙeṅa.

Dwai ha dwaczété Stawcżk.

Dżakowne Zpominaṅo na te ſchelake boże Dobroté.

1. S.

Kṅeże, Té ſam wotewṙ tu moju Wutrobu k tomu twojomu Zakoṅu, ha wutż ṁe
khodżicż po twojich Kazṅach. Dai mi rozpóznawacż tu twoju Wolu, ha z
wilkej’ Tżeſcziwoſcżu, z ródném Rozmóſleṅom ſebi nazpominacż te twoje
Dobroté, ſchė zromadṅe, ha kóiżdu woſeƀe; zo tak bóch mów Tebi praẇe ſo
dżakuwacż. Hale ja je wėm ha wuznaju, zo ſchak ṅeiſém k tom’ zroſcżené
tu winoitu dżakownu Kwawu wotwożicż, teiż nicz za te Naiṁeṅſche. Schitke
mi wudżelene Dobroté ṁe tak pżeważeja, zo ja żaṅeje téchſame̓ch hódni
ṅeiſém; ha déż ja ladam na tu twoju Kraſnoſcz, na tu Luboſcz, z kotṙejuż
mi je dżėliw ſé, da wopróſtṅe tón mói Duch pżed jeje Wilkoſcżu.

2. S.

Schitko, żtoż mó na Duſchi ha na Cże̓le mamó; żtożkuliż zwonka habé
znutzka, po naturſkim, habé po wóſchenaturſkim Rjedże nam dóṅdże —; ſcho
<pb n="220"/>to ſu lute Dobroté wot Teƀe, kiż wopojeduẇu, zo té ſé tón
Smėlné, tón Dobrocżiwé, tón Darniwé, wot kotrohoż mó ſchė telei Dobroté
dóſtali ſmó. Jo dṙe Ne̓kotré jacz, Ne̓kotré ṁeṅe dóſtaw; ſchitko pak jo
tola Twoje; ha ƀez Tebe te naiṁeṅſche ſo me̓cż ṅemóże. Żtóż jacz dóſtaw
jo, ṅemóże to hordżiẇe tei ſwojei Zaſwużƀe pżizpe̓cż, ṅeſṁe ſo wóſche
druhich pozbe̓huwacż, ṅeſṁe tomu ṁeṅe wobdaṙenomu Wuſchi trėcż; pżetoż
woprawdże ẇetżi ha lėpſchi jo Tón, kiż ſam ſebi naiṁeṅe pżizpe̓je, ha wo
Dżakuwaṅu tón naiponiżniſchi ha nainutérniſchi jo. Ha Żtóż ſam ſo ma za
Naiżpatniſchoho, Naiṅedoſtoiniſchoho ƀe wſchitkimi, Tón jo podobniſchi k
Dóſtacżu ẇetżich Darow.

3. S.

Żtóż pak ṁeṅe dóſtaw jo, ṅedérbi ſo rudżicż, ṅeſme̓ ne̓wṅe tżinicż, ṅeſmė
tomu bóle wobdaṙenomu zawidżecż; hale ẇele jacz ma ladacż na Tebe, o
Kṅeże, ha wulkocżṅe kwalicż tu twoju Dobrotu, zo té tak dobṅe, tak radé,
ƀez Zaſwużbé ha ƀez Schelakoſcżeṅa téch Parſchónow te twoje Daré
wudżėleſch. Schitko jo z Tebe, ha tohodla wo wſchim Tebi <pb
n="221"/>ſwuſcha ta Kwawa. Té je we̓ſch, żto jenomu kóiżdomu ſo dacż ma;
ha, pżetżo Tónlei ṁeṅe, ha Tamónlei jacz zkrédnéw jo —, to roſudżecż
ſchak ṅezaleiżi nam, hale Tebi, kiż té hiżo wuſudżiw ſé, kaike te
Zaſwużbé jenoho kóiżdoho ſu, habé zbócż maja.

4. S.

Tohodla, Kṅeże Bożo, ja za wilku Dobrotu zpóznaju teiż to, zo ja nimam
ẇele wot Toho, z tżohoż zwonka ha po cżwojetżim Wuſtacżu Tżeſcz ha
Hordoznoſcz ſo wopokazuẇe. Prawé Kréſtuſowé Swużownik, déż rozlada tu
ſwoju Khudobu, ha tu Żpatnoſcz teje ſwojeje Parſchóné, z toho żaṅeje
Ṅezpodobnoſcże, żaṅeje Zrudobé ṅepótṅe, tei ſwojei Wutroƀe zpaduwacż
ṅeda; hale ẇele jacz habén wo tém namaka tón ſwói Tróżt ha wilke
Zẇeſeleṅo; dokelż té, o Bożo, téch Khudéch, ha Poniżnéch, ha pżed témlei
Swe̓tom Zacżiſṅenéch —, habén Téch ſé ſebi zladaw k twojim Pżecżelam ha
Domjaczém. To wobſwe̓tkoſcża cżi twoji Japożtoẇe, kotréchż té poſtajiw ſé
k Ve̓rżtam po wſchei Zeṁi. Cżiſami pak ſu tola wo témlei Swe̓cże
wobkhadżuwali tak, zo jim nitżo wuſtajicż ṅebe̓, ha teiż <pb
n="222"/>ſami ṅepozkorżuwachu, pżeczé tak poniżni ha na jene zmóſleni,
ƀe wſcheje Zwóſcże, ƀe wſchoho Valſcha, zo jim teiż k Ẇeſelu be̓ Kżiwdu
ha Ṅetżeſcż cżerpecż za te twoje Ṁeno; ha tżohoż tón Swe̓t hacżnanaibóle
ſo hrawocżi, to woni z wilkej’ Luboſcżu na ſo ƀeṙechu.

5. S.

Żtóż da tebe praẇe lubuẇe ha te twoje Dobroté rozpóznaje, toho ſchȧk
nitżo ṅedérbi tak zẇeſelicż, hako ta twoja Wola, kiż na nim ſo ſtawa,
zatém hacż tebi wot We̓cżnoſcże ſo lubiwo jo jomu to pżizpe̓cż. Z tej’lei
twojej’ Wolu ma ſo tak zpokojicż ha tróżtuwacż, zo runiſch tak radé cze
bócż tón Naiṁeṅſchi, hako ne̓kotré ſebi żadaw bó bócż tón Naiẇetżi;
runiſch tak mėrné ha zpokoiné na tém poſlenim hako na tém prėnim Me̓ſcże;
runiſch tak radé zadzpėwané, zacżiſuwané, ƀe wſchoho kwalbnoho Ṁena tak
kaiż tżiſcże zabóté, hako wóſche druhich tżeſczowné, ha na Swe̓cże
zwilkoſcżené. Pżetoż ta twoja Wola, ha ta Luboſcz za tu twoju Tżeſcz ma
ſchitko ṙeṅe pżeważecż, ma wėrnoho Kréſtuſuwoh’ Swużownika jacz
tróżtuwacż, ha jomu bóle ſo lu<pb n="223"/>bicż, déżli ſchitke Dobroté,
kotreż dóſtaw jo, habé dóſtacż mów.

Tzi ha dwaczété Stawcżk.

Żtwore, żtoż ẇełe Pokoja porodża.

1. K.

Séhno, ne̓t czu cżi ja pokazacż tón Pucż k tomu Pokojei, ha k tei prawei
Swobodnoſczi.

2. S.

Kṅeże, tżiṅ żtoż prajiſch; pżetoż zpodobne mi jo na taike poſuchacż.

3. K.

Na to ſo kwadż, radſcho tżinicż tu Wolu jenoho druhoho, déżli tu twoju.
We̓cżṅe ſebi wuzwol radſcho ṁeṅe déżli jaczé mėcż. We̓cżṅe ladai za tém
niſchim Me̓ſtom, ha ſchitkim ſam ſo dozadé ſtajei. Wėcżṅe żadai ha
proſch, zo ta boża Wola wo tebi powṅe bó ſo dopelniwa. Lei, taikilei
Cżwojek pżeṅdże na te Poṁezé toho Pokoja ha Wotpotżnika.

4. S.

Kṅeże, talei twoja Rétż jo krótka, hale wo ṅei jo wobjate ẇele
Dozpownoſcże. Mawko prajiſch, hale to jo powne Rozomnoſcże, ha pwódne na
Wużitku. Pżetoż bóch-li jenoi ja mów telei twoje <pb n="224"/>Wukazaṅa
ſwe̓rṅe dżerżecż, we̓ſczi ṅedérbjaw tón Ṅeme̓r wo mni tak zlóchka ſo
zazbe̓nécż. Hai woprawdże, déżkuliż ja ſam ſo ṅezpokoinoho ha
wobcżeżenoho wutżuju, namakam je teiż, zo woſtaiſchi tejelei Wutżbé do
Boka zaſchow ſém. Hale Té, kiż té ſchitko zamóżiſch, ha wėcżṅe żadaſch
teje Duſche Wudozpownoſcżeṅo, pżidawai móczniſchu Nadu, zo mów ja lėṗe
dopelṅecż te twoje Wukazaṅa, ha tak doſkutkuwacż te moje Wozbóżnoſcżeṅo.

5. S.

Kṅeże mói Bożo, ṅeṅdż té daloko wote mṅe; mói Bożo, ladai ſchak tola na
mṅe mi k Pomoczé! Pżetoż zezbe̓hawo ſu ſo na mṅe ſchelake Móſle, ha wilke
Traſchiwoſcże, kiż tu moju Duſchu woble̓huẇu. Kah budu ja ṅenaraṅené
pżeṅcż? Kah je pżemoczuwacż?

6. K.

Ja ſam tebi do Pre̓dka póndu, ha ja czu zponiżicż téch Hordéch teje Zeṁe.
Czu zwotżiṅecż toho Jaſtwa Duṙe, ha tebi wozjewicż zakhowane
Pótainoſcże.

7. S.

Kṅeże, tżiṅ, kaiż rétżiſch; ha pżed tém twojim Woblitżom ṅech rozcże̓kaja
<pb n="225"/>ſchė ṅeprawe Móſle. To jo ta moja Nadżija, ha tón mói
jenicżki Tróżt, wo kóiżdżicżkei Nuzé mói Wucżek pótacż pola teƀe, k Tebi
ſo dowe̓ricż, k Tebi z Wutrobé ſo wowacż, ha te twoje Potróżtuwaṅo wo
Sczerpnoſczi wotżakuwacż.

8. S.

Ach dobré Jėzuſo, wujaſṅ ṁe z tej’ Jaſnoſczu toho znutznitoho Swe̓twa, ha
z toho Wobódleṅcżka mojeje Wutrobé wucżėr ſchitku Tżmitoſcz. Té ſam
wuzpinai te ſchelake Rozperſcheṅa ha Wokobwudżeṅa toho mojoho Ducha, ha
wotrażui te Zpótuwaṅa, kiż z czéwej’ Moczu na mṅe ſadżeja. Rétżerṅe
wójui za mṅe, ha zpowrocżei te zwe Zwe̓ṙata, ja me̓ṅu, te tak ſélṅe
wabjacze Pożadoſcże; z teje twojeje Moczé ṅech mi dóṅdże tón Me̓r, zo wo
tém ſẇatém Rodże, to rėka, wo tżiſtém Swėdoṁu bó nadobówaw tón Wós teje
twojeje Kwawé. Porutż ſchak té tém We̓tram ha Ṅeẇedram; pżiprai tomu
Moṙu: Bódż zme̓rom; pżiprai tomu ṅepwódnomu Wėtzikei: Ṅedui; ha wona
budże wilka Zcżichnoſcz.

9. S.

Wupóſczel te twoje Swe̓two, ha tu Wėrnoſcz, zo wobſwe̓tlja tu Zeṁu; pże<pb
n="226"/>toż ja ſchak ſém ṅeżtawtna, prózna Zeṁa, hacż té ṁe
ṅewobſwe̓tleſch. z Ṅebja dele wuluwai Nadu; pżematżei moju Wutrobu z tej’
ṅeƀeſkej’ Roſu; pżiwożei dobnu Wodu teje Pobożnoſcże, zo ta czéwa Zeṁa
pżekṙepena bó noſéwa dobre, hai te nailėpſche Pwodé. Wuzbe̓hui Té ſam
toho mojoho wot Romadé téch Re̓chow ztwótżenoho Ducha, ha zwėſchei czéwu
moju Żadoſcz na te Ṅeƀeſke; zo ja, tu Swódkoſcz teje horṅeje Zbóżnoſcże
zawoptaiſchi, na telei Deleṅe haklei rad ṅemóſlu.

10. S.

Kṅeże, Torh ſchak ṁe té k ſebi, ha lózui ṁe wot ſchoho ṅewobſtainoho
Tróżta z téch Ztwoṙeṅow; pżetoż wona ſchak tola żana ztwoṙena Wėcz
ṅemóże teje mojeje Żadoſcziwoſcże doſécżicż, ṅemóże ṁe zczéwa powṅe
wutróżtuwacż. Zẇazai ṁe k Tebi z ṅerozdżėlnitém Zẇazkom teje Luboſcże;
Té ſamlutki tomu Lubuwaczomu doſaẇeſch, ha ƀez teƀe jo ſchitko druhe —
nikaike.

Żtéri ha dwaczété Stawcżk.

Ṅeladai, ṅedopótui ſo za tém, żto, kah Druzé tżiṅa.

1. K.

Séhno, ṅebódż cżipné, ṅetżiṅ ſebi pró<pb n="227"/>znéch Staroſczow.
Żtoha da To — ha Tamo teƀe ſtara? Té ṁe ſcze̓hui. Pżetoż, żto da jo tebi
na tém, hacż Tamónlei jo taiki habé hinaiſchi? Hacż Tónlei tak habé
hinak tżini habó rétżi? Té ſchak ṅetṙebaſch za druhich wotmojecż, hale
za ſo ſamoho zme̓jeſch Zamojeṅo dawacż. Żto da ſo do ne̓tżejoh’ me̓ſcheſch?
Lei, ja ſchitkich deṙe znaju; ja ſchitko widżu, żtoż pod tém Swónczom ſo
ſtawa; ha ja je we̓m, kah z jeném kóiżdém ſteji, żto wón móſli, żto cze,
ha na kaiki Kóncz ſo mėri te joho Wotpoladaṅo. Woſtai da ſcho mi
porutżene; té pak dżerż ſo wo dobrém Me̓ṙe, ha dai tomu Ṅeme̓rnomu ſo
ṅeme̓rnoſczicż, kaiż jara zecze. Pżiṅcż budże na Ṅoho, żtożkuliż tżiṅi
habé rétżi; pżetoż ṁe wón tola zhebacż ṅemóże.

2. K.

Ṅeſtarai ſo za wilke Ṁeno, to jo prózné Sczin; ṅepótai ẇele woſobṅe
dobréch Pżecżeli me̓cż, ha wot nėkotréch woſeƀe lubuwané bócż. Pżetoż
ſcho to porodża Rozperſcheṅa ha towſte Zatże̓mṅeṅa wo Wutroƀe. Ja bóch
rad k tebi porétżaw ne̓żto wot mojoho Swowa, ha bóch cżi pótaine We̓czé
wozjeẇaw, débó jenoi té ródṅe na kedżbu braw tón mói Pżikhad, <pb
n="228"/>ha mi zwotżiṅaw te Duṙe teje twojeje Wutrobé. Bódż kedżbniwé,
wachui wo Modleṅach, ha zponiżei ſo wo ſchitkich We̓czach.

Ṗecż ha dwaczété Stawcżk.

Wo tżim wobſteji tón wontrajaczé Pokoi teje Wutrobé, ha tón prawé Róſt
wo tém Dobrém.

1. K.

Séhno, ja ſém je rétżaw: Tón Pokoi ja wam woſtaju, tón mói Pokoi ja wam
dam; ja wam toho Pokoja tak ṅedawam, kaiż jón tón Swėt daẇe. Pokoi
czeidża ſchiczé me̓cż; hale żtoż k tomu we̓rnomu Pokojei ſwuſcha, to
ſchiczé na kedżbu ṅeƀeru. Tón mói Pokoi jo z témi wot Wutrobé Poniżnémi
ha Pokornémi. Pokoi budżeſch té namakacż wo wele Sczerpnoſczi.
Zeczeiſch-li ṁe ſwóſchecż, ha tomu mojomu Woſei poſkacż, tak budżeſch
mócz dobnoho Pokoja wużiwacż.

2. S.

Żto da mam tżinicż?

3. K.

Wo wſchitkim ſam na ſo kedżbui, żto tżiniſch ha żto rétżiſch; ha kóiżde
twoje Wotpoladaṅo zwożui na to, zo té mi ſamomu lutkomu bó ſo lubiw, ha
zwon<pb n="229"/>ka pódla ṁe nitżo bó ṅepożadaw, nitżo bó ṅepótaw. Żtoż
pak druzé rétża habé tżiṅa, to té żeni ṅechaw pżezważṅe ſudżicż; ṅechaw
ſo zapletuwacż z taikimi We̓czami, kiż tebi podate ṅeiſu; tak móże ſo
dóṅcż, zo té zre̓tka déh do Ṅeme̓ra pżiṅdżeſch, ha zo budże tónlei Ṅeme̓r
ẇele ṅere̓kacż. Tola pak, żeni żanoho Ṅeme̓ra ṅepótnécż, ṅepocżerpecż
żaṅeje Cżeże anicz na Cże̓le, anicz wo Wutroƀe —, to ſchak ṅejo za tónlei
pżitomné Tżas, hale to jo tón zbóżné Żtant toho we̓cżnoho Wotpotżuwaṅa.
Ṅeme̓i da za to, tón we̓rné Pokoi namakané me̓cż tedém, déż żaṅeje Cżeże
ṅewutżujeſch; ṅemóſli ſebi, zo ſcho dobre jo tedém, déż té żanoho
Napżecżnika k pżeṅeſeṅu nimaſch; habé, zo wo tém ta Dozpownoſcz jo, déż
ſchitko po twojei Żadoſczi ſo ſtawa. Hai teiż tedém, déż tṙebai ta
ſwódṅata Pobożnoſcz wo tebi bóle nadobówa, ṅedżerż ſam ſo za nėżto
Wulke, ṅemóſli ſebi, zo Bohu woſobṅe lubé ſé, żto lėpſchi, hacż druzé;
pżetoż z téchlei Wėczow ſchak ſo ṅezpóznaje tón prawé Lubuwar teje
Pótſcziwoſcże; ha wo wſchim tém ṅewobſteji tón Róſt ha ta Dozpownoſcz
toho Cżwojeka.

<pb n="230"/>

4. S.

Wo tżim da wobſteji, Kṅeże?

5. K.

Wo tém dżén, zo té z czéweje Wutrobé ſam ſo zwopruẇeſch tei bożei Woli,
zo ṅepótaſch, żtoż Twoje jo, anicz wo mólicżkich, anicz wo wilkich
We̓czach, nicz wo témlei Tżaſu, ha teiż nicz wo tei Wėcżnoſczi; tak, zo
té z jéném pżeczé jenak zpokoiném Woblitżom Bohu ſo dżakuwacż
ṅepżeſtaṅeſch, ṅech ſo cżi ẇedże deṙe habé zle̓, ha ſchitko ṙeṅe
pżeważeſch na tei jenei prawei Wazé, kotraż jo ta ſẇata boża Wola.
Budżeſch té wo tei Nadżiji tak wokrutnécż ha na dohe ſo zakrucżicż, zo,
déż cżi tón znutznité Tróżt wotewzaté jo, tu twoju Wutrobu k tom’
pżihotuẇeſch hiżcże ſcho ẇele jacz wucżerpecż —; ſam ſo kuſa
ṅezprawnoſcziſch, hako bó té To ha Tak ẇele tola po Prawdże cżerpecż
ṅedérbjaw —; hale mi tu Tżeſcz daẇeſch, zo ja wo ſchitkich Dopużcżeṅach
zprawné ha ſẇaté ſém —; oh tak té khodżiſch po tém prawém runém Pucżu
toho Pokoja; ha zme̓jeſch tu we̓ſtu Nadżiju, zo zas wo Zraduwaṅu te moje
Woblitżo woladacż budżeſch. Joli zo budżeſch té déh zpowna dowuknécż <pb
n="231"/>zadzpėwacż ſo ſamoho, bódż we̓ſté, zo budżeſch wo Doƀe wużiwacż
toho dobroho Pokoja, zatém hacż wo témlei Pżebówaṅu móżno jo.

Schėſcz ha dwaczété Stawcżk.

Swobodnoſcz toho Ducha ma ſo proſécż wot Boha.

1. S.

Kṅeże, jenoho hiżo zdozpownoſcżenoho Cżwojeka We̓cz to jo, tu ſwoju Mós
pżeczé na te Ṅeƀeſke napinacż ha żeni ṅepopużcżicż; ha naſreidża
ſchelakich Staroſczow tak kaiż ƀez Staroſcże pżeṅcż, nicz po tém Waſchṅu
toho Le̓ṅkoitoho, kiż Próczé ſo hrahuẇe, hale tón ſwobodné Duch ma te
ſwoje Prawizné, zo nidé na żane Ztwoṙeṅo z ṅeporjadnej’ Luboſczu ſo
ṅepoſéṅe.

2. S.

Proſchu cże, o té mói naidobrocżiwſchi Bożo, zwarnui ṁe pżed Staroſczami
toholei Żiẇeṅa, zo do nich jara ſo ṅezapletu; zwarnui ṁe pżed ẇele
cże̓wnémi Pótre̓bnoſczami, zo ṁe ṅezaſlepi ha ṅezale̓pi to, żtoż tomu Cżėwu
deṙe zetżini; zwarnui ṁe pżede wſchim, żtoż tei Duſchi zadżėwa, zo te
Cżeże ṁe tola żeni ṅepżemóża, do Mawomóſnoſcże ṅe<pb n="232"/>zcżanu. Ja
ṅerétżu wot taikich We̓czow, za kotrémiż te na prózne zmóſlene Dże̓cżi
toho Swėta z czéwoho Décha haṅeja, ja pak wot ṅe haklei ṅerodżu; hale to
cże proſchu, podeperai ṁe wo téchlei Huƀenſtwach, kiż toho Hadamowoho
Rėcha dla ſche̓m ſṁertném Cżwojekam hako zprawne Poklecżo pżiſudżene ſu;
kotreż tu Duſchu twojoho Swużownika boloſcziẇe wobcżeżuẇu, zo ſchak
ṅemóże, déżkuli je żada, ſo poſtajicż do teje Swobodnoſcże toho Ducha.

3. S.

O mói Bożo, té ṅewuprajitna Swódkoſcz, ztżiṅ ſchak mi hórke ſchitke
cże̓wne Wobẇeſeleṅa, kiż ṁe wot Luboſcże k tém wėcżném Dobrotam
wotdżerżuẇu, ha ze Zkicżeṅom ne̓kaikoho pżitomnoho Pozẇeſeleṅa, ṁe
valſchṅe k ſebi wabja. Ach mói Bożo, ṅepżidai je té, zo Mjaſo ha Krei na
mni bóſchtei wukṅeżiwoi; ṅepżidai, zo tón Swe̓t ha ta joho kuſcha
Hordoſcz bó ṁe zaſlepiwa; ṅepżidai, zo tón pżeklepané Djabów bó ṁe
zpowrócżiw. Té mi dawai Sélnoſcz, zo ja ſo krucże ſtajam; té mi pżidawai
Sczerpnoſcz, zo wontraju; té mi teiż dodai tu Wobſtainoſcz, zo dótraju.
Na Me̓ſto ſchitkich Swe̓ta Wobẇeſeleṅow dai mi <pb n="233"/>te
naiſwódniſche Żawbuwaṅo toho twojoho Ducha; ha na Me̓ſto teje mjaſṅeje
Luboſcże wulin té do mṅe tu ſẇatu Luboſcz k tomu twojomu Ṁenu.

4. S.

Lei Czéroba, Napói, Draſta, ha druhe Pótre̓bnoſcże, kiż k Zdżerżeṅu toho
Cżėwa ſwuſcheja, ſu jenomu nutérniwomu Duchei k Cżeżi. Kṅeże, Té je
tżiṅ, zo ja taikich Wokżeẇeṅow pome̓rṅe wużiwam, ha żeni z jara wilkej’
Żadoſcżu do ṅich ſo ṅezapletu. Scho ſtronu wotcżiſnécż —, to ſo ṅehodżi,
dokelż ta Natura ma ſo tola zdżerżecż; Hale, żtoż zbótne jo, ha żtoż
jacz wobẇeſela —, za tém ſlėdżicż tón ſẇaté Zakóṅ zakazuẇe. Wo wſchim
Tém, proſchu cże, ṅech ta twoja Ruka ṁe wodżi ha nawodżuẇe, zo wo nitżim
bó ſo ẇele ṅeſtawo.

Sédém ha dwaczété Stawcżk.

Woſebnita Luboſcz wotdżerżuẇe wot Boha, kiż jo ta naiẇetża Dobrota.

1. K.

Séhno, ſchitko maſch té wotedacż za mṅe, kiż mam cżi bócż za wſcho; ha
té ſchak wo nitżim ṅeſmėſch tón ſwói ſamotné zwoſtacż. Zpóznai dżén
tola, zo ta <pb n="234"/>Luboſcz, z kotṙejuż té ſo ſamoho pótaſch, jacz
cżi żkodżi, déżli dże żana We̓cz toho Swe̓ta. Po tei Luboſczi, po tei
Nakhilnoſczi, kotruż té k jenei We̓czé maſch, budże ſo cżi taſama We̓cz
jacz habé ṁeṅe pżilėpecż. Budże-li ta twoja Luboſcz tżiſta, na mṅe
Jenoho zwożena, ha deṙe zrjadnoſcżena, tak nidé żana Wėcz ṅebudże mócz
tebe wuẇazacż habé zaſchṁatacż. Ṅechaw pożadacż to, żtoż mėcż tebi
dowolene ṅejo; ha ṅechaw mėcż czécż to, żtoż móże cżi zadże̓wacż, ha tebe
wot tu znutznitu Swobodnoſcz pżiṅeſcz. Dżiwna We̓cz, zo té ſo dlijiſch z
pownej’ Wutrobu hacż dó Dna czéle mi do Moczé podacż tebe ſamoho, ze
wſchitkim tém, żtoż té żadacż habó mėcż móżeſch.

2. K.

Pżetżo daſch ſo pżetotżicż wot toho Tżeṙa próznoho Rudżeṅa? Pżetżo ze
zbótnémi Staraṅami ſam ſo wumoczuẇeſch? Stei krucże, pżeczé podwolné ſo
zibuwacż po mojei Woli, ha té budżeſch żaṅeje Żkodé ṅewzacż. Pótaſch pak
té To ha Tamo, żadaſch bócż tam — ha tam-ſebi k Wużitkei, zo bó
zkeriſcho me̓w to ha tak, żtoż ha kaiż tebi ſamomu ſo lubi —, tak té żeni
wo Me̓ṙe ṅebudżeſch, <pb n="235"/>nidé wuſwoƀené wot Staroſcże; pżetoż na
kóiżdżicżkei We̓czé budże ſo ne̓kaiki Brach namakacż, ha wo kóiżdém Blaku
budże tola pżeczé Nėchtó, kiż tebi napżecżo pojėdże.

3. K.

Potaikim k tomu znutznitomu Mėrei nitżo ṅepomha, zwonka kaikużkuli Wėcz
dóſtacż habé nadobṅe ju mėcż; ẇele jacz pomha, tuſamu Wėcz zadzpėcż, ha
tu Luboſcz k ṅi z Wutrobé wuróduwacż hacż do Koṙeṅa. To ma ſo zrozemicż
nicz jenoi wot Ṗeṅez, ha wot Bohaczſtwa, hale teiż wot Wodżeṅa za
Tżeſcżu, wot Żadoſcże prózṅeje Kwawé, ha ſchoho Taikoho, żtoż z témlei
Swe̓tom zaṅdże. Mawko zakita jedén teiż ſẇaté Blak, ṅejo-li wo tém Duchu
żana Nutérniwoſcz. Tón zwonka pótané Pokoi ſchak nidé na dohe
ṅewobſteji, ṅejo-li teje Wutrobé Mós na te prawo Dno zepṙena, to re̓ka:
Ṅeiſé-li té zpodepṙené na Mṅe; Téſam móżeſch dṙe ſo pżepowożicż, hale
ṅemóżeſch ſo pole̓pſchicż. Pżetoż, kaiż nėkaika Pżileżnoſcz napaṅe ha ſo
cżi poda, budżeſch té To, tżomuż ſé wucżeknécż czéw, déż z wėſtoho Blaka
pṙeicż woteṅſchow ſé, Toſamo, ha hiżcże jacz budżeſch na druhim Blaku
zas natṙechicż.

<pb n="236"/>

4. S.

Zkrucż ṁe Bożo z tej’ Nadu Sw̄atoho Ducha. Pżidawai mi Mócz, zo ja wo tém
znutznitém Cżwojeku wokrutnu, ha tu moju Wutrobu wuprózṅu wot ſcheje
ṅewużitṅeje Staroſcże ha Téſchnoſcże, ha ſo ṅedam cżanécż wot téch
ſchelakich Pożadaṅow kaikejeżkuli We̓czé, ṅech jo żpatna habé kraſna,
hale na wſchitke Wėczé ladam tak daloko, hacż ſchitke jenoi nimo pżeṅdu
ha potém zperchnu, ha ja ſam teiż tak pżeṅcż ha zperchnécż budu. Oh! kah
mudré Tón, kiż tu We̓cz taklei rozpomina!

5. S.

Dai mi Kṅeże tu ṅeƀeſku Mudroſcz, zo ja nawuknu wóſche ſchoho Tebe
pótacż ha namakacż, Tebe ze Zpodobaṅom praẇe zpóznawacż ha lubuwacż,
ſchitke druhe Wėczé pak, po tém Rjedże teje twojeje Mudroſcże za To
mėcż, żtoż ſu. Dai mi rozomṅe ſtronu ſtupacż tém Mawkaṅam, ha ſczerpṅe
zṅeſcz te Pżecżiẇeṅa; pżetoż to jo wilka Mudroſcz, kedżbu ṅemėcż te
Wichorcżki ne̓kaikich Swowow, déż tṙebai haṅené ſé; ha teiż ṅepoſuchacż
na Téch, kiż cże wuṗe pokwaleja, po Huƀe cżi rétża. Hai, tak ſo na tém
naſtupe<pb n="237"/>ném Pucżu be wſchoho Stracha pżeczé dale ha dale
krotżi.

Woſém ha dwaczété Stawcżk.

Lóze Hubé kedżbu ṅemėi.

1. K.

Mói Séhno, ṅeƀer ſebi to k Wutroƀe, déż tṙebai nėkotzi wot tebe zlė
móſla, ha rétża, żtoż ṅeradé ſwóſchiſch. Té ſchak maſch ſam hiżcże
hórſche wot ſo ſamoho ſebi móſlicż, ha za to dżerżecż, zo Nichtó
ſwabſchi ṅejo, hacż té. Khodżiſch té wo ſebi nutzi, tak ẇele kedżbu
ṅezmėjeſch te Swowa, kiż wonku wokole̓taja. Ṅemawa Mudroſcz jo, wo tém
zwém Tżaſu ṁeltżecż, znutzka ke Mni ſo pżewobrocżicż, ha wot cżwojetżich
Sudżeṅow ſo mólicż ṅedacż.

2. K.

Tón twói Pokoi ṅech ṅeſteji wo cżwojetżich Hubach; pżetoż ṅech woni te
Twoje na Dobre habó na Zwo wukwaduẇu, z toho té nitżo hinaiſchi Cżwojek
ṅeiſé; woſtaṅeſch, kaikiż pżed Bohom ſé. Dże da jo tón prawé Pokoi, ha
ta prawa Tżeſcz? Hacż nicz wo Mni? Żtóż ṅeżada Cżwojekam ſo lubicż, ha
teiż ſo ṅebóji Jim ſo ṅelubicż, Tón zmėje dobnoho Mėra wu<pb
n="238"/>żiwacż. Schitkón Ṅemėr teje Wutrobé, ha ſchitke Rozperſcheṅo
znutznitéch ha wonkotżnéch Zmóſwow pżiṅdże z toho, zo lubuẇeſch to, żtoż
lubuwacż nimaſch, ha ſo bójiſch toho, tżohoż ſo bojecż ṅejo.

Dżeẇecż ha dwaczété Stawcżk.

Kah wo Hoṙu k Bohu ſo wowacż jo.

1. S.

Bódż te twoje Ṁeno, o Kṅeże, kwalene na we̓cżne, kiż té ſé czéw, zo telei
Zpótuwaṅo ha Hoṙo na mṅe pżiṅdże. Wucżeknécż jomu ṅemóżu —, hale dérbu
tón mói Wucżek pótacż pola Tebe, zo Té mi pomhaſch, ha ſcho na Dobre
pżewobrocżiſch. Kṅeże, ne̓tkoi ſém ja wo Zrudoƀe, ta moja Wutroba ṁe
boli, jara ṁe czẇeluẇe ta pżitomna Zwóſcż. Ha ne̓t, lubé Wotze, żto bóch
prajiw? Ja ſo widżu téſchnoſcżenoho wot ſchitkich Stronow —. Wuẇedż ṁe
zbóżṅe z tejelei Żtundé. Hale ja dżén ſém habén tohodla do tejelei
Żtundé dóſchow, zo bó Té hordoſcżené bów, déż ṁe jara jara zponiżenoho —
tola zas wumóżiſch. Ach Kṅeże, ṅech ſchak ſo cżi lubi ṁe z toholei
Tonidwa wutorhnécż; pżetoż ja khuduſchki —, żto mów ja ſam dokoṅecż, ha
<pb n="239"/>dże czéw ſo wobrocżicż ƀez Tebe? Dai Sczerpnoſcz, Kṅeże,
teiż tónlei mól. Mói Bożo, bódż té mói Pomocznik, ha ṅecham ſo bojecż,
kaiżkuliż teiż bóch pżecżeżené bów.

2. S.

Ha nėt wo tém, żto mam ƀeztém ṙecz? Kṅeże ſtaṅ ſo ta Wola twoja. Ja ſém
deṙe zaſwużiw porudżené ha potéſchnoſcżené bócż. Zaleiżi da mi, zo
wontraju, ha oh! zo bóch ſczerpṅe dótraw, hacż telei Ṅeẇedro pżecżeṅe,
ha zas le̓ṗe budże! Ta twoja ſchohomóczna Ruka ſchak tola we̓ſczi móże
telei Zpótuwaṅo mi wotewzacż, habó nédém tohoſamoho Wótroſcz potupicż,
tón Naſtork zpome̓rnoſczicż, zo ja zczéwa ṅepodleiżu, zatémhacż té hiżo
pṙedé jacz krótż zo mnu tżiniw ſé. Kaiż ẇele cżeżiſcho mi jo, tak ẇele
lóżiſcho jo Tebi ſcho pżewobrocżicż, ha pokazacż, żto zamóżi ta Prawicza
toho Naiwóſchoho —.

Tziczété Stawcżk.

Wot Boha ma ſo Pomocz proſécż wo Dowėrnoſczi —.

1. K.

Séhno, ja ſém tón Kṅez, kiż ja poſél<pb n="240"/>ṅam wo tém Dṅu toho
Hoṙa. Ke mni pżiṅdż, déżkuli cżi deṙe ṅebudże. Tolei je jo, żtoż naibóle
tomu ṅeƀeſkomu Tróżtei Zadżewki naſtaja, zo té ſo komdżiſch k Modleṅu ſo
podacż. Pżetoż té, pṙedé hacż ṁe praẇe nutérṅe proſéſch, ƀeztém ſchelake
Potróżtuwaṅa pótaſch, ha wolożeſch ſo wo wonkotżnéch We̓czach. Ha tohodla
ſo dóṅdże, zo ſchitko mawko cżi pomha, hacż do toh’ pżiṅdżeſch, zo Ja
ſém Tónſamé, kiż ja wumóżam Téch, kotziż ke mni Nadżiju maja; ha zo
zwonka ṁe żana Pomocz ṅedopomha, żana Rada Wużitka ṅepżiṅeſe, ha żane
Wumóżeṅo wonṅetraje. Hale nėt, déż te tżmowo Ṅeẇedro pżecżanéwo jo, zas
romadu ſo zrabai, znowa Moczé nadobówai wo tém Swėtẇe téch mojich
Sme̓lnoſcżow; dokelż ja ſém woblizka, praji tón Kṅez, ſchitko pokażene
czu zas zpoṙedżicż, ha to powṅe, hai z Dobu ha pżenadobṅe.

2. K.

Hacż da jo za mṅe żto cżeżke? Habé budu tṙebai ja ſo runacż Taikomu, kiż
rétżi — ha ṅetżini, ẇełe lubi, mawo dżerżi? Dże jo ta twoja Wėra? Stei
krucże, ha woſtaṅ ſtejo. Bódż wo tei Sczerpno<pb n="241"/>ſczi
wondodżerżiwé hako ſélné Muż; w ſwojim Tżaſu budże cżi tón Tróżt dóṅcż.
Tżakai na mṅe, jenoi dotżakai, ja ſchak we̓ſczi pżiṅdu, ha czu cże
wuſtrowicż. Żtoż cże nėt ſcheri, to ſchak nitżo ṅejo, déżli nėkaike
Zpótuwaṅo, ha żtoż cże tak jara ſtróża, jo prózna Bojoſcz. Te Staraṅo za
taike pżichodne We̓czé, kiż wo naſchei Moczé ṅeiſu, żto cżi pżiṅeſe,
déżli Zrudobu na Zrudobu? Doſcz na tém, zo kóiżdé Dżeṅ tu ſwoju Cżeżu ha
Staroſcz ma. Wuṗe ha podarmo jo, ſo zrudżecż habé zẇeſelecż do Tżaſa na
taikich We̓czach, kiż tṙebai żeni woprawdże ſo dóṅcż ṅebudża.

3. K.

Z teje cżwojetżeje Braſchnoſcże ſém pżiṅdże, zo taike ſamotṅe zmóſlene
Sẇecżata Cżwojeka móla, kowrotnoho tżiṅa; tola pak jenoho hiżcże
ſwabóſchkoho Ducha to pżeradża, tak zlóchka ſo nabwaznicż ha cżanécż
dacż wot toho, żtoż tón Ṅepżecżel potékuẇe. Pżetoż Tónſamé ſchak wot
toh’ ṅerodżi, hacż wón cże zamóli ha zheƀe z wėrnémi, habé z valſchnémi
Pre̓dkpoſtajeṅami, jenoi zo té zamólené ha zhebané ſé; hacż wón tebe
porazé z tej’ Luboſcżu k tom’, żtoż ne̓t jo, habé <pb n="242"/>z tej’
Bojoſcżu toho, żtoż haklei pżiṅcż ma, to ſchak jo jomu ſcho jene, jenoi
zo té porażené ſé. Ṅech da ſo ta twoja Wutroba ṅeſtróża, ṅech ſo ṅebóji.
Zdżerż We̓ru ke mni, ha wo tei mojei Miwoſczi mėi zapowożenu tu twoju
Dowėrnoſcz. Déż té mėniſch wote mṅe zdalokoſcżené bócż, tedém ſém ja
tżaſto bliżije hacż hewak. Déż tebi ſo zezdawa, zo nimale ſcho zhuƀene
jo, ruṅe tedém cżi do Ruki dżo dobra Pżileżnoſcz w̄etżu Warbu ztżinicż.
Wone ſchak ṅejo ſcho zhubene, déż jena We̓cz pżecżiwo twojomu Zamóſleṅu
wupaṅe. Té ſchak to żtoż ſo dóṅdże, żeni ṅedérbiſch roſudżecż po
teiſamoi Moſé, kaiż té ruṅe nėt zmóſlené ſé; tei Ṅezpodobnoſczi ha
Cżeżi, zdżeiżkuliż teiż ſém pżiṅdże, żeni ṅedérbiſch tak ſo do Moczé
podacż, tak ju hoṙebracż, hako bó cżi wotewzata bówa ſchitka Nadżija z
ṅeje zas wule̓zcz.

4. K.

Ṅechaw ſo za tżiſcże wopużcżenoho dżerżecż, hacżruniſch cżi ja na Tżas
we̓ſte Hoṙo pżipoſcżewu, habé teiż te pożadane Potróżtuwaṅo cżi wotcżanu;
pżetoż taklei ſo dóṅdże do ṅeƀeſkoho Kraleſtwa. Ha zawe̓ſczi jo to tebi,
ha druhim mojim Swużownikam zpomóżni<pb n="243"/>ſche, z témi
Pżecżiwnoſcżami pozpótani bócż —, déżli pżeczé ſchitko po Woli mėcż. Mi
ſu znate ſche̓ zkradżne Pomóſleṅa; hai k tei twojei Zbóżnoſcżi to ẇele
pomha —, drudé be wſcheje Swódnoſcże woſtajené pobócż, zo tṙebai, déż
cżi ſcho praẇe deṙe dżo, bó ſo ṅepżezbe̓néw, ſebi ſamomu ſo ṅeſlubjaw wo
Tém, żtoż tola ṅeiſé. Żtoż ja daw ſém, to móżu ja teiż wotewzacż ha zas
wrócżicż, déżkuliż mi ſo lubi.

5. K.

Sém cżi ja żto daw, wone tola moje woſtaṅe; ſém cżi je zas wotewzaw,
ſchak ſém cżi toho twojoho ṅebraw; pżetoż kóiżdé dobré Dar, ha kóiżdé
dozpowné Dar jo dżén tola mói. Dopużcżu ja na tebe we̓ſtu Cżeżu habé
Pżecżiwnoſcz, ṅebódż nėwné, ha ṅech cżi ta Wutroba ṅezpaṅe; ja móżu
khe̓czé wolóżicż, ha ſchu Cżeżu do Ẇeſela pżemėnicż. Wėſczi pak tola, déż
ja z tobu tak tżiṅu, we̓ſczi ſém zprawné ha ſcheje Kwawé hódni.

6. K.

Sé té praẇe mudré, ha ſcho po tei Wėrnoſczi wobladaſch, tak té żanéch
Pżecżiwnoſcżow dla ṅedérbiſch do Zrudobé ſo zpodmuricż, hale ẇele jacz
ſo zẇeſelicż <pb n="244"/>ha Bohu ſo dżakuwacż. Hai habén to maſch za te
jenicżke zprawne Ẇeſelo dżerżecż, zo ja —, déż cże z Boloſcżami
porudżam, zo cże ṅeſchonuẇu. Kaiż ṁe tón Wótſcz lubuwaw jo, tak teiż ja
was lubuẇu —; telei Swowa ſém ja ſam prajiw tém mojim lubém Wutżownikam,
kotréchż ſém ja ṅeſwaw na tżaſne Ẇeſela, hale na wilke Wójuwaṅa; woni
ſchak ṅedérƀachu jow tżeſcżeni hale zadzpėwani bócż, ṅedérbjachu jow wo
Mėṙe dobro mėcż, hale wakér dżėwacż, ṅeſṁachu jow Wotpotżnika ladacż,
hale dérbjachu pe̓kṅe ẇele Pwodu pżiṅeſcz wo tei Sczerpnoſczi. Mói Séhno,
telei Swowa ſebi té ſam nazpominai.

Jen’ ha tziczété Stawcżk.

Pużcż ſchitke Ztwoṙeṅa, zo mów namakacż toho Ztworicżeṙa.

1. S.

Kṅeże, woprawdże trėbna mi jo hiżcże ẇetża Nada, dérbu-li ja dóṅcż tak
daloko, zo żadén Cżwojek, ha żane Ztwoṙeṅo ṅebudże mócz mi k Zadżėwkei
bócż. Pżetoż, kaiż doho ṁe jena ztwoṙena Wėcz wotdżerżuẇe, ṅemóżu ja
ſwobodṅe k Tebi hoṙe pole̓tuwacż. O żtó bó mi <pb n="245"/>Kżidwa daw,
kaiż Hoibik Kżidwa ma, ha ja czéw wotlecżecż ha wo Mėṙe zwoſtacż! Tak
rétżeſche tón ſẇaté Proveta, kiż ſebi żadaſche ſwobodṅe k Bohu
wotle̓tuwacż. Żto jo me̓rniſche, déżli taike Wócżko, kiż na jene lutke, na
Boha, ladaiczé — na nitżo druhe haklei ṅepoladṅe? Żtó jo ſwobodniſchi,
déżli Tón, kiż ſchak na Zeṁi tżiſcże nitżo ṅepożada? Zme̓ju da na to
dżėwacż, zo bóch pżekrotżiw ſchitkeṙeṅe Ztwoṙeṅa, ha teiż powṅe pużcżiw
ſo ſamoho, zo ja wo mojim Duchu wóſche ſo ſteju, ha ſo doladam, kah Té
tón Ztworicżer ſchitkich We̓czow żaṅeje Porunoſcże nimaſch z témi
Ztwoṙeṅami, hałe ṅezkóntżṅe ẇele ṙeṅſchi ha dozpowniſchi ſé. Hai tak jo,
ṅejo Cżwojek wot ſchitkich Ztwoṙeṅow zczéwa wuſchṁatané, ṅebudże mócz
ſwobodṅe ſo kwaſcz na bóizke We̓czé. Habén tohodla jo jara mawko Téch,
kiż tu Nadu maja bóizke We̓czé wobladuwacż, dokelż wone jo mawo Taikich,
kiż wot hinitéch We̓czow ha Ztwoṙeṅow powṅe ſo wuſchṁatacż ẇedża.

2. S.

K tom’ jo tṙeba wilkeje Nadé, kiż bó tu Duſchu wuzbėnéwa, ha hoṙe
torhwa, zo wona wóſche ſo ſameje wuje̓dże. Ha <pb n="246"/>ṅejo-li
Cżwojek wo tém Duchu wuzbėṅené, wot ſchitkich Ztwoṙeṅow wuſwobodżené, ha
zczéwa Bohu zjenoſcżené —, kaikeżkuli wón Wėdomoſcże ma, żtożkuliż teiż
zamóżi, ſcho to ẇele ṅerėka. Doho budże mólicżki zwoſtacż ha delku
leiżecż, kiż za wilke ma ne̓żto druhe, déżli jenoi tu jenicżku,
ṅezkóntżnu, we̓cżnu Dobrotu. Ha żtożkuliż Bóh ṅejo, to jo nitżo, ha ma ſo
za nitżo dżerżecż. Jara wilka Schelakoſcz jo ƀez tei Mudroſcżu jenoho
wot Boha roſwe̓tlenoho pobożnoho Cżwojeka, ha ƀez tei We̓domoſcżu jenoho
deṙe wutżenoho w Knijach leiżaczoho Duchownoho. Ẇele kraſniſcha jo
taſama Wutżownoſcz, kiż wot horka ſém z téch bóizkich Roſow nakaṗe,
déżli ta, kotruż cżwojetża Wowa ze ſwojej’ Próczu ſama ſebi nazbėra.

3. S.

Wone dṙe jo jich ẇele, kiż pożadaja tón Dar toho Wobladuwaṅa bóizkich
Wėczow; hale żtoż k tomu ſwuſcha, na to ſo woni ṅekwadu. Wilki Zadżewk
jo to, zo na wonkotżnéch Znaṁach ha zmóſwoitéch We̓czach wiſajo
zwoſtawaja, ha tak mawko ſo kwadu na te dozpowne Pomóṙeṅo téch
znutznitéch Nakhilnoſcżow. Ja <pb n="247"/>ṅewėm, żto to, kaiki Duch nas
wodżi, ha żto mó poprawdże pótamó —. Ludżo nas ṁenuẇu duchownéch
Cżwojekow, taikich, kiż po tém Duchu khodża; ha to ſo nam lubi; ƀeztém
pak tola mó taiku Próczu ha pżedobówaczu Staroſcz ſebi tżinimó za te
hinite ha żpatne We̓czé, hale, kah wo nas nutzi z tém naſchim Duchom
ſteji —, na to le̓dém zre̓tka déh z pownej’ Moſu te naſche Móſle zpinamó.

4. S.

Zpwakuimó ſami na ſo! Smó teiż mó drudé na Kwilku tróſchku do ſo nutz ſo
zromadżili, mó tola zmolom zas won ſo walimó, do wonkotżnéch Wėczow ſo
roſépemó, ha zaṅechamó te naſche Prėdkmėcża ha Tżiṅeṅa na krute
pżeladacż ha pżeważecż. Mó ṅeladamó, dże te naſche Nakhilnoſcże leiża,
po Zeṁi waża, ha na to ṅepożawoſczimó, zo wo nas nutzi ſcho zapróſchene,
zamazane jo. Wo tém Tżaſu toho Noe bė ſchitke Mjaſo tón ſwói Pucż
zaṅeſchwarniwo, ſchiczé bėchu żiwi po tém Mjaſu, khodżachu po ṅeprawéch
Pucżach; ha tohodla na ṅich pżiṅdże ta wilka Lijencza. Dokelż da ta
naſcha znutznita Mós jara pżekażena jo, tak hinak móżno ṅejo, hacż — zo
teiż te Skutki, kiż z tejelei Moſé <pb n="248"/>ſczèhuẇu, hako
Pżeradniki toho znutznitoho Woſwabeṅa, nakażene bócż dérbja. Z teje
znutzniteje Ṅerjadnoſcże pżiṅdże ta Lijencza wonkotżnéch Ṅerjadnoſcżow.
Dobre Żiẇeṅo jo taiki Pwód, kiż ſamotṅe z jeṅeje tżiſteje Wutrobé
wuroſcże.

5. S.

Praſcha ſo, kah ẇele Żtó tżiniw jo; hale, kah dobra ta Mós jo, z
kotṙejeż je tżiṅi, to ſo doho tak deṙe na kedżbu ṅeƀeṙe. Cżwojekoẇe za
tém ſo dopraſchuẇu, hacż jedén jo ſélné, bohaté, rjané, wuſchikné, habé
dobré Piſar, dobré Zpėwar, dobré Dże̓wacżer; hale kah khudé jo po tém
Duchu, kah ſczerpné ha pokorné, kah bohuſwużowné ha do ſo nutz
zezawrócżané, wot toh’ naibóle ſo ṁeltżi. Ta pokażena Natura nas cżėri
na Cżwojeku roſudżecż te Wonkotżne, hale boża Nada nas zawrócża do toho
Znutznitoho. Tón wot Naturé cżeṅené budże tżaſto zhebané; Tón wot teje
Nadé ẇedżené na Boha ſo zpużcża, zo bó zaſlepené ṅebów.

Dwai ha tziczété Stawcżk.

Wotṙek ſebi ſamom’, wotpowoż kóiżdu ṅeprawu Żadoſcz.

1. K.

Séhno, té ſchak ṅemóżeſch teje dozpow<pb n="249"/>ṅeje Swobodnoſcże
wobſéhnécż, khiba zo té ſebi ſamom’ zczéwa wotṙekṅeſch. Wuwjazani ſu
ſchiczé, kiż wo nėtżim ſo ſaméch pótaja, ſo ſaméch ṅeporjadṅe lubuẇu,
prózném Żadoſcżam ha tei Cżipnoſczi howduẇu, zwonka ſo-wokobwudżiczé z
jenoho do druhoho ſo pżekwaduẇu, zatémhacż pa To, pa Tamo jim ſo ſlubi;
pżeczé za tém ladaja, żto jim k Wolożeṅu, k Zpodobaṅu jo, ha nicz, żto
Je̓zus wukazuẇe; woni ſebi zmóſledża ha romadu pletu To, żtoż tola nidé
Wobſtacża mėcż ṅemóże; pżetoż rozpanécż, zahinécż dérbi ſcho, żtoż wo
Bohu zadódṅene ṅejo. Té pak dżerż ſo toholei krótkoho Wuprajeṅa, wo
kotrémż jo ſcho doprajene: Pużcż ſchitkoṙene, ha budżeſch ſchitkoṙeṅe
namakacż, dai hoṙe tu ṅemėrnu Żadoſcziwoſcz, ha budże cżi dóṅcż tón
mėrné Wotpotżnik. Tolei ſebi té wo twojei Moſé rozmóſlei; ha déż
budżeſch to doṗelnicż, zme̓jeſch do wſchoho powne Wuſtacżo.

2. S.

Kṅeże, to ṅejo Dżėwo jenoho Dṅa, to ṅejo Hra za Dże̓cżi —; hai wo teilei
Żkorpiſczé jo nutzi te Jadro ſcheje Dozpownoſcże bohwſwużownéch
Cżwojekow.

<pb n="250"/>

3. K.

Séhno, té ſchak ṅedérbiſch ſo wopwóſchecż, ṅedérbiſch tei Wutroƀe
zpanécż dacż, déż ſwóſchiſch wot toho Pucża téch Dozpownéch; hale to
ṅech teiż teƀe wóſche hoṙe pohoṅa, knaiṁeṅſchom’ ṅech wo tebi zażela tu
dobru Żadoſcz, zo tola za tém bó zdéchuwaw. Oh débó z tobu tak ſtawo, ha
té tak daloko pżiſchow bów, zo té ſo ſamoho kedżbu ṅeme̓iſchi, pżeczé bó
jenoi tak kaiż na Skóku ſtaw hotowé dopelnicż kóiżde moje Pokiwṅeṅo, ha
tu Wolu toho, kotrohoż cżi ja za duchownoho Wótſcza ha Ẇednika poſtajiw
ſém; tak bó té mi jara jara ſo zpodobaw, ha te twoje czéwo Żiẇeṅo bó wo
Ẇeſelu ha Pokoju pżeſchwo. Wone jo hiżcże ẇele We̓czow, kotreż té
wopużcżicż maſch, ha té ſchak ṅemóżeſch dóſtacż, żtoż żadaſch, khiba zo
teſame zczéwa mi do Wole podaſch. Ja cżi radżu, kup ſebi wote mṅe te wo
Wóchṅu wutżiſcżene Zwote, zo bó wobohacżiw, ja ṁeṅu, tu ṅeƀeſku
Mudroſcz, kotraż ſchitko deleṅe z Nohomai tepcze. Do zadé z tej’
ſwėtnej’ Mudroſcżu, ṅeżadai haklei Cżwojekam ſo lubicż, ṅechaw teiż ſam
na ſebi Zpodobaṅa mėcż.

<pb n="251"/>

4. K.

Ja ſém cżi wukazaw, To, żtoż po cżwojetżim za woſobne ha wóſoke ſo
dżerżi, zwopruwacż, ha za to ſebi kupicż ne̓żto taike, żtoż ſo ẇele
żpatniſche zda. Pżetoż jara żpatna, mólicżka, ha nimale do Zabócża
podata jo wo cżwojetżich Wotżoch ta prawa ṅeƀeſka Mudroſcz, kiż ſama ſo
ṅewilkoſczi, teiż ṅecha na Zeṁi wilkoſcżena bócż; tulei Mudroſcz dṙe
nėkotzi kraſni z tém Hortom pre̓duẇu, hale wo tém ſwojim Zadżerżeṅu
daloko wot ṅeje woteſtawaja; ta ſama pak tola jo ta drohotna Perla, kiż
ẇele Cżwojekam zakhowana zwoſtaṅe.

Tzi ha tziczété Stawcżk.

Wo ſchitkich Pżemėṅeṅach teje Wutrobé maſch tola te poſleṅe Wotpoladaṅo
pżeczé na Boha zwożuwacż.

1. K.

Séhno, ṅechaw té tei ſwojei ſamotnei Wutroƀe wėricż; wona jo ne̓t taika,
ha jara khėczé budże ſcho hinaiſcha. Kaiż doho żiwé ſé, podcżiſṅené
zwoſtaṅeſch tomu Pżeme̓ṅeṅu, teiż bórṅe ṅechaw. Pa ſé ẇeſowé, pa zrudné;
pa me̓rné, pa ṅemėrné; pa wo tei Pobożnoſczi zare̓té, <pb n="252"/>pa
zémné; pa z Lóżtom dżėwawé, pa ṅelóżtné, le̓ṅkoité; pa ſé ſtatné,
krutobné Cżwojek, pa na lóchke rozpużcżené. Hale tón Mudré ha wo tém
Duchu deṙe wuwutżené — horku wóſche téchlei Pżeme̓ṅeṅow krucże ſtejiczé,
ṅelada na to, żto wo ſebi wutżuwa, habé wot kotroho Boka tón pżeczé ſo
pżemėṅaczé We̓tzik duhje, hale jenoi na to kedżbuẇe, zo tu czéwu Mós
ſwojoho Ducha pżeczé bóle bó nawrócżaw tam, dżeiż dérbi, ha za tżimż
żada, mi ſo lubicż, ke mni dóṅcż do wėcżṅeje Radoſcże. Ha na telei
Waſchṅo móże dobré Kżeſczian pżeczé jedén ha tónſame Cżwojek z Blaka
ṅehibṅené zwoſtacż, déż wo ſchitkich tak ſchelakich Pżipadnoſcżach tola
te zkradżne Wócżko ſwojoho Wotpoladuwaṅa ƀez Pżetorhṅeṅa pżeczé na mṅe
zpina.

2. K.

Kaiż ẇele tżiſcziſche jo te znutznite Woko toho Wotpoladaṅa, tak ẇele
krucżiſcho ſo ſtupa naſreidża téch ſchelakich Wichorow. Hale wo ẇele
Cżwojekach te Wócżko toho tżiſtoho Wotpoladaṅa wotże̓mṅa, dokelż zlóchka
ſo zalada do ne̓żto wobẇeſeliwoho, żtoż tṙebai ṅeẇatki prėdkpżiṅdże. Ha
jara zre̓tka déh jo <pb n="253"/>dże żadén Cżwojek wot ſchoho Wobẇazka
tak zczéwa wuſwobodżené, zo bó wo nitżim ṅepopótaw teiż ſo ſamoho, toho
ſwojoho Wobẇeſeleṅa. Tak bėchu nėdé cżi Żidża k Marcże ha k Madleṅe
pżiſchli do Bethanije, nicz ſamotṅe Jėzuſa dla, hale teiż zo czéchu toho
Lazara woladacż. Ma da ſo tżiſczicż toho Wotpoladaṅa Woko, zo na te
jenicżke bó ruṅe won ladawo, ha pże wſchitke te ſchelake We̓czé, kiż
naſṙeidża ſtupaja, na Mṅe ſo znoſchuwawo.

Żtéri ha tziczété Stawcżk.

Bóh jo jara ſwódki Tomu, kiż joho lubuẇe.

1. S.

Lei, té ſé mói Bóh, té ſé mi ſcho. Żro czéw ja jacz, ha żto
zbóżnoſcziwſche mów ſebi ja żadacż? O ſwódne ha ſwódke Swowo! Hale jenoi
Tomu, kiż lubuẇe te wėcżne Swowo, bożoho Séhna, ṅelubuẇe toho Swėta,
ṅelubuẇe żtoż na Swėcże jo. Té ſé mói Bóh, té ſé mi ſcho —. To jo doſcz
prajene Tomu, kiż je dozrozemi; ha to huſto wrocżecż jara zaẇeſela Toho,
kiż lubuẇe. Pżetoż déż té pżitomnoho ſo wopokażeſch, jo ſcho k Radoſczi;
déż pak té ſo zkhoẇeſch, jo ſcho k Hrawo<pb n="254"/>cże. Té tżiniſch tu
Wutrobu me̓rnu, dawaſch dobré Pokoi, ha ſẇatocżne Zraduwaṅo. Te je
tżiniſch, zo ta dobra Duſcha ſchitko wobladuẇe wot teje dobṙeje Stroné,
tak ſo ji ſcho lubi, ha wona wo wſchim tebe kwali. Nitżo ſchak ƀez tebe
doho ſo lubicż ṅemóże, hale, joli zo żto zpodobne bócż ha deṙe ſwodżecż
dérbi, ma pódla bócż ta twoja Nada, ha ṁa z tém Zatżiṅkom teje twojeje
Mudroſcże ſo zatżinicż.

2. S.

Komuż té ſwodżiſch, żto bó tomu praẇe ṅeſwodżawo, déż wón ſebi rozmóſli,
zo tola ſcho wot Teƀe dopużcżene ha tak zrjadnoſcżene jo? Ha Komuż té
ṅeſwodżiſch, żto da mówo toho po Rozoṁe na woprawſke zaẇeſelecż? Hale
wot teje twojeje Mudroſcże ſo zdalokoſcżeja cżi, kotrémż hiżcże deṙe
ſwodżi ta Mudroſcz toho Swe̓ta, ha te Wobẇeſeleṅa toho Mjaſa; pżetoż wo
ſwe̓tnei Mudroſczi na Poſletku ſo namaka ẇele Próznoſcże, ha wo mjaſnéch
Ẇeſelach ta hórka Sṁercż. Kiż pak wo Zadzpe̓waṅu ſchoho Swe̓tnoho, wo
Pomoṙeṅu toho Mjaſa za Tobu krotża, oh! cżi ſu woprawdże mudri; pżetoż
woni ſo pżepowożeja wot teje Próznoſcże k tei We̓r <pb n="255"/>noſczi,
wot Hinitoſcże toho Mjaſa k tom’ Żiẇeṅu toho Ducha. Taikim Bóh deṙe
ſwodżi; ha żtożkuliż dobre k namakaṅu jo wo téch Ztwoṙeṅach, ſcho to
woni zwrócżeja na Kwawu toho Ztworicżeṙa. Hinaiſchu, ẇele hinaiſchu
Swódż ma tón Ztworicżer, déżli te Ztwoṙeṅa, te We̓cżne, déżli te Tżaſne,
te ṅeztwoṙene Swe̓two, déżli taike Swe̓two, kiż tu Swe̓twoſcz ſame dóſtawa.
Żtóż Boha praẇe zpóznaje ha lubuẇe, Tomu te Dobroté ha Dozpownoſcże,
kotreż na Ztwoṙeṅach namakuẇe, deṙe ſo lubja hako Daré boże, hako
Drebuſchki ha Kapki wot bóizkeje Dobroté; tola pak ṅewuṙekniẇe bółe ſo
jom’ lubi Bóh ſam, te Żurwo, ta ṅedódnita Hubina ſchoho Dobroho.

3. S.

O we̓cżne Swėtwo, kiż ẇele ẇele pżetṙechiſch ſche̓ ztwoṙene Swe̓twoſcże,
wot hoṙeka bóſkai do mṅe Zaſwe̓tleṅa, kiż bóchu dóſchwo do wſchich
znutznitéch Kucżikow teje mojeje Wutrobé —. Wutżiſcż, zaẇeſel, wujaſṅ,
ha z nowém Żiẇeṅom wobnoẇ toho mojoho Ducha, ha ſche̓ joho Moczé, zo ja
boch k tebi hoṙe polėtuwaw, na tebi wiſajo zwoſtawaw z wulkocżném
Zraduwaṅom. Oh! déha pżiṅdże ta zbóżna ha pożadana Z̓tun<pb n="256"/>da,
zo z tej’ twojej’ Pżitomnoſcżu bó ṁe naſécżiw, ha Té ſam mi bów Schitko
wo wſchitkim! Kaiż doho to mi date ṅejo, ta moja Ẇeſowoſcz nidé powna
ṅebudże. O Zrudoba! wo mni ſo tón ſtaré Cżwojek hiżcże jara hiƀe, wón
hiżcże ṅejo zczéwa zekżiżuwané, ṅejo powṅe wotemṙeté. Wón hiżcże ſélṅe
ſo ſtaja napżecżo tomu Duchei, Wóinu znutzka zapotżina, ha ṅeda tomu
Kraleſtwu teje Duſche wo Me̓ṙe zwoſtacż.

4. S.

Hale Té, kiż té kṅeżiſch na tém Naduhaṅu toho Moṙa, ha ſtuleſch te
Pozbe̓huwaṅo téch joho Zmohow, ſtaṅ hoṙe ha pomhai mi. Rozecże̓r te Ludé,
kiż pżeczé Wóinu zazbėhuẇu, z tej’ twojej’ Moczu rozwamai tu jich Mócz.
Ach! wopokaż te twoje Wilkocżnoſcże, ha ṅech ſchak ſo wohordoznoſczi ta
twoja Prawicza; pżetoż mi ſchak żana druha Nadżija, ha nidże żadén
Wucżek ṅejo, déżli wo Tebi, o Kṅeże mói Bożo!

Pecż ha tziczété Stawcżk.

Wo témlei Żiẇeṅu pżed Zpótuwaṅom żeni zecher neiſmó.

1. K.

Séhno, wo témlei Żiẇeṅu té żeni ze<pb n="257"/>cher ṅeiſé, hale hacż
żiwé ſé, jo cżi pżeczé tre̓bna ta duchowna Bróṅ. Té ſchak wobkhadżuẇeſch
naiſreidża Ṅepżecżelow, kiż na tebe ſadżeja wot praweje ha teiż wot
liweje Stroné. Nimaſch da nawſche Boki naſtajenu tu Naſtahu teje
Sczerpnoſcże, tak ṅebudżeſch doho ƀez Rané. Hai, ṅejo-li ta twoja
Wutroba krucże na mṅe zepṙena, ṅeiſé té na woprawſke zpodwolané moje dla
ſchitko wucżerpecż, tak té ṅebudżeſch mócz tónlei horczé Żtrét wutracż,
ha ṅebudżeſch dóṅcż tam, dżeiż cżi Zbóżni te ſwoje Króné dóſtawaja.
Dérbiſch da wutrobṅe poteptacż ſcho żtoż nadeṅdżeſch, ha z Moczu ſtronu
ſtorkacż żtoż cżi na pre̓ki pżiṅdże. Pżetoż tomu Pżedobócżerei ſo daẇe te
ṅeƀeſke Manna, ha tomu, kiż le̓ṅkocżi, woſtaṅe wilke Huƀenſtwo.

2. K.

Pótaſch té Wotpotżnik wo témlei Żiẇeṅu, kah da budżeſch tam doſanécż k
tomu we̓cżnomu Wotpotżnikei? Ṅemóſli jow na ẇele Wotpotżnika, hale
pżihotui ſo k wilkei Sczerpnoſcżi. Pótai tón we̓rné Pokoi, tola pak nicz
na Zeṁi hale wo Ṅeƀeſach, nicz wo Cżwojekach, teiż nicz wo druhich
Ztwoṙeṅach, hale <pb n="258"/>wo Bohu ſame̓mlutkim. Bohu k Luboſczi
dérbiſch k ſchom’ podwolné ſcho ſebi lubicż dacż, Cżeże ha Boloſcże,
Zpótuwaṅa, Klubutżiṅeṅa, Téſchnoſcżeṅa, Potradaṅa, Khoroſcże ha
Swaboſcże, Kżiwdé, Napżecżo-rétżeṅa, Deletżiṅeṅa, Zponiżeṅa, Zahaṅƀeṅa,
Pożtravuwaṅa ha Zadzpe̓waṅa. Sche̓ telei We̓czé pomhaja k tomu
Wudozpownoſcżeṅu, wone toho nowotnoho Kréſtuſowoho Swużownika pėkṅe
wuzpótuw̄u, ha płetu za ṅoho tu ṅeƀeſku Krónu. Ja ſchak budu dacż jene
wėcżne Móto za krótke Podże̓waṅo, ha jenu ṅezkóncżnu Hordoſcz za te
pżeṅdżiwe Wohaṅƀeṅo.

3. K.

Me̓niſch tṙebai té, zo tebi te duchowne Potróżtuwaṅa pżeczé po twojei
Żadoſczi dawane budża? Teiż cżi moji Sẇacżi ſu teſame pżeczé ṅemėli,
hale ſu pże̓tracż dérbeli ẇele Cżeżow, ſchelake Zpótuwaṅa, ha wilke
Téſchnoſcże. Woni pak ſu tola wo wſchich Wichorach ſo wobdżerżeli z tej’
Sczerpnoſcżu, jacz ſo zeperaiczé na Boha, déżli na ſo ſaméch, to
ẇedżiwſchi, zo te Pocżerpeṅa toholei Tżaſa k Runoſczi ṅepżiṅdu tei
pżichodnei Hordoſczi, kotraż z nimi ſo zaſwużicż <pb n="259"/>ma.
Czeiſch da té zmolom me̓cż To, żtoż nėkotzi zakraſṅeni po wuroṅenéch ẇele
Sélzach, ha po zṅeſenéch wilkich Cżeżach le̓déma — dóſtali ſu? Potżakai
na toho Kṅeza, hako wutrodné Muzki — zakrucżei ſo; ṅepużcż teje
Dowe̓rnoſcże, ṅedai nocha; hale Cżėwo ha Duſchu pżeczé ſém podawai Bohu k
Tżeſczi. Ja ſchak budu cżi ſcho hacż nanaipowniſcho zapwacżicż; ha wo
wſchitkim Hoṙu czu ja ſam pżi tebi zwoſtacż.

Schėſcz ha tziczété Stawcżk.

Dai Cżwojekam ſudżicż, ha dowėr ſo k Bohu.

1. K.

Séhno, zapowoż tu twoju Wutrobu krucże na toho Kṅeza, ha ṅebói ſo
cżwojetżoho Sudżeṅa, déż cżi te Swėdoṁo ſwėtzi, zo deṙe zmóſlené ha ƀez
Winé ſé. Wone ſchak jo dobre ha zbóżnoſcziwe na telei Waſchṅo
pocżerpecż, ha to ṅebudże jara cżeżko pżiṅcż Tomu, kiż wot Wutrobé
poniżné jo, ha na Boha jacz twari, déżli na ſo ſamoho. Schelaczé
Cżwojekoẇe ſchelako rétża, ha tak jo jim mawko we̓ricż. Dale pak,
ſchitkim ſcho praẇe ztżinicż —, to móżno ṅejo. Jap. Pawow jo dṙe ſo
próczuwaw ſchitkim ſo <pb n="260"/>zpodobacż wo tém Kṅezu, ha po ſwojei
dobrei Woli jo wón Schitkim Schitko bów; tola pak jo to naiṁeṅe kedżbu
me̓w, zo jow wot Cżwojekow tak ha hinak ſudżené bów jo.

2. K.

Wón jo ſo doſcz wupróczuwaw Druhim k Hoṙepokubuwaṅu ha k Zbóżnoſczi,
żtoż na nim ha wo joho Móżnoſczi be̓; hale zo bó drudé wot druhich
ſudżené, zo bó teiż zadzpe̓wané ṅebów, to ṅejo wotwobrocżicż mów. Tak jo
ſchitko porutżiw Bohu, kiż ſcho naile̓ṗe we̓; ha ƀeztém, déż lóze Braſé
wot ṅoho zwo rétżachu, déż ne̓kotzi wuṗe ha wopaki wot ṅoho ſebi
móſlachu, ha po ſwojim Zalóżtuwaṅu to ha tamo na ṅoho ṁetachu, jo wón
ſam ſo zakitaw z tej’ Sczerpnoſcżu, ha z tej’ Poniżnoſcżu. Drudé pak jo
tola teiż wotmojaw, zo cżi Swabi z toho joho Ṁeltżeṅa bóchu Pohórſchka
ṅecżerpeli.

3. K.

Żtó ſé té, zo czéw ſo bojecż pżed jeném ſṁertném Cżwojekom? Dżentza wón
jo, ha jutze zperchṅe —. Boha ſo bói, tak cże cżwojetże Traſcheṅa
zatraſchicż ṅebudża. Żto da móże cżi jedén wotehnacż ze <pb
n="261"/>Swowami habé z Klubutżiṅeṅom? Wón dżén ſam ſcbi jacz zeżkodżi,
déżli tebi; ha żtóżkuliż wón jo, bóizkomu Sudei tola wucżeknécż ṅemóże.
Me̓i té Boha pżed Wotżomai, ha ṅechaw z pożkorżuwaczémi Swowami ſo
wobaracż. Joli zo té ne̓t na Zdacżo podleiżiſch, ha ṅezaſwużene Zahaṅbeṅo
cżerpiſch, ṅenėwai ſo na to, pas ſo tu twoju Krónu ſam ſebi poṁeṅſchecż
z tej’ Ṅeſczerpnoſczu. Hale ẇele jacz do Ṅeƀes poladui ke Mni, kiż ja
móczné ſém wutorhnécż ze wſchoho Wohaṅbeṅa, ze wſcheje Kżiwdé, ha
pwacżicż kóiżdoho po joho Skutkach.

Sédém ha tziczété Stawcżk.

Zczéwa ſo podai Bohu, ha zmėjeſch jenu ſwobodnu Wutrobu.

1. K.

Séhno, pużcż ſo ſamoho, ha budżeſch namakacż Ṁe. Wotpowożiwſchi tu twoju
ſamotnu Wolu, wo wſchim be wſchoho Wuƀeraṅa ſtei hotowé dopelnicż tu
moju Wolu, ha té budżeſch ze wſchoho Wużitk nadobócż. Pżetoż nédém hacż
té ſam ſo zczéwa Mi podaſch, ha ṅeczuvaſch, nédém budże cżi wote mṅe
ſcho ẇele ẇetża Nada pżidawana.

<pb n="262"/>

2. S.

Kṅeże, kah tżaſto mam ja Tebi ſo podawacż, ha wo tżim ſo ſamoho
pużcżicż?

3. K.

Wjenémpṙeicż, wo kóiżdżicżkei Żtundże, kaiż wo ſnadnéch, tak teiż wo
ważniwéch We̓czach. Ja ſchak żanoho Wuwzacża ṅepżidam, hale ja czu tebe
wot ſchoho tak ṙecz do Nahoté wuſle̓tżenoho mėcż. Pżetoż hewak, ṅeiſé-li
té znutzka ha zwonka wot ſcheje ſamotṅeje Wole wuróƀené, kah da bó té
mów bócż tón Mói, ha ja tón Twói? Zpėſchniſchi na tolei ſé, le̓ṗe ſo
zme̓jeſch; ha powniſcho, ſwe̓rniſcho na to dżeẇeſch, bóle budżeſch mi ſo
lubicż, ha jacz Wużitka nadobócż.

4. K.

Ne̓kotzi mi ſo podadża, hale z wėſtém Wuwzacżom; pżetoż woni ſo zpowna
Bohu ṅedowėṙa, ha tohodla czeidża teiż ſami ſo zaſtaracż. Nėkotzi pak
teiż zpre̓ṅa Mi zczéwa ſo podadża, hale potém wot Zpótuwaṅa pżimani zas
ſo wrócżeja na te Swoje, ha tohodla wo tém Dobrém do Pre̓dka ṅepżiṅdu.
Taikim ſchak ṅebudże dóṅcż ta prawa Swobodnoſcz jeneje tżiſteje Wutrobé,
ha ta Nada toho jara zẇeſeliwoho Wobkhadżuwaṅa zo <pb n="263"/>mnu,
khiba zo woni pṙedé mi zpowna ſo podadża, ha Dżeṅ wote Dṅa mi ſo
zwepruẇu; ƀez toh’ ſchak nidé ṅewobſteji te zbóżnoſcziwe Wużiwaṅo toho
Zjenoſcżene. zo mnu.

5. K.

Huſto ſém cżi prajiw, ha nėt zas praju: Pużcż ſo ſamoho, podai ſo Mi, ha
zme̓jeſch dobné znutznité Pokoi. Dai ſcho za wſcho, nitżo ṅewuƀer, nitżo
zas k ſebi ṅecżeṅ; na mṅe ſamoholutkoho ſo zleṅ, ha ƀez Stracha na mni
wiſajo zwoſtaṅ, ha té budżeſch ṁe wobdżerżecż. Tak budżeſch wo Wutroƀe
ſwobódné, ha żana Tżma cże pżemóżicż ṅebudże. Na to dżėwai, za to
proſch, to pożadai, zo bó té mów ſchitku twoju Wolu tak ṙecz ze ſo
ztorhacż, ha nahi toho nahoho Jėzuſa ſcze̓huwacż, ſebi ſamom’ wotemṙecż,
ha na we̓cżne za mṅe żiwé bócż. Tak budża ſo rozhubicż ſche̓ prózne
Zmóſleṅa, wopatżne Zaſtróżeṅa, ha zbótne Staraṅa. Ha tak budże cże teiż
wopużcżicż ta ṅepomėrna Bojoſcz, ha budże zahinécż ta ṅeporjadna
Luboſcz.

<pb n="264"/>

Woſém ha tziczété Stawcżk.

Ladai, zo ſam na ſebi wukṅeżiſch, ha wo wſchim pótai Radu pola Boha.

1. K.

Séhno, ródṅe dérbiſch té dżėwacż na to, zo té ſchudżom, pżi wſchim
twojim Tżiṅeṅu habé wonkotżném Wobréchtuwaṅu bó znutzka ſwobodné ha ſo
ſamoho móczné bów; ſchitke We̓czé nech ſu delku pod Tobu, ha ṅebódż té
pod nimi; zo té ſé ha woſtaṅeſch tón Kṅez, tón Ẇednik téch twojich
Tżiṅeṅow, ṅeiſé pak Swużowné, ṅeiſé kupené Wotrocżk; zo ſé hako we̓rné
Hebreer wutorhṅené z toho Podanſtwa toholei Swėta, pżeſadżené do toho
Rjada, do teje Swobodnoſcże téch Dże̓cżi bożich. Bożim Dże̓cżom jo te
Pżitomne tak ṙecz jedén Podnożk, na kotrémż ſtejiczé ladaja do teje
We̓cżnoſcże; na telei pżeṅdżiwe Wėczé woni tak ṙecz jenoi duczé poladuẇu
z tém liwém Wócżkom, te prawe pak pżeczé zpinaja na te ṅeƀeſke —; żto
Tżaſne jich ṅecżeṅe, zo na nje bóchu ſo we̓ſcheli —; hale ẇele jacz woni
ſchitko k ſebi cżanu, k ſwojei Swużƀe deṙe nawożeja, zatém hacż ſchitke
We̓czé wot Boha ſu poſtajene, ha zrjadnoſcżene wot toho ẇerſchinoho
Miżtéra, kiż <pb n="265"/>ſchak wo téch ſwojich Ztwoṙeṅach nitżo jo
ṅezrjadnoſcżene ṅewoſtajiw.

2. K.

Joli zo té, żtożkuliż ſo dóṅdże, ṅezaſtawaſch na tém wonkotżném
Zezdawaṅu, te Swóſchane ha Widżane ṅeroſudżeſch ſamotṅe z tém mjaſném
Wokom, hale wo kóiżdżicżkei Należnoſczi nédém z Moyzeſom kwataſch do
teje ſẇateje He̓tki Boha za Radu wopraſchecż —; oh! té budżeſch tola
drudé te boże Wotmojeṅo wuſwóſchecż, ha zas wonpżiṅcż deṙe rozwutżené
wot ẇele pżitomnéch ha pżichodnéch We̓czow. Wėcżṅe jo Moyzes wotkhadżuwaw
do teje ſẇateje Hėté, déż ſebi ſam doſcz mudré ṅebe̓, kah żto wutżinicż;
ha, déż Straſchnoſcże ha lózi Cżwojekoẇe joho téſchnoſcżachu, jo kwataw
Wolóżnoſcz pótacż ha dóſtacż wo Modleṅu. Taklei maſch teiż té
wotkhadżecż ha cżėkacż do teje naizkradżniſcheje Komorki twojeje
Wutrobé, tam z napjatej’ Nutérnoſcżu tu Pomocz bożu ſebi proſécż. Jozue
ha cżi Izraelitoẇe ſu wot téch Gabaonitaṙow zhebani bóli, tohodla, zo ſu
toho Kṅeza Hort pṙedé za Radu ṅepraſcheli, hale leſném Swowam jara
zlóchka wėriwſchi ſu ſo zaſlepicż dali wot valſchṅeje Dobrocżiwoſcże.

<pb n="266"/>

Dżeẇecż ha tziczété Stawcżk.

Wo twojich Prėdkmėcżach ṅebódż nahwé, hwawtuwaczé.

1. K.

Séhno, wėcżṅe té tu twoju Należnoſcz Mi k wobſtaraṅu podai; ja ſchak
budu w ſwojim Tżaſu ſcho deṙe zrjadnoſczicż. Tżakai, dotżakai, żtoż ha
kaiż ja réchtuwacż budu, ha té budżeſch je ſam pótnécż, zo to tebi do
Pre̓dka pomha.

2. S.

Lubé Kṅeże, jara rad ja Tebi podam ſchitke Wėczé; pżetoż te moje Móſleṅo
ha Staraṅo móże mawko pomhacż. Oh! zo bóch ja żeni ẇele ſebi ṅemóſliw na
to, żtoż pżichodṅe ſo dóṅcż mówo, hale po tei twojei ſẇatei Woli ke
wſchomu pe̓kṅe zpe̓ſchṅe ſo podawaw!

3. K.

Tżaſto Cżwojek za we̓ſtei We̓czu, kotruż pożada, ſkók haṅa; hale, déż ju
dóſtaṅe, pótżṅe hinak móſlicż; pżetoż cżwojetże Nakhilnoſcże ſchak
ṅewoſtanu doho zwożene na jenu ha tuſamu We̓cz, hale ẇele jacz z jenoho
na druhe poſkakuẇu ha poſtorkuẇu. Ṅejo da nėżto ſnadne, hale nėżto
wilke, ważniwe jo, teiż wo naiṁeṅſchich We̓czach ſo ſamoho pużcżicż, tu
ſwoju Żadoſcz pżewinécż.

<pb n="267"/>

4. K.

Wo tém Dobrém woprawdże do Pre̓dka ſtupacż —, wobſteji wo tém, zo jedén
ſo ſamoho pėkṅe zaprėwa, Wołe ſebi ṅetżiṅi; ha tón k taikomu Zapre̓waṅu
zwukṅené Cżwojek — jo jara ſwobodné, toho nitżo ṅeẇeże, ha wón jo be
wſchimi naibóle zecher. Hale tola tón ſtaré Ṅepżecżel, kiż ſchitkim
Pėkném napżecżo ſo ſtaja, z tém Zpótuwaṅom nocha ṅeda; wón wodṅo ha
noczé polakuẇe ſtraſchne Letżeṅa, hacż tṙebai bó ṅemów toho
Ṅekedżbniwoho zhebacż, do ſwoje Sétże zahnacż. Tohodla wachuicże, ha k
Bohu ſo wowaicże, zo tomu Zpótuwaṅu ṅeyodleiżicże.

Żtérczété Stawcżk.

Cżwojek ze ſo ſamoho nitżo Dobre nima, na nitżim hordżicż ṅemóże.

1. S.

Kṅeże, żto jo tón Cżwojek, zo té na ṅoho zpominaſch; żto jo Cżwojeka
Séhn, zo té joho wopótaſch? Kaike Zaſwużbé ma Cżwojek, zo té joho z tej’
twojej’ Nadu bó wopwacżaw? Ach Kṅeże, kah ſmėm ja pozkorżuwacż, déż té
ṁe tak kaiż wopużcżiſch? Habé żto mów ja po<pb n="268"/>prawém
prėdkſtorkacż, déż té to ṅetżiniſch, żtoż ja żadam? Hai wėſczi po
Wėrnoſczi mam ſebi móſlicż ha wuznacż tolei: Kṅeże, ja ſém Nitżo, ja
nitżo ṅezamóżu, nitżo dobre ze ſo ſamoho nimam; ja ſchak wo wſchim
woſwabjam, ha pżeczé dele ſo zénkuẇu do Nitżoho. Joli zo té mi
ṅepomhaſch, znutzka ṁe ṅerozwutżeſch, tak ja czéwé woliwknu, ha zbówam
rozpużcżené.

2. S.

Té pak Kṅeże, té pżeczé ſé ha we̓cżṅe zwoſtaṅeſch Tónſamé, pżeczé
dobrocżiwé, zprawné, ha ſẇaté, té ſchak ſchitkoṙeṅe deṙe, zprawṅe, ha
ſẇacże tżiniſch, ha rjadnoſcziſch wo Mudroſczi. Hale ja, kiż ja wo
dobréch Prėdkmėcżach bóle do Zadé déżli do Pre̓dka wiſam, ja ſchak wo
nitżim pżeczé jenaiki wonṅetraju, dokelż kaiż tón Tżas tak teiż Ja huſto
za jedén Dżeṅ ſédém krótż ſo pżewobrocżam. Hale tola khėczé budże zo mnu
le̓ṗe, déż tebi ſo lubi tu twoju Ruku mi k Pomoczé podacż; pżetoż té
ſamlutki ƀe wſchoho cżwojetżoho Popomhaṅa móżeſch mi zpomhacż, ha ṁe tak
zakrucżicż, zo te moje Woblitżo dale na ſchelako ſo ṅepżeme̓ṅa, hale ta
moja Wutroba na tebe ſamoho<pb n="269"/>lutkoho zwobrocżana, wo Tebi
powṅe ſo zmėruẇe.

3. S.

Débóch jenoi ja beṙe zwuknéw wotṙecz ſchėm cżwojetżim Potróżtnwaṅam, ha
to ze Żadoſcże dóſtacż jenu wo tei Pobożnoſczi zare̓tu Wutrobu, habó
nédém tohodla, zo ta Nuza ṁe pżimoczuẇe Tebe pótacż, dokelż Cżwojeka
nimam, kiż bó ṁe wutróżtuwaw —; oh! tak mów ja zecher ſo nadżijecż teje
twojeje Nadé; ha déż wot tebe mi dóṅdże tón Dar nowotnoho Tróżta, ẇeſele
ſo zraduwacż.

4. S.

Dżak bódż tebi Kṅeże, wot kotrohoż ſcho pżiṅdże, déżkuli mi żto deṙe ſo
radżi. Ja pak pżed Tobu —, żto ſém? Te prózne lubo Nitżo, jedén pżeczé
kiwkaté ſwabóżki Cżwojek. Na tżim da mów ja hordżicż, habé pżetżo żadam
ważené, kwalené bócż? Hacż tṙebai toho mojoho Nitżoho dla? To dżén jo
tola ta naiwupiſcha Wupoſcz. Hai woprawdże, ta Żadoſcz prózneje Tżeſcże
jo jedén zwé Mór, ta naiẇetża Wupoſcz; pżetoż wona Cżwojeka wot teje
we̓rṅeje Tżeſcże zdalokoſcża, ha wuróbja joho teje ṅeƀeſkeje Nadé. Hai
tak jo, déż Cżwojek ſam ſebi ſo lu<pb n="270"/>bi, tedém Tebi ſo ṅelubi;
déż haṅa za cżwojetżei Kwawu, tedém pṙeicż ṁecze To, żtoż ſame na ſebi
woprawdże Dobre jo.

5. S.

Wėrna Hordoſcz ha ſẇata Radoſcz jo — ſo hordoſczicż wo Tebi, o Kṅeże, ha
nicz wo ſebi, ſo zẇeſelecż na tém twojim Ṁeṅe, ha nicz na tei ſwojei
ſamotnei Moczé; ha teiż na żaném druhim Ztwoṙeṅu ſo ṅewobẇeſelecż, khiba
Twoje dla. Ṅech ſchak ſo kwali te twoje Ṁeno, ha nicz te moje; ṅech ſo
wilkoſczi te twoje Ṁeno, ha nicz te moje; ṅech ſo kcżije te twoje ſẇate
Ṁeno, ha wot ſcheje Kwawé, kiż z cżwojetżoho Horta wundże, ṅech tżiſcże
nitżo na mni ṅezwoſtaṅe, ſcho ṅech dopaṅe na Teƀe. Té bódż ta moja
Hordoſcz, té ta Radoſcz mojeje Wutrobé. Wo tebi czu ja ſo hordoſczicż ha
zraduwacż tón czéwé dohi Dżeṅ; żtoż ṁe ſamoho naſtupa, czu ſo z nitżim
ṅekwalicż, khiba z témi mojimi Swaboſcżami ha Braſchnoſcżami, kotreż Té
ſamlutki wuhohicż ha wupoṙedżecż móżeſch.

6. S.

Żidża, ha po Żidowſkim Zmóſleni ṅech ladaja za tei Tżeſcżu, kotruż
Cżwojekoẇe ƀe ſobu ſebi dawaja; ja czu ladacż za <pb n="271"/>tei
Tżeſcżu, kotraż wot Boha ſamoho pżiṅdże. Schitka cżwojetża Hordoſcz,
ſchitka tżaſna Tżeſcz, ſchitka ſwėtna Wóſokoſcz — podno tei twojei
we̓cżnei Hordoſczi — jo Próznoſcz ha Wupoſcz. O té moja Wėrnoſcz ha moja
Miwoſcz, mói Bóh, naiſẇacżiſcha Trojicza, Tebi ſamom’lutkom’ ſwuſcha
Tżeſcz, Kwawa, Mócz ha Hordoſcz Wėki na We̓ki!

Jen’ ha żtérczété Stawcżk.

Wot Zadzpėcża ſcheje tżaſṅeje Tżeſcże.

1. K.

Séhno, ṅeber ſebi to k Wutroƀe, déż tṙebai té druhich tżeſcżenéch ha
wuzbėṅenéch, ſo ſamoho pak zadzpėtoho ha zponiżenoho widżiſch. Ke mni do
Ṅeƀes hoṙe wuzbėhui tu twoju Wutrobu, ha ṅebudża cże zrudżecż cżwojetże
Zadzpe̓waṅa na Zeṁi.

2. S.

Kṅeże, mó ſmó kaiż tomu ṙecz ſlepi, ha wot teje Próznoſcże zlóchka ſo
nabwaznicż damó. Déż ja praẇe do ſo nutz ladam, dérbu zpóznacż ha
wuznacż: Mi ſchak jo ſo wot żanoho Ztwoṙeṅa żeni Kżiwda ṅeſtawa, ha tak
ja zprawṅeje Winé nimam na Tebe pozkorżuwacż. Jara tża<pb n="272"/>ſto
ſém ja pżecżiwo tebi zrėſchiw, ha to cżeżczé —; tak da jo to Prawda, zo
ſchė Ztwoṙeṅa na mṅe ſtawaja. Sém ja teiż ṅewinwaté wo jenei habó druhei
Wėczé, wėſczi ſém tola winwaté wo ẇełe druhich Wėczach. Tak da, po tei
Prawdże mi ſwuſcha Wohaṅƀeṅo ha Zadzpe̓cżo, Tebi pak Kwawa, Tżeſcz, ha
Hordoſcz. Ṅecham-li ja na to ſo pżihotuwacż, zo rad ſo podwolam wot
ſchitkich Ztwoṙeṅow zadzpe̓wané, zaſtorkuwané, ha tżiſcże za nitżo
dżerżané bócż, tak móżno ṅebudże, zo bóch ja znutzka woſebi bów
zme̓ruwané ha zkrucżené, wo tém Duchu wobſwėtlené ha zczéwa z Tobu
zjenoſcżené.

Dwai ha żtérczété Stawcżk.

Pokoi habé Zpokoinoſcz nima ſo ſtajecż na Cżwojekow.

1. K.

Séhno, ſtajiſch té tu twoju Zpokoinoſcz na jenoho Cżwojeka tohodla, zo
wón z tobu na jene zmóſlené, ha hako twóť Dobré pżi tebi jo —; oh! tak
budżeſch té ſo kiwkacż ha zaſchṁatacż. Hale dżerżiſch ſo té k tei
Wėrnoſczi, kotraż we̓cżṅe żiwa pżeczé taſama zwoſtawa, tak té ṅebudżeſch
ſo ẇele rudżicż, déż tṙebai jedén <pb n="273"/>Pżecżel wot tebe wotſtupi
habé wumṙe. Wo mni zakrucżena ma ſtacż ta Luboſcz k dobromu Pżecżelei;
Kohożkuli té za Pe̓knoho maſch, ha wo témlei Żiẇeṅu bóle lubuẇeſch, Toho
ſchak dérbiſch lubuwacż Moje dla —. Ḃezo mṅe te Pżecżelſtwo nitżo
ṅepwacżi, ha teiż wonṅetraje; hai taika Luboſcz, kiż ze mṅe ṅepżiṅdże,
kiż ṅejo wo mni zakoṙeṅena, to haklei żana we̓rna ha tżiſta Luboſcz ṅejo.
Taikomu Nakhiluwaṅu k tém tebi lubém Cżwojekam maſch té tak wotemṙecż,
zo, żtoż na tebi zaleiżi, bó nairadſcho ƀe wſchoho cżwojetżoho
Ztowarſcheṅa bócż czéw. Tak ẇele jaczé ſo Cżwojek zpżibliża k Bohu, kaiż
ẇele bóle ſo zdalokoſcża wot ſchoho zeṁaczoho Tróżta. Pżetoż tak ẇele
wóſche hoṙe k Bohu wuſtupuẇe, kaiż ẇele hubje do ſo dele doſtupuẇe, ha
bóle ſam ſebi ſamomu wożpatṅa.

2. K.

Żtóż pak nėżto Dobre ſebi ſamomu pżizpėje, bożei Nadże tón Pucż k ſebi
zakwaduẇe; pżetoż ta Nada S. Ducha póta wėcżṅe jenu poniżnu Wutrobu.
Débó té do toho ſo wuſtaw, ſo ſamoho powṅe tak ṙecz zaknitżomnoſczicż,
ha wot ſcheje ztwoṙeṅeje Luboſcże ſo wupróznicż; oh! <pb n="274"/>ja
bóch dérbjaw té moje Nadé dobṅe do tebe wuluwacż. Déż té na te Ztwoṙeṅa
ladaſch, woteṅdże cżi te Woladaṅo toho Ztworicżeṙa. Wukn wo wſchitkim ſo
pżewiṅecż toho Ztworicżeṙa dla, ha budżeſch podobné doſanécż k Zpóznacżu
bóizkich We̓czow. Ważiſch ha lubuẇeſch té ne̓żto ṅeporjadṅe, kaiżkuliż
ſnadne to teiż jo, wone cże tola wotdżerżuẇe wot teje naiwóſcheje
Dobroté, ha wohidża cże —.

Tzi ha żtérczété Stawcżk.

Swėtna Mudroſcz jo nėżto prózne; Jėzus jo tón nailėpſchi Wutżer.

1. K.

Séhno, ṅedai ſo ſlepicż wot rjanéch ha wutotżenéch cżwojetżich
Wuprajeṅow; pżetoż boże Kraleſtwo ſchak ṅejo wo tei Rétżi, hale wo tei
Moczé. Na Kedżbu ƀer te moje Swowa, kiż zémne Wutrobé zaṙewaja, tżmite
Duchi wobſwe̓tleja, téch Zatẇerdṅenéch k żelnoſcziwém Sélzam zhnuhaja, ha
téch Zrażenéch na ſchelako wutróżtuẇu. Lazui té te moje Swowa, tola pak
żeni z toho Wotpoladaṅa, zo bó za bóle wutżenoho ha mudriſchoho pwacżicż
mów. Na to ſo kwadż, pomoṙecż ha wuróduwacż to, żtoż ṅeprawo na tebi <pb
n="275"/>jo; pżetoż to budże cżi ẇele jacz pomhacż, déżli ta Wuſtoinoſcz
do ẇele zaſchṁatanéch Praſcheṅow, kotreż cżi Wutżeni be ſobu wutżiṅeja.

2. K.

Sé teiż ẇele wulazuwaw ha dozrozemiw, dérbiſch tola wėcżṅe zas ſo
wrócżicż k tomu jenomu prėṅomu Kużowei, kotréż ſém Ja. Hai, Ja je ſém,
kiż ja Cżwojeka tu prawu Wėdomoſcz nawtżu, ha tém Mólicżkim dawam ẇele
jaſniſche Zpóznacżo, hacż wot Cżwojeka ſo wutżicż móże. Na Kohoż ja
rétżu, Tón budże khe̓czé mudré, ha budże wo tém Duchu ẇele do Prėdka
pżiṅcż. Bėda Tém, kiż za ẇele cżipnémi Wėczami wot Cżwojekow ſo
dopraſchuẇu, ha mawko ſo ſtaraja za tón Pucż, po kotrémż Mi ſwużicż
maja. Pżiṅcż budże tón Tżas, zo budże ſo wozjewicż tón Miżtér ſchėch
Miżtérow, tón Kṅez téch Jandżelow, Kréſtus; Tomu zmėja ſchiczé
hoṙeprajicż, żto żadén nawuknéw jo, to rėka: Schitkich Swe̓doṁa budże wón
pżeſwóſchecż, pżeladacż —. Oh! tedém budże te czéwo Je̓ruzalem pżi Swe̓czé
na dróbne pżeladane, budże na Swe̓two wucżeṅene ha zjawṅe rozpokazane to,
żtoż ne̓t wo Tżėm<pb n="276"/>noſczi zakhowane jo; ha ſchitke deṙe
rėtżniwe Jazéki budża tedém wotṁelknécż.

3. K.

Ja je ſém, kiż ja jenu poniżnu Duſchu z jenémdobom tak wóſoko wuzbe̓nu,
zo do teje we̓cżṅeje We̓rnoſcże hubje nutzwidżi, hacż débó dżeſacż Le̓t w
Schulach wuknéw bów. Dżeiż ja wutżu, tam ṅejo żadén Howk téch Swowow,
żane Pżekżiżuwaṅo téch Mėṅeṅow, żane Naduhaṅo toho Hordżeṅa, żane
Wójuwaṅo téch Wurétżuwaṅow. Ja je ſém, kiż wutżu zadzpe̓wacż te Zeṁacze,
ṅerodżecż wot te Pżitomne, pótacż te Wėcżne, ha na tém dobru Swódż
namakuwacż; próznei Tżeſczi cżėkacż, Pohórſchki zṅeſcz, tu czéwu Nadżiju
na Mṅe ſtajecż, zwonka ṁe nitżo ṅepożadacż, ha wóſche ſchoho Ṁe horjaczé
lubuwacż.

4. K.

Jedén we̓ſté, déż na to ſo zpinaſche Ṁe tak praẇe z Wutrobé lubuwacż,
khe̓czé dóſta tu Wuſtoinoſcz do bóizkich We̓czow —, ha wón wot ṅich
rétżeſche k Zpodżiwaṅu. Scho pużcżicż —, oh! to jo jom’ jacz do Prėdka
zpomhawo, déżli ſchitke Wowé-Wamaṅa. Ja pak ſo tola ſchėm jenak
ṅewozjawnoſcżam; ne̓kotrém rétżu <pb n="277"/>to, żtoż ſchėch potṙechi;
druhim pojedam woſebnite Wėrnoſcże; ne̓kotrém ſwódſczé ſo wopokazuẇu wo
cże̓wnéch Znaṁach ha Sẇecżecżach, ne̓kotrém pak wozjeẇam te Pótainoſcże wo
dobném Swe̓tẇe. Wo téch ſẇatéch Knijach dṙe jo ha pżeczé woſtaṅe jedén ha
tónſamé Wós, hale tónlei jedén Wós tola ſchėch jenak ṅerozwutża; dokelż
znutzka ſém ſchak ja ſam tón Wutżer teje We̓rnoſcże, kiż ja tu Wutrobu
pżepótam, te Móſle pżeladam, te Skutkuwaṅa pozpe̓ſcham, ha kóiżdomu
wudże̓lam, kaiż za praẇe zpóznaju.

Żtéri ha żtérczété Stawcżk.

Wonkotżne Wėczé ṅedai ſebi k Wutroƀe hicż.

1. K.

Séhno, wo ẇele We̓czach maſch té bócż ṅewe̓domé, ha ſam ſo me̓cż tak kaiż
za Mordwoho na Zeṁi, za taikoho, kotromuż tón czéwé Swėt kżiżuwané jo,
t. r. wohidné, hrawocżiwé hako jedén Woiƀeſchencz na Kżiżu. Hai
ne̓żtożkuli ma ſo pżeṅcż z wuchim Wuchom, maſch tżinicż hako bó je
ṅeſwóſchaw, ha ẇele jacz na to ſebi móſlicż, żtoż k tomu twojomu
Zpokojeṅu ſwużi. Le̓ṗe ſchak jo, wot Toh’, żtoż ſo cżi ṅelubi, te Wotżi
wotwobrocżecż, ha kóiżdo<pb n="278"/>mu te joho za praẇe woſtajicż, hacż
do Pżekoré ha Wurétżuwaṅa ſo podacż. Maſch té pżed Bohom praẇe, ha
ladaſch na te joho Wotſudżeṅo, budże cżi lóchko pżiṅcż pżed Cżwojekami
ṅepraẇe zdżerżecż, hako pżedobóté w Zpódku leiżecż.

2. S.

Ach Kṅeże, kah daloko ſmó mó pżiſchli! Lei na tżaſnu Żkodu ſo pwatże,
ſnadneje Warbé dla tżini ſo ẇele Próczé ha Be̓haṅa; ha Żkoda na Duſchi —,
Ta ſo zapómni, kedżbu ſo nima, ha le̓déma, déż pó wſchim jo, k Wutrobe ſo
wozṁe. Żtoż mawko habé żanoho Wużitka ṅeṅeſe, na To ſo lada; ha żtoż te
nanaitrėbniſche jo, To ṅeródṅe ſo zakomdża, dokelż tón czéwé Cżwojek ſo
rozpużcża do toho Wonkotżnoho, ha joli zo w prawém Tżaſu zas ſo
ṅezawrócżi, ze Zpodobaṅom leiżo zwoſtaṅe wo téch wonkotżnéch Wėczach,
kaiż jedén Pjané w ṁechkim Bócże.

Ṗecż ha żtérczété Stawcżk.

Déż ſam rétżiſch, bódż kedżbné; déż druzé rétża, ṅebódż zlóchkawėriwé.

1. S.

Kṅeże, wo Nuzé dawai mi té tu twoju Pomocz; pżetoż cżwojetża Pomocz jo
<pb n="279"/>knitżomna. Oh! kah tżaſto ſém ja Swȯré ṅenamakaw tam, dżeiż
ſebi ju zdach wėſtu me̓cż? Kah tżaſto ſém teiż Swe̓ru namakaw tam, dżeiż
ṁeṅe ſo nadżijach? Tak da, knitżomna jo ta Nadżija, kiż ſo ſtaji na
Cżwojekow; hale téch Zprawnéch Zpomóżeṅo jo wo Tebi, o Bożo. Hai Kṅeże
mói Bożo, Té bódż kwalené wo wſchitkim, żtoż nas nadeṅdże. Mó Cżwojekoẇe
ſmó ſwabi ha ṅewobſtaini, zlóchka ſo zhebacż damó, khe̓czé ſo
pżecżiſṅemó.

2. S.

Dże jo Cżwojek, kiż bó z taikej’ Kedżbnoſcżu ha Prėdkwobladainoſczu wo
wſchim ſam ſo wupaſcż mów, zo bó żeni wo ne̓tżim truṅené habé kowrotné
ztżiṅené ṅebów? Hale, Kṅeże, żtóż na Teƀe twari, ha ze ſwe̓rnej’ Wutrobu
cże póta, Tón tak lóchczé ṅedopaṅe. Ṅech joho teiż ne̓kaike Hoṙo
popżimuẇe —, kaiżkuliż wón tṙebai teiż zaſchṁatané jo, pżez Teƀe budże
tola wuſchṁatané, habó nédém wot Tebe wutróżtuwané; pżetoż té ſchak tola
nidé czéle ſo ṅewotcżeṅeſch Tomu, kiż na Teƀe ſo zeṗera. Nėżto jara
żadne jo taiki ſwe̓rné Pżecżel, kiż wo wſchitkich Téſchnoſcżeṅach ſwojoho
Pże<pb n="280"/>cżela - pżi nim wontraje. Té o Kṅeże, té ſamlutki ſé be
wſchimi tón naiſwėrniſchi, ha pódla tebe żadén druhi taiki ṅejo.

3. S.

Oh! kah jara mudra jo bówa taſama ſẇata Duſcha, kiż ṙekné: Ta moja Mós
jo zakrucżena ha zadódṅena wo Kréſtuſu. Débó zo mnu taklei ſtawo, ta
wupa cżwojetża Bojoſcz mi ṅebó tak zlóchka Staroſcże natżiniwa, te do
mṅe wucżiſṅene Swowa ṅebóchu ṁe ṅeme̓rnoh’ ztżiniwo. Z̄tó da móże ſchitko
prėdkwidżecż, żtó te pżichodne Zwóſcże do Tżaſa wotwobrocżicż? Zaboleja
nas tżaſto teiż te pre̓dkwidżane Zwóſcże, żto jo ſebi móſlicż wot
taikich, kiż ṅenadżiwſchi nas napanu? Oh! te hiżcże boloſcziwſcho
pżimaja. Hale, déż ja tak hubené, kipré ſém, pżetżo ṅeiſém le̓ṗe ſo
wobladaw? Pżetżo ſém teiż tak zlóchka druhim wėriw? Tak dżén jo, mó ſmó
Cżwojekoẇe, ha to braſchni Cżwojekoẇe, hacżruniſch teiż nėkotzi kraſni
nas za Jandżelow maja ha wondawaja. Komu mam wėricż Kṅeże? Komu, déżli
Tebi; Té ſé ta We̓rnoſcz, kiż té żeni ṅeheƀeſch, ha zhebané bócż
ṅemóżeſch. Ha zas: Kóiżdé Cżwojek jo zevżniwé, t. r. móże zevżecż, jo
<pb n="281"/>ſwabé, jo ṅewobſtainé, jo padawé, zlóchka khepṅe, woſobṅe
wo Swowach; ha tak ſchak ṅedérbi zmolom ſo we̓ricż teiż To, żtoż po
wonkotżném ſo zezdaṅe praẇe ha we̓rno prajene bócż.

4. S.

Kah mudṙe ſé té nas do Tżaſa warnuwaw, na Kedżbu ſo bracż pżed
Cżwojekami, ha prajiw: Cżwojeka Ṅepżecżelo ſu, kiż z nim wo jeném Doṁe
bódla; teiż prajiw: Budże-li wam Żtó ṙecz: Lei, jowlei habé tamlei jo
Kréſtus, ṅewėrcże je. Z mojej’ Żkodu ſém ja toho pżepokazané; ha Bóh
dai, zo to wo mni bó ẇetżu Kedżbnitoſcz wubudżawo, ha ja pżichodṅe zas
wupé Bwazén ṅebów. Ṙekṅe mi Jedén: Bódż na ſo kedżbné, zdżerż pżi ſebi
żtoż cżi dowe̓ṙu; ha ƀez tém hacż ja ṁeltżu, ha to hiżcże za zakhowane
mam, wón ſam ṅemóże zaṁeltżecż to, żtoż jo ſebi żadaw zaṁeltżane mėcż,
hale nédém wupżeradżi ſam ſo, ha ṁe ſobu, ha ſtronu woteṅdże. Pżed
taikimi Bajakami ha ṅekedżbniwémi Cżwojekami zakitai ṁe, Kṅeże, zo bóch
jim do Rukow ṅedopanéw, ha ſam żeni żto taike ṅewobóṅſchow. We̓rne,
krutobne Swowa kwadż do mojoho Horta, ha <pb n="282"/>valſchné, ſchibawé
Jazék wote mṅe zdalokoſcz. Żtoż na druhich ṅeradé cżerpju, toho dérbu
tola hacż na naibóle ſam ſo paſcz.

5. S.

Oh kah deṙe to tżini, kah dobré Mėr to pżiṅeſe, wot druhich pe̓kṅe
ṁeltżecż, zmolom ṅewe̓ricż ſcho żtoż ſo praji, ha zlóchka je dale
ṅeprajicż; tu ſwoju Wutrobu mawko Cżwojekam zwotewricż; ṅedacż ſo wot
kóiżdoho Zaduhṅeṅa ṅekaikich Rétżi tam ha ſém zahnacż, hale wėcżṅe
żadacż to, zo ſchitkoṙeṅe zwonka ha znutzka bó dokoṅane bówo po tém
Zpodobaṅu teje twojeje Wole. Oh kah dobre wone jo k wėſcziſchomu
Wobkhowaṅu teje ṅeƀeſkeje Nadé ſtronu ſtupacż tomu Pomiżkoṙeṅu pżed
Cżwojekami, za tém haklei ṅeżadacż, żtoż zwonka ſo zezdawa k Zpodżiwaṅu
bócż, hale ze wſchej’ Ródnoſczu ſo zpinacż na to, żtoż ſwużi k
Pole̓pſcheṅu toho Żiẇeṅa, ha k Zahoṙeṅu teje Nutérniwoſcże. O kah
ne̓kotrém kraſném jo to jara zeżkodżawo, zo te jich kwalbne Tżiṅeṅa ſu
wububnuwane ha do Tżaſa kwalene bówo! Kah zpomóżne jo druhim bówo wo
Ṁeltżitoſczi wobdżerżecż tu zkhowanu Nadu wo tém<pb n="283"/>lei
braſchném Żiẇeṅu, kiż z Prawdu ſo ṁenuẇe lute Zpótuwaṅo ha Wóina.

Schėſcz ha żtérczété Stawcżk.

Mėi Dowėrnoſcz k Bohu, déż do teƀe lėtaja Kwóki téch Swowow.

1. K.

Séhno, ſtei krucże, ha zeperai ſo na mṅe. Pżetoż, żto da ſu Swowa, déżli
Swowa? Wone tón Lovt pżelecża, hale Kameṅa tola ṅenahibnu. Sé winwaté,
móſli ſebi: Rad czu ſo polėpſchicż. Ṅeiſé ſebi nitżo we̓domé, móſli ſebi:
Rad czu to zṅeſcz Boha dla. Woprawdże ne̓żto jara mawko jo dżén to, zo té
drudé knaiṁeṅſchom tola ṅezpodobne Swowa zṅeſeſch, kiż té hiżcże
zroſcżené ṅeiſé ſélne Razé wutracż. Ha pżetżo taike Snadoſcże k Wutroƀe
cżi du, pżetżo, déżli tohodla, zo té hiżcże po tém Mjaſu zmóſlené ſé, ha
na Cżwojekow ladaſch jacz hacż praẇe jo? Pżetoż dokelż té Zadzpe̓cża ſo
bójiſch, tak ṅechaſch za twoje Pżekrotżeṅa pożtravuwané bócż, ha wo
Zamojeṅach Zawalidwa pótaſch.

2. K.

Hale ladai lėpe do ſo ſamoho, ha budżeſch ſo doladacż, zo wo tebi nutzi
hiżcże <pb n="284"/>Koṙeṅe naſadżuẇe tón Swe̓t ha ta prózna Żadoſcz
Cżwojekam ſo lubicż. Pżetoż déż té toho Zponiżeṅa ha Wohaṅbeṅa za twoje
Valeṙe tak jara ſo żadwawiſch, tak dżén ſo ſamo pokaże, zo té hiżcże
żadén wėrné Poniżné ṅeiſé, zo ſchak ṅeiſé na woprawſke tomu Swe̓tei
wotemṙew, zo tón Swe̓t tebi ṅejo kżiżuwané. Hale pe̓kṅe poſuchai na te
moje Swowo, ha té kedżbu ṅezme̓jeſch dżeſacż tawzént cżwojetżich Swowow.
Lei, ṅech bó teiż ſchitko, żtoż ta naiwe̓tża Lózoſcz wumóſlicż móże, na
Teƀe zrétżane bówo, żto da bó cżi to zeżkodżawo, bó-li té mėrné
zwoſtaṅſchi ſchomu daw tak nimo pżeṅcż, ha jacz je kedżbu ṅemėw, hako
jedén wot Wėtzika pżenoſchuwana Schivérk? Hacż da mówo te lóze Swowa
tebi jenoi jedén Wóſk wutornécż?

3. K.

Hale żtóż teje ſwojeje Wutrobé wo ſebi doma, ha ſwojoho Boha pżed
Wotżomai nima, toho kóiżde Swowo toho Pohaṅeṅa zlóchka wokipri, zpowali.
Żtóż pak tu ſwoju Dowėrnoſcz na Mṅe zaſadżenu ma, ha ṅeżada na tém
ſwojim ſamotném Zmóſleṅu ſtejo zwoſtacż, toho ſchak Cżwojekoẇe nidé
zatraſchicż ṅebu<pb n="285"/>dża. Pżetoż Ja ſém tón zprawné Sudnik, kiż
ja ſchitke Zkradżnoſcże deṙe zpóznate mam; ja je we̓m, kah ſo ta We̓cz
tżiniwa jo; ja znaju Toho, kotréż tu Kżiwdu tżini, ha teiż Toho, kiż ju
cżerpi. Te na teƀe zrétżane Swowa ſu wuſchwo, ha z mojoho Dopużcżeṅa jo
ſo tak dóſchwo, zo z ẇele Wutrobow te pṙedé zakhowane Móſle bóchu na
zjawne pżiſchwo. Ja ſchak budu w ſwojim Tżaſu ſudżicż toho Winwatoho ha
toho Ṅewinwatoho; hale po tém mojim pótainém Wotſudżeṅu jo ſo mi lubiwo
woboj’ pṙedé pozpótacż.

4. K.

Cżwojetże Swe̓tzeṅo tżaſto heƀe; te moje Sudżeṅo jo we̓rne, budże
zwoſtacż, ha ṅebudże pżecżiſṅene. Wone dṙe jo zẇetżoh’ zakhowane, mawko
Cżwojekam zpowna na dróbne k pżeladaṅu; wone pak tola żeni ṅezmóli, hai
zmólicż ṅemóże, hacżruniſch téiż tém Wotżom téch Wupéch neprawo ſo
zezdaṅe. Ke mni da mėi tón twói Wucżek, déżkuli ha kaiżkuli wot
Cżwojekow ſudżené ſé, ha ṅedżerż ẇele na te twoje ſamotne Zmóſleṅo, ha
Wuzdaṅeṅo. Tón Zprawné ſchak ṅebudże ṅepome̓rṅe ſo zrudżicż, żtożkuli
jomu z bożoho Dopużcżeṅa ſo ſtaṅe. Ṅech <pb n="286"/>jo teiż nėżto z
Ṅeprawdu na ṅoho zrétżane, wón to ẇele kedżbu ṅezme̓je. Hale wón teiż
ṅebudże po prózném ẇele ſo ẇeſelicż, déż tṙebai druzé po Rozoṁe joho
wuzamojeja. Pżetoż wón to rozpomina, zo Ja Wutrobé ha Jėrcheṅe pżepotam,
ha żeni ṅeſudżu po tém, żtoż k Wotżom jo, ha Cżwojekam ſo zezdawa.
Pżetoż pżed mojimai Wotżomai tżaſto ſo pokaże Żtravé hódne to, żtoż po
cżwojetżim Sudżeṅu za nėżto kwalbne ſo dżerżi.

5. S.

Kṅeże Bożo, té ſé tón zprawné Sudnik, ſé ſélné ha ſczerpné, kiż té deṙe
widżiſch tu Braſchnoſcz ha te Nakażeṅo téch Cżwojekow, bódż té ta moja
Sélnoſcz, ha ta czéwa moja Dowe̓rnoſcz; pżetoż te moje Swe̓doṁo mi
ṅedoſaẇe, zo mów zecher bócż. Té je wėſch, żtoż ja ṅewėm; ha tohodla,
déżkuli ja ſém pozkubuwané bów, jo moja Winoitoſcz bówa, pe̓kṅe ſo
poniżecż ha pokorṅe zṅeſcz. Wodai mi nadṅe, déżkuli tak ſém ṅetżiniw, ha
dai zas tu Nadu ẇetżeje Sczerpnoſcże. Pżetoż k Dóſtacżu toho Wodacża jo
mi ẇele le̓pſcha ta twoja dobna Miwoſcz, déżli ta moja Zprawnoſcz, kiż
ſnadṅe to ṅejo, żtoż ſo bócż zda, ha ṅedoſaẇe k <pb n="287"/>wuzamojeṅu
Toho, żtoż wo mojim Swe̓doṁu zakhowane jo, tak zakhowane, zo ja ſam na
nje ſo ṅedoladam. Ha ṅech ſebi ja teiż nitżo we̓domé ṅeiſém, z tém ſo ja
tola nidé zprawnoſczicż ṅemóżu; dokelż, bóli nam ta twoja Miwoſcz k
Zakitei ṅebówa, tak bó pżed twojim Woblitżom nidé żadén Cżwojek
ṅewobſtaw hako zprawné.

Sédém ha żtérczété Stawcżk.

Schė Cżeże maja ſo wontracż za te wėcżne Żiẇeṅo.

1. K.

Séhno, ṅedai ſo zatraſchicż wot téch Cżeżow, kotreż té Moje dla na ſo
wzaw ſé, ha wot téch Pżecżiwnoſcżow ṅedai ſo zczéwa zporazécż; hale wo
kóiżdém Zabėiżeṅu ṅech cże ſélnoſcża ha tróżtuẇe te moje Sluƀeṅo. Ja
dżén ſém tola móczné doſcz ſcho, żtoż té tżiniſch ha cżerpiſch,
wopwacżecż z taikej’ Pżenadobnoſcżu, kiż ſchė cżwojetże Waſchṅa ha Mėré
ẇele ẇele pżedobówa. Té ſchak ṅebudżeſch jow doho dżėwacż, ha te
Boloſcże, kiż cże pżimaja, ṅebudża we̓cżṅe warnuwacż. Tżakai Kwilku, ha
budżeſch widżecż, kah khėczé zaṅdu ſche̓ Zwóſcże. Pżiṅcż budże jena
Żtunda, wo kotreiż ſchitka Wobcżeżniwoſcż ha ſchitkón Ṅemėr tón ſwói
Kóncz <pb n="288"/>zme̓je. Hai woprawdże, nėżto ſnadne ha mawu Kwilu
trajacze jo ſcho to, żtoż z tém Tżaſom ſobu zaṅdże.

2. K.

Tżiṅ żtoż tżiniſch; ſwe̓rṅe dże̓wai wo mojei Winczé, Ja ſam budu ta twoja
Zda. Piſai, lazui, zpe̓wai, zdéchui, wotṁelkui ſo, modli ſo, po muzkim
wontrai ſcho Pżecżiwne; te we̓cżne Żiẇeṅo jo ſchoho toho, ha hiżcże ẇele
ẇetżich Pożtrétuwaṅow deṙe hódne. Pżiṅcż cżi budże tón powné Me̓r wo
jeném Dṅu, kiż znaté jo tomu Kṅezei; ha potém ṅebudże dale Dżeṅ ha Nócz,
kaiż wo témlet Tżaſu Dżeṅ ha Nócz ſo pżeme̓ṅatei, hale budże wėcżne
Swe̓two, ṅezkóntżnita Jaſnoſcz, zakrucżené Pokoi, ha we̓ſté Wotpotżnik be
wſchitkoho Stracha. Tedém té ṅebudżeſch prajicż: Żto budże ṁe wumóżicż z
toholei tei Sṁercżi podcżiſṅenoho Cże̓wa? Ṅebudżeſch pozkorżuwacż: oh ṁe
hubenoh’, zo jow te mcje Pżebówaṅo tak do Dohoté ſo cżeṅe! Pżetoż ta
Sṁercż budże tżiſcże wotehnata, ha te Zpomóżeṅo budże żeni ṅewotƀeracż;
tam ſchak żana Téſchnoſcz ṅebudże, hale zbóżne Ẇeſelo, jara zpodobne ha
tżeſczownc <pb n="289"/>Towarſche, dokelż tam ſchiczé wo Bohu teiż
ƀeſobu jara ſo lubuẇu.

3. K.

Oh! débó té jenoi woladaw te wėcżne Króné téch Sẇatéch wo Ṅeƀeſach,
woladaw, wo kaikei Hordoznoſczi nėt wulkocżṅe ſo zraduẇu cżi, kiż ne̓dé
tomulei Swėtei k Zadzpe̓cżu bėchu, ha dżerżani, hako bóchu teiż toho
Żiẇeṅa hódṅi ṅebóli; zawėſczi, nédém bó ſo té k Zeṁi dele zponiżaw, ha
bó żadaw radſcho ſchitkim ṙeṅe podcżiſṅené bócż, déżli jenomulutkomu
rozkazuwacż mėcż; té ſchak bó żane ẇeſowe Dné toholei Żiẇeṅa ṅepożadaw,
hale ẇele jacz bó ſo zẇeſelaw na tém, zo Boha dla tżaſkané ſé; ha ƀez
Cżwojekami za nitżo rachnuwané bócż —, to bó té za naiẇetżu Warbu me̓w.

4. K.

Oh! débóchu telei Wėrnoſcże tebi ſwodżawo, ha huboko k Wutroƀe cżi
dóſchwo, kah bó ſo té zważicż mów teiż jenoi jedénlutki mól na ne̓żto
pozkorżicż? Hacż da ſchitke kaikeżkuli Cżeże rad ſo zṅeſcz ṅedérbja za
te wėcżne Żiẇeṅo? To ſchak ṅejo ne̓żto mawo —, zhubicż habé nadobócż te
Kraleſtwo boże. Nó da, k N̄ebju zbe̓hai te twoje Woblitżo. Lei, tam ſém
<pb n="290"/>Ja, ha zo mnu ſchiczé moji Sẇacżi, kiż wo témlei Swėcże ſu
wilki Żtrét pomėli; ne̓t ſo zẇeſeleja, ne̓t ſu powṅe wutróżtuwani, nėt ſu
zecher, nėt wotpotżuẇu, ha woni wo tém Kraleſtẇe mojoho Wótſcza zo mnu
zwoſtanu ƀez Kóncza, wėcżṅe.

Woſém ha żtérczété Stawcżk.

Dżeṅ teje Wėcżnoſcże, ha Téſchnoſcże toholei Żiẇeṅa.

1. S.

Ojara zbóżne Zwoſtacżo wo tém Me̓ſcże, kiż tam horku jo! O teje
We̓cżnoſcże hacż nanaijaſniſchi Dżeṅ, kotrohoż nidé żana Nócz ṅepotżėmni,
hale ta ẇerſchna Wėrnoſcz ƀez Wopżeſtacża roſwe̓tlja; tónlei Dżeṅ jo
pżeczé zẇeſeliwé, pżeczé zecherniwé, wón ſtaiṅe zwoſtawa kaikiż jo, ha
żeni ſo ṅepżemėni. O zo tónlei Dżeṅ mi bó hiżo dóſchow bów, ha ſchitko
tolei Tżaſne żno nimo bówo! Tónlei kraſné Dżeṅ ſwe̓cżi dṙe tém Sẇatém z
wėcżnej’ Jaſnoſcżu, hale mó, kiż na Zeṁi pżebówamó, mó jón jenoi wot
nazdala ha kaiż wo Żpihelu zawoladamó.

2. S.

Cżi Ṅebja Wobódleṙo je ẇedża, kah zẇeſeliwé Dżeṅ tam jo; te huƀene
Dże̓<pb n="291"/>cżi Jėvine żawoſcża, zo jow hórke ha woſtudwe Dné ſu.
Hai te Dné toholei Tżaſa ſu kuſche ha zwe, powne Boloſcżow ha
Téſchnoſcżow; jow budże Cżwojek z ẇele Re̓chami zaṅeſchwarṅené, do ẇele
ṅeprawéch Żadoſcżow zaplecżené, wot ẇele Bojoſcżow wuzpinané, wot ẇele
Staroſcżow rozcżeṅené, wot ẇele Cżipnoſcżow rozperſchené, do ẇele
Próznoſcżow zaſchṁatané, wot ẇele Bwudnoſcżow wobóṅdżené ha mólené, wot
ẇele Dże̓wa woſwaƀené, wot Zpótuwaṅow wobcżeżuwané, wo Doƀe wot Wużiwaṅa
toho Swódnoho wumoczuwané, wo Khudoƀe wot Nuzé czẇeluwané.

3. S.

O déha zmėja Kóncz telei Zwóſcże! Déha budu ja wumóżené z toho huƀenoh’
Podanſtwa-robocżicż tém Re̓cham? Déha budu ja, o Kṅeże jenoi na Tebe ſebi
móſlicż, ha wo Tebi k pownei Sétnoſczi ſo wobẇeſelecż? Déha budu ja wo
tei we̓rnei Swobodnoſczi ƀe wſchoho Zadżėwka, ƀe wſchoh’ Toho, żtoż
Duſchu ha Cże̓wo cżeżi? Déha budże mi dóṅcż tón powné Pokoi, taiki czéle
we̓ſté Pokoi, kiż żeni pżetorhṅené habé zmucżené bócż ṅemóże, Pokoi
znutzka ha zwonka, Po<pb n="292"/>koi, kiż na wſchich Stronach krucże
zakrucżené jo? Dobré Jėzuſo, déha budu ja ſtacż tam, dżeiż té k widżeṅu
ſo podaẇeſch? Déha budu wobladuwacż tu Hordoznoſcz twojoho Kraleſtwa?
Déha budżeſch mi Té ſamlutki ſchitko wo wſchitkim? Oh! déha budu ja z
Tobu wo tém twojim Kraleſtẇe, kotreż té tém twojim Lubém wot We̓cżnoſcże
ſém pżihotuwaw ſé? Jow zawoſtajené ſém ja khudé, ha hubené kaiż tomu
ṙecz wo ṅepżecżelſkim Kraju, wuſtajené ſchėdném Napadam, ha jara wilkim
Ṅezbożam.

4. S.

Té ṁe tróżtui wo mojim Huƀenſtẇe, wolożei tu moju Boloſcz, dokelż k tebi
ja zdéchuẇu wo wſchitkich mojich wutrobnéch Żadoſcżach. Pżetoż, żtożkuli
tón Swėt jow mi k Tróżtei podaẇe, ſcho to ṁe znowa wobcżeżuẇe. Ja ſchak
z Wutrobé żadam z Tobu tak praẇe ſo zjenoſcżicż, hale ja cże doſanécż
ṅemóżu. Ja pożadam wiſajo zwoſtawacż na ṅeƀeſkich We̓czach, hale te
tżaſne We̓czé, ha te hiżcże ṅedomoṙene zwe Nakhilnoſcże ṁe dele cżanu. Po
tém Duchu dṙe ja woprawdże czu bócż horku wóſche ſchitkich We̓czow, hale
po tém Cże̓le ſém ja tola <pb n="293"/>moczuwané pżecżiwo mojei Woli
delku ſo wokoſchṁatacż. Tak ja huƀené Cżwojek ſam ze ſobu Wóinu ẇedu, ha
ſém ſebi ſam k Wobcżeżnoſczi, dēż tón mói Duch pżeczé ṁe hoṙe honi, ha
te moje Mjaſo pżeczé ṁe dele cżeṅe.

5. S.

O żto ja nutzi cżerpju, déż tón mói Duch ṅeƀeſke Wėczé rozpomina, ha wo
tém mojim Modleṅu zjeném dobom ṁe napaṅe czéwé Rój ſwėtnéch Móſlow! Ach
mói Bożo, ṅekhodż té daloko woto mṅe, ṅeṅdż nėwné pṙeicż wot twojoho
Swużownika. Scżel té do mṅe te twoje Zabóſkṅeṅa, ha rozecżerei te
czuzowne Pomóſleṅa; wutzėlei te twoje Kwóki, ha zahuƀene ṅech zaṅdu ſche̓
Sẇecżata, kotreż tón Ṅepżecżel do mojich Mozow moluẇe. Zromadż ſchak Té
te moje Zmóſwé ſchitke k Tebi, tżiṅ, zo ja zapómṅu ſcho, żtoż ſwe̓tne jo;
dai mi tu Nadu, zo ja z Kwatkom wot ſo ṁetam ha zadzpe̓ju ſchė mi
potékuwane taike Woznaṁeṅeṅa, kiż k Re̓cham wabja. Pżiṅdż ſchak té
ṅeƀeſka Swódkoſcz, ha pżed tobu ṅech cże̓ka ſchitka Ṅeſchwarnoſcz. Wodai
mi teiż, ha z Miwoſcże mi k Dobrocże dżerż, déżkuli ja wo Modleṅu na
ne̓<pb n="294"/>żto druhe déżli na tebe ſebi móſlu. Pżetoż z We̓rnoſcżu je
ja wuznaju: Wo Modleṅu ſém ja tżaſto jara jara rozperſchené. Oh! ja
ſchak jara huſto ṅeiſém tam, dżeiż z tém Cże̓wom ſteju habó ſeidżu; hale
ẇele jacz ſém ne̓dże drudże, dżeiż ṁe te Móſle wokonoſcha. Ja ſém tam,
dżeiż jo te moje Móſleṅo. Te moje Móſleṅo pak jo naibóle tam, dżeiż jo
to, żtoż ja lubuẇu. Zlóchka mi na Mós pżiṅdże, żtoż po naturſkim ṁe
wobẇeſela, habé k tżomuż ja zwuknéw ſém, ha tohodla ſo mi lubi.

6. S.

Hai tak jo, kaiż té, o we̓cżna Wėrnoſcz, ruṅe won je prajiw ſé: Dżeiż jo
tón twói Pokwad, tam jo teiż ta twoja Wutroba. Lubuẇu ja te Ṅebjo, tak
rad na te Ṅeƀeſke móſlu. Lubuẇu ja tón Swe̓t, tak ṁe toho Swėta
Zbóżnoſcże ſobu do Ẇeſowoſcże zcżanu, ha te joho Ṅezpodobnoſcże ṁe
zarudżeja. Lubuẇu ja te Cżėwo, tak te moje Móſle tżaſto zwożuẇu na to,
żtoż tomu Cże̓wu ſo zpodoba. Lubuẇu ja toho Ducha, tak ṁe lóżtuẇe te
Móſle na duchowne We̓czé zpinacż. Żtożkuli mi lubo jo, wot toho rad
rétżu, wot toho rad ſwóſchu, <pb n="295"/>ha to ja kaiż wo mojich Mozach
woznaṁeṅene ſobu domoi ſebi pżiṅeſu. Hale zbóżné tón Cżwojek, kiż Twoje
dla, o Kṅeże, ſchitke Ztwoṙeṅa pṙeicż wotpóſcże̓le, kiż tei naturſkei
Nakhilnoſczi na Hwawt ſo ſtaja, ha z tej’ Nutérnoſczu toho Ducha te
Pożadaṅa toho Cże̓wa zekżiżuẇe, zo wo wuṙedżeném, wujaſṅeném Swe̓doṁu Tebi
bó wopruwaw tżiſte Modleṅo, ha doſtoiné bów ſo ztowarſchicż k tém
jandżelſkim Rjadam, potém hacż ſchitko druhe, znutzka ha zwonka ſo,
ſtronu wotpokazaw jo.

Dżeẇecz̄ ha żtérczété Stawcżk.

Żadoſcz za tém wėcżném Żiẇeṅom. Kaike Dobroté tém kż. Rétżeram ſluƀene
ſu.

1. K.

Séhno, pótṅeſch té, zo te Pożadaṅo teje we̓cżṅeje Zbóżnoſcże z horka dele
do tebe kaṗe, zbėha ſo wo tebi ta Żadoſcz wuṅcż z teje He̓té toho Cże̓wa,
zo mów wobladuwacż tu moju Jaſnoſcz, ha toho Pżemėṅeṅa Sczin dale cżi
ṅezazkhilaw; oh! roſche̓rokoſczei tu twoju Wutrobu, ha telei ſẇate
Nutzdawaṅo ƀer hoṙe ze wſchej’ Żadoſcżu. Dżakui ſo hacż na naibóle tei
werſchinei Dobrocże, kiż tak nadṅe z to<pb n="296"/>bu tżiṅi, #ṅe cże
wopota, ſélṅe cże wubudża, n#czṅe cże pozbe̓huẇe, zo té, cżeṅené wot teje
twojeje ſamotṅeje Cżeżkoté, k Zeṁi dele bó ṅepadaw. Pżetoż to ſchak té
ṅedóſtaṅeſch po twojim Móſleṅu, po twojei Próczé, ne̓; hale to cżi
pżiṅdże ſamotṅe z Ponadżeṅa wot horka, z nadnoho bożoho Poladṅeṅa na
tebe, zo té wo Pótſcziwoſcżach, ha woſobṅe wo tei Poniżnoſczi bóle bó do
Pre̓dka ſtupaw, ha ſo pżihotuwaw k tém Wójuwaṅam, kiż cżi zas pre̓dkſteja
za pżichodne; zo bó ſo té na to kwad, z pownej’ Wutrobu na mṅe ſo
wėſchecż, ha mi ſwużicż z jenej’ praẇe nutérniwej’ Wolu.

2. K.

Séhno, tżaſto dṙe ſo Woheṅ pali, hale te Pwóṁo hoṙe ṅeſtupa ƀez Kura.
Tak wo nėkotréch Cżwojekach ſo zahoṙeja te Żadoſcże na ṅeƀeſke We̓czé, ha
woni tola ṅeiſu wutżiſcżeni wot Zpótuwaṅa cżėwnéch cżwojetżich
Nakhilnoſcżow. Woni dṙe jara jara nutérniẇe wot Boha proſcha żtoż
proſcha, hale te jich Wotpoladaṅo ṅejo zczéwa tżiſte, ṅejo ſamotṅe na tu
Tżeſcz bożu zwożene, woni ſobu pótaja ſo ſaméch. Taika jo teiż tżaſto ta
twoja Żadoſcz, déż té nėżto wote mṅe proſéſch <pb n="297"/>z taikim
Hwawtom, zo dotżakacż ṅechaſch, hacż mi ſo lubicż budże to tebi dacż.
Ztoż ta Luboſcz k ſebi ſamomu, ta Żadoſcz toho ſwojoho Wolożeṅa
nakażuẇe, to ſchak zpowna tżiſte ha dozpowne ṅejo.

3. K.

N̄eproſch wote mṅe to, żtoż tebi zẇeſeliwe ha zpodobne jo, hale za to
proſch, żtoż mi ſo zpodoba ha k Tżeſczi pżiṅdże; pżetoż, ſé té na prawo
zmóſlené, dérbiſch tu moju Wolu tei twojei Żadoſczi, ha ſchomu
Pożadaṅomu do Pre̓dka ſtajicż, ha mi ſo podacż. Ta twoja Żadoſcz jo mi
znata, huſto doſcz ſém cże zdéchuwacż ſwóſchaw. Té bó czéw hiżo nėt bócż
wo tei Swobodnoſczi, wo kotreiż te hiżo pżehordoſcżene Dżėcżi boże ſu;
wobẇeſela cże hiżo te we̓cżne Wobódleṅo, tón ṅeƀeſki Rai, kiż jo powné
luteje Ẇeſowoſcże; hale talei Żtunda jo hiżcże ṅedóſchwa; wón jo ne̓t
hiżcże ſcho hinaiſchi Tżas, tón Tżas teje Wóiné, toho Dże̓wa ha
Pozpótaṅa. Té żadaſch doſécżené bócż z tej’ naiẇetżej’ Dobrotu; hale
teje té ne̓t hiżcże ṅemóżeſch zapżijecż. Ja ſém ta naiẇetża Dobrota,
praji tón Kṅez, wottżakui ṁe, hacż cżi te boże Kraleſtwo powṅe dóṅdże.

<pb n="298"/>

4. K.

Té dérbiſch hiżcże na Zeṁi pozpótuwané, ha wo ẇele We̓czach wuzpótuwané
bócż. Drudé ne̓żto Tróżta budże cżi jow na Zeṁi pżidżėlene, hale dobne
Naſécżeṅo ſchak cżi date ṅebudże. Nó da, ſam ſo romadu zrabaiſchi,
kurażiẇe na to ſo kwadż, tżinicż żtoż cżi zaleiżi, ha zṅeſcz, pżėtracż,
żtoż tei Natuṙe pżecżiwne jo. Té ſchak maſch ſo nawobletz jenoho nowoho
Cżwojeka, dérbiſch do ſchoh’ hinaiſchoho Cżwojeka pżewobrocżené bócż.
Jara tżaſto zme̓jeſch té tżinicż to, żtoż tebi ſo ṅecha, ha woſtajicż to,
żtoż té bó tżinicż czéw. Żtoż Druhim ſo lubi, budże jim po Żadoſczi deṙe
ſo radżicż; żtoż tebi ſo ſlubi, to budże ſo ṅeradżicż, jaznécż. Żtoż
Druzé praja, na to budże poſuchane; żtoż té prajiſch, to budże za nitżo
dżerżane. Druzé budża To ha Tamo żadacż, ha je dóſtacż; té budżeſch teiż
żadacż, hale nitżo ṅedóſtacż.

5. K.

Druzé budża wilkoſcżeni wo Hubach téch Cżwojekow, hale wot tebe budże
Nichtó żto ṅeprajicż, hako bó té na Swėcże ṅebów. Druhim budże To ha
Tamo dowe̓ṙene, podate; té pak budżeſch dżerża<pb n="299"/>né hako bó k
tżom’ podobné ṅebów —. Na to budże drudé ta twoja Natura ſo zarudżicż:
ha ẇele doſcz, zo jenoi té, żanoho Zuka wot ſo ṅedaiſchi —, to ṁeltżo
pżeṅechaſch. Wo taikichlei ha ſchelakich toho ruṅa Wėczach ma jedén
ſwe̓rné Swużownik toho Kṅeza pozpótuwané bócż, hacż — ha kah deṙe ſam ſo
zaprėcż, ha wo wſchim ſo pżewinécż móże. Le̓déma jo żto druhe, wo tżimż
bó cżi tak jara tṙeba bówo ſebi ſamom’ wotṙecz ha wotemṙecż, déżli to,
zo widżiſch ha cżerpiſch We̓czé, kiż tei twojei Woli pżecżiwne ſu,
naijacz pak, déż maſch pżiporutżene ne̓żto, żtoż tebi ſo zda wopaki habé
tola ṁeṅe wużitne bócż. Ha dokelż té pod Kṅeztwom ſtejiczé ſo
ṅezkróbliſch tei wóſchei Wóſoknoſczi ſo ſtajicż, tak cżi cżeżko pżiṅdże,
tak ṙecz na Woteiſchczé khodżicż kaiż Druhomu ſo wuzdaṅe, pżeczé
pużcżecż ha woſtajecż, żtoż po twojei ſamotnei Wuſtoinoſczi za praẇe
maſch.

6. K.

Hale, Séhno, ladai na tón Wużitk téchlei Cżeżow, kah khėczé maja Kóncz,
ha kah jara jara wilke te Móto jo; ha té żaṅeje Cżeże kedżbu ṅezmėjeſch,
hale zme̓jeſch tei twojei Sczerpnoſczi tu naimócz<pb n="300"/>niſchu
Podeṗeru. Pżetoż za to, zo té ne̓t wo ſnadnéch We̓czach tu twoju Wolu
zdobrém pużcżiſch, zwopruẇeſch, - zmėjeſch té we̓cżṅe tu twoju pownu Wolu
wo Ṅeƀeſach. Tam budżeſch namakacż ſchitko, żtoż zeczeiſch, hai ſchitko,
żtożkuliż budżeſch ſebi jenoi pożadacż mócz. Tam zme̓jeſch vréi Pżiſtupk
k ſchomu Dobromu, ha to ƀez Bojoſcże déh żto wotbócż. Tam budże ta twoja
Wola, jena ha taſama z tej’ mojej’ Wolu, nidé nitżo ṅeprawo habé
ṅerjadne haklei ṅepożadacż. Tam ſchak ſo cżi nidé Nichtó napżecżo
ſtajicż ṅebudże, Nichtó na tebe ṅepozkorżicż, Nichtó cżi ṅezadże̓wacż,
żeni nitżo cżi naprėki ṅepżiṅcż; hale ſchitko pożadane zmėjeſch namól
pżed ſobu, ha ta czéwa twoja Żadoſcz budże wupelṅena ha dopelṅena hacż
nanaidobniſcho. Tam budu cżi ja ſam dacż Tżeſcz za te pżecżerpene
Wohaṅeṅo, kwalbniwe Wobletżeṅo za te Porudżeṅo, ha za te poſleṅe Me̓ſto,
z kotrémż té nėt jow ſo zpokojiſch, dobre Mėſto wo tém wėcżném
Kraleſtẇe. Tam budże ſo pokazacż tón Wużitk teje Poſuſchnoſcże; tam
budże ſo zraduwacż, kiż jow z Pokutniwoſcże ſo porudża, ha kiż z
Poniżnoſcżu ſo podcżiſuẇe, budże hordozṅe krónuwané.

<pb n="301"/>

7. K.

Nó da ne̓t poniżṅe ſo pokwonei pżede wſchitkimi, doho ṅeladaiſchi, Żtó
żto prajiw habó kazaw jo. Hale zpinai ha napinai ſo, zo, ṅech jedén twói
Wóſchi, habé jedén Niſchi, habé jedén twojoh’ Ruṅecża nėżto wot tebe
ruṅe won pomina, habé z Potżinkom żada, zo té ſcho za dobre
hoṙewoznéwſchi —, k tom’ ſo maſch ze ſwėrnej’ Podwolniwoſcżu je
dopelnicż, zatém hacż ſo hodżi. Dai ſchak jenomu To, ha druhomu Druhe
pótacż, jenomu wo Tém, ha druhomu wo nėtżim druhim hordżicż, ha ṅech
teiż Cżwojekoẇe tawzént moli tawzént krótż joh’ kwala, té pak tola To ha
Tamo kedżbu ṅemėiſchi, ſamotṅe na tém ſo zw̄eſelei, zo té ſam zadzpe̓té
ſé, mi pak tola tak ſo lubi, ha to k mojei Tżeſczi pżiṅdże. To ma bócż
ta twoja Żadoſcz, zo Bóh tón Kṅez bó wo tebi hordoſcżené bów, ṅech ſo to
ſtaṅe pżez te twoje Żiẇeṅo, habó teiż pżez te twoje Wumṙecżo.

Ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Kah Cżwojek wo Téſchnoſczi Bohu do Rukow ſo podawacż ma.

1. S.

Kṅeże Bożo, ſẇaté Wotze, bódż té ne̓t <pb n="302"/>ha do We̓cżnoſcże
kwalené, dokelż żtoż ha kaiż té czeiſch, to ha tak ſo dóṅdże; ha żtoż té
tżiniſch, to jo tola we̓ſczi dobre. Wo Tebi ṅech ma te ſwoje Ẇeſelo tón
twói Swużownik, żeni ṅech ſo ṅewobẇeſela wo ſebi ſamom, habé wo
kaikeżkuli druhei We̓czé; pżetoż té ſam lutki ſé ta wėrna Ẇeſowoſcz, té
ta moja Nadżija ha moja Króna, té te moje Ẇeſelo, ha ta moja Tżeſcz, o
Kṅeże. Żtoha da ma tón twói Swużownik, déżli to, żtoż wot tebe dóſtaw
jo, ha to teiż ƀez ſwojeje Zaſwużbé? Twoje ſchak jo ſchitko, żtoż daw,
ha żtoż ztżiniw ſé. Ja ſém khudużki, wo Nuzé ha Hoṙu ſém wotroſt wot
mojeje Mawoſcże ſém; ha ta moja Duſcha drudé ſo rudżi hacż Sélzé
wotkapuẇu; ha drudé teiż zaſtróżena wo ſebi tżepocze téch na ſo
zawożenéch Cżerpeṅow dla.

2. S.

Ja pożadam tón zẇeſeliwé Pokoi, jara żadam tón Pokoi téch twojich
Dżėcżi, kotreż té wo tém Swe̓tw̄e toho twojoho Tróżta deṙe napaſuẇeſch.
Daſch té mi tón Pokoi, pokṙepeſch ṁe z tém ſẇatém Ẇeſelom, tak budże ta
Duſcha twojoho Swużownika powna Zraduwaṅa - pobo<pb n="303"/>żṅe zpe̓wacż
tu twoju Kwawu. Hale déż té ſo wotcżeṅeſch, kaiż je jara huſto tżiniſch,
budże ṅemócz zpėſchṅe nóſchkuwacż na tém Pucżu téch twojich Kazṅow; ẇele
jacz pozibuẇu ſo te Kolena k Podéruwaṅu na te Wutrobṅo; dokelż ne̓t jomu
ṅejo tak, kaiż tżora ha za tżoraiſchim be̓, déż wóſche joho Wowé ta twoja
Swe̓cza jaſṅe ſo ſwe̓cżeſche, ha wón pod Kwódkom téch twojich Kżidwow
wėſté Zkit namakuwaſche napżecżo tém napaduwaczém Zpótuwaṅam.

3. S.

Zprawné, ſẇaté, ha pżeczé kwalbné Wotze, dóſchwa jo ta Żtunda, zo tón
twói Swużownik ma pozpótané bócż. Lubozné Wotze, wone ſchak jo praẇe, zo
wo teilei Żtundże tón twói Swużownik nėżto za tebe pocżerpi. We̓cżṅe
jenak tżeſczowné Wotze, dóſchwa jo ta Żtunda, wot kotṙejeż je té wot
Wėcżnoſcże ſém ẇedżeſche, zo pżiṅcż budże; nėt dérbi tón twói Swużownik
na krótki Tżas zwonka podleiżecż, tola pak znutzka pżed Tobu pżeczé
ſtejo zwoſtacż. N̄ech da jo tón twói Swużownik pżed Cżwojekami na Kwilku
zadzpe̓té, zponiżené, zaknitżomṅené; Cżerpeṅa ha Boloſcże <pb
n="304"/>ṅech joho tak ṙecz do Prócha roztowku, zo, déż pżiṅdu te jutne
Zeṙa nowoho Swėta wot tebe, bó zas z tobu ſo hoṙezṙebaw, ha nėdé wo
Ṅeƀeſach powṅe zhordoſcżené bów. Sẇaté Wotze, té ſé je tak zrjadnoſcziw,
té ſé je tak czéw; ha ſtawo ſo jo, żtoż té ſam porutżiw ſé.

4. S.

Pżetoż, to jo Nada, kotruż té twojomu Pżecżelei tżiniſch, zo wón ſebi
lubicż da, z Luboſcże k tebi na Swėcże pocżerpecż ha pżewochéluwané
bócż, déżkuli ha wot kohożkuli té to dopużcżiſch. Wone ſchak ſo na
Swe̓cże nitżo ṅeſtaṅe ƀez twojeje Radé ha Pre̓dkwobladainoſcże, ha ƀez
zprawṅeje Winé. Strowo mi jo, Kṅeże, zo té ṁe ſé zponiżiw, zo ja wuknu
zpóznawacż te twoje zprawne Pucże, ha z mojeje Wutrobé won ṁetam ſchė
horde Pomóſleṅa ha króbwe Zamóſleṅa. Hai wużitne mi jo, zo Wohaṅbeṅo jo
pżikréwo te moje Woblitżo; to ṁe hnucżi radſcho pola tebe déżli pola
Cżwojekow tón mói Tróżt pótacż. Ha z toho ſém ja teiż nawuknéw, jara ſo
nabojecż toho twojoho ṅepżepótainitoho Sudżeṅa, kiż té bijeſch do toho
Zprawnoho kaiż do <pb n="305"/>toho N̄ezprawnoho, hale wo téchlei Razach
jo tola Prawda ha Dobrocżiwoſcz.

5. S.

Ja ſo cżi dżakuẇu, zo té mi pżez Porſté ſé ṅeladaw te moje Re̓chi, hale
ſé ṁe zpraſkaw z hórkimi Razami, mi Boleṅa natżiniw, mi pżipóſuwaw
Téſchnoſcżeṅa zwonka ha znutzka. Wot ſchitkich téch Wėczow, kiż delku
pod Swónczom ſu, anicz jena ṅejo, kiż bó ṁe wutróżtuwawa; Té ſamlutki,
Kṅeże mói Bożo, ſé tón ṅeƀeſki Le̓kar téch Duſchow; té Rané nabijeſch, ha
je teiż zahojeſch; té tak ṙecz k Heli dele wodżiſch, hale teiż zas hoṙe
wuw̄edżeſch. Ta twoja żtravuwacza Ruka jo na mṅe zawożena, hale tón twói
Prut budże ṁe mudroh’ ztżinicż.

6. S.

Lei lubé Wotze, w twojimai Rukomai ſém ja, ha khilam ſo pod tón Prut, z
kotrémż té ṁe k mojomu Poṙedżeṅu ſchwikaſch. Podérei tón mói Kribet ha
tu moju Schiju, zo ja tu moju ſukoitu Wolu pėkṅe bóch zibuwaw po tei
twojei Woli. Ztżiṅ ze mṅe jenoho pėknoho poniżnoho Wutżownika, kaiż té
to deṙe ztżinicż we̓ſch, zo ja bóch ſo zpėſchṅe nawrócżaw po kóiżdém
twojim Pokiwṅe<pb n="306"/>ṅu. Ṁe ha ſchitko te moje ja tebi k
wupoṙedżeṅu podam; wone ſchak jo lėṗe jow żtravuwané bócż, déżli tam wo
tei pżichodnei We̓cżnoſczi. Té we̓ſch ſchitko romadże ha kóiżde woſeƀe, ha
wo cżwojetżim Swe̓doṁu tebi nitżo zakhowane ṅejo. Pṙedé hacż żto ſo
ſtaṅe, wėſch té, żto ſo ſtacż ma; ha té tṙeba nimaſch, zo bó cżi Ne̓chtó
pojew habó nazpómniw To, żtoż na Zeṁi ſo tżiṅi. Té je we̓ſch, żto k
mojomu ẇetżomu Wudozpownoſcżeṅu deṙe téje, ha kah w̄ele Pżecżiwnoſcz k
tom’ ſwużi tón Zerz mojich Rėchow wotżkrabacż. Tżiṅ, to jo moja Żadoſcz,
tżiṅ zo mnu, kaiż Tebi ſo lubi, ha ṅezacżis ṁe toho mojoho re̓ſchnoho
Żiw̄eṅa dla, kotreż Nikomu lėṗe znate ṅejo, déżli tebi ſamomu.

7. S.

Kṅeże, Té ṁe nawtż ẇedżecż, żtoż ja w̄edżecż mam, lubuwacż To, żtoż k
lubuwaṅu jo; kwalicż To, żtoż tebi naile̓ṗe ſo zpodoba; wóſoko ważicż To,
żtoż pżed tobu ważniwe, hanicż To, żtoż twojim Wotżom wohidne jo. Ṅedai
mi te We̓czé roſudżecż po tém, żtoż te wonkotżne Wotżi wuladaja, ṅedai mi
tu moju Mós nawrócżecż po tém, żtoż ṅewu<pb n="307"/>ſtoiniwi
Cżwojekoẇe, kaiż je ſami ſwóſcheli ſu, k mojim Wuſchom doṅeſu; hale dai,
zo ja wo we̓rnoſcziwém Pżeſudżeṅu te Widżowne ha teiż te Duchowne
roſchelakoſcżam, ha wėcżṅe naibóle za tém ſo dopótuẇu, żto tei twojei
Woli naijacz ſo zpodoba —.

8. S.

Cżwojekoẇe, déż po ſwojim Wuſtacżu ne̓żto roſudżeja, jara huſto ſo
zhebaja; zhebaja ſo teiż cżi Lubuwaṙo toho Swėta, déż ſamotṅe te
Widżowne lubuẇu. Żto lėpſchi da jo Cżwojek z toho, zo jedén druhi
Cżwojek joho za w̓etżoho dżerżi? Tón Hebacżniwé toho Hebacżniwoho, tón
Nikaiki toho Nikaikoho, Slepé Slepoho, Khoré Khoroho heƀe, déż joh’
wilkoſczi; ha poprawdże ẇele jacz joh’ wohaṅbja, déż poprózném joh’
kwali. Pżetoż jedénkóiżdé, kaiż ẇele pżed twojimai Wotżomai jo, o Bożo,
tak ẇele jo, ha nicz Żcżebicżka jacz, praji tón poniżné ſẇaté
Franciscus.

Jen’ ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Dżėwai delku po nizkim, déż do wóſoka hoṙe doſanécż ṅemóżeſch.

1. K.

Séhno, té ſchak ṅemóżeſch wo tei Nu<pb n="308"/>térniwoſcżi na te Dobre
ſtaiṅe rozeżelené zwoſtawacż, ṅemóżeſch na tém wóſchim Tṙeṗeṅe toho
Wobladuwaṅa bóizkich Wėczow do Dohoté ſo wobdżerżecż; hale, dokelż ta
cżwojetża Natura pokażena jo z tém Hadamowém Re̓chom, kotrohoż Rėcha
Sczėhwki ha Powoſtaṅki teiż wo nas pżeczé ſo wopokazuẇu, maſch té nuzṅe
tṙeba — drudé niżije dele ſtupacż, ha te Wobcżeżniwoſcże toho hinitoho
Żiw̄eṅa, hacżruniſch ſo cżi to ṅecha ha jara woſtudża, tola noſécż. Kaiż
doho té wo ſṁertném Cżėle khodżiſch, budże twoja Wutroba teiż
Ṅezpodobnoſczi ha Cżeżi wuſtajena. Tak druha Rada ṅejo, déżli, wo tém
Mjaſu tżaſto pożawoſczicż na tu Cżeżniwoſcz toho Mjaſa, kiż ſchak cżi
ṅeda na duchownéch Pre̓dkmėcżach ha bóizkich We̓czach wjeném-pṙeicż ƀez
Pżetorṅeṅa wiſajo zwoſtacż.

2. K.

Déż z tobu tak ſteji, jo cżi dobre, ſo wobrocżicż ktém żpatniſchim ha
wonkotżném Potżiṅkam, ha ſo wokżeẇecż wo taikich Skutkach, kiż tola teiz
dobre ſu; pżi kotréchż tón twói mucżné Duch bó wotpotżnéw, ha zas znowa
Moczé pżidobów; na tón mói Pżikhad ha na te ṅeƀeſke Wopótaṅo <pb
n="309"/>wo krutei Dowe̓rnoſczi wotżakuwacż; te twoje Huƀenſtwo ha tu
Suchotu toho Ducha ſczerpṅe wontracż, hacż zas Ja cże wopótam, ha ze
wſcheje Téſchnoſcże cże wumóżu. Pżetoż, ja czu je ztżinicż, zo té na
wſche pome̓te Cżeże budżeſch zabócż, ha toho znutznitoho Pokoja powṅe
wużiwacż. Ja, tón dobré Paſtér, czu cże wuẇeſcz na te rjane dohe Zahoné
bożoho Piſina k dobromu Napaſeṅu twojeje Duſche, zo té, na Wutroƀe
roſchėrokoſcżené, bó zas potżaw ẇeſele nóſchkuwacż na tém Pucżu téch
mojich Kazṅow. Ha té budżeſch ṙecz: Te Pocżerpeṅa toholei Tżaſa nitżo
ṅere̓kaja podno tei pżichodnei Hordoſczi, kotraż ma na nami wozjeẇena
bócż.

Dwai ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Té ſchak ṅeiſé toho Tróżta doſtoiné, hałe Schwikaṅa hódni.

1. S.

Kṅeże, ja ṅeiſém doſtoiné toho twojoho Tróżta, ṅeiſém doſtoiné żanoho
duchownoho Wopótaṅa; ha tak té po tei Prawdże zo mnu tżiniſch, déż ṁe
mizérnoho ha zarudżenoho woſtajiſch. Pżetoż, bóch ja teiż mów wuronicż
tak ẇele Sélzow, hako Kapkow wo tém Moṙu jo, ja bóch <pb n="310"/>hiżcże
tola toho twojoho Potróżtuwaṅa doſtoiné ṅebów. Ja ſchak nitżoho hódni
ṅeiſém, déżli ſchwikané ha żtravuwané bócż, dokelż ja cżeżczé ha tżaſto
pżecżiwo tebi rėſchiw, ha wo ẇele Ẇe̓czach jara wopaki tżiniw ſém.
Potaikim, déż ja ſcho praẇe po dobrém Rozoṁe ſebi pżekwadu, dérbu ſam
wuznacż: Ja toho naiṁeṅſchoho Tróżta hódni ṅeiſém. Hale Té, kiż té tón
ſmėlné ha miwoſcziwé Bóh ſé, kiż té tém Skutkam twojej’ Rukow ṅechaſch
zahinécż dacż, k wopokazaṅu toho Bohaczſtwa teje twojeje Dobrocżiwoſcże
k tém z Miwoſcże zladaném Sudoẇam, Té ƀe wſcheje mojeje ſamotṅeje
Zaſwużbé tola nadṅe czeiſch potróżtuwacż twojoho Swużownika, ha to ſcho
hinak, hacż żadén Cżwojek to dokoṅecż habó teiż jenoi móſlicż mów.
Pżetoż te twoje Potróżtuwaṅa ſu ſcho ẇele hinaiſche, hacż te
Rozrétżuwaṅa, z kotrémiż Cżwojekoẇe jedén toho druhoho tróżtuẇu.

2. S.

Ach Kṅeże, żto Dobroh’ ſém da ja tżiniw, zo bóch ſebi zaſwużiw bów wot
teƀe z ṅeƀeſkim Potróżtuwaṅom wokżeẇené bócż? Ja ſo ṅedopómṅu, zo bóch
ja żto Kmane kmaṅe dokoṅaw; hale telei <pb n="311"/>jene ja deṙe we̓m: K
tom’ Zwom’ ſém wėcżṅe jara nakhilené, zpe̓ſchné bów, k Pole̓pſcheṅu pak
toho wobóṅdżenoho Rėcha, ṅezpe̓ſchné, le̓ṅkoité. Hai to jo We̓rnoſcz, ha to
ja prėcż ṅemóżu. Bóch-li ja hinak rétżaw, bó té ſam na mṅe ſtawaw, ha
Nichtó bó ṁe wuzamojicż ṅemów. Z temi mojimi Rėchami, żto ſém zaſwużiw,
déżli tu Helu, ha tón wėcżné Woheṅ? Hai, z We̓rnoſcżu je ja wuznaju: Ja
ſchak ſém ſchoho Zahaṅƀeṅa ha Zadzpe̓cża deṙe hódni, ha wone mi haklei
ṅeſwuſcha, rachnuwané bócż do téch twojich Pe̓knéch. Ha hacżruniſch ja to
ſam ṅeradé ſwóſchu, czu ja tola za tu We̓rnoſcz na ſo ſamoho ſwėtzicż, te
moje Re̓chi ſam ſebi porokuwacż, zo tak tu twoju Miwoſcz zkérſcho ſebi
naproſchu.

3. S.

Żto mów ja prajicż, kiż ja winwaté ſém, ha ſchoho Zahaṅƀeṅa powné? Tón
mói Hort ṅeſṁe ſchak ſo wotewricż żto ṙecz, déżli jenoi telei Swowa:
Zre̓ſchiw ſém, Kṅeże, zre̓ſchiw ſém; ſme̓l ſo na mni, wodai mi. Pżecżeṙp ṁe
na Kwilku, zo ja wopwakam te moje boloſcziwe Huƀenſtwo, te Rėchi, z
kotrémiż je zawinéw ſém, pṙedé hacż woteṅdu do teje tżmiteje, <pb
n="312"/>ha z tej’ Tżėmnoſcżu teje Sṁercże pżikreteje Zeṁe, do toho
Hrowa. Pżetoż, żto té, o Bożo, wot toho winwatoho ha huƀenoho Rėſchnika
tak naibóle żadaſch, déżli to, zo wón ſo rozkóle, ha ſam ſo zponiżi za
te ſwoje Zawiṅeṅa? Te we̓rne Rozkócżo ha Zponiżeṅo teje Wutrobé porodża
tu Nadżiju toho Wodacża, tak ſo zas do Me̓ra ſtaji te zrokocżene Swe̓doṁo,
tak zas ſo dóſtaṅe ta zhubena Nada, tak Cżwojek ſo wobóṙe pżed tém
pżichodném Ne̓wom, ha wo ſẇatém Wokoſcheṅu zas ſo romadu zeṅdu Bóh ha ta
pokutniwa Duſcha.

4. S.

Téch Re̓ſchnikow poniżne Rozkócżo jo Tebi, o Kṅeże, jedén zpodobné Wopór,
kiż pżed twojim Woblitżom ſcho ẇele ſwótziſcho woṅa, déżli tón Kad
zapalenoho Wórucha. To jo teiż ta zpodobna Żawba ta droha woṅata Woda,
kotruż na te twoje ſẇate Nohi wulinécż, té tei Rėſchniczé rad dowoliw
ſé; pżetoż jeṅeje rozkóteje ha zponiżeṅeje Wutrobé ſé té żeni ṅezadzpe̓w.
Tam jo Me̓ſto toho Wucżeka pżed Ne̓wom toho N̄epżecżela. Tam budże
wupoṙedżane ha wotmóte, żtoż zdrudżé ſém nakażene ha zapanczane jo.

<pb n="313"/>

Tzi ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Boża Nada ṅeda ſo mėſchecż ze ſwėtnej’ Mudroſcżu.

1. K.

Séhno, ta moja Nada jo jedén tak kraſné Dar, zo z témi wonkotżnémi
We̓czami ha zeṁaczémi Wobw̄eſeleṅami ſo mėſchecż ṅeda. Dérbiſch da na Bok
zṁetacż ſchitke Zadże̓wki teje Nadé, żadaſchli woprawdże dóſtawacż
tejeſameje Pokṙeṗeṅa. Stronu wotſtupui, czéw rad ſamitkowné pżebówacż wo
ſebiſamom, żanoho Cżwojeka Rozrétżeṅa ṅepożadai, hale ẇele jacz k Bohu
hoṙeſcżel pobożne Pacżeṙe, zo bó wobdżerżaw tu twoju Mós zṁechcżenu, ha
te twoje Swe̓doṁo tżiſte. Tón czéwé Swe̓t mėi té za nitżo; to, zo Bóh cże
k ſebi woẇe, To té ſchomu Wonkotżnomu do Prėdka ſtajei. Pżetoż móżno
ſchak ṅejo, zo té zo Mnu bó wobkhadżuwaw, ha tola teiż ſobu ſo
wobẇeſelaw na téch hinitéch We̓czach. Teiż wot dobréch Znatéch ha Lubéch
ma ſo ſtronu wotſtupuwacż, ha tu ſwoju Mós dżerżecż wuprózṅenu wot
ſchoho tżaſnoho Tróżta. Tak napomina S. Japożtow Pe̓tér, zo cżi do
Kréſtuſa We̓riwi kaiż tomu ṙecz Pżikhadniczé ha Czu<pb n="314"/>zowni wo
témlei Swe̓cże bóchu ſo wotdżerżuwali wot ſchoho, żtoż jich nabwaznicż
mówo. 1. Petr. 2, 11.

K. 2.

O kaiku Dowėrnoſcz zmėje na ſwojim ſṁertném Wożu Tón, kotrohoż żana
Nakhilnoſcz k Ne̓tżomu wo tém Swėcże hoṙe ṅedżerżi —. Hale, tu Wutrobu
wot ſchoho tak wobėlenu mėcż —, to jedén khoroité Duch hiżcże praẇe
ṅerozemi, ha tón na te cże̓wne zmóſlené Cżwojek ṅewė, żto jo Swobodnoſcz
toho znutznitoho Cżwojeka. Tola pak, joli zo nawoprawſke cze do jenoho
duchownoho Cżwojeka ſo pżeżtawtuwacż, dérbi wotṙecz, t. r. pużcżicż tu
wupu Luboſcz, ſchomu, żtoż z wonka ṅoho jo, ṅech jo daloko habé blizko;
ha pżed Nikim bóle ſo na Kedżbu ṅebracż, déżli pżed ſobu ſamom. Sé té ſo
ſamoho powṅe pżedobów, tak budżeſch ſcho druhe lóżiſcho pod ſo krédnécż.
Te dozpowne Pżedobócżo jo, na ſebi ſamom wukṅeżicż. Pżetoż, żtóż ſo
ſamoho tak wuzpinanoho dżerżi, zo ta Zmóſwoitoſcz tomu Rozomei, ha tón
Rozom Mi wo wſchim ſo podcżiſuẇe —, oh! Tón jo woprawdże Pżedobócżer ſo
ſamoho, ha Kṅez na tém Swėcże.

<pb n="315"/>

3. K.

Jo tebe ta Żadoſcz wobóṅſchwa na tónlei Ẇerſchk hoṙewule̓zcż, tak maſch
wutrobṅe zapotżecż, ha nédém tu Sekeru zawożicż na tón Koṙeṅ, zo bó
wuróduwaw ha zahubiw tu zkradżnu ṅeporjadnu Nakhilnoſcż k ſebi ſamomu,
ha k ſchom Tomu, żtoż po cże̓wném dobre jo, ha ne̓t tebiſamomu
deṙezetżini. Z tejelei Ṅeporjadnoſcże, zo Cżwojek ſo ſamoho jara jara
wopaki lubuẇe, wuroſcże nimale ſcho to, żtoż ma z Koṙeṅa wuróduwane
bócż; dżeiż pak tónlei pre̓ni zwé Koṙeṅ pżerubané ha zahubené jo, tam
budże nédém powné Me̓r ha wilka Cżichota. Hale dokelż mawo jich jo, kiż
na to dżėwaja, zo bóchu ſebi ſamém zczéwa wotémṙeli; dokelż ſo ſaméch
powṅe ṅepużcża, tak woni wo ſebi zaſchṁatani zwoſtanu, ha ṅemóża z tém
Duchom wóſche ſo ſaméch ſo wuzbe̓nécż. Żtóż pak żada ƀez Zadżėwka zo Mnu
wobkhadżuwacż, Tón ſchak dérbi, hai dérbi ſchitkeṙeṅe ſwoje ṅeprawe ha
ṅeporjadne Nakhilnoſcże pomoṙecż, ha na żane Ztwoṙeṅo z woſebnitej’
Luboſcżu żadoſcziẇe ſo ṅewe̓ſchecż.

<pb n="316"/>

Ztéri ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Schelake Pohibuwaṅa teje Naturé ha teje Nadé.

1. K.

Séhno, deṙe kedżbui na te Pohibuwaṅa teje Naturé, ha teje Nadé; pżetoż
wone ſebi ruṅe napżecżo jėdu, hale tak zcżicha zkradżu ſo poſuhaja, zo
le̓dém ƀeſobu k ſchelakoſcżeṅu ſu, khiba wot taikoho Cżwojeka, kiż
znutzka wo tém Duchu powṅe roſwe̓tlené jo. Schiczé dṙe pożadaja To, żtoż
za dobre maja, te ſwoje Rétże ha Tżiṅeṅa zwożuẇu na ne̓żto taike, żtoż
jim dobre ſo zezdaṅe; hale te zezdate Dobre ẇele Cżwojekow zheƀe.

2. K.

Ta Natura jo pżeklepana zaẇedniwa, ſchelako ſo wije ha ſlepi; wona ẇele
Cżwojekow nawabi, zaſchṁacze ha zheƀe, ha pżeczé jo te jeje poſleṅe
Wotpoladaṅo, ſebi ſamoi pohowduwacż. Hale ta Nada ruṅepṙeicż krotżi, z
Pucża ſtupa ſchomu, żtoż na Zwo zapodobne jo; żane hebacżniwe Sleṗeṅa
prėdkṅeſtaja, ha ſcho, żtoż tżini, ſamotṅe Bohadla je tżini, wo Bohu
teiż na wſchim Poſletku tón ſwói Me̓r ha Wotpotżnik póta ha namaka.

3. K.

Ta Natura ſo wobara toho Pomo<pb n="317"/>ṙeṅa, ṅecha ſo cżiżcżecż ha
pojimacż dacż, ṅecha do Zpódka, żeni zdobrém ṅeṅdże do Kwakéle teje
Poſuſchnoſcże; hale ta Nada na to cże̓ri, ſo ſamoho pomoṙecż, tei
Zmóſwoitoſczi ſo ſtajecż, rad ſo podcżiſuwacż ha na ſebi wukṅeżicż dacż;
to haklei ṅeżadacż, zo po ſwojim Zalóżtuwaṅu bó ſchu Vre̓jotu wużiwaw,
hale ẇele jacz żadacż, zo bó tak kaiż na Woteiſchczé dżerżané bów; do
Móſlow ſebi ṅebracż, zo bó na Ne̓kim kṅeżicż czéw, hale wo ſwojim
Zadżerżeṅu, Wobkhadżuwaṅu ha Pżebówaṅu pżeczé ſebi nazpominacż, zo jedén
Bóh wóſche nas jo, kiż ſchitko widżi ha rjadnoſczi, ha Boha dla teiż
kóiżdomu Cżwojekei tu ſwoju Woicżku podwolṅe pokwoṅecż.

4. K.

Ta Natura dże̓ẇe na te ſwoje Le̓pſche, lada, żto, kaiki Wużitk wot Koho
ſebi pżipaṅe; ta Nada pak każe, tak ṅeladacż, żto ſebi wużitne ha
zpodobne jo, hale ẇele jacz ladacż, żto ẇele Druhim bó Wużitk ṅeſwo.

5. K.

Ta Natura rad hoṙeƀeṙe Tżeſcz ha Tżeſcże Wopokazuwaṅa; ta Nada pak każe,
ſchitku Tżeſcz ha Hordoſcz ſwe̓rṅe na Boha zawrócżecż.

<pb n="318"/>

6. K.

Ta Natura ſo bóji Wohaṅƀeṅa ha Zadzpe̓cża; ta Nada pak wutżi, rad, z
Ẇeſowoſcżu toho Ṁena Je̓zuſowoho dla Kżiwdu ha Ṅetżeſcż pocżerṗecż.

7. K.

Ta Natura lubuẇe prózne Dné ha cże̓wné Wotpotżnik; ta Nada pak ṅemóże
prózna bócż, Dżėwo ha Próczu rad hoṙeƀeṙe.

8. K.

Ta Natura ſle̓dżi za tém, żtoż rjane jo ha tu Cżipnoſcz wokżeẇa, żadwawi
ſo toho, żtoż żpatne ha zre̓bne jo; ta Nada pak wukazuẇe, nairadſcho ſo
zpokojicż ze ſnadnémi, żpatnémi We̓czami, ṅezadzpe̓cż to, żtoż drapate jo,
ha ſo ṅewobaracż — teiż do wotnoſchenéch Lapow zwoblekané bócż.

9. K.

Ta Natura lada na te Tżaſne, zẇeſela ſo na zeṁaczei Doƀe, rudżi ſo na
Żkodu, zne̓wa ſo teiż na ſnadne ṅeprawo Swowcżko; hale ta Nada wutżi
ladacż na te We̓cżne, ſo ṅewe̓ſchecż na te Tżaſne, wuṗe ſo ṅerudżicż wo
tém Zahuƀeṅu téchlei We̓czow, ha teiż wótriſche Swowa zṅeſcz ƀez
Hórkoſcże; dokelż tón <pb n="319"/>wot teje Nadé ẇedżené Cżwojek ma tón
ſwói Pokwad, te ſwoje Ẇeſelo zapowożene wo Ṅeƀeſach, dżeiż żeni nitżo
khuntra ṅeṅdże.

10. K.

Ta Natura jo wodżiwa, radſcho ƀeṙe hacż daẇe, lubuẇe te Swoje ſamotne;
ta Nada pak jo dobrocżiwa ke wſchim jenak, tón wot teje Nadé ẇedżené
paſe ſo żto woſeƀe za ſo ſamoho mėcż, z Mawém ſo zpokoja, ha ma za ẇetżu
Zbóżnoſcz dawacż déżli bracż.

11. K.

Ta Natura nakhila k tém Ztwoṙeṅam, k Ladaṅu toho ſwojoho Mjaſa, k
Próznoſcżam, ha k zbótném Wokoważeṅam; hale ta Nada pocżahuẇe k Bohu ha
k Pótſcziwoſcżam, wutżi tém Ztwoṙeṅam dobru Nócz zawdacż, tomu Swe̓tei
cże̓kacż, mjaſném Żadoſcżam hramicż, prózne Khodżeṅa pṙeicż woſtajecż, z
Haṅbicżiwoſcże ṅeradé zjawṅe ſo woladacż dacż.

12. K.

Ta Natura ma rad ne̓kaike wonkotżne Wobẇeſeleṅo k Zaẇeſeleṅu téch
Zmóſwow; hale ta Nada wutżi Tróżt pótacż wo Bohu ſamémlutkim, ha
woſtaiſchi <pb n="320"/>ſchitkich widżownéch We̓czow wo Tém ſo
wobẇeſelecż, kiż jo ta naiwóſcha Dobrota.

13. K.

Ta Natura ſcho żtoż tżiṅi toho ſwojoho ſamotnoho Wużitka ha Polėpſchka
dla tżiṅi, ji ſchak móżno ṅejo żto darmo tżinicż, hale ta jeje Nadżija
na to ſteji, za wopokazane Dobroté dóſtacż zas taike Wotrunaṅo, habó
nėżto le̓pſche, habó Kwawu, habó jenu woſebnitu Luboſcz; ha wona cze te
ſwoje Tżiṅeṅa ha Daré ẇele ważene me̓cż; ta Nada pak wutżi, nitżo tżaſne
ṅepótacż, ha za tu ſwoju Zdu żanoho Móta ṅepożadacż, déżli Boha ſamoho,
ha teiż wot téch tżaſnéch Pótre̓bnoſcżow jacz ṅeżadacż. hacż kaiż daloko
teſame ſebi ſwużowne bócż mówo k Dóſtacżu téch we̓cżnéch Dobrotow.

14. K.

Ta Natura ſo zẇeſela ẇele ſwojich Dobréch ha Kṙeje-Pżecżelow me̓cż,
hordżi na tón ſwói Narod z woſobnoho Żtoma; tém Móczném da ſcho praẇe
mėcż, ṙeṅe na ṅich ſo wuſmėchuẇe, k tém Bohatém ſo liżtżi, ha z Témi,
kiż ſwojoho Ruṅecża ſu, po jich Woli ſobu ſo zaẇeſela, ſcho ſobu tżiṅi;
ta Nada pak wutżi teiż téch Ṅepżecżelow lubuwacż, ẇele ṅetwaricż na <pb
n="321"/>Mnohotu téch Pżecżeli; kedżbu ṅemėcż, dże, z kaikeje Kṙeje
jedén rodżené jo, khiba zo kraſniſche Pótſcziwoſcże tuſamu Swóibu
ſchelakoſcżeja; jacz ſo dżerżecż k tomu Khudomu, déżli k tomu Bohatomu;
radſcho z tém Ṅewinwatém ne̓żto ſobu pocżerpecż, déżli z tém Móczném z
jenoh’ bócż; te ſwoje Ẇeſelo ſobu mėcż na Cżwojeku, kiż tu We̓rnoſcz
ſwe̓rṅe wonrétżi, na toho hebacżniwoho Schibaka pak haklei ṅepoſuchacż.
Ta Nada pėknéch Cżwojekow pohoṅa nutérniẇe żadoſczicż za témi le̓pſchimi
Darami, ha Je̓zuſei tomu Séhnei bożomu wo wſchim Dobrém pżeczé bóle ſo
porunoſcżecż.

15. K.

Ta Natura khe̓czé pozkorżuẇe, déż ji żto zbrachṅe habé cżeżko pżiṅdże; ta
Nada wutżi tu Nuzu wutrobṅe wontracż.

16. K.

Ta Natura ſchitko zwożuẇe na ſo ſamu, wona ſama za ſo wójuẇe z Ruku ha z
Hubu; ta Nada pak wukazuẇe, ſchitko zawrócżecż na Boha, z kotrohoż hako
toho prėnitbnoho Kużowa tola ſcho ſém pżiṅdże; nitżo żtoż dobre jo, ſebi
ſamom’ ṅepżizpe̓cż, nitżo z króbwej’ Ważniwoſcżu ṅezapotżecż, Wurétżuwaṅa
ſo <pb n="322"/>paſcz, ſo ſamoho wo tei ſwojei Moſé za rozomniſchoho
ṅedżerżecż hacż druzé ſu, hale kóiżde ſwoje Zmóſleṅo ha Wuſtacżo
podcżiſuwacż tei wėcżnei Mudroſczi, ha tomu bóizkomu Wuſudżeṅu.

17. K.

Ta Natura żada ẇedżecż zkradżne zakhowane Wėczé, ſwóſchecż to ha tamo
nowo; wona cze zwonka ſo widżecż dacż, ha z témi ſwojimi Zmóſwami pe̓kṅe
ẇele ſama zhonicż; wona żada zpóznata bócż, ha tżinicż To, żtoż Kwawu ha
Zpodżiwaṅo porodża; hale ta Nada wutżi wot toh’ ṅerodżecż, zo bó
dopojedżene krédnéw Nowinki ha taike Wėczé, kiż tu Cżipnoſcz zwoſkotaja;
pżetoż ſcho to ſém pżiṅdże z toho ſtaroho Nakażeṅa, z toho Hadamoho
Rėcha, ha poprawdże rétżecż, wone na Zeṁi nitżo nowo ha wontrajacze
ṅejo. Potaikim ta Nada wukazuẇe, te ſwoje Zmóſwé zahuzdżecż ha
wotdżerżuwacż; jara ſo paſcz próznoho Zezpodobaṅa ha Wilczétżiṅeṅa, te
ſwoje Dobre wonṅetrubicż; To, żtoż tṙebai woprawdże Kwawé ha Zpodżiwaṅa
hódṅe jo, z Poniżnoſcże, pżikréte khowacż; wo kóiżdei We̓czé ha
We̓domoſczi pżeczé za tém ladacż, żto bó Cżwojekam dobné Wużitk <pb
n="323"/>ṅeſwo, ha teiż bożu Kwawu ha Tżeſcz mnohoſcziwo. Tón wot teje
Nadé ẇedżené ſchak to ṅecha, zo bó wón ſam habé te joho Tżiṅeṅa wuwowane
bówo, hale wón to żada, zo Bóh tón Kṅez, kiż ſchitko Dobre z luteje
Luboſcże wudże̓la, bó teiż wo téch ſwojich Darach hordoſcżené bów.

18. K.

Talei Nada jo jene wóſchenaturſke Swėtwo, ha jedén woſebnité Dar z Boha,
wona jo poprawdże tón Czeich, z kotrémż wobczeichuwani ſu cżi Wuzwoleni,
ha tón Zaſtahwk teje we̓cżneje Zbóżnoſcże; talei Nada Cżwojeka wot teje
Zeṁe hoṙewuzbėṅe lubuwacż te Ṅeƀeſke, ha wona z jenoho mjaſnoho Cżwojeka
ztżiṅi duchownoho Cżwojeka. Kaiż ẇele jacz da ta Natura ſo podcżiżcża ha
pżewiṅa, tak ẇele ẇetża Nada budże pżidawana; ha tak tón znutznité
Cżwojek dżeṅwotedṅa nowotne Nadé pżikréduẇe, ha po bożim Woblitżu
ztwoṙené — tu Zapodomnoſcz na Boha woſebi wudozpownoſcża.

<pb n="324"/>

Ṗecż ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Nakażeṅo teje Naturé, Mócz bożeje Nadé.

1. S.

Kṅeże mói Bożo, kiż té ṁe po twojim Woblitżu na tebe zapodobnoho ztworiw
ſé, dawai ſchak mi tulei Nadu, kotraż, kaiż mi nėt rozpojew ſé, tak
móczna, ha k tei Zbóżnoſczi trėbna jo, zo ja pżewinu tu moju Naturu, kiż
jo jara zwa, do Re̓chow ha do Zahubeṅa cżeṅe. Pżetoż wo tém mojim Mjaſu
wutżuwam ja tu Kazṅu toho Re̓cha, tu zwu Nakhilnoſcz, kiż tei Kazṅi
mojoho Ducha napżecżo rétżi, ha ṁe kaiż jatoho cżeṅe — howduwacż tei
Zmóſwoitoſczi wo ẇele Wėczach; ha ja ſchak ṅezamóżu tém jeje
Nakhilnoſcżam doſcz ſo ſtajecż, khiba zo ta twoja ſẇata Nada mi k
Pomoczé ſteji, tu moju Wutrobu znutzka zarėwa.

2. S.

Hai trėbna mi jo ta twoja Nada, ha to wilka Nada, zo ja pżewinu tu moju
Naturu, kiż pżeczé k tom’ Zwomu nakhilena jo wot Modoſcże ſém. Pżetoż wo
Hadaṁe tém prėnim Cżwojeku jo ta cżwojetża Natura zpanéwa ha z tém
Re̓chom pokażena; ta Żtrava toholei Zmazaṅa pżeṅdże na wſchitkich
Cżwojekow; <pb n="325"/>kóiżdé Cżwojek z Rėchom narodżené jo po
naturſkim k tom’ Zwomu nakhilené. Ha tak taſama Natura, kiż wot tebe jo
ztwoṙena bówa dobra ha prawna, ne̓t rėka ta Ṅepėknoſcz ha ta Khoroitoſcz
teje pokażeṅeje Naturé, tohodla, zo te jeje Hibaṅo ſebi ſamom’ woſtajene
cżeṅe na to, żtoż zwo ha deleṅe jo. Kuſacżk Moczé jo dṙe tola woſtawo;
hale talei Mócz jo kaiż jena Żkre̓cżka wo Poṗeẇe zakhowana. To jo tón
naſch naturſki Rozom, do Kowa woko wobdaté z wilkej’ Tżmu. Z tém ſwojim
Rozomom móże dṙe Cżwojek tola hiżcże ſchelakoſczicż, żto dobre, ha żto
zwo jo; móże ſo doladacż, kah ta Wėrnoſcz wot teje Vżė woteſtawa; hale
wone jom’ brachuẇe na tei Moczé, ſcho to, żtoż za dobre zpóznaje, teiż
dopeinicż; wón teiż ſam ze ſo ṅemóże teje Wėrnoſcże wo powném Swėtẇe
zpowna pżeladacż, ha ṅejo ſchak k tom’ zroſcżené te ſwoje Nakhilnoſcże
ſchė praẇe zrjadnoſczicż.

3. S.

Z toho pżiṅdże, mói Bożo, zo ja po tém znutznitém Cżwojeku Zpodobaṅo mam
na tém twojim Zakoṅu, deṙe ſo doladaiſchi, zo ta twoja Kazṅa jo dobra,
zprawna ha ſẇata, zo ſchitko Zwo tama <pb n="326"/>ha kaza toho Re̓cha ſo
paſcz. Ha tola po tém Mjaſu ſwużu ja tei Kazṅi toho Rėcha, déż jacz
howduẇu tei Zmóſwoitoſczi hacż tomu Rozomei. Z toho pżiṅdże, zo ta moja
Wola k tomu Dobromu dṙe ſo pozbe̓huẇe, hale te Dobre teiż wuſkutkuwacż —,
to ja wo ſebi ṅenamakam. Tżaſto ja nėżtożkuli Dobre ſebi prėdkƀeru,
hale, joli zo ta twoja Nada tei mojei Swaboſczi ṅepomha, nédém hacż
nėżto mawo mi napre̓ki pżiṅdże, ja zas wotſkotżu ha ſém ṅemóczné. Z toho
pżiṅdże, zo ja tón Pucż k tei Dozpownoſczi zpóznaju, ha, kah ſo
zadżerżecż mam, deṙe doſcz ſo doladam; hale wot Cżeżkoté toho mojoho
Pokażena podcżiżcżané — ja tola k tomu Dobromu wóſche hoṙe ṅedóṅdu.

4. S.

Oh kah jara tṙebna jo mi ta twoja Nada, Kṅeże, zo ja ne̓żto Dobre
zapótżnu, wo tém dale je̓du, ha je dokoṅam. Pżetoż ƀez twojeje Nadé ja
nitżo tżinicż ṅemóżu; ſchitko pak, hai ſchitko zamóżu ja wo Tebi, déż ṁe
ta twoja Nada ſélnoſcża. Oh woprawdże ṅebeſka Nada, ƀez kotṙejeż te
naſche Zaſwużbé ſu nikaike, żane, ha teiż ſche̓ naturſke Daré mawko <pb
n="327"/>waża! Wuſchik, Bohaczſtwo, Rjanoſcz, Sélnoſcz, dobra Wowa habé
wuẇedniwa Huba —, ſcho to pżed Tobu o Kṅeże, nitżo ṅepwacżi ƀez teje
Nadé. Te naturſke Daré maja cżi Dobri ha cżi Zwi pżezjene; hale téch
Wuzwolenéch woſebnité Dar jo ta Nada habó ta Luboſcz, ha kiż z tej’
ſamej’ wobczeichuwani ſu, cżi ſu zdoſtoinoſcżeni k tom’ we̓cżnom’ Żiẇeṅu.
Talei Nada ſchė Daré tak pżedobówa, zo ƀez ṅeje teiż tón Dar toho
Provecżeṅa, tón Dar Dżiwnoſcże tżinicż, ha teiż ta kaiżkuli wótra
Widżiwoſcz do wóſokich Pótainoſcżow tola ṅejo żto k ważeṅu. Hai teiż
Wėra ha Nadżija, ha ſche̓ druhe Pótſcziwoſcże Tebi, o Bożo, zpodobne
ṅeiſu ƀez teje Luboſcże ha Nadé. 1 Cor. 13.

5. S.

O naizbóżnoſcziwſcha Nada, té toho po tém Duchu khudoho tżiniſch
bohatoho na Pótſcziwoſcżach, ha toho wo ẇele Dobrém wobohacżenoho
tżiniſch wot Wutrobé poniżnoho. Pói, pżindż do mṅe, rano zaje napelṅ ṁe
z tém twojim Tróżtom, zo ta moja Duſcha z Mucżnoſcże ṅezawutwi wo
Suchocże toho Ducha. Proſchu cże, Kṅeże, dai mi Nadu na<pb
n="328"/>makacż pżed twojim Woblitżom; pżetoż doſcz, hai doſcz za mṅe
jo, mėcż tu twoju Nadu, ṅech teiż ṅedóſtanu druhe We̓czé, kotreż ta
Natura pożada. Ṅech ṁe teiż ſchelake wótre Hoṙa pozpótuẇu ha czẇeluẇu,
ja ſchak ſo nitżoho Zwoho ṅebóju, déż jenoi ta twoja Nada zo mnu jo.
Taſama jo ta moja Sélnoſcz, wona mi Radu ha Pomócz podaẇe. Wona ſchak jo
móczniſcha hacż ſche̓ Ṅepżecżele, mudriſcha déżli ſchiczéṙeṅe Mudri.

6. S.

Ta Nada jo Wutżerka teje We̓rnoſcże, Wukazuwarka prawoho Hoṙeẇedżeṅa,
Swe̓two teje Wutrobé, woloża wo Téſchnoſczi, wotecżėṙa tu Zrudobu, zahaṅa
tu Bojoſcz, cże̓ſchi tu Pobożnoſcz, porodża dobre Sélzé. Żto druhe ſém ja
ƀez teje Nadé, déżli ſuche Dṙewo, ha nikaiki Schmochtowcz k wuróduwaṅu?
Tak da, o Kṅeże, ta twoja Nada ṅech mi pżeczé do Prėdka ſtupa, ṅech ṁe
pżewodża, ha ƀez Pżeſtacża ṅech ṁe zpina ha pohoṅa k ſkutkuwaṅu toho
Dobroho, pżez Je̓zuſa Kréſtuſa twojoho Séhna, amen.

<pb n="329"/>

Schėſcz ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Cżwojek ma ſebi ſamom’ wotṙecz, ha Kréſtuſa ſczėhuwacż z tém Kżiżom.

1. K.

Séhno, kaiż ẇele té zamóżiſch wuṅcż ze ſo ſamoho, tak ẇele Moczé
zmėjeſch pżeṅcż do Mṅe. Zwonka ſo nitżo ṅepożadacż —, to porodża tón
znutznité Pokoi; hale teiż znutzka ſo ſamoho wopużcżicż —, to zjenoſcża
z Bohom. Ja czu, zo té dowukṅeſch ſo ſamoh’ zaprėwacż zpowna po wſchei
mojei Woli, tak, zo napżecżo ṅemukṅeſch ha ṅepozkorżiſch. Sczėhui Ṁe; ja
ſém tón Pucż, ta Wėrnoſcz, ha te Żiẇeṅo. Ḃez Pucża ſo ṅeṅdże; ƀez
Wėrnoſcże ṅejo żto k zpóznacżu; ƀez Żiẇeṅa ſo ṅedécha. Ja ſém tón Pucż,
kotrohoż maſch ſo dżerżecż; ja ta Wėrnoſcz, kotreiż maſch wėricż; ja te
Żiẇeṅo, kotrohoż maſch ſo nadżijecż. Ja ſém tón Pucż, kiż ſchak ſo ṅeda
hinak znawrócżicż, ta We̓rnoſcz, kiż ſchak zmólicż ṅemóże, te Żiẇeṅo, kiż
Kóncza ṅezme̓je. Ja ſém tón nairunſchi Pucż, ta naiwėſcziſcha We̓rnoſcz,
te we̓rne, te zbóżne, te ṅeztwoṙene Żiẇeṅo. Woſtaṅeſch té na tém mojim
Pucżu, tak budżeſch dozpóznacż tu prawu We̓rnoſcz, <pb n="330"/>ha talei
Wėrnoſcz budże cże wuſwobodżicż, ha té budżeſch zapżijecż te wėcżne
Żiẇeṅó.

2. K.

Czeiſch nutzdóṅcż k tom Żiẇeṅu, dżerż te Kazṅe. Czeiſch tu We̓rnoſcz
dozpóznacż, Mi we̓r. Czeiſch dozpowné bócż, pżedai ſchitko. Czeiſch mói
Wutżownik bócż, zapre̓i ſo ſamoho. Czeiſch wobſénécż te zbóżne Żiẇeṅo,
zadzpėi te pżitomne Żiẇeṅo. Czeiſch wo Ṅeƀeſach powóſchené bócż, poniżei
ſo na tém Swėcże. Czeiſch zo mnu kraluwacż, ṅes teiż zo mnu tón Kżiż.
Pżetoż ſamotṅe te Swużowniki toho Kżiża namakaja tón Pucż k tei
Zbóżnoſcżi ha k tomu we̓rnomu Swe̓twu.

3. S.

Kṅeże Je̓zuſo, dokelż te twoje Żiẇeṅo jo bówo zatéſchnoſcżene ha tomu
Swe̓tei zadzpe̓te, tak dai, zo ja wot Swėta zadzpe̓té teiż ſam tón Swe̓t
zadzpe̓ju ha tebi ſo porunoſcżam. Swużownik ſchak ṅejo ẇetżi hacż tón
joho Kṅez, ha Wutżownik ṅejo pżez Miżtéra. Wo tém twojim Żiẇeṅu ṅech da
tón twói Swużownik pe̓kṅe wobladuẇe, żto ſam tżinicż ma; pżetoż tam jo te
moje Zpomożeṅo, <pb n="331"/>ha ta wėrna Sẇatoſcz. Żtożkuliż druhe
wonkotżne ja lazuẇu habé ſwóſchu, to ſchak ṁe ṅewokżeja, powṅe ṁe
ṅezaẇeſeli.

4. K.

Séhno, dokelż té to wėſch, ha ſcho wulazuwaw ſé, zbóżné té budżeſch,
joli zo za tém tżiniſch. Żtóż te moje Kazṅe ma, ha je dżerżi, Tón je jo,
kiż Ṁe lubuẇe; ha ja budu Joho lubuwacż, ha Jomu ſo ſamoho
wozjawnoſczicż, ha to tżinicż, zo wón teiż zo Mnu ſobu ſeidżecż budże wo
tém Kraleſtẇe mojoho Wótſcza.

5. S.

Kṅeże Jėzuſo, kaiż je té prajiw ha ſlubiw ſé, tak ṅech da ſo ſtaṅe; ṅech
ſchak ſo tak dóṅdże, zo ja toho hódni ſém. Hoṙewzaw, hoṙewzaw ſém ja z
twojeje Ruki tón Kżiż; czu, hai czu jón noſécż hacż do Sṁercże, kaiż mi
jón Té napowożiw ſé. Hai woprawdże te Żiẇeṅo dobroho Micha, ha teiż te
Żiẇeṅo dobroho Kżeſcziana jo Kżiż, hale teiż Ẇednik do toho Paradiza.
Zapotżate jedénmól jo; dozadé ſo wrócżicż ṅejo dopużcżene, ha lėṅkocżicż
ṅejo dowolene.

6. S.

Nó da Bratzja, krotżmó z jenoh’, Je̓zus budże z nami. Je̓zuſa dla ſmó mó
<pb n="332"/>tón Kżiż na ſo wzali, Je̓zuſa dla zwoſtaṅmó wo Noſcheṅu toho
Kżiża. Wón ſchak budże tón naſch Pomócznik, kiż wón jo tón naſch Ẇednik,
ha nam do Prėdka ſtupa. Leicże tón naſch Kral pṙedé nas krotżi, wón
budże nas wobaracż. Wutrobṅe ſtupaimó za Nim, żadén ṅech ſo ṅebóji
Stróżelow; Podwoleimó ſo kurażiẇe wumṙecż wo témlei Wójuwaṅu, ha
ṅetżiṅmó tomu naſchomu hordoznomu Powowaṅu teje Haṅbé, zo czéli mó pżed
tém Kżiżom cże̓kacż.

Sédém ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Ṅebódż nimo Mėré zrażené, déż tṙebai nėkotre Valeṙe ztżiniw ſé.

1. K.

Séhno, Sczerpnoſcz ha Poniżnoſcz wo Téſchnoſczi mi le̓ṗe ſo zpodoba,
déżli dobné Tróżt ha Pobożnoſcz wo Radoſczi. Pżetżo ſo rudżiſch na to,
zo ne̓żto ſnadne na tebe ſo praji? Ṅech bó to teiż nėżto ẇetże bówo, té
ſchak tola ṅedérbjaw tohodla ze Sedwa ſo wuſadżicż dacż. Dai da ſchomu
nimo pżeṅcż; to dżén ṅejo te pre̓ṅe, ṅejo żto nowotne, żtoż cżi naprėki
ſtupa, ha ṅebudże teiż te poſleṅe, joli zo hiżcże doho żiwé woſtaṅeſch.
Té ſé doſcz <pb n="333"/>wutrobnité, kaiż doho cżí nitżo pżecżiwne
naprėki ṅepżiṅdże; té teiż deṙe wuradżeſch, ha wėſch druhich ze Swowami
woſélnoſcżecż; hale nédém hacż ṅenadżita Pżecżiwnoſcz Tebi do Duṙi
zakwaṗe, zperchṅe ta twoja Mudroſcz ha Mócz. Zpóznai ſchak tola tu twoju
wilku Swaboſcz, kiż tak tżaſto ſo cżi wopokazuẇe teiż wo mólicżkich
Wėczach; tola pak, déż żto taike ſo dóṅdże, teiż ſchitko to ma ſwużicż
tebi k Zbóżnoſczi.

2. K.

Wucże̓r, kaiż nailėṗe we̓ſch, z twojeje Wutrobó ſcho żtoż cże ṁerzé; jo
cże ne̓żto naraniwo, ṅech cże tola ṅeporazé, ṅech cże na dohe
ṅezaſchṁacze. Trai won knaiṁeṅſchom ſczerpṅe, joli zo ṅemóżeſch ẇeſele.
Hacżruniſch teiż nėżto ṅeradé ſwóſchiſch, ha Zaṁerzaṅo wo ſebi
wutżujeſch, nó tola ſam ſo wotdżerżui, ṅedai wopatżném Swowam z twojoho
Horta wulecżecż, kiż mówo téch Mólicżkich zpohórſchicż. Tón natżiṅené
Rokot budże ſchak khėczé ſo zlenécż, ha ta znutznita Boloſcz budże
woſwódnicż, kaiż ta Nada zas k tebi ſo wrócża. Ja dżén hiżcże żiwé
woſtanu, praji tón Kṅez, ja ſém hotowé tebi zpomhacż, tebe dobni<pb
n="334"/>ſcho déżli déh hewak wutróżtuwacż, déż jenoi té ke mni ſo
dowėriſch, ha nuterṅe ke mni ſo woẇeſch.

3. K.

Tżiṅ ſebi Wutrobu, zo wo twojei Moſé ṅezpaṅeſch, ha wopaſai ſo z tej’
Sczerpnoſcżu — hiżcże ſcho jacz wontracż. Wone ſchak ṅejo ſcho zhubene,
déż tṙebai té tżaſto ſam ſo namakaſch zarudżenoho, habó ze Zpótuwaṅami
téſchnoſcżenoho. Té dżén ſé Cżwojek, ṅeiſé żadén Bóh, ſé Mjaſo, ṅeiſé
Jandżel. Kah da mów té wo tém Dobrém pżeczé jenak kruté, zahoṙené
zwoſtawacż, déż to jo ṅebówo na Jandżelach wo Ṅebju, ṅebówo na tém
pre̓nim Cżwojeku wo Paradizu? Ja je ſém, kiż ja téch Zrażenéch wulėkuẇu,
ha Téch, kiż tu ſwoju Kiprotu zpóznaja, wuzbe̓huẇu k tei mojei bóizkei
Krutoſczi.

4. S.

Kṅeże, wóſoczé kwalene bódż te twoje Swowo, wone jo mojomu Hortei
ſwódniſche, déżli Me̓d ha Pwaſt. Oh! żto bóch ja zapotżaw wo tak wótréch
Hoṙach ha Téſchnoſcżach, ṅebó-li té ṁe ſélnoſcziw z témi twojimi ſẇatémi
Rétżemi? Déż jenoi ja tola ne̓dé dóṅdu k tomu Brohwei teje Zbóżnoſcże,
najebacż to, żto ha <pb n="335"/>kah ẇele wote mṅe pżecżerṗene budże.
Dai té mi dobré Kóncz, dai zbóżné Wukhad z toholei Swe̓ta. Ach mói Bożo,
té ſo nadṅe na mṅe dopómnei, ha nawodżui ṁe runé Pucż do toho twojoho
Kraleſtwa, amen.

Woſém ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Wóſoke Wėczé ha zkradżne boże Sudżeṅa ṅeſmėſch króbẇe pżepótuwacż.

1. K.

Séhno, pas ſo mudruwacż, żtrétuwacż wot wóſokich We̓czow, ha wot
zkradżnéch bożich Sudżeṅow, k Pż. Pżetżo Bóh Toholei tak woſtaji, toho
Tamoho pak k jenei tak wilkei Nadże hoṙeƀeṙe; pżetżo Tónlei tak jara
zponiżené ha zarudżené, tón Tamón pak tak jara wuzbe̓ṅené jo —. Taike
We̓czé ſu ſchak wóſche ſchoho cżwojetżoho Wuſtacża; bóizke Sudżeṅa
pżepótacż —, k tom’ ſchak żadén Rozom, żane Mudruwaṅa ṅedoſawaja. Déż da
tón Ṅepżecżel taike Wėczé cżi natékuẇe, habó teiż nėkotzi cżipni
Cżwojekoẇe za taikim ſo dopraſchuẇu, wotmoi té to, żtoż tón Proveta
praji: Zprawné ſé té Kṅeże, ha te twoje Sudżeṅo jo prawo. Ha zas: Te
boże Sudżeṅa ſchak ſu <pb n="336"/>prawne, wone ſu ſame wo ſebi
zezprawnoſcżene. Te moje Sudżeṅa dérƀa Cżwojekow zpomóżṅe zaſtróżicż,
ṅeſmėdża pak wot ṅich z Króbwoſcżu pżepótuwane bócż; pżetoż wone ſu
cżwojetżomu Rozomei ṅedoſanite.

2. K.

Ṅechaw teiż ſo dopótuwacż ha wurétżuwacż wot Zaſwużbow téch Sẇatéch,
kotré toho druhoho wo Sẇatoſcżi pżeważa, habé kotré wo ṅeƀeſkim
Kraleſtẇe tón ẇetżi bócż mów. Taike Wėczé tżaſto wulanu Zwadé ha
ṅewużitne Hadruwaṅa, korṁa toho wóſokoho Ducha, ha tu próznu
Hordżiwoſcz; z toho pżiṅdu Ṅepopżecża ha Koczéruwaṅa, déż jedén Toho ha
druhi Druhoho Sẇatoho z Wóſokomóſnoſcże do Prėdka ſtorka. Hale taike
We̓czé wuſlėdżicż ha pżepótuwacż czécż —, to ſchak żanoho Wużitka ṅeṅeſe,
hai ẇele jacz jo to tém Sẇatém pżecżiwne, ha pżecżiwne jo teiż Mi,
dokelż ja ſchak ṅeiſém Bóh toho Tzaudéruwaṅa, hale Bóh toho Pokoja;
kotréż Pokoi jacz wobſteji wo wėrnei Poniżnoſczi, déżli wo tém
Wuzbe̓huwaṅu ſo ſamoho.

3. K.

Ne̓kotzi maja wo nutérniwei Lubo<pb n="337"/>ſcżi k wėſtém Sẇatém woſeƀe
ſcho ẇele jacz Nakhilnoſcże, hale talei Nakhilnoſcz pżiṅdże jacz z
cżwojetżoho Zmóſleṅa, déżli z bożoho Zpohnucża. Ja je ſém, kiż ſém
ſchitkich Sẇatéch ztworiw, ja ſém jim tu Nadu daw, ja ſém jim tu
Hordoſcz ſobudże̓liw. Ja mam zpóznate te Zaſwużbé jenoho kóiżdoho wot
ṅich; telei Zaſwużbé pak tola poprawdże ſchitke pżiṅdu ze mṅe, kiż ja
jim z dobnémi Nadami do Prédka ſtupaw, ha na jene ſwódke Waſchṅo jich za
ſobu cżanéw ſém. Téch mojich Lubéch mam ja zpóznatéch wot We̓cżnoſcże
ſém; Ja ſém jich wuzwoliw z toho Swe̓ta, woni ſchak ṅeiſu ṁe pṙedé
wuzwolili. Ja ſém jich z Nadé wowaw, z Miwoſcże jich k ſebi zcżanéw, ha
ſém jich pżeẇed pżez ſchelake Zpótuwaṅa. Ja ſém jim do Wutrobé pżiluwaw
te jara wulkocżne Potróżtuwaṅa, ja ſém jim dodaw tu Wobſtainoſcz, ha ja
ſém krónuwaw tu jich Sczerpnoſcz.

4. K.

Ja toho Pre̓ṅoho ha teiż toho Poſleṅoho znaju, ja ſchitkich z
ṅewuṙeknitej’ Luboſcżu wobſahnu. Ja ſchak dérbu bócż kwalené wo
wſchitkich mojich Sẇatéch, Ja wóſche ſchoho hordoſcżené ha tżeſcżené <pb
n="338"/>wo jeném kóiżdém z Téch, kotréchż ja tak hordozṅe zwilkoſcziw
ha wuzwoliw ſém, ƀez toh’ zo woni ſami to pṙedé bóchu ſebi zaſwużili
bóli. Żtóż da jenoho wot téch mojich Naiṁeṅſchich zadzpe̓cż czéw, Tón
ſchak teiż toho Wilkoho ṅetżeſczi; pżetoż toho Mawoho ſém teiż Ja
ztżiniw, runiſch kaiż toho Wilkoho. Ha żtóż jenomu wot téch Sẇatéch
ne̓żto wotżcżipuẇe, Tón teiż Mi ha ſchitkim toho ṅeƀeſkoho Kraleſtwa
Wobódleṙam ſobu wotżcżipuẇe. Woni ſchak ſu ſchiczé powṅe zjenoſcżeni z
tém Zẇazkom teje Luboſcże, ſu na jene zmóſleni, żtoż jedén cze, to
czeidża ſchiczé, ha woni ƀeſobu ſo lubuẇu tak hako bóchu ſchiczé romadże
Jedén bóli.

5. K.

Żtoż pak téch Sẇatéch hiżcże ẇele wóſche wuzbe̓ṅe, jo to: Woni lubuẇu
ẇele jacz Ṁe déżli Soſaméch ha te ſwoje Zaſwużbé. Pżetoż wóſche ſo
torṅeni, ha tei Luboſczi k ſebi ſamém wutorṅeni, woni zczéwa ſo
zpodmuṙeja do teje Luboſcże ke Mni, ha wo teilei Luboſczi tón ſwói
ſwódki Wotpotżnik namakaja. Wone ſchak nitżo ṅejo, żtoż bó jich wote mṅe
wotwobrocżicż habó dele potornécż mówo; pżetoż woni powni teje we̓cżṅeje
Wėrnoſcże, <pb n="339"/>czéwi ſo żela wot Woheṅa teje ṅewuhasniteje
Luboſcże. Ṅech da ṁeltża mjaſni, na cżėwne zmóſleni Cżwojekoẇe, ṅech ſo
ṅezważa mudruwacż wot Doſtoinoſcże téch Sẇatéch taiczé, kiż ṅeẇedża dale
żto lubuwacż, déżli jenoi to, żtoż jim ſamém woſeƀe — ſwódne, zẇeſeliwe
jo. Woni tém Sẇatém pżipowożeja ha wotzkubuẇu po tei ſwojei
Nakhilnoſczi, ha nicz kaiż ſo lubi Bohu tei we̓cżnei We̓rnoſczi.

6. K.

Pola ne̓kotréch kraſnéch jo Ṅewe̓domoſcz, to ſu naibóle taiczé, kiż mawko
wobſwe̓tleni, zre̓tka déh Koho z jenej’ dozpownej’ duchownej’ Luboſcżu
lubuwacż ẇedża. Naturſka Nakhilnoſcz ha cżwojetże Pżecżelſtwo jich ẇele
cżeṅe k Tém habó k Tamém —; ha kaiż woni wo téchlei deleṅich We̓czach
ſami ſo zadżerża, toho ruṅa Móſle ſebi teiż do Wowé ſtajeja wot
ṅeƀeſkich We̓czow. Hale, żtoż taiczé Ṅedozpowni ſebi móſledża, to ſchak
nimo Me̓ré jara woteſtawa wot toh’, żtoż cżi znutzka Wobſwėtleni z
ṅeƀeſkoho Wozjeẇeṅa wobladuẇu.

7. K.

Tohodla, Séhno, pas ſo mudruwacż wot taikich Wėczow, kiż ſu wóſche
two<pb n="340"/>joho Wuſtacża; hale na to ſo kwadż ha zpinai, zo jenoi
té teiż bó wo bożim Kraleſtẇe mów namakané bócż, hacżruniſch bó tam tón
Naiṁeṅſchi bów —. Ṅech pak bó je teiż Ne̓chtó ẇedżaw, kotré Sẇaté téch
Druhich wo Sẇatoſczi pżetṙechi, habé wo tém ṅeƀeſkim Kraleſtẇe za
Ẇetżoho pwacżi, żto da bó jom’ talei We̓domoſcz pomhawa, ṅebó-li joho
telei Zpóznacżo zhnucżiwo pżedo Mnu ſo zponiżecż, ha wón na to dżerżaw z
ẇetżej’ Nutérnoſcżu kwalicż te moje Ṁeno? Ne̓żto Bohu ẇele zpodobniſche
tżiṅi, żtóż ſebi rozmóſla tu Wilkoſcz téch ſwojich Rėchow, tu Snadnoſcz
téch ſwojich Pótſcziwoſczow, ha kah daloko hiżcże woteſtawa wot teje
Dozpownoſcże téch Sẇatéch —, déżli Tón, kiż wot teje jich Wilkoſcże habé
Mólicżkoſcże ſo wurétżuẇe. Jo ſchak lėṗe, téch Sẇatéch z pobożnémi
Próſtwami ha Sélzami ſebi naproſchuwacż, ha te jich hordozne Zaſtupeṅa z
poniżnej’ Moſu wuproſchuwacż, déżli z prózném Pżepótuwaṅom wuſle̓dżecż
to, żtoż wot ṅich nam zakhowane jo.

8. K.

Cżi Sẇacżi wo Ṅeƀeſach ſu deṙe ha powṅe zpokojom, jenoi zo bóchu teiż
jow <pb n="341"/>Cżwojekoẇe ſo zpokojicż ẇedżeli, ha tém ſwojim prózném
Rétżam Kóncz tżinili. Woni ſchak kuſa ṅehordża na te ſwoje Zaſwużbé;
pżetoż wot toho Dobroho woni nitżo ṅepżizṗe̓ja ſebi ſamém, hale ſcho
pżizpe̓ja Mi, dokelż Ja jim ſchitko z ṅezkóncżṅeje Luboſcże daruwaw ſém.
Ta Luboſcz k Bohu ha ta pżenadobna Ẇeſowoſcz na Nim jich tak powṅe
wuṗelṅi, zo ſchak jim nitżo ṅebrachuẇe na Hordoſczi, ha na Zbóżnoſczi
jim teiż nitżo zbrachnécż ṅemóże. Schiczé Sẇacżi, kaiż ẇele wóſchi woni
ſu wo tei Hordoſczi, tak ẇele poniżniſchi ſu teiż ſami wo ſebi, ha tak
ẇele bliżiſchi ha lubſchi Mi —. Tohodla jo wot ṅich piſane: Woni pżed
Bohom te ſwoje Króné poṁetuwachu, ha padachu na ſwoje Woblitża pżed tém
Jeṅom, ha modlachu ſo k Tomu, kiż żiwé jo wot Wėcżnoſcże hacż do
We̓cżnoſcże.

9. K.

Wone jo jich ẇele, kiż za tém ſo dopraſchuẇu, kotré Sẇaté wo bożim
Kraleſtẇe tón ẇetżi jo, ha ƀeztém ṅeẇedża, hacż woni ſami hódni budża
hiżcże ƀez témi naiṁeṅſchimi jene Me̓ſto dóſtacż. Nėżto wilke hiżo jo
teiż tón Naiṁeṅſchi bócż wo tém ṅeƀeſkim Kraleſtẇe, dżeiż <pb
n="342"/>ſchiczé wilcze ſu, dokelż ſchiczé rėkaja ha ſu Dżėcżi boże. Jow
ſo zwėrnoſczi, żtoż tón Proveta piſa: Iſa. 60, 22, et 65, 20. Tón
naiṁeṅſchi pżiṅdże na Tawzént, ƀeztém hacż tón Rėſchnik, ṅech bó teiż
ſto Le̓t ſtaré bów, tola jo ha woſtaṅe zaklaté, k tei wėcżnei Sṁercżi
wotréchtuwané. Hacż ne̓dé cżi Wutżowniczé Je̓zuſa praſchachu, kotré tón
ẇetżi jo wo ṅeƀeſkim Kraleſtẇe, ſwóſchachu woni z ṅoho telei Wotmojeṅo:
Joli zo wó ſo ṅepżewobrocżicże, ha ſo ṅezporunoſczicże tém mólicżkim
Dże̓cżom, tak wó do ṅeƀeſkoho Kraleſtwa nutzṅepżiṅdżecże. Kiżkuli da ſam
ſo zponiża kaiż tónlei Mólicżki, Tón jo tón ẇetżi wo ṅeƀeſkim Kraleſtẇe.

10. K.

Be̓da Tém, kiż ſchak ṅechadża z dobrém ſami ſo zponiżecż z témi
Mólicżkimi; pżetoż te Duricżka do ṅeƀeſkoho Kraleſtwa ſu nizke, ha woni
ṅebudża tam nutzdóṅcż mócz. Be̓da teiż tém Bohatém, kiż jow pótaja ha
maja tón ſwói Tróżt; pżetoż, déż cżi Khudżi do bożoho Kraleſtwa
nutzpóṅdu, budża woni wonku ſtejo woſtajeni zkiwlicż. Ẇeſelcże ſo wó
Poniżni, zraduicże ſo wo Khudżi, dokelż waſche jo te Kraleſtwo bóże,
joli zo wó tola wo tei We̓rnoſczi khodżicże.

<pb n="343"/>

Dżeẇecż ha ṗecżdżeſaté Stawcżk.

Ta prawa Nadżija jo wo Bohu ſamémlutkim.

1. S.

Kṅeże, żto jo, na tżoż ja wo témlei Żiẇeṅu zecher twaricż mów? Be
wſchitkimi We̓czami, kiż pod Swónczom ſo pokazuẇu, żto jo mi k naiẇetżomu
Wobẇeſeleṅu? Hacż nicz Té Kṅeże, kiż té ſé tón mói Bóh, kotrohoż Miwoſcz
Ṁezé ha Me̓znika nima? Dże jo mi deṙe bówo ƀez Teƀe? Habó déh jo mówo mi
deṙe ṅebócż pżi Tebi? Ja ſchak czu radſcho bócż khudé Twoje dla, déżli
bohaté ƀez Tebe. Hai radſcho czu ja z Tobu po Zeṁi wandéruwacż, déżli
ƀez Teƀe wo Ṅeƀeſach bódlicż. Dżeiż ſé Té z Nadu ha z Luboſcżu, tam ſu
Ṅeƀeſa; ha dżeiż Té tak ṅeiſé, tam jo Sṁercż ha Hela. Za tżimż ja
żadoſcżu, to ſé Té; ha tohodla ſchak dérbu pżeczé za tobu żawoſcżicż, k
tebi wowacż, ha tu twoju Sme̓lnoſcz naproſchuwacż. Ja ſchak ṅemóżu na
Nikoho powṅe ſo zpużcżecż, kiż bó mi wo Nuznoſcżach le̓ṗe wupomhaw, déżli
na Tebe ſamoh’ lutkoho, kiż té mói Bóh ſé. Té ſé ta moja Nadżija, Té ta
moja Dowėrnoſcz, Té tón mói Tróżtar, ha wo wſchim tón Naiſwe̓rniſchi.

<pb n="344"/>

2. S.

Druzé ſchiczé kóiżdé te Swoje pótaja; té pótaſch ſamotṅe te moje
Wozbóżnoſcżeṅo ha te moje Wudozpownoſcżeṅo, ha ſchitko na moje Le̓pſche
pżewobrocżeſch. Hacżruniſch té ṁe teiż ſchelakim Zpótuwaṅam ha
Pżecżiwnoſcżam wuſtajeſch, ſchitko to té tola rjadnoſcżeſch na tón mói
Wużitk, kiż té téch twojich Lubéch pozpótuẇeſch na dżeſacż ſtotere
Waſchṅo. Ha wo témlei Pozpótuwaṅu mam ja Teƀe runiſch tak lubuwacż ha
kwalicż, hako bó té ṁe z ṅeƀeſkimi Potróżtuwaṅami napojaw.

3. S.

Tak da na Teƀe, Kṅeże Bożo, ſtajam ja tu czéwu moju Nadżiju; Té ſé tón
mói Wucżek; kóiżdu moju Nuzu ha ſchitku moju Téſchnoſcz ja Tebi do Wole
podam, na Teƀe pżepowożu; dokelż, żtożkuli ja zwonka Tebe wobladam, ſcho
namakam ſwabóſchke, kiż ſchak wonṅedodżerżi. Pżetoż, Pżecżelo, kaiżkuli
ẇele jich jo, ṅebudża k Wużitkei, móczni Pomócznikoẇe ṅebudża mócz
wupomhacż, mudri Radnikoẇe ṅebudża mócz żto wużitne wuradżicż, te Knije
téch Wutżenéch ṅebudża mócz wutróżtuwacż, żane drohotne Pokwadé ṅebudża
mócz wuſwobodżicż, <pb n="345"/>żadén zkradżné ha zpodobné Blecżk
ṅebudże mócz wukhowacż —, joli zo Té ſam pódla ṅeiſé, joli zo Té ſam
ṅepomhaſch, ṅeſélnoſcżiſch, ṅetróżtuẇeſch, ṅewutżiſch ha ṅezakitaſch.

4. S.

Ach Bożo! Schitke te We̓czé, kiż ſo zdadża nas zpokojicż ha
wozbóżnoſczicż mócz, ſu, déż Té ſam pódla ṅeiſé, ſu nitżo, ha wot teje
we̓rṅeje Zbóżnoſcże tżiſcże nitżo nam ṅedadża. Tak da, tón Zpotżatk ha
tón Kóncz ſchoho Dobroho — to ſé Té ſam, Té te Żurwo toho Żiẇeṅa, Té ta
Hubina ſche̓ch mudréch Wuprajeṅow; ha, wóſche ſchoho k Tebi ſo nadżijecż
—, To, hai to jo twojim Swużownikam tón naimóczniſchi Tróżt. K tebi ja
te moje Wotżi zbėham, na Tebi leiżi ta moja Dowėrnoſcz; mói Bożo, Wotze
téch Sme̓lnoſcżow, żonui ha woſẇatoſcżei tu moju Duſchu z tém ṅeƀeſkim
Żonuwaṅom, zo bó bówa te twoje ſẇate Wobódleṅo, te Me̓ſto twojeje
we̓cżṅeje Hordoſcże, ha wo témlei Témplu twojeje Doſtoinoſcże nitżo bó ſo
ṅenamakawo, żtoż bó ſo ṅelubiwo tém Wotżom twojeje Majeſtoſcże. Po tei
Wilkoſczi teje twojeje Dobroté, po tei Mnohoſczi <pb n="346"/>téch
twojich Sme̓lnoſcżow, z Nadu poladni na mṅe, ha wuſwóſch tu Próſtwu
twojoho khuduſchkoho Swużownika, kiż hiżcże daloko wot Teƀe kaiż tomu
ṙecz w Czuzƀe ſo wokoſchmjacze wo tém kwódkoitém tżmitém Kraju teje
Sṁercże. Dżerż té Ruku na mni, ha zakitai tu Duſchu twojoho Swużownicżka
naſreidża teiko Straſchnoſcżow toho hinitoho Żiẇeṅa; pżewodżei ṁe z tej’
twojej’ Nadu, ha nawodżui ṁe po tém Pucżu toho Pokoja k tom’ Krajei teje
wėcżṅeje Jaſnoſcże, amen.

Wot Krotżeṅa za Kréſtuſom Żtwórta Knija.

Dobre Napominaṅa k ſẇ. Wopraẇeṅu.

Wós Kréſtuſa.

Ke mni ſém póicże ſchiczé, kiż wó zpróczni ha wobcżeżeni ſcże, ha ja czu
was wokżewicż, praji tón Kṅez. Tón Kle̓b, kotréż ja dacż budu, jo te moje
Mjaſo za Żiẇeṅo toho Swe̓ta. Wozcże ha je̓ſcże, to jo te moje Cże̓wo,
kotreż za was podate budże; tolei tżiṅcże k mojom’ Wopómṅecżu. Żtóż te
moje Mjaſo je̓ ha tu mo<pb n="347"/>ju Krei pije, Tón woſtaṅe wo mni, ha
ja wo nim. Te Swowa, kotreż ja wam rétżaw ſém, ſu Duch, ha ſu Żiẇeṅo.

Prėṅi Stawcżk.

Z kaikej’ tżeſcziwej’ Bojaznoſcżu maſch Kréſtuſa k ſebi wzacż.

1. Wós toho Wutżownika.

Telei Swowa ſu twoje Swowa, o Kréſtuſo té we̓cżna Wėrnoſcz, hacżruniſch
je ſche̓ namól wurétżaw ṅeiſé, ha ſche̓ na jeném Blaku romadże zpiſane
ṅeiſu. Dokelż da ſu twoje, ha ſu we̓rnoſcziwe, zaleiżi mi ſchė teſame z
Dżakom hoṙebracż ha ſwėrṅe dżerżecż. Hai twoje ſu, ha Té ſé je wuprajiw;
ſu pak teiż moje, dokelż je k mojomu Zpomóżeṅu rétżaw ſé. Rad je ja
hoṙeƀeru z toho twojoho Horta, zo wone teje mojeje Wutrobé krucżiſcho
bóchu ſo pżimnéwo. Taikeje Dobrocżiwoſcże Swowa, powne Swódkoſcże ha
Luboſcże, mi Wutrobu tżiṅa; tola pak ſtróżeja ṁe te moje ſamotne Re̓chi,
ha te zmazane Swėdoṁo wottraſcha wot Wużiwaṅa taikich Sẇatoſcżow. Ta
Swódkoſcz téch twojich Swowow pohoṅa, hale ta Ẇelekoſcz mojich Re̓chow
cżeżi.

2.

Té je porutżeſch, zo ja z Dowe̓rno<pb n="348"/>ſcżu k tebi ſo pżibliżam,
czu-li z Tobu Tjel me̓cż, twói Pżecżel bócż; porutżeſch, zo k ſebi ƀeru
tu Czérobu teje Ṅeſṁertnoſcże, żadam-li dóſtacż te we̓cżne Żiẇeṅo teje
Hordoſcże. Té prajiſch: Ke mni ſém póicże ſchiczé, kiż wó zpróczni ha
wobcżeżeni ſcże, ha ja czu was wokżewicż. O ſwódke ha pżecżelne Swowo wo
Wuſchomai jenoho Re̓ſchnika, zo té, Kṅeże mói Bożo, toho nuznoho ha
khudoho Cżwojecżka pżeproſéſch k Wużiwaṅu toho twojoho naiſẇacżiſchoho
Cże̓wa. Hale Żtó ja ſém, Kṅeże, zo ſmėm ſo zważicż k Tebi ſo zpżibliżicż?
Lei ſchitke Ṅeƀeſa Teƀe ṅewobſahnu; ha té prajiſch: Ke mni ſém póicże
ſchiczé —.

3.

Żto da tola to re̓ka, zo té tak jara dobrocżiẇe k nam ſo zkhileſch, tak
pżecżelniẇe nas pżeproſéſch? Kah ſme̓w ja ſo zkróblicż — k Tebi pżiṅcż,
ja, kiż ṅeiſém ſebi wėdomé nitżoho Dobroho, na tżoż twaricż mów? Kah ja
Tebe poẇedu do mojoho Domu, kiż ja te twoje nailuboſcziwſche Woblitżo
tżaſto ne̓waw ſém? Strachuẇu ſo Jandżelo ha Arczjandżelo, boja ſo cżi
Sẇacżi ha Zprawni —; ha té prajiſch: Ke mni ſém póicże ſchiczé —. <pb
n="349"/>Ṅebó-li té Kṅeże tolei ſam prajiw, Żtó bó je we̓riw? Ha ṅebó-li
té ſam pżiporutżaw, Żtó bó tak zważniwé bów tebi ſo zpżibliżicż?

4.

Lei Noe jedén zprawné Cżwojek jo ſto Le̓t dżėwaw wo Twaṙeṅu toho Kachcża,
zo wón z ne̓kotrémi bó zdżerżané bów; ha ja, kah budu mócz za jenu Żtundu
ſo pżihotuwacż, zo bóch toho Swe̓ta Ztworicżeṙa z prawej’ Tżeſcżiwoſcżu k
ſebi wzaw? Moyzes twói wulki Wotrocżk, ha twói wuƀerné Pżecżel jo tón
ſẇaté Kachcż daw ztżinicż z taikoho Dṙewa, kiż tei Hinitoſczi ſo ſtaja,
ha jón pocżanéw z tém naitżiſcziſchim Zwotém, zo do ṅoho bó powożiw tei
Tavli toho Zakoṅa; ha ja, nahnite Ztwoṙeṅo —, hacż budu ſo zkróblicż,
Teƀe, kiż té ſé tón Dawacżer toho Zakoṅa, ha tón Dże̓licżer toho Żiẇeṅa,
tak zlóchka k ſebi wzacż? Salomon tón naimudriſchi ƀez Izraelſkimi
Kralemi jo na tém hordozném Templu k Tżeſczi twojoho Ṁena ſédém Lėt’
doho twariw; jo tohoſamoho Woſẇecżeṅo woſém Dnów za ſobu ſẇatocżṅe
dżerżaw, jo Tawzént zpokojiwéch Wopórow wopruwaw, ha tón Kachcż <pb
n="350"/>toho Sluba na te pżipraẇene Me̓ſto z Hordoznoſcżu ſtajicż daw,
ƀeztém hacż Tróṁetaṙo trubjachu, ha ſchiczé z wótrém Woſom ẇeſele
zpe̓wachu. Ha ja huƀené naiżpatniſchi Cżwojek, kah ſme̓m tebe do mojoho
Domu nutzẇeſcz, kiż ja zwutżené ſém le̓dém pów Żtundé tak nėkak k tei
Pobożnoſczi nawożicż? Ha, oh! zo bóch ja knaiṁeṅſchom jedénmól mawo pów
Żtundé powṅe, doſtoiṅe wonwudżerżaw!

5.

O mói Bożo, kah ẇele ſu twoji Swuzowniczé tżinili Tebi ſo lubicż! Ach!
kah jara mawko jo to, żtoż ja tżiṅu! Kah mawo Tżaſa ja nawożu, déż k
Wopraẇeṅu ſo pżihotuẇu! Zrėtka déh ja te moje Móſle praẇe romadu ƀeru,
jara jara zrétka ſém wot ſchoho Rozperſcheṅa tżiſté. Ha tola, déż té ſam
o Bożo mi k Zpomóżeṅu pżitomné ſé, poprawdże dérbjawo żane ṅepżiſtoine
Pomóſleṅo naprėki ṅepżiṅcż, teiż żane Ztwoṙeṅo na Mós ṅezalėzcż; pżetoż
won ſchak ṅejo Jandżel, hale Kṅez téch Jandżlow jo Tón, kotrohoż ja
pohozpoduwacż mam.

6.

Tola pak tón Kachcż toho Sluba ze <pb n="351"/>ſwojimi Sẇatoſcżami
hiżcże jara ẇele woteſtawa wot toho twojoho naitżiſcziſchoho Cże̓wa, wo
kotrémż ſu ṅewuprajitne bóizke Moczé; te Wopóré ſtaroh’ Zakoṅa hako
Znaṁa toho Pżichodnoho hiżcże jara ẇele woteſtawaja wot toho wėrnoho
Wopóra twojoho Cże̓wa, kiż ſchė ſtarſke Wopóré zwe̓rnoſczi ha
zdozpownoſczi. Żeni żadén Wopór jo ſo Bohu ṅelubiw, khiba na Jėzuſowe
Zaſwużbé. Cżi ſtari Wótſczoẇe ſu ze ſwojimi Wopórami Bohu ſo lubili wo
Wėṙe ha Nadżiji na toho ſluƀenoho Zbóżnika.

7.

Pżetżo da ſo ja bóle ṅezahoṙam k tei twojei tżeſczownei Pżitomnoſczi?
Pżetżo k Dóſtacżu téch twojich Sẇatoſcżow ródniſcho ſo ṅepżihotuẇu, déż
cżi ſtari ſẇacżi Patriarchoẇe, Provetoẇe, Kraloẇe ha Bėrżtoẇe ze
wſchitkim Ludom k tei Bohwſwużownoſczi tak wilku Nutérniwoſcz teje
Pobożnoſcże wopokazuwali ſu?

8.

Kral David, te nėdawſche tém Wótſczam popżate boże Dobroté ſebi
nazpominaiſchi —, wo tei Pobożnoſczi czéwé rozeżelené, jo pżed tém bożim
Kachcżom ze wſcheje Moczé poſkakuwaw; jo daw <pb n="352"/>wudże̓wacż
ſchelaki Hrat k piſkaṅu; jo ſẇate Khe̓rluſche zeſtajaw, ha porutżiw z
Radoſcżu je zpe̓wacż; jo teiż tżaſto ſam zpe̓waw na Czythaṙe, zatém hacż
ta Nada Sẇatoho Ducha joho poduhaſche; wón jo tón Izraelſki Lud wutżiw z
czéwej’ Wutrobu Boha kwalicż, ha ze zromadném Woſom ſche̓dṅe Joho kcżicż
ha hordoſczicż. Wotwożeſche ſo tedém taikalei Pobożnoſcz, bó boża Kwawa
tak ſẇatocżṅe nazpominana pżed tém Kachcżom toho Sluba; oh! kaika ma
bócż ta moja —, ha toho czéwoho kżeſczianſkoho Ludu — Tżeſcziwoſcz ha
Pobożnoſcz pżed tém pżitomném Sakramentom, wo Dóſtacżu toho
naihordozniſchoho Cże̓wa Kréſtuſowoho!

9.

Wone jo jich ẇele, kiż do daloka khodża na ſchelake Me̓ſta wopótacż te
Powoſtaṅki téch Sẇatéch; ha tam ſwóſchiwſchi te Wuſkutkuwaṅa téchſaméch,
zpodżiwaja ſo, wobladuẇu te hordozne Twaṙeṅżcża téch Czérkẇow, ha
hubicżkuẇu te do Żidé ha Zwotoh’ wuzawalene Kóſki téch Sẇatéch. Ha lei,
jow pżedo mnu na tém Wowtaṙu ſé pżitomné Té mói Bóh, tón Sẇaté ſche̓ch
Sẇatéch, Ztwo<pb n="353"/>ricżer téch Cżwojekow, ha Kṅez téch Jandżelow.
Tżaſto k Wobladuwaṅu téch zpómṅenéch We̓czow wabi cżwojetża Cżipnoſcz
ne̓żto nowo hiżcże żeni ṅewidżane woladacż, ha toho Nakazaṅa Wużitk, kiż
dom ſo pżiṅeſe, jo jara ſnadné, nimale żadén, woſobṅe déż zlóchka ſo
be̓iżi jow ha tam ƀez wėrnoho Rozkacża —. Jow pak wo Sakramencże toho
Wowtaṙa ſé té czéwé pżitomné, mói Bóh, teiż wėrné Cżwojek, Kréſtus
Jėzus; jow dobniſcho ſo dóſtawaja te Pwodé k wėcżnomu Zpomóżeṅu, déżkuli
cże Żtó doſtoiṅe ha pobożṅe k ſebi wozṁe. Ha k tom’ wėſczi Nikoho
ṅecżeṅe ne̓kaika lóchka Mós, Cżipnoſcz, habé Zmóſwoitoſcz, hale kruta
Ẇera, pobożna Nadżija, ha ſwe̓rna Luboſcz.

10.

O ṅewidomné Ztworicżeṙo toho Swe̓ta, kah zpodżiwṅe té z nami tżiniſch,
kah jara nadṅe ha luboſcziẇe té wokokhodżiſch z témi twojimi
Wuzwolenémi, kotrémż té ſo ſamoho wo tém Sakramencże k wużiwaṅu
podaẇeſch! Hai, to pżedobówa ſchitkón cżwojetżi Rozom; to woſobṅe cżeṅe
te Wutrobé téch Pėknéch, ha wo ṅich zahoṙa tu Żadoſcz. Pżetoż woni, cżi
<pb n="354"/>twoji prawi Wėriwi, kiż na to dżėwaja, ſchitke ſwoje Żiẇeṅo
habé Hoṙeẇedżeṅo zwupoṙedżecż, z toholei naidoſtoiniſchoho Sakramenta
dóſtawaja jara wilku Nadu teje Pobożnoſcże, ha tak wo nich pżibówa ta
Luboſcz k ſchom’ Dobrom’.

11.

O zpodżiwna jo ta wo tém Sakramencże zakhowana Nada, zpóznata ſamotṅe
tém do Kréſtuſa We̓riwém! Cżi Ṅewėriwi pak, ha cżi, kiż tém Re̓cham ſwuża,
nitżo wot ṅeje zhonicż ṅemóża. Wo témlei Sakramencże budże ſobudże̓lena
ta Nada, kiż tu Duſchu ſélnoſczi, te jeje wuṅdżene Moczé wobnoẇa, ha tak
ta z témi Rėchami zahubena Rjanoſcz zas ſo wrócża. Talei Nada jo drudé
tak wilka, zo na te Pżenadobówaṅo teje pżidżėleṅeje Pobożnoſcże nicz
jenoi tón Duch, hale teiż te ſwabe Cżewo woſebi telei Wobnoẇeṅo ha
Zwilkoſcżeṅo téch Moczow jara deṙe pótṅe.

12.

Hale żaruwacż, hai pwakacż jo na tu naſchu Liwkotu ha Ṅerodu, zo nas
ẇetża Żadoſcz ṅecże̓ri k ſebi bracż Kréſtuſa, wo kotrémż tola wobſteji ta
czéwa Nadżija ha Zaſwużba Téch, kiż k tei Zbóż <pb n="355"/>noſczi dóṅcż
maja. Pżetoż wón jo te naſche Woſẇatoſcżeṅo ha Wumóżeṅo, wón jo nam te
Żurwo toho Tróżta, kaiż doho jow wobkhadżuẇemó, ha wón jo teiż tém
Sẇatém te wėcżne Wużicżo. Jo da jara k wobżaruwaṅu, zo ne̓kotzikraſni tak
jara mawko kedżbu maja tulei zbóżnoſcziwu Pótainoſcz, kotraż te Ṅeƀo
wobẇeſcla, ha tón czéwé Swėt zdżerżi. Oh! kaika Slepota ha Tẇerdoſcz
teje cżwojetżeje Wutrobé, zo mó toholei ṅewuṙeknitoho Dara bóle na
kedżbu ṅeƀeṙemó, ha tṙebai habén z toho ſchėdnoho Powużiwaṅa tohoſamoho
pżeczé ṅekedżbniſchi zbówamó, ṁeṅe jón ważimó.

13.

Pżetoż, débó tónlei naiſẇacżiſchi Sakrament jenoi na lutkim-jeném Me̓ſcże
dżerżané, ha wot jenoho-lutkoho Mėſchnika na Swėcże konſekriruwané bów,
żto mėniſch, kaika bó bówa téch Cżwojekow Żadoſcz za témlei Me̓ſtom, za
témlei bożim Mėſchnikom, zo bóchu woladali, kah te bóizke Sẇatoſcże ſo
dżerża? Nėt pak ſu cżi Me̓ſchniczé zmnohoſcżeni, ha na ẇele Blakach budże
Kréſtus wopruwané, zo ta Nada ha ta Luboſcz Boha toh’ Kṅeza k nam
Cżwojekam —, bó kóiż<pb n="356"/>dom’ tak ẇele jacz do Wotżow padawa,
hacż po Swe̓cże bóle roſche̓rokoſcżene jo te ſẇate Wopraẇeṅo. Dżak bódż
tebi, dobré Je̓zuſo, té we̓cżné Paſtéro, kiż té nadṅe czéw ſé nas
khuduſchkich, jow kaiż tomu ṙecz wo Czuzƀe bwudżaczéch, napaſuwacż z tém
twojim Cże̓wom ha z tej’ twojej’ drohotnej’ Kṙeju; ha k Dóſtawaṅu téchlei
Pótainoſcżow nas teiż ſam z tém twojim Hortom pżeproſécż, prajiczé: Ke
mni ſém póiczé ſchiczé, kiż wó zpróczni ha wobcżeżeni ſcże, ha ja czu
was wokżewicż.

Druhi Stawcżk.

Boża Dobrocżiwoſcz ha Luboſcz wopokazuẇe ſo wo témlei Sakramencże.

Wós toho Wutżownika.

1.

Zepṙené na tu twoju Dobrotu ha wilku Sme̓lnoſcz, o Kṅeże, k tebi ſo
pżibliżam, ja khoré k mojomu Wuſtrowicżerei, ja wódné ha Picża-ztradané
k tom’ Kużowei toho Żiẇeṅa, ja khuduſchki k tomu Kralei toho ṅebja, ja
Swużownik k mojomu Kṅezei, ja czéwé zarudżené k mojomu luboſcziwomu
Tróżtarei. Hale zdże ſém mi to, zo té ke mni pżiṅdżeſch? Kah ſo zważi
Re̓ſchnik pżed tebe <pb n="357"/>ſtupicż? Ha té, kah ſé tak jara
dobrocżiwé — k Re̓ſchnikei pżiṅcż? Té ſchak maſch zpóznatoh’ toho twojoho
Swużownika, ha deṙe wėſch, zo na ſebi nima żto dobre, tżohożdla bó jomu
taiku Nadu wopokazaw. Tak da teiż ja ſam wuznaju tu moju Nikaikoſcz,
zpóznaju tu twoju Dobrotu, kwalu tu Smėlnoſcziwoſcz, ha Dżak praju tei
twojei ṅepome̓rnei Luboſczi. Pżetoż to té tżiniſch zhnuté ze ſo ſamoho,
nicz téch mojich Zaſwużbow dla, zo ta twoja Dobrota bo wote mṅe lėṗe
zpóznata bówa, zo ta Luboſcz wo mni bó pżibówawa, ha ja wot tebe tu
Poniżnoſcz powniſcho dowukuwaw. Dokelż da tebi to ſo lubi, ha té ſam
porutżiw ſé, zo ja je tżinicż dérbu, tak teiż mi ſo lubi te twoje nadne
Pokhileṅo, ha oh! zo te moje Rėchi mi bóchu ṅezadżėwawo!

2.

O naiſwódkiſchi, naidobrocżiwſchi Jėzuſo, kaika tebi ſwuſcha
Tżeſcziwoſcz, kaike Dżakuwaṅo ha ſtaina Kwawa za te Dóſtacżo toho
twojoho Cżėwa, kotrohoż Doſtoinoſcże tola nidé żadén Cżwojek ṅebudże
mócz doſcz dopojedacż! Hale, déż ja nėt k Wopraẇeṅu ſo hotuẇu, wo témlei
Pżibliżuwaṅu k tom’ mojom’ Kṅezei, <pb n="358"/>kotrohoż praẇe, kaiż ſo
ſwuſcha, tżeſcżicż ṅezamóżu, ha tola pobożṅe k ſebi wzacż jara żadam,
żto mam ſebi móſlicż? Nitżo le̓pſche, nitżo zpomóżniſche, déżli to, zo ja
pżed Tobu zczéwa ſo zponiżu, tu moju Ṅezamóżitoſcz, tu moju Nikaikoſcz,
te moje Nitżo zpóznaju ha wuznaju, ha wulkocżṅe kwalu tu twoju
ṅezkóncżnu Dobrotu ke mni.

3.

Hai, teƀe mói Bożo czu ja kwalicż, woſoczé cże kwalicż do Wėcżnoſcźe.
Ladaiſchi do teje Hubiné mojeje Nikaikoſcże — ja ſchak dérbu ſo ſamoho
zadzpėwacż, ha zczéwa Tebi k Noham ſo kwaſcz. Lei, té ſé tón Sẇaté
ſche̓ch Sẇatéch, ha ja ſém z Rėchami ſchón zaṅeſchwarṅené. Lei, Té ſo
zkhileſch ke mni, kiż ja hódni ṅeiſém k tebi hoṙe poladnécż. Lei, Té
pżiṅdżeſch ke mni, té czeiſch bócż pżi mni, té ṁe pżeproſéſch na tu
twoju Hoſczinu. Té czeiſch mi dacż tu ṅeƀeſku Pojėdż, tón Kle̓b téch
Jandżelow k powużiwaṅu —; to ſchak ṅejo żto druhe, déżli té ſam, tón
żiwé Klėb, kiż té z N̄ebja dele ſtupiw ſé, ha dawaſch Swe̓tei te Żiw̄eṅo.

4.

Oh! zdże ſém pżiṅdże talei Luboſcz, ha kah zjawṅe jow do Wotżow pada te
<pb n="359"/>twoje jara nadne Pokhileṅo k nam żpatném Cżwojekam! Ha
kaike wilke Dżakuwaṅa ha Kwaleṅa za to Tebi ſwuſcheja! Oh kah
zbóżnoſcziwe ha zpomóżniwe jo te twoje Prėdkme̓cżo, kiż té tolei poſtajiw
ſé! Kah ſwódke, zẇeſeliwe Kermuſchuwaṅo to jo, zo té ſo ſamoho k Czéroƀe
podaẇeſch! O Kṅeże, kah jara zpodżiwne jo te twoje Skutkuwaṅo, kah
ſchohomóczna ta twoja Skutkniwoſcz! Pżetoż, té ſé prajiw, ha ſcho jo
ztżiṅene; ha dóſchwo ſo jo to, żtoż té ſam porutżiw ſé.

5.

Jara zpodżiwna Wėcz, kiż ſchitkón cżwojetżi Rozom pżedobówa, ha tola
We̓ré hódna ſo namaka, jo to, zo té Kṅeże mói Bożo pod tei ſnadnei
Żtawtnoſczi Kuſacżk Kle̓ba ha Wina czewé zwoſtaṅeſch, wot toho, kiż cże k
ſebi ƀeṙe, woprawdże budżeſch jėdżené, tola ṅepżeczéruwané. Hai, té
Kṅeżicżeṙo ſchitkich We̓czow, kiż té Nikoho ha Nitżoho tre̓bné ṅeiſé, té
ſé czéw wo nas bódlicż pżez tónlei Sakrament; oh zdżerż tu moju Wutrobu
ha teiż te moje Cże̓wo ṅewoblakuwane, zo mów ja z ẇeſowej’ ha tżiſtej’
Wutrobu tżaſto ſẇecżicż, ha k mojom’ wėcżnomu Zpomóżeṅu k ſebi bracż <pb
n="360"/>te Pótainoſcże habé Sẇatoſcże, kotreż té woſobṅe k twojei
Tżeſczi hako we̓cżne Nazpominaṅo teje twojeje Luboſcże poſtajiw ha
wukazaw ſé.

6.

Zẇeſel ſo moja Duſcha, ha Bohu Dżak prai za tón tak kraſné Dar, ha za
tón woſebnité Tróżt, kotréż cżi wón zawoſtajiw jo wo témlėi Dole téch
Sélzow. Pżetoż déżkuli té tulei Pótainoſcz ſebi nazpómniſch, ha te
Kréſtuſowe Cże̓wo k ſebi wozṁeſch, té ſchak pżeczé ſkutkuẇeſch tón Skutk
toho twojoho Wumóżeṅa, ha ſchitke Kréſtuſowe Zaſwużbé na tebe
ſobupadaja. Pżetoż ta Kréſtuſowa Luboſcz nidé ṅewoteƀera, ha ta
Wilkoſcz, Ważniwoſcz toho, żtoż wón k naſchomu Wuhednaṅu tżiniw ha
cżerṗew jo, runa ſo Moṙu; kaiżkuli ẇełe z Moṙa tżerpaſch, wone ſo tola
żeni ṅewutżerpa. Tohodla moja Duſcha, zmėjeſch pżeczé z nowotném
Wobnoẇeṅom teje dobreje Moſé ſama ſo pżipraẇecż, ha tu wilku Pótainoſcz
toho Zpomóżeṅa z kedżbniwém Rozpominaṅom ſebi rozmóſlecż. Déż té bożu
Mſchu dżerżiſch habé ſwóſchiſch, to ma cżi bócż nėżto tak wilke,
nowotne, ha zẇeſeliwe, hako bó habén tónſamé Dżeṅ Kréſtus do Żiwota <pb
n="361"/>teje Kṅeżné ſtupiwſchi — Cżwojeka ſo nawoblek, habó na Kżiżu
wiſaiczé — za Wozbóżnoſcżeṅo téch Cżwojekow cżerpew ha wumṙew.

Tzecżi Stawcżk.

Zpomóżne jo huſto k ſẇ. Wopraẇeṅu khodżicż. Wós toho Wutżownika.

1.

Lei Kṅeże ja pżiṅdu k tebi, zo tón twói nadné Dar bó mi deṙe zetżiniw,
ha ja ſo zaẇeſeliw na tei twojei ſẇatei Hoſcziṅe, kotruż té Bożo wo tei
twojei Swódkoſczi pżihotuwaw ſé tomu Khuduſchkomu. Lei, wo tebi jo ſcho,
żtoż ja żadacż móżu ha dérbu; Té ſé te moje Zpomóżeṅo ha Wumóżeṅo, ta
moja Nadżija ha Sélnoſcz, ta moja Kraſnoſcz ha Hordoſcz. Nó da, zaẇeſel
dżentz tu Duſchu twojoho Swużownika, pżetoż k Tebi Kṅeże Jėzuſo ta moja
Duſcha ſo pozbėhuẇe. Ja żadam nėt Teƀe k ſebi wzucż z Pobożnoſcżu ha z
Tżeſcżiwoſcżu, żadam do mojoho Domu cże nutzdoẇeſcz, zo bóch kaiż
Zachejus hódni bów wot Tebe pożonuwané, ha do Abrahamowéch Dże̓cżi
zrachnuwané bócż. Ta moja Duſcha żadoſczi za tém twojim Cże̓wom, ta moja
Wutroba za tém hori z Tobu ſo zpojenicż.

<pb n="362"/>

2.

Dai mi té ſo ſamoho, ha ja — mam doſcz; pżetoż ƀez Teƀe tola żadén Tróżt
kmané ṅejo. Ja ſchak ṅemóżu ƀez teƀe bócż, ha ƀez toho twojoho Wopótaṅa
te moje Żiẇeṅo hiṅe. Tak da mam ja tżaſto k tebi pżikhadżecż, ha tebe k
ſebi bracż tei mojei Duſchi k Zpomóżeṅu, zo tṙebai bóch ja na tém Pucżu
ṅezawutwiw, débóch bów ztradané teje ṅeƀeſkeje Czérobé. Pżetoż tak té,
naiſme̓lniſchi Jėzuſo, hacż té tém Ludżom prėduwaſche, ha ſchelake
Khoroſcże zahaṅeſche, tak té jedénmól ſam ṙekné: Ja ṅecham jich
ṅenajėdżenéch do ſwojoh’ Domu wotpóſuwacż, zo woni na Pucżu ṅezawutẇa.
Nó da toſamo tżiṅ té ne̓t na mni, kiż té tém We̓riwém k Tróżtei ſam ſo
zawoſtajiw ſé wo tém naiſẇ. Sakramencże. Pżetoż té ſé jena ſwódka
Poje̓dż, Wokżeẇeṅo teje Duſche, ha żtóż teƀe doſtoiṅe k ſebi ƀeṙe, budże
Sobu-Herba teje we̓cżṅeje Hordoſcże. Hai mi, kiż ja tak huſto padam ha
re̓ſchu, tak khėczé woliwknu ha woſwabju, mi ſchak jo nuzṅe tre̓bne, zo ja
z tżaſczownémi Modleṅami ha Wuzpojedaṅami ſam ſo wobnoẇam, wuṙedżam ha
zahoṙam k Powużiwaṅu toho twojo<pb n="363"/>ho ſẇatoho Cżėwa, zo tṙebai,
bóch-li ja dle̓je ſo wotlakuwaw, ſche̓ ſẇate Prėdkwzacża ha dobre Móſle wo
mni bóchu ṅewupróchnéwo.

3.

Pżetoż Cżwojek po ſwojei Moſé wiſé na tu wopatżnu Stronu wot ſwojeje
Modoſcże ſém, ha joli zo joho ṅezadżerżi te bóizke Le̓karſtwo, wón nédém
pżeczé hubje do toho Zwoho zapaduẇe. Tak da te ſẇate Wopraẇeṅo wot Zwoho
wotdżerża, ha wo Dobrém ſélnoſcża. Pżetoż déż ja nėt, hacżruniſch tu
ſẇatu Czérobu k ſebi ƀeru, tola hiżcże tżaſto tak ṅekedżbniwé ha liwki
ſém —; oh! żto bó dóſchwo, débóch Lėkarſtwa k ſebi nebraw, ha za tei tak
wulkocżnei Pomoczu ſo ṅepótaw? Hacżruniſch pak ja ṅeiſém kóiżdżicżki
Dżeṅ pżipraẇené, k Dżerżeṅu bożeje Mſche̓, habó k ſẇatomu Wopraẇeṅu
duſchṅe pżihotuwané, ja czu tola Próczu na to wożicż, zo wo pżiſtoinéch
Tżaſach te boże Pótainoſcże powużiwam, ha tu mi podawanu tak jara wilku
Nadu — k Wużitkei ſebi ztżiṅu. Pżetoż za jenu wėriwu Duſchu, kaiż doho
wona wo ſṁertném Cże̓le daloko wot tebe jow wobkhadża, jo to jene wot
téch naikraſniſchich <pb n="364"/>Potróżtuwaṅow, zo tżaſto na ſwojoho
Boha zpominaiczé —, toho ſwojoho Luboho z pobożnej’ Moſu k ſebi do Domu
wozṁe.

4.

Oh! zpodżiwna jo ta Dobrocżiwoſcz teje twojeje Sme̓lnoſcziwoſcże knam
Cżwojekam, zo té Kṅeże Bożo, tón Ztworicżer ha Wożiwicżer ſchitkich
Duchow, nadṅe czeiſch pżiṅcż k jenei khuduſchkei Duſchi, ha tón jeje Wód
dobṅe zaſécżicż z tém czéwém twojim Bóhwſtwom ha Cżwojeſtwom. O zbóżna,
hai zbóżna Duſcha, kiż ma tu Nadu Tebe, toho Kṅeza ſwojoho Boha, pobożṅe
k ſebi wzacż, ha, déż cże k ſebi wozṁe, napoẇena bócż z tém duchowném
Zaẇeſeleṅom! O kah wulkoho Kṅeza k ſebi wozṁe, kah luboho Hoſcża k ſebi
nutzdoẇedże, kah zẇeſeliwoho Towarſcha nadobódże, kah ſwėrnoho Pżecżela
hoṙeƀeṙe, kah jara rjanoho, kraſnoho Nawożeṅu wopżimṅe ha wokoſchuẇe,
kiż na Luboznoſczi ẇele ẇele pżetṙechi ſchitko, żtożkuliż Żtó lubuwacż,
habó teiż jenoi pożadacż mow! O té mói naiſwótziſchi jedén Lubé, pżed
tobu ṅech ſo wotṁelkṅe N̄ebjo ha Zeṁa, ha ſchitke jeju Débeṅſtwo; pżetoż
żtożkuliż kwawne <pb n="365"/>ha rjane wonei na ſebi matei, to ſém
pżiṅdże z teje twojeje nadṅeje Darnoſcże, ha wonei tola nidé k Runoſczi
ṅedóṅdżetei tei Kraſnoſczi toho twojoho ṁena; ta twoja Mudroſcz,
Dobrota, Rjanoſcz jo ha woſtaṅe ṅezkóntżṅe wilka.

Żtwórté Stawcżk.

Dobné Wużitk pobożnoho Wopraẇeṅa.

Wós toho Wutżownika.

1.

Kṅeże mói Bożo, do Pre̓dka ſtupai, ha za ſobu cżeṅ twojoho Swużownika wo
dobném Zkicżeṅu teje twojeje Swódkoſcże; zo bóch ja zkmanoſcżené bów k
tom’ twojomu hordoznomu Sakramentei doſtoiṅe ha pobożṅe pżikhadżecż. Té
ſam wubudżei tu moju Wutrobu k Tebi, ha zacże̓r ze mṅe tu zaſpanu Le̓ṅotu.
Wopótui ṁe z tém twojim Zpomóżeṅom, zo ja wo tém Duchu zawoptam tu twoju
Swódkoſcz, kiż wo témlei Sakramencże hako wo jeném Kużoẇe pownoſcziẇe jo
zkhowana. Wujaſnei tei mojei Wotżi k Wobladuwaṅu taikeje Pótainoſcże, ha
ſélnoſcżei ṁe tuſamu wėricż ƀe wſchoho Kiwkaṅa wo teilei We̓ṙe. Pżetoż to
jo twoje Skutkuwaṅo, ha ṅejo wo cżwoje<pb n="366"/>tżim Móżeṅu; jo twoje
ſẇate Nutzſtajeṅo, ṅejo żanoho Cżwojeka Wumóſleṅo. Pżetoż żadén Cżwojek
ſam ze ſo haklei k tom’ zroſcżené ṅejo — wopżijecż ha dozrozemicż taike
We̓czé, kiż teiż tón ẇele wótriſchi jandżelſki Rozom pżedobówaja. Żto da
bóch ja, ṅedoſtoiné Rėſchnik, Zeṁa ha Próch, żto bóch mów wot teje tak
hubokeje ſẇateje Pótainoſcże wupótacż ha wopżijecż?

2.

Kṅeże, z poniżnej’ podwolnej’ Wutrobu, wo dobrei krutei We̓ṙe, ha na
twoje Kazaṅo ja k Tebi ſo pżibliżam — z Nadżiju ha z tżeſcziwej’
Bojaznoſcżu; ha ja ſchak woprawdże wėṙu, zo Té pżitomné ſé jow wo tém
Sakramencże Bóh ha Cżwojek. Ta twoja Wola jo, zo ja Tebe k ſebi wozmu,
ha ṁeſamoho z Tobu wo Luboſczi zjenoſcżu. Tak da ja proſchu tu twoju
Sme̓lnoſcz, żawoſcziczé zdéchuẇu: Dai ſchak mi tola jenu woſobṅe mócznu
Nadu k tom’, zo ja czéwé wo tebi bóch ſo rozeżkre̓w, z Luboſcżu ſo
rozbe̓iżaw, ha żanoho czuzownoho Tróżta dale jacz kedżbu ṅeme̓w. Pżetoż
tónlei naiwóſchi ha naidoſtoiniſchi Sakrament jo te Zpomóżeṅo teje
Duſche ha toho Cżė<pb n="367"/>wa, jo te Lėkarſtwo napżecżo kóiżdżicżkei
duchownei Khoroſczi; z témſamém budża wupoṙedżane moje Braſchnoſcże,
zaſtajene te ṅemdre Nakhilnoſcże, pżedobóte habó zpoṁeṅſchene te
Zpótuwaṅa, pżidawana ẇetża Nada, dobniſcho pozpėſchene te zapotżate
Dobre, zakrucżena ta Wėra, wobſélṅena ta Nadżija, zapalena ha
roſche̓rokoſcżena ta Luboſcz.

3.

Dobne Nadé ſé té dżėliw ha hiżcże tżaſto dże̓liſch tém twojim Lubém wo
témlei Sakramencże, déż woni jón z Pobożnoſcżu dóſtawaja, mói Bożo, kiż
té teiż po mojei Duſchi nadṅe ſo hoṙeƀeṙeſch, tu cżwojetżu Swaboſcz
zpodeṗeraſch, ha ſcho, żtoż tróżtniwe jo, do Wutrobé daẇeſch. Pżetoż
dobrém Duſcham té znutzka podaẇeſch ẇele Potróżtuwaṅa napżecżo tém
ſchelakim Zrudżeṅam; ha déż wone ſame wo ſebi dó Dna dele zpaduẇu,
wuzbe̓huẇeſch je té k tei Nadżiji na tón twói Zakit, znutzka je z
nowotném Żiẇeṅom wobdaṙeſch ha wujaſniſch, tak, zo cżiſami, kiż zpre̓ṅa
téſchniwi, pṙedé Wopraẇeṅa żaṅeje dobreje Żadoſcże wo ſebi ṅepótnéchu,
potém z tej’ ṅeƀeſkej’ Czérobu, z tém ṅeƀeſkim Napojom wokżeẇeni, ſa<pb
n="368"/>mi ſo ſcho hinaiſchich, ha duſchniſchich namakaja. Taklei nadṅe
té tżiniſch z témi twojimi Wuzwolenémi, zo bóchu woni praẇe do toh’
pżiſchli, ha ſami na ſebi je zhonili, keiko Swaboſcże ſami ze ſo maja,
ha keiko Dobroté ha Nadé z tebe pżikrédnu. Sami ze ſo zémni, zeſkṅeni, k
Pobożnoſczi ṅepodobni, z toho twojoho Ponadżeṅa zbówaja zahoṙeni, jakni
ha pobóżni. Pżetoż, żtó da, kiż z Poniżnoſcżu pżiṅdże k tomu Kużowei
teje Swódkoſcże, żtó bó tola knaiṁeṅſchom Kuſacżk Swódkoſcże wot tad
ſebi ſobu ṅeṅes? Habé żtó, kiż pódla mnohoho Woheṅa ſteji, bó tola ne̓żto
Tżopwoté z ṅoho ṅezkrédnéw? Ha lei, té ſé tón we̓cżṅe powné,
pżenadobówaczé Kużow, té tón pżeczé ſo palaczé ha żeni ṅewoteƀeraczé
Woheṅ.

4.

Potaikim, ṅejo mi dopużcżene z toho pownoho Kużowa tże̓racż, ha do
Sétnoſcże ſo napojicż, czu ja tola tón mói Hort potékuwacż k tei Dżėrczé
teje ṅeƀeſkeje Rénki, zo tola knaiṁeṅſchom po Kapcżicżkach z ṅeje ſrėbam
k Wokżeẇeṅu teje mojeje Lacżnoſcże, ha tak do Tżiſtoté ṅezeſknu. ṅemóżu
ja hiżcże bócż zczéwa <pb n="369"/>ṅeƀeſki, ha tak rozeżelené kaiż te
Cherubiné ha Seraviné, czu tola po Móżnoſczi ſo zpinacż k tei
Pobożnoſczi, ha pżipraẇecż tu moju Wutrobu, zo, déż tónlei wożiẇaczé
Sakrament poniżṅe k ſebi wozmu, bóch tola dóſtaw knaiṁeṅſchom je ne
Pwóṁeżko toho bóizkoho Woheṅa. Żtożkuli pak mi zbrachṅe, dobré Jėzuſo,
naiſẇacżiſchi Zbóżniko, to Té za mṅe po twojei Dobrocżiwoſczi ſam nadṅe
zarunai, kiż té z Nadé czéw ſé ſchitkich k ſebi wowacż, prajiczé: Ke mni
ſém póicże ſchiczé, kiż wó zpróczni ha wobcżeżeni ſcże, ha ja czu was
wokżewicż.

5.

Ja ſo próczuẇu, hacż na mojim Woblitżu Pót pżecżepa, Boloſcz nutzi wo
Wutroƀe ṁe czẇeluẇe, Re̓chi ṁe cżeża, Zpótuwaṅa ṁe poſchereja, ſchelake
zwe Nakhilnoſcże ṁe zapżaduẇu ha podcżiżcżuẇu; ha ja Nikoho nimam, kiż
bó mi k Pomoczé bów, Nikoho, kiż bó ṁe wumóżiw, ha powṅe mi wupomhaw,
déżli Teƀe Kṅeże Bożo, kiż té ſé tón mói Zbóżnik; Tebi ja ſo ſamoho ha
ſchitko te moje podam, zo té czéw ṁe wobaracż ha doẇeſcz k tom’ we̓cżnomu
Żiẇeṅu. Woz ṁe nadṅe hoṙe k Tżeſczi, ha k Hordoſczi <pb n="370"/>tomu
twojomu Ṁenu, kiż té te twoje Cże̓wo ha tu twoju Krei mi k Poje̓dżi ha k
Napojei pżihotuwaw ſé. Kṅeże Bożo mói Zpomóżicżeṙo, Té ſam je tżiṅ, zo z
toho tżaſczownoho Powużiwaṅa tejelei twojeje Pótainoſcże wo mojei
Wutroƀe bó pżibówawa ta prawa Pobożnoſcz!

Pjaté Stawcżk.

Mėſchniſtwo, wilka Doſtoinoſcz toho naiſẇ. Sakramenta.

Wós Kréſtuſa.

1.

Bó-li té me̓w jandżelſku Tżiſtoſcz, ha tu Sẇatoſcz ſẇatoho Jana Kcżenika,
té bó tola doſcz doſtoiné ṅebów tónlei Sakrament k ſebi wzacż, habó
pżimacż. Pżetoż to ſchak nima ſo pżizpe̓cż cżwojetżim Zaſwużbam, zo jedén
Cżwojek pżeżonuẇe ha pżima tón Sakrament Je̓zuſa Kréſtuſa, ha k jenei
Poje̓dżi k ſebi wozṁe tón Kle̓b téch Jandżelow. Oh wulkocżna Pótainoſcz,
ha wilka Doſtoinoſcz téch Me̓ſchnikow, kotrémż date jo, żtoż Jandżelam
date ṅejo. Pżetoż ſamotṅe cżi wo tei ſẇatei Czérkwi po Prawém woſẇecżeni
Mėſchnikoẇe maja tu Mócz bożu Mſchu dżerżecż, ha te Kréſtuſowo Cżėwo
konſekriruwacż, t. r. tón Klėb do joho Cżė<pb n="371"/>wa pżeżonuwacż.
Tón Me̓ſchnik jo dṙe jenoi bożi Swużownik, wón nawoża boże Swowo, kaiż je
Bóh porutżiw ha poſtajiw jo, Bóh ſam pak jo wo tém tón prėni prawé
Skutkuwar, ha ṅewidżowné Wuſkutkuwar; jomu k Swużƀe ſteji ſcho żtoż cze,
ha żtoż wón każe, to ſo nédém tak ſtaṅe.

2.

Potaikim wo témlei naihordozniſchim Sakramencże dérbiſch té jacz we̓ricż
Bohu, kiż ſchitko móże, déżli tei twojei Wuſtoinoſczi, habó jenomu
widżownomu Znaṁu. Ha tohodla maſch k tomulei Skutkuwaṅu ſo pżibliżecż z
Bojoſcżu ha z Tżeſcziwoſcżu. Ladai ſo, ha rozladai, kaike Zaſtacżo,
kaika Swużba tebi podata jo, déż tón Biſkop Ruczé jo na tebe kwad. Lei,
té ſé k Mėſchnikei ztżiṅené, ha woſẇecżené k Dżerżeṅu bożeje Mſchė;
ladai ne̓t, zo té ſwe̓rṅe ha pobożṅe w ſwojim Tżaſu Bohu tón Wopór
wopruẇeſch, ha ſam ſo taikoho poſtajiſch, zo bó cżi żto k wuſtajeṅu
ṅebówo. Tu mėſchniſku Sẇecżiznu dóſtaṅſchi ſé té toho Drėmja ſebi
ṅewolożiw, hale tak ſé bóle nakrute zẇazané z tém Zẇazkom kżeſczianſkich
Wukazṅow, ha ſé winwaté k ẇetżei Dozpownoſczi hoṙeſtupacż. Tón Mėſchnik
<pb n="372"/>ma ze wſchimi Pótſcziwoſcżami wudéƀené bócż, ha Druhim tón
Pżikwad dobroho Żiw̄eṅa dawacż. Wón ſchak ṅedérbi khodżicż po téch
wuteptanéch Pucżach ztowarſchené k tém Cżródam toho Ludu, hale ma ſo
dżerżecż k tém Jandżelam wo ṅeƀeſach, ha k tém dozpowniſchim Cżwojekam
na Zeṁi.

3.

Tón Me̓ſchnik z témi ſẇecżenémi Wobletżeṅami nawoblekané, zaſteji te
Me̓ſto Kréſtuſa, zo bó z napjatej’ Nutérnoſcżu ha Poniżnoſcżu Boha proſéw
ſam za ſo, ha za tón czéwé Lud. Wón ma pṙedé ſo ha zadé ſo te Znaṁo toho
kṅezoho Kżiża, (za ſtarſkim bė do toho zẇerſchinoho Wobłetżeṅa, kiż
♣Casula♠ rėka w Prėdku ha w Zadku jedén Kżiż woznaṁeṅené;) k ſtainomu
Nazpominaṅu toho Kréſtuſowoho Cżerṗeṅa. Pṙedé ſo na tei Kazéli noſé wón
tón Kżiż, zo bó pe̓kṅe ladaw na te Kréſtuſowe Stowpé, ha rodṅe na to ſo
zwożuwaw do ṅich ſtupacż. Teiż wot zadé jo wón z tém Kżiżom woznaṁeṅené,
zo ſchitke wot Druhich ſebi natżiṅene Pżecżiwnoſcże bó Boha dla
dobrocżiẇe zṅes. Pṙedé ſo tón Kżiż noſé hako Nazpómṅecżo, zo ma
żawoſczicż na te ſwoje ſamotne Re̓<pb n="373"/>chi; zadé ſo —, zo z
Wobżaruwaṅa ma teiż wopwakuwacż te wot Druhich wobóṅdżene Rėchi, to
ẇedżiwſchi, zo jo ſtajené hako Sre̓dnik ƀez Bohom ha tém Re̓ſchnikom; ha
zo bó Nocha ṅedaw pżeczé proſécż ha tón ſẇaté Wopór wopruwacż, hacż Nadu
ha Miwoſcz wuproſé. Déż Me̓ſchnik bożu Mſchu dżerżi, oh! tedém wón Boha
tżeſczi, téch Jandżelow wobẇeſela, tu Czérkei hoṙekubuẇe, tém Żiwém
Pomocz podaẇe, tém Wotemṙetém tón Wotpotżnik pozpe̓chuẇe, ha ſo ſamoho k
tom’ podobnoſcża, zo ſchitko Dobre na ṅoho ſobu pada.

Schēſté Stawcżk.

Praſcheṅo na Jėzuſa, kah jo ſo k ſẇ. Wopraẇeṅu pżihotuwacż.

Wós toho Wutżownika.

1.

Kṅeże, déż ja tu twoju Doſtoinoſcz —, ha tu moju Żpatnoſcz rozpómṅu, ja
ṅemawo zatżepotam, ha wo ſebi ſamom ſo zahaṅbuẇu. Pżetoż ṅeṅdu ja k Tebi
—, tak ja cże̓kam tomu Z̄iẇeṅu; joli zo ṅedoſtoiṅe ſém pżibe̓nu —, tak
dopanu do wilkoho Zawiṅeṅa. Żto da mam tżinicż mói Bożo, kiż té tón mói
Pomocznik ha Radżicżer ſé wo wſchei Nuzé?

<pb n="374"/>

2.

Pokazai ſchak mi Té tón prawé Pucż; wuradż, wukazai mi we̓ſte krótke
Potżiṅki, kiż k tomu ſẇatomu Wopraẇeṅu pżipraẇene ſu. Pżetoż jara
zpomóżne jo, ẇedżecż, kah ja tu moju Wutrobu z Pobożnoſcżu ha z
Tżeſcżiwoſcżu tebi pżihotuwacż mam, zo mów z Wużitkom dóſtacż tón twói
Sakrament, habó teiż powopruwacż tón tak wilki ha bóizki Wopór bożeje
Mſchė.

Sédémé Stawcżk.

Te Jėzuſowe Wotmojeṅo —, wot Pżeladaṅa toho Swėdoṁa, ha Prėdkwzacża toho
Nakazaṅa. Wós toho Kṅeza.

1.

Pṙedé ſchoho ṅech tón Me̓ſchnik bożi na to ſo zpina, zo, déż tónlei
Sakrament wopruwacż, pżimacż, ha k ſebi wzacż ma, bó k tom’ pżiſtupuwaw
z jenej’ hacż nanaiponiżniſchej’ Wutrobu, ha Bohu ſo k Noham kwad z
tżeſcziwej’ Bojaznoſcżu, z pownej’ We̓ru, ha to z toho dobroho tżiſtoho
Wotpoladaṅa — na bożu Tżeſcz. Ródṅe pżepótai te twoje Swėdoṁo, ha po
twojei Móżnoſczi z we̓rném Pokajeṅom, ha z poniżném Wuzpojedaṅom je
wuṙedżei ha wujaſnei, tak, zo ni <pb n="375"/>tżo wilke bó na ſebi
ṅemėw, babó ſebi we̓domé ṅebów ne̓tżoho, żtoż bó cże kawawo, habé k
Zadżėwkei cżi bówo mėrṅe, z Dowėrnoſcżu ſo pżibliżecż. Potamai ſche̓
twoje Re̓chi zromadṅe, ha bóle na dróbne woſobṅe potamai te twoje ſchėdne
Pżeſtuṗeṅa, ha pożawoſcż na teſame. Ha déż Kwila doſawa, ṁeltżo wo
Wutroƀe wuznai ha wuzpojedai ſo Bohu ſchitke twoje wopatżne Zhibaṅa, kiż
cże do Boka pocżahuẇu, ha hubenoho tżiṅa.

2.

Zpwakui ha dai ſebi żel bócż, zo té hiżcże tak jara tomu Mjaſu ha tomu
Swe̓tei robocżiſch; zo te zwe Nakhilnoſcże tak mawko pomoṙeſch; zo te
wólne Pożadoſcże wo tebi tak ſo rója; zo té te twoje wonkotżne Zmóſwé
tak ṅeródṅe paſeſch, tak tżaſto do ẇele próznéch Móſli ſo zaplecżeſch;
zo té tak jara ſo khileſch k tom’ Wonkotżnomu, tak ṅeródṅe ſo zwożuẇeſch
ktom’ Znutznitomu; zo té tak zlóchka ſo rozpużcżeſch do Smėchow ha
Żortow, hale k Pwatżei, k Pożawoſcżeṅu ta twoja tẇerda Wutroba
ṅewoṁechcża; zo té tak zpėſchné ſé na Popużcżeṅo teje Woteiſchki, ha na
to, żtoż tomu Cżėwu deṙe zetżini, ha tak ṅezpėſchné — bóle na <pb
n="376"/>krute ſo wuẇazacż, k tei Nutérnoſczi ſo pohoṅecż; zo té ſé tak
cżipné ſlėdżiwé nėzto nowo ſwóſchecż, ne̓żto rjane woladacż, ha tak
ṅelóżtné toho ſo pżimacż, żtoż ſnadne ha żpatne jo; zo té ſé tak
żadoſcziwé ẇele me̓cż, tak ſkupé wo Dawaṅu, tak kruté wo Wobdżerżeṅu; zo
té ſé tak ṅepżekwadżiwé wo Rétżach, tak wonṅedżerżiwé wo tém Ṁeltżeṅu;
zo té ſé tak ṅezkwadné, ṅezrjadnoſcżené wo wonkotżnéch Potżiṅkach, tak
nahwé druhim wobcżeżniwé wo twojich Tżiṅeṅach; zo tak ſo wuwaleſch na tu
cże̓wnu Czérobu, ha wuchi zwoſtaṅeſch k ſwóſcheṅu bożoho Swowa, kotreż jo
Czéroba teje Duſche; zo tak kwataſch k tomu Wotpotżnikei, ha tak pomawku
ſo cżeṅeſch k tomu Dżėwu; zo té ſé tak wachniwé kedżbné na prózne
Pojedaṅa, ha tak ſparné na te ſẇate czérkwinſke Pacżeṙe; zo wotéchſaméch
tak radé pokwataſch zkeṙe k tom’ Kónczei dóṅcż, tak ſo wijeſch ha
ſchmjaczeſch wo Zpinaṅu teje Kedżbnoſcże; zo té tak ṅeródné ſé wo tém
Wotwożeṅu téch wuſtajenéch Zpe̓waṅow, tak liwki pżi Dżerżeṅu teje bożeje
Mſche̓, tak ſuchi ƀez Pobożnoſcże wo tém Wopraẇeṅu; zo té tak zlóchka ſo
rozperſcheſch, tak zre̓tka wo ſebi zpowna zromadżené ſé; zo té <pb
n="377"/>tak khe̓czé ſo rozne̓ẇeſch, tak zlóchka druhomu Ṅezpodobnoſcz
natżiniſch; zo té ſé tak zwożene k tom’ Sudżeṅu, tak ſurowé k tom’
Pożtravuwaṅu, tak ẇeſowé wo Zbożu, tak ſwabé, zrażené wo
Pżecżiwnoſcżach; zo té tak tżaſto ẇele Dobroho ſebi prėdkƀeṙeſch, ha
tola tak mawko do Skutka poſtajeſch.

3.

Déż telei ha toho ruṅa twoje Braſchnoſcże ze Żelnoſcżu ha z wilkim
Ṅezpodobaṅom na tei twojei Braſchiwoſczi powuznawaw, ha na teſame
pożawoſcziw ſé, na krute ſebi wotmóſlei, pżeczé na to dżėwacż, zo te
twoje Żiẇeṅo bó wupoṙedżaw, ha wo tém Dobrém bóle pżibówaw. Potém zpowna
ſo podwoliwſchi do mojeje Wołe, ha tu twoju Wolu czéwu mi k Noham
powożiwſchi —, na tém Wowtaṙu twojeje Wutrobé, k Tżeſczi toho mojoho
Ṁena, woprui ſo ſamoho hako we̓cżné palné Wopór; te twoje Cżéwo ha tu
twoju Duſchu z pownej’ Swe̓ru mi podai, zo tak bó ſo zkmanoſcziw doſtoiṅe
pżiſtupicż k Wopruwaṅu toho bóizkoho Wopóra, ha z Wużitkom k ſebi wzacż
tón Sakrament mojoho Cże̓wa.

<pb n="378"/>

4.

Pżetoż, wón ſchak ṅejo żadén kmanſchi wuhednaczé Wopór, żane ẇetże
Wotrunaṅo k Zetrėṅu téch Re̓chow, déżli na bożei Mſchi ha wo Wopraẇeṅu z
tém Wopórom toho Kréſtuſowoho Cżėwa teiż ſo ſamoho tżiſcże ha zczéwa
Bohu ſobuwopruwacż. Tżini Cżwojek żtoż na ſebi jo, ha téch Rėchow
nawoprawſke ſo kaje —, déżkuli wón ke mni pżiſtupi proſécż za Wodacżo ha
Nadu —, tak wėrno hacż ja żiwé ſém, praji tón Kṅez, ja ſchak ṅecham toho
Rėſchnika Sṁercże, hale ẇele jacz czu, zo bó ſo nakazaw ha te Żiẇeṅo
mėw; na te joho Re̓chi ṅebudu ja déh jacz zpómnicż, hale ſcho budże jomu
zpużcżene.

Woſémé Stawcżk.

Na tém Kżiżu jo Kréſtus wopruwaw ſo ſamoho; woprui teiż té tebe ſamoho.
Wós toho Kṅeza.

1.

Lei ja, na tém Kżiżu wiſaiczé rozpżėſtre̓wſchi Ruczé ha z nahim Cżėwom —,
ſém za te twoje Re̓chi Bohu Wótſczei podwolṅe wopruwaw ṁe ſamoho, tak, zo
wo mni nitżo jo ṅewoſtawo, anicz Kapka Kṙeje, hale ſcho, ſcho ſém
zwopruwaw <pb n="379"/>za te twoje Wuhednaṅo z Bohom; tak dérbiſch teiż
té — ſche̓dṅe na bożei Mſchi —, tebe ſamoho ze wſchitkimi twojimi Moczami
ha Nakhilnoſcżami, hai tebe ſamoho dérbiſch podwolṅe Mi wopruwacż hako
jedén tżiſté ha ſẇaté Wopór, ha to tak nutérniẇe, hacż cżi móżno jo. Żto
da ja wot tebe jacz żadam, déżli to, zo té na to ſo zpinaſch, zczéwa ſo
Mi do Wole podacż? Żtożkuli té mi daſch, déż tebe ſamoho ṅedaſch, ja je
nitżo kedżbu nimam; pżetoż ja ſchak ṅepótam twojoho Dara, hale pótam,
czu mėcż tebe ſamoho.

2.

Kaiż tebi k twojom’ pownomu Zpokojeṅu bó dóſcz ṅebówo, bó-li té teiż
ſchitko druhe mėw, hale tola Ṁe ṅemėw; tak teiż mi, żtożkuliż té
daẇeſch, tola ſo lubicż ṅemóże, joli zo tebe ſamoho ſobuṅedaſch. Woprui
mi ſo ſamoho, tebe ſamoho zczéwa ſém podai za Boha; ha tónlei Wopór
budże we̓ſczi zpodobné. Lei, za tebe ſém ja ṁe czéwoho tomu Wótſczei
zwopruwaw; ſém teiż te czéwo moje Cżėwo ha Krei tebi k Czéroƀe daw, zo
bóch ja czéwé twói bów, ha té mói zwoſtaw. Woſtaṅeſch pak té na tebi
ſamom’ wiſajo, ṅechaſch té ſo ſamoho do wſcheje <pb n="380"/>mojeje Wole
zdobrém ſo podacż —, tak jo tón twói Wopór ṅepowné, mói ſchak ṅebudżemói
powṅe zjenoſcżenei. Tak da ſchitkim twojim Skutkuwaṅam ma ſo do Pre̓dka
ſtajicż tón Wopór, zo té ſo ſamoho Bohu do joho Rukow podwolṅe podaſch,
czeiſch-li dóſtacż tu znutznitu Swobodnoſcz ha Nadu. Pżetoż habén
tohodla jo mawo Taikich, kiż znutzka te prawo Swe̓two ha tu Swobodnoſcz
nadobódu, dokelż Cżwojekoẇe na to ſo ṅewuſtoja — ſo ſaméch zczéwa
pużcżicż, zaprėcż. Wone ſchak woſtaṅe pżi tém mojim Wuprajeṅu: Khiba zo
jedén ſchomu, potaikim teiż ſebi ſamom’ wotṙekṅe —, hinak ſchak mói
Wutżownik bócż ṅemóże. Żadaſch da té mói Wutżownik bócż, woprui mi tebe
ſamoho, ſche̓ twoje Nakhilnoſcże ha Pożadaṅa.

Dżeẇaté Stawcżk.

Potżiṅk toho Wopruwaṅa. Tón Mėſchnik wopruẇe ſo ſamoho, ha ſchitko te
Swoje;

teiż za wſchich ſobu proſé.

Wós toho Wutżownika.

1.

Kṅeże, twoje jo ſchitko, żtoż na Ṅeƀu, ha żtoż na Zeṁi jo. Ja żadam,
hako jedén dobrowolné Wopór Tebi wopruwacż <pb n="381"/>ṁe ſamoho, ha
tón twói zwoſtacż na we̓cżne. Kṅeże, wo ſwėrnei Moſé mojeje Wutrobé ja
dżentz ṁe ſamoho wopruẇu Tebi za Swużownika na we̓cżne, k Swużƀe ha k
Wopórei we̓cżṅeje Kwawé. Woz ṁe hoṙe z témlei ſẇatém Wopórom toho twojoho
bożoho Cże̓wa, kotréż Wopór cżi ja dżentz wopruẇu pżed témi ſẇatémi
Jandżelami, kiż ṅewidżowni pódla ſteja —; zo tónſamé mi ha ſchitkomu
Ludei bó téw k Wozbóżnoſcżeṅu.

2.

Kṅeże, Tebi ja podam te czéwo Dre̓ṁo ſchitkich mojich Re̓chow ha
Zawiṅeṅow, kotreż ja déh wobóṅſchow ſém pżed Tobu ha pżed twojimi
ſẇatémi Jandżelami, wot toho Dṅa, wo kotrémż potżaw ſém re̓ſchicż mócz,
hacż do tejelei Żtundé —, ja ſcho zkwadu na tón twói wuhjednaczé Wowtar
—; nó ſchak té ſam ſcho romadże zapal ha do Tżiſtoté zpal wo tém Woheṅu
teje twojeje Luboſcże; zetri ſchitke wohidne Powoſtaṅki téch mojich
Re̓chow; wutżiſcż te moje Swėdoṁo wot ſchoho Zawiṅeṅa, ha wrócż mi zas tu
twoju Nadu, kotruż ja z mojim Re̓ſcheṅom wotbów ſém; z Ponadżeṅa
ſchoromadże powṅe mi wotpużcż, ha z Mi<pb n="382"/>woſcże ṁe hoṙewoz k
Hubicżczé toho Zdobṙeṅa.

3.

Żto móżu ja tżinicż za te moje Re̓chi, déżli teſame poniżṅe wuznawacż,
wobżawoſcżecż, ha tu twoju Smėlnoſcz ƀez Pżeſtacża naproſchuwacż?
Proſchu da cże, nadṅe ṁe wuſwóſch, déż ja pżed Tebe ſo poſtajam mói
Bożo. Schė moje Rėchi ſu ne̓t mi ſamom k Hrawocże, ja je tamam, ṅecham
déh jacz do ṅich ſo wrócżecż; hale ja je wobżelnoſcżam, ha czu je dale
wobżelnoſcżecż, kaiż doho żiwé budu, podwolné - pokucżicż, ha po
Móżnoſczi je zapokucżicż, zarunacż. Wodai mi Bożo, wodai mi moje Rėchi
na te twoje ſẇate Ṁeno; zẇedż k Zbóżnoſczi tu moju Duſchu, kotruż té z
tej’ twojej’ drohotnej’ Kṙeju wukupiw ſé. Lei ja ſo podam tei twojei
Miwoſczi, ſam z dobrém ſo powożu do twojej Rukow. Tżiṅ té zo mnu po tei
twojei Dobrocże, ha nicz po tei mojei Lózoſczi ha Ṅepe̓knoſczi.

4.

Ja cżi teiż za Wopór podawam ſcho żtoż déh Dobroh’ potżiniw ſém,
hacżruniſch to jara mawko jo ha ṅedozpowne; zo té te moje ſnadne,
braſchne dobre Skutki <pb n="383"/>bó zpoṙedżiw ha woſẇatoſcziw; zo bó
je za dobre hoṙewzaw, tebi zpodobne ztżiniw, ṁe wo Skutkuwaṅu toho
Dobroho pżeczé bóle do Prėdka pocżahuwaw, ha tak — ṁe lėṅoho,
ṅewużitnoho Cżwojeka k jenomu kwawnomu zbóżnomu Kónczei doẇed.

5.

Ja cżi teiż podawam ſchitke dobre Żadoſcże pobożnéch Duſchow, te
Należnoſcże mojich Starſchich, Pżecżelow, Bratrow, Sotrow, ha ſchitkich
mojich Dobréch, woſobṅe Téch, kiż z Luboſcże k tebi — mi habó druhim ſu
Dobrotu tżinili; ha Téch, kiż to wutrobṅe pożadali, habó teiż ruṅe won
ſebi wuproſéli ſu, zo ja wo mojich Modleṅach, ha na bożei Mſchi woſeƀe
bóch zpominaw na Ṅich, ha na wſchitkich téch Jich —. Oh! ṅech ſchak
ſchiczé wo ſebi je pótnu, zo k nim jo dóſchwa ta Pomocz twojeje Nadé, te
Wolożeṅo z toho Potróżtuwaṅa, te Zakitaṅo pżed Straſchnoſcżami, te
Wumóżeṅo z téch zawiṅenéch Żtravow; ha ſchiczé ze wſchoho Zwoho
wutorhṅeni —, ṅech Tebi ẇeſele wulkocżne Dżakprajeṅa wotwożeja.

6.

Te moje Modleṅa, ha te wote mṅe <pb n="384"/>dżerżane boże Mſche̓ ja tebi
teiż podawam hako wuhjedniwe Wopóré, woſebe za Téch, kiż ṁe wo nėtżim
ranili, zrudżili, wohanili, habó mi nėkaiku Żkodu habé Cżeżu natżinili
ſu; teiż za wſchich Téch, kotréchż ja déh zrudżiw, zṅeme̓rnoſcziw,
wobcżeżiw, ha zpohórſchiw ſém, ze Swowami, ze Skutkami, we̓doṁe, habó
ṅewe̓doṁe —. Wodai nam Té ſche̓m romadże te naſche Rėchi, ha ſcho, żtoż mó
ƀeſobu ſmó ſebi napżecżo pżiſchli. Kṅeże, zmi pṙeicż z naſchich Wutrobow
ſchitke Ṁeṅkéluwaṅa, Zwoƀeṅa, Ne̓waṅa, ha Koczéruwaṅa, ha ſcho, żtoż na
to motane jo —, naranicż tu lubu Pżezjenoſcz, ha ſwabicż tu bratrowſku
Luboſcz. Sme̓l ſo, Kṅeże, ſmėl ſo nad nami, kiż mó wot Tebe Miwoſcz
proſémó; dawai nam tu Nadu, kiż mó teje Nadé tak tre̓bni ſmó; Té ſam
ztżiṅ nas k taikim Cżwojekam, zo mó hódni ſmó teje twojeje Nadé
wużiwacż, ha pżeczé bóle ſo kmanoſczimó k tomu we̓cżnomu Żiẇeṅu, amen.

<pb n="385"/>

Dżeſaté Stawcżk.

Sẇate Wopraẇeṅo nima ſo zlóchka preicżwoſtajicż.

Wós Kréſtuſa.

1.

Tżaſto maſch pżikhadżecż k tom’ Kużowei teje Nadé ha bożeje Sme̓lnoſcże,
k tom’ Kużowei teje Dobroté ha ſcheje Tżiſtoſcże; zo mów wule̓kuwané bócż
wot téch twojich zwéch Nakhilnoſcżow ha Braſchnoſcżow, ha zo bó
nadobówaw jacz Sélnoſcże ha Kedżbnitoſcże napżecżo tém Zpótuwaṅam ha
Polakuwaṅam toho Djabowa. Tón Ṅepżecżel, to ẇedżiwſchi, zo wo ſẇatém
Wopraẇeṅu dobné Wużitk ha te naile̓pſche Zaradżeṅo jo, na wſche Waſchṅo
ha wo kóiżdei Pżileżnoſczi na to dżėwa, dobre ha pobożne Duſche, za tém
hacż móże, wot toh’ wotcżahuwacż, ha Żadżewki kwaſcz.

2.

Pżetoż ne̓kotzi, déż na tém ſu k ſẇatomu Wopraẇeṅu ſo pżihotuwacż, ruṅe
tedém ſcho ẇele hórſche Nutzdawaṅa wot Satana cżerpja. Tónlei zwé Duch,
kaiż piſane jo wo Knijach Job, me̓ſcha ſo do bożich Dżėcżi, teſame
ſtróżecż, do ṅepome̓rneje Bojoſcże zahnacż, ha je rótne ztżinicż; zo tak
bó wo ṅich tu dobru Ża<pb n="386"/>doſcz ſwabiw, habó jim tu prawu We̓ru
wotżtrétuwaw, hacż ſtraiż woni te ſẇate Wopraẇeṅo czéle pṙeicżwoſtaja,
habé tola z Liwkotu k ṅomu pżiṅdu. Hale tżiſcże nitżo ſchak ṅejo kedżbu
mėcż ſcho To, żtoż tón pżeklepané Hebawcz do twojich Mozow moluẇe,
kaiżkuli rozne ha traſchiwe teiż bócż mówo; hale ſchitke taike wot ṅoho
podawane Sẇecżata maja ſo nédém zas tżėſnécż jomu do Wowó. Zadzpe̓té ha
wuſmėſchené dérbi wón bócż; te joho Napadé, te wot ṅoho zazbėṅene
Rokocżeṅa ſchak ṅedérbja to dokoṅecż, zo téchſaméch dla te ſẇate
Wopraẇeṅo bó ſo pṙeicżwoſtajiwo.

3.

Tżaſto teiż zadżėwa, jacz żkodżi hacż pomha, ta nimo Mėré wilka
Staroſcziwoſcz za Wubudżeṅo teje Pobożnoſcże, ha we̓ſte Téſchnoſcżeṅo tu
Zpojedż wotwożicż. Tżiṅ po Wuradżeṅu téch Rozomnéch, poſkai Zpojednikei,
wotpowoż tu Téſchnoſcz ha te zbótne Staraṅo; pżetoż to bożei Nadże
zadże̓wa, ha tu wėrnu znutznitu Pobożnoſcz zahubja. Sé tṙebai ſo
poſtortżiw, trochu ſo zatżas, ſebi habó Druhim ne̓żto mawo Cżeże habó
Ṅezpodobnoſcże ztżiniw, ṅechaw tohodla toho ſẇatoho Wo<pb
n="387"/>praẇeṅa pṙeicżwoſtajicż; hale kwatai ſo wuzpojedacż, ha ſcho
to, z tżimż druzé tebi ſu napżecżo pżiſchli, jim rad wodai. Sé pak té
Koho raniw habó znėwaw, poniżṅe proſch joho za Wodacżo, ha Bóh budże cżi
rad wodacż.

4.

Żto pomha z tej’ Zpojedżu doho ſo dlijicż, habó te ſẇate Wopraẇeṅo
wotſtorkuwacż? Wuṙedż ſo zkeṙe ha lėṗe, khėczé wupluṅ tón ſrėbṅené Jėd,
kwatai bracż te Zaradżeṅo, ha té zme̓jeſch ſo le̓ṗe, hacż - débó doho
tżakaw. Namakaſch té dżentza nėżto, tżohoż dla te ſẇ. Wopraẇeṅo
pṙeicżwoſtajiſch, kah ſtraiż budże jutze zas ne̓żto druhe ha ẇetże cżi
napre̓ki pżiṅcż —; ha tak mów té na dohi Tżas wot Wopraẇeṅa wotdżerżané
—, pżeczé ṅepodobniſchi zbówacż. Nó da tak khėczé hacż móżeſch, wuwiṅ ſo
z teje Lėṅkoitoſcże, z toho, żtoż pżitomṅe cże cżeżi; dokelż ſchak nitżo
ṅepżiṅeſe doho ſo téſchnoſczicż, Protéki dżėwacż, doho wo Ṅemėṙe
khodżicż, ha téch ſche̓dnéch Zadżėwaṅow dla wot bożoho Blida ſo
wotcżahuwacż. Hai wone ẇele żkodżi — te Wopraẇeṅo do Dohoté
wotſtorkuwacż; pżetoż z toho naibóle pżiṅdże jara wilke <pb
n="388"/>Woliwkṅeno, zniwa Ṅeróda. O jaw! ṅekotzi woliwkṅeni ha
rozpużcżeni, rad’ z tém Wuzpojedaṅom pżeczé hiżcże dle̓je wotżakuẇu, ha
czeidża te ſẇate Wopraẇeṅo hiżcże wotſtortżicż habén tohodla, zo bóchu k
tom’ hnacżi ha wuzpinani ṅebóli — le̓ṗe na ſo kedżbuwacż, wot toho
Wonkotżnoho ſo wotdżerżuwacż, wo ſebi nutzka ſo zromadżecż.

5.

Oh, kah mawko Luboſcże, kah ſwabużku Pobożnoſcz maja taiczé, kiż te
ſẇate Wopraẇeṅo tak zlóchka wotſtortża! Kah zbóżné, Bohu zpodobné Tón,
kiż tak ſo hoṙeẇedże, ha te ſwoje Swėdoṁo wobkhoẇe wo taikei Tżiſtoſczi,
zo bó teiż kóiżdé Dżeṅ hotowé bów, ha rad na to ſo me̓w k Wopraẇeṅu hicż,
débó jom’ dopużcżene bówo, ha wón to tżinicż mów ƀez toh’ zo bó ſo jom’
za zwo wzawo. Joli zo jedén drudé z Poniżnoſcże, habó z druheje
zprawṅeje Winé wot Wopraẇeṅa ſo wotdżerżi, talei tżeſcziwa Bojaznoſcz jo
kwawna. Déż pak jenoho Liwkota kaiż Spar napaṅe, Taiki dérbi ſam ſo
wubudżecż, pohoṅecż, tżinicż żtoż na nim leiżi, ha tón Kṅez budże tei
joho dobrei Żadoſczi na Pomocz pżiṅcż, za tém hacż <pb n="389"/>dobra jo
ta Wola, na kotruż Bóh woſobṅe lada.

6.

Joli zo pak dobromu Kżeſczianei wėſté Zadżewk woprawdże ṅeda k Wopraẇeṅu
hicż, taiki zmėje tola pżeczé tu dobru Wolu ha tu pobożnu Żadoſcz za
tém, ha tak jom’ ṅewoteṅdże tón Wużitk toho Sakramenta. Pżetoż kóiżdé
pobożné Kżeſczian móże ſchak kóiżdé Dżeṅ ha kóiżdu Żtundu na duchowne
Waſchṅo ſam ſo wopraẇicż z tej’ Żadoſcżu, móże ſém pżincż z Kréſtuſom ſo
zjenoſczicż; telei duchowne Wopraẇeṅo ma dobné Wużitk, ha żeni cżi
wobarane ṅejo. Dérbi pak taiki tola wėſte Dné ha wo poſtajeném Tżaſu, te
Cże̓wo ſwojoho Wumóżnika z wutrobnej’ Tżeſcziwoſcżu k ſebi wzacż teiż wo
tém Sakraṁencże, ha pżi tém jacz wotpoladuwacż na bożu Kwawu ha Tżeſcz,
déżli wo tém pótacż te ſwoje wutżujitne Wokżeẇeṅo. Pżetoż, tak tżaſto
hacż jedén tu Pótainoſcz Kréſtuſowoho Wocżwojetżeṅa ha te joho Cżerṗeṅo
z Pobożnoſcżu rozpomina, wo tei Luboſczi kṅomu ſo zarėje, ha żada joho k
ſebi wzacż, tak ẇele krótż na duchowne Waſchṅo ſam ſo wopraẇa, Kréſtus
joho ṅewidomṅe ſécżi ha ſélnoſczi.

<pb n="390"/>

7.

Żtóż hewak hinak ſo ṅepżihotuẇe, hacż déż we̓ſté Sẇaté-Dżeṅ hiżno na
blizke jo dóſchow, habó te Waſchṅo joho k tom’ cże̓ri, dokelż Druzé ſo
pżihotuẇu —, Taiki budże zẇetżoh’ pżeczé ṅepżihotuwané. Zbóżné, kiż tomu
Kṅezei ſam ſo zczéwa k Wopórei podaẇe, déżkuli bożu Mſchu dżerżi, habé k
bożomu Blidu dżo. Wo Dżerżeṅu bożeje Mſchė ṅechaw jara doho ſo maſacż,
ṅechaw teiż naſkók kwatacż, hale dżerż te ſreidżine dobre Waſchṅo, t. r.
tak, kaiż naibóle tżiṅa Cżi, z kotrémiż té wobkhadżuẇeſch. Té ſchak
ṅedérbiſch Druhim Cżeże ha Woſtudé tżinicż, hale maſch krotżicż po tém
wuteptaném Pucżu, kotréż nam naſchi Pṙedé-Khodżicżeṙo ſu pokazali, ha wo
tém jacz howduwacż tomu Wużitkei téch Druhich, déżli tei ſwojei ſamotnei
Pobożnoſczi ha Nakhilnoſczi.

Jėdnaté Stawcżk.

Kréſtuſowo Cżėwo, ha boże Swowo — teje Duſche Czéroba.

Wós toho Wutżownika.

1.

Onaiſwótziſchi Kṅeże Jėzuſo, kaika jo to Swódkoſcz za pobożnu Duſchu, z
To<pb n="391"/>bu kermuſchuwacż na twojei Hoſcżiṅe, dżeiż ji żana druha
Poje̓dż k je̓dżi ſo ṅeſtaja, déżli Té ſam, tón jeje jenicżki Lubé, deṙe
hódni pożadané bócż wóſche ſchoho, żtoż ta jeje Wutroba pożadacż mówa.
Mi dṙe bó deṙe zeſwodżawo, débóch ja pżed tobu z Pżenadobówaṅa teje
znutzniteje Żelnoſcże — teiż zwonka Sélzé wuroṅaw, ha z tej’ nutniwej’
Madlenu twoje Nohi ze Sélzami matżaw —. Hale dże jo talei Pobożnoſcz?
Dże téch ſẇatéch Sélzow dobne Wube̓iżeṅo? Hai woprawdże, pżed tém twojim
Woblitżom, ha pżed Woblitżom téch twojich ſẇatéch Jandżelow, dérbjawa
poprawdże ta moja Wutroba czéwa ſo żelicż, ha z Ẇeſowoſcże pwakacż;
pżetoż ja dżén mam Tebe wo tém Sakraṁencże woprawdże pżitomnoho,
hacżruniſch zapżikrétoho z czuzej’ Żtawtnoſcżu.

2.

Pżetoż, wó tei twojei bóizkei Jaſnoſczi Tebe woladacż —, to ſchak tei
mojei Wotżi zṅeſcz ṅemówei; hai teiż tón czéwé Swe̓t bó ṅewobſtaw pżed
tej’ Swe̓tliwoſcżu teje twojeje hordozneje Majeſtoſcże. Tak da tei mojei
Ṅemoczé k Dobrocże té to tżiniſch, zo wo tém Sakra<pb n="392"/>ṁencże ſo
zakhoẇeſch. Ja pak tola woprawdże mam ha z Modleṅom tżeſcżu Tohoſamoho,
kotrohoż cżi Jandżelo wo Ṅeƀeſach; hale ja ƀeztém hiżcże wo tei We̓ṙe,
woni pak wo tém Wobladuwaṅu, ha to ƀez Zawe̓ſchka. Ja mam ſo zpokojicz z
tém Swe̓twom teje praweje We̓ré, ha wo teiſamei khodżicż, hacż dóṅdże tón
Dżeṅ teje wėcżṅeje Jaſnoſcże, ha zpanu ſchitke Scziné téch Znaṁow. Déż
pak budże dóṅcż, żtoż te Dozpowne jo, zmėje Kóncz re Wużiwaṅo téch
Sakramentow; dokelż cżi Zbóżni wo tei ṅeƀeſkei Hordoſczi ſchak ṅetṙebaja
toho Lėkarſtwa, kiż jow nam z téch Sakramentow pżiṅdże; woni ƀez
Pżeſtacża ſo zraduẇu pżed Bohom, tu joho Hordoſcz woblizka wobladuiczé;
ha ſcho bóle ha jacz pżekraſṅeni do teje Jaſnoſcże toho ṅedódnitoho Boha
—, woni te Swowo, kiż jo ſo Mjaſo ztżiniwo, bożoho Séhna, widża ha
wużiwaja taikoho, kaikiż wot Zpotżatka ſém bów jo, ha woſtaṅe do wſcheje
We̓cżnoſcże.

3.

Déż ja telei Dżiwnoſcże ſebi nazpominam, oh tedém ṁe teiż kóiżde
duchowne Potróżtuwaṅo tak ṙecz cżeżi, jo mi wo<pb n="393"/>ſtudwo;
pżetoż, kaiż doho ja toho mojoho Kṅeza zjawṅe wo tei joho Hordoſczi
ṅewidżu, mam ja za nitżo ſchitko, żtoż na Swėcże wuladam ha wuſwóſchu.
Bożo, té ſé mói Swėtk, zo ſchak żana Wėcz ṅemóże ṁe wutróżtuwacż, żane
Ztwoṙeṅo ṁe zpokojicż, déżli jenoi té tón mói Bóh, kotrohoż ja żadam
we̓cżṅe wobladuwacż. Hale to jo ṅemóżne, kaiż doho ja wo témlei ſṁertném
Żiẇeṅu woſtanu. Tak mam ſo zwożuwacż k jenei wilkei Sczerpnoſczi, ha
dérbu ṁe ſamoh’ ha kóiżdu moju Żadoſcz Tebi zczéwa podcżiſnécż. Schak ſu
teiż, Kṅeże, cżi twoji Sẇacżi, kiż ne̓t hiżo z Tobu wo ṅeƀeſkim Kraleſtẇe
ſo zraduẇu, kaiż doho jow żiwi be̓chu, ſu na tón Pżikhad teje twojeje
Hordoſcże wotżakuwali wo tei We̓ṙe ha wo wilkei Sczerpnoſczi. Żtoż woni
we̓rili ſu, toſamo ja we̓ṙu; tżohoż woni ſo nadżijeli ſu, toho ſo ja teiż
nadżiju; dżeiż woni dóſchli ſu, tam dóṅcż z twojej’ Nadu — teiż ja ſo
dowe̓ṙu. Beztém czu khodżicż wo tei We̓ṙe, ſélnoſcżené z témi Pżikwadami
téch Sẇatéch. Zme̓ju teiż ſẇate Knije k Tróżtei ha k Żpihelu toho mojoho
Hoṙeẇedżeṅa; ha wóſche ſchoho toho te twoje naiſẇacżiſche <pb
n="394"/>Cżėwo za tón mói Wucżek, za jene jara woſobne Lėkarſtwo.

4.

Pżetoż, ja je deṙe widżu, Dwoje jo mi wo témlei Żiẇeṅu
hacżnanainuzniſcho trėbne, ƀez tżohoż bó mi telei huƀene Żiẇeṅo k
zṅeſeṅu ṅebówo. Kaiż doho ſém zadżerżané wo tém Jaſtẇe toholei Cżėwa, jo
mi —, ja to zpóznaju ha wuznaju, jo mi nuzṅe tre̓bne telei dwoje: Czéroba
ha Swėtwo. Tak da ſé té mi ſwabóſchkomu podaw te twoje Cże̓wo, mojei
Duſchi k Czéroƀe ha teiż k Poſélṅeṅu toho mojoho wonkotżnoho Cżwojeka;
ha ſé mi teiż ſtajiw jaſnu Swe̓czu, kotraż pokazuẇe, dże ſtupacż mam, to
jo te twoje Swowo. Ḃez toholei Dwojoho bóch ja ṅemów praẇe żiwé bócż;
pżetoż boże Swowo jo tei Duſchi Swe̓two, ha tón twói Sakrament jo tón
Kle̓b toho Żiẇeṅa. Hodżi ſo teiż ṙecz: To ſtei dwė Blidże, jow ha tam
podno ſebi ſtajenei wo tei Stwiczé teje ſẇateje Czérkẇe. Te jene Blido
jo tón ſẇaté Wowtar, na kotrémż jo tón ſẇaté Kle̓b, to jo te drohotne
Kréſtuſowo Cżėwo. Te druhe Blido jo tón bożi Zakóṅ; jow leiżi ta ſẇata
Wutżba, kiż wukazuẇe tu prawu <pb n="395"/>Wėru, ha toho Wėriwoho we̓ſczi
doẇedże do teje naiſẇacżiſcheje Sẇatnoſcże, kiż nutzi zadé toho
Zawėſchka jo. Na boże Swowo mó nėt wėrimó To, żtoż widżecż ṅemóżemó,
dokelż nam zapoiſṅene jo; hałe, déż jenoi dżerżimó, żtoż ta Wėra
wukazuẇe, wėſczi budże taſama nas doẇeſcz zadé toho Zawėſchka, do Ṅeƀes
nutz; tam budżemó ſcho to wo Jaſnoſczi widżecż, żtoż nėt wo Tżėmnoſczi
wėrimó. Kṅeże Je̓zuſo, kiż té ſé te Swe̓two z toho wėcżnoho Swėtwa, Dżak
bódż tebi za te nam ſtajene Blido teje ſẇateje Wutżbé, kotruż té pżez
téch twojich Wotrocżkow, téch Provetow, téch Japożtowow, ha druhich
Wutżeṙow nam podaw ſé!

5.

Dżak tebi, Ztworicżeṙo ha Wumóżicżeṙo téch Cżwojekow, kiż té, tu twoju
Luboſcz tomu czéwomu Swe̓tei wozjawnoſczicż, pżihotuwaw ſé jenu wilku
Ẇetżer, na kotreiż k wużiwaṅu hoṙeſtajeſch —, nicz jene Jeṅo hako Znaṁo,
hale te twoje naiſẇacżiſche Cżėwo z tej’ Kṙeju; tak té ſchitkich
We̓riwéch zaẇeſeleſch z tej’ ſẇatej’ Hoſczinu, ha napojeſch jich z toho
Khe̓lucha toho Zpomóżeṅa; hai jow ſu ſche̓ Swódnoſcże toho Paradiza, ha
cżi ſẇacżi Jandżelo z nami ſobu kermuſchuẇu, <pb n="396"/>hacżruṅe z
jenej’ ſcho ẇele zbóżniſchej’ Swódkoſcżu.

6.

Oh kah wilke ha tżeſcżowne jo te Zaſtacżo téch Mėſchnikow, kotrémż date
jo — toho Kṅeza teje Majeſtoſcże z témi ſẇatémi Swowami kónſekriruwacż,
ze ſwojej’ Hubu kcżicż, ze ſwojimai Rukomai dżerżecż, ze ſwojim Hortom k
ſebi bracż, ha druhim Joh’ podawacż! Oh! kah tżiſtei matei bócż teilei
Ruczé, kah tżiſté tón Hort, kah zeſẇatoſcżene te czéwo Cżėwo, kah
ṅewoblakuwana ta Wutroba toho Me̓ſchnika, k kotromuż tak tżaſto
nutzdóṅdże tón Hoṙezẇedżicżer ha Dawacżer teje Tżiſtoſcże! Hai, z Horta
toho Mėſchnika, kiż tak huſto tón Kréſtuſowó Sakrament k ſebi ƀeṙe,
ſchak ṅedérbi wuṅcż żeni żane Swowo, kiż bó ſẇate, tżeſne, ha wużitne
ṅebówo.

7.

Haṅbicżiwei, ha ƀe wſcheje Dwojakoſcże matei bócż tei joho Wotżi, kiż
ſchėdṅe wobladuẇetei te Kréſtuſowo Cże̓wo; tżiſtei ha k Ṅebju wuzbe̓ṅenei
tei joho Ruczé, kiż toho Ztworicżeṙa Ṅebja ha Zemje pżimatei. Tém
Me̓ſchnikam woſobṅe pwacżi, żtoż wo tém Zakoṅu jo <pb n="397"/>prajene:
Bódżcże ſẇacżi, dokelż Ja ſẇaté ſém tón Kṅez waſch Bóh.

8.

Ach ſchoh’ móczné Bożo, pżiṅdż nam k Pomoczé ta twoja Nada, zo mó, kiż
mó ſmó hoṙewzali tu mėſchniſku Swużbu, bóchmó teiż móli tebi doſtoiṅe ha
pobożṅe ſwużicż wo wſchei Tżiſtoſczi, ha z dobrém Swe̓doṁom. Ha déż mó k
tom’ zroſcżeni ṅeiſmó — wo taikei Ṅewinoitoſczi toho Żiẇeṅa
wobkhadżuwacż, hako nam po Prawdże zaleiżi, dai nam tola tu Nadu, zo mó
hódṅe zpwakuẇemó na te naſche wobóṅdżene Rėchi, ha wo tém Duchu teje
Pokuté, ha wo tém Wotmóſleṅu jeṅeje dobṙeje Wole Tebi pżichodṅe
nutérniſcho ſwużimó.

Dwanaté Stawcżk.

Z wilkej’ Ródnoſcżu maſch ſo pżihotuwacż k ſẇ.

Wopraẇeṅu.

Wós Kréſtuſa.

1.

Ja ſém Lubuwar teje Tżiſtoſcże, ha Dawacżer ſcheje Sẇatoſcże. Ja pótam
tżiſtu Wutrobu, ha tam jo te Mėſto mojoho Wotpotżnika. Pżihotui té mi
jenu rumnu hóſtnu Stwu —, ha ja czu dżerżecż pola teƀe te Jutré z mojimi
Wutżownikami. <pb n="398"/>Czeiſch té, zo ja k tebi pżiṅdu, ha pola tebe
woſtanu, wużkrabai te ſtare kiſawo Cże̓ſto, ha wuṙedż te Wobódleṅo teje
twojeje Wutrobé. Wonwucżėr tón czéwé Swėt, ha ſchitkón Howk téch
Ṅeporjadnoſcżow; zmėrom ſeidż hako ſamitkowné Róbélk pod Tze̓ſche, ha wo
Hórkoſczi twojeje Duſche zpominai na te twoje Pżeſtuṗeṅa. Pżetoż kóiżdé,
kiż woprawdże lubuẇe, tom’ ſwojom’ lubom’ Lubuwarei, za tém hacż móże,
pżihotuẇe te nailėpſche, naiṙeṅſche Me̓ſto, dokelż wo tém ſo wozjawnoſcża
ta dobra Wutroba k Tomu, kotrohoż hoṙewozṁe.

2.

Dopómṅ pak ſo tola, zo té nidé ṅemóżeſch wo tém Pżihotuwaṅu ẇele doſcz
tżinicż z Hódnoſcże toho twojoho Skutkuwaṅa, bórṅe bó té teiż te czéwo
Le̓to pżeczé ſo pżihotuwaw, ha nitżo druhe na Móſle ṅebraw. Hale ſamotṅe
z teje mojeje Dobrocżiwoſcże ha Nadé jo cżi dopużcżene pżiſtupicż k tom’
mojom’ Blidu —; hako bó Proſcher wowané bów na Woƀed jenoho Bohatoho, ha
nitżo druhe ṅeme̓w k Wotrunaṅu téch joho Dobrotow, déżli to, zo pżed nim
ſo zponiża, ha jom’ jacz krótż ſo podżakuẇe. <pb n="399"/>Tżiṅ té, żtoż
na tebi jo, ha ródṅe je tżiṅ; nicz Waſchṅa dla, nicz Nuzé dla, dokelż
tṙebai na to hoṅené ſé, hale z Bojaznoſcżu, z Tżeſcziwoſcżu, ha z
wutrobnej’ Żadoſcżu woz k ſebi te Cże̓wo toho luboho Kṅeza twojoho Boha,
kiż nadṅe cze k tebi pżiṅcż. Ja je ſém, kiż ſém cże wowaw, ja ſam ſém
porutżiw, zo tak ſo tżinicż ma; ja ſam budu teiż zarunacż, żtoż tebi
zbrachṅe; pói da, ha woz ṁe k ſebi.

3.

Dam cżi ja tu Nadu jeṅeje ſwódṅateje Pobożnoſcże, dżakui ſo twojomu
Bohu; to ſo cżi ṅeſtaṅe tohodla, zo té hódni ſé, hale tohodla, zo ja na
tebi ſo ſinėliw ſém. Nimaſch tejelei Pobożnoſcże, hale ẇele jacz ſuchoho
ſo namakaſch, dżerż won wo Modleṅu, zpwakui, kwapai —, ha ṅepżeſtaṅ,
hacż tola knaiṁeṅſchom Sródku habó Kapku teje zbóżnoſcziẇeje Nadé
krédṅeſch. Té ṁe tṙebaſch, ja tebe ṅetṙebam. Té ṅepżiṅdżeſch ṁe
ſẇatoſczicż, hale Ja pżiṅdu tebe bóle woſẇatoſcżecż ha wudozpownoſcżecż.
Té pżiṅdżeſch ze mṅe ſo woſẇatoſcżicż, ha mi ſo zjenoſcżicż; zo bó
pżikrédnéw nowotnu Nadu, ha zas znowa zahoṙené bów wo tém Dobrém bóle do
Prėdka ſtupacż. Ṅechaw <pb n="400"/>zakomdżicż tejelei Nadé, hale
pżihotui ze wſchej’ Ródnoſcżu tu twoju Wutrobu, ha doẇedż k ſebi nutz
toho twojoho Luboho.

4.

Wone pak na tém doſcz ṅejo, zo té pṙedé toho Wopraẇeṅa ſo pżihotuẇeſch,
ha wo ſebi zbudżiſch tu wutrobnu Pobożnoſcz; teiż po dóſtatém
Sakramencże zme̓jeſch pilṅe na to dże̓wacż — tulei Pobożnoſcz wo ſebi
wobdżerżecż. Ta Kedżbnitoſcz ſchak ṅeſṁe ṁeṅſcha bócż potém hacż bówa jo
pṙedé wo tém pobożném Pżihotuwaṅu. Pżetoż, déż té po Wopraẇeṅu deṙe ſo
na kedżbu ƀeṙeſch, habén to jo zas te naile̓pſche Pżihotuwaṅo k dóſtacżu
ẇetżeje Nadé. Joli zo pak jedén po Wopraẇeṅu zmolom zas jara ſo
rozpużcżi do wonkotżnéch hacżruniſch hewak dowolenéch Pozẇeſeleṅow,
taiki zbówa jara ṅepżihotuwané, hai ṅepodobné k dóſtacżu teje Nadé. Pas
ſo teje Ẇelere̓tżniwoſcże, zwoſtaṅ wo ſebi doma, ha wużiwai toho twojoho
Boha; té dżén maſch Toho, kotrohoż cżi tón czéwé Swėt pṙeicżwzacż
ṅemóże. Ja ſém Tónſamé, kotromuż té ſam ſo czéwoho podacż maſch, tak, zo
ne̓t dale ṅebó jacz wo ſebi, hale zo bó wo mni, be wſcheje Staroſcże,
żiwé bów.

<pb n="401"/>

Tzinaté Stawcżk.

Żadai hacżnanaibółe — z Kréſtuſom ſo zjenoſczicż wo tém Sakramencże.

Wós toho Wutżownika.

1.

Żtó mi da, Kṅeże, namakacż Teƀe ſamoh’lutkoho, tak, zo ſcho druhe z
Móſlow pużcżiwſchi, ha tebi tu moju Wutrobu czéwu zwotewriwſchi —,
ſamotṅe Tebe mów wużicż, kaiż je ta moja Duſcha żada; tak bóch ja Nikomu
dale k Zadzpėcżu, k Ṅezpodobnoſczi ṅebów, déż bóch ja wot żane Ztwoṙeṅo
ṅerodżaw, ha teiż ṁe żane Ztwoṙeṅo kedżbu ṅeme̓wo; hale té ſamlutki ke
mni rétżaw, ha ja k tebi, kaiż nėdże pojeda tón Lubuwané z tém
Lubuwaném, kaiż Pżecżel ze Pżecżelom kermuſchuẇe? Hai za to proſchu, to
żadam, zo ja Tebi czéwoh’ bóch ſo zjenoſcziw, tu moju Wutrobu wot
ſchitkich Ztwoṙeṅow ſtronu wotcżanéw, ha pżez te ſẇate Wopraẇeṅo, déż
huſto doſcz bożu Mſchu dżerżu, pżeczé lėṗe wuknéw ważicż ha lubo me̓cż
To, żtoż ṅeƀeſke ha we̓cżne jo. Ach Kṅeże Bożo, déha budu ja czéwé z Tobu
zjenoſcżené, do Tebe zpodmuṙené, wot ſo ſamoho zczéwa zapómṅené? Té, wo
mni, ha ja wo Tebi —, oh tżiṅ <pb n="402"/>ſchak té, zo mói tak zjenoh’
romadże zwoſtaṅemói!

2.

Hai woprawdże, té ſé tón mói Lubé, z Tawzéntow tón Jedén wuzwolené; tei
mojei Duſchi jo ſo zezpodobawo — zwoſtawacż z Tobu ſchitke Dné ſwojoho
Żiẇeṅa. Hai woprawdże, té ſé tón mói Zpokojicżer, wo tebi jo tón powné
Pokoi, ha tón we̓rné Wotpotżnik; zwonka tebe jo Cżeża, Boloſcz, ha
Huƀenſtwo ƀez Kóncza. Hai woprawdże, té ſé jedén zakhowané Bóh, te twoje
pótaine Pre̓dkmėcża ſu zapoiſṅene tém Bezbóżném, hale tém Poniżném, kiż
ſwe̓rṅe me̓ṅa, Tém je té ſam wupojeſch. O kah lubozné jo, Kṅeże, tón twói
Duch, te twoje Waſchṅo z Cżwojekami wokokhodżicż, kiż té, wozjawnoſczicż
tu twoju Swódkoſcz k twojim Dże̓cżom, nadṅe czeiſch jich wokżewecż z tém
naiſwódniſchim Kle̓bom, kiż z Ṅebja dele pżiṅdże! Hai woprawdże, wón
ſchak ṅejo żadén tak hordozné Lud, kiż bó ſwojoho Boha tak k ſebi
zpżibliżenoho mėw, hako té tón naſch Bóh blizko ſé ſchitkim twojim
Wėriwém, kotrémż té, k jich ſche̓dnomu Wokżeẇeṅu, ha k Wuzbėhuwaṅu teje
Wutrobé k Ṅebju <pb n="403"/>hoṙe, podawaſch ſo ſamoho k Je̓dżi ha k
Wużiwaṅu.

3.

Dże da jo żadén druhi Lud, kiż bó taiku Tżeſcz me̓w, hako tón
kżeſczianſki Lud? Habó kotre druhe Ztwoṙeṅo pod Ṅebjom dóſtaṅe taiku
Luboſcz, hako jena pobożna Duſcha, déż Bóh ſam k ṅi nutzpżiṅdże — ju
naſécżicż z tém ſwojim hordozném Mjaſom? O ṅewuprajitna Nada! O
zpodżiwne Zkhileṅo teje bóizkeje Majeſtoſcże! O ṅepżeme̓ritna Luboſcz,
kiż Cżwojekei na telei woſebnite Waſchṅo ſo wopokaże! Hale, kaike mam ja
tomu Kṅezei Wotrunaṅo tżinicż za tak j#a woſobnu Luboſcz? Wone ſchak
ṅejo żto druhe, żtoż bóch — Jomu zpodobniſche dacż mów, déżli, zo ja
tomu mojomu Bohu tu moju Wutrobu zczéwa podam, ha tak praẇe powṅe z nim
zjenoſcżu. Déż ta moja Bohu tak ṙecz wotedata Duſcha z Nim powṅe z
jenoh’ budże, oh! nėt budże ſo zraduwacż ſcho żtoż wo mni nutzi jo. Ne̓t
budże wón mi prajicż: Czeiſch té bócż zo mnu, tak ja czu bócż z tobu. Ha
ja budu jomu wotmojicż: Kṅeże, bódż té tak dobré zwoſtacż zo mnu, ja
ſchak rad czu bócż z tobu; To dżén jo <pb n="404"/>ta czéwa moja
Żadoſcz, zo ta moja Wutroba tebi bó zjenoſcżena bówa, ha zjenoſcżena
zwoſtawa.

Żtérnaté Stawcżk.

Wo nėkotréch pobożnéch Duſchach jo ta Żadoſcz za Kréſtuſowém Cżėwom jara
zahoṙena.

Wós toho Wutżownika.

1.

Okah wilka jo ta Mnohota teje twojeje Swódkoſcże, Kṅeże, kotruż té
khowaſch za Téch, kiż k tebi ſo dżerża z Bojaznoſcżu! Déż ja ſebi
nazpómṅu ne̓kotre dobre Duſche, kiż k tom’ twojom’ Sakramentei, Kṅeże, z
nanaiẇetżej’ Pobożnoſcżr. ha Żadoſcziwoſcżu pżikhadżeja, tedém ja tżaſto
ſam wo ſebi ſo zahaṅbuẇu ha zatżerẇeṅu, zo ja k tom’ twojom’ Wowtarei ha
k bożomu Blidu — tak liwki ha zémné pżiſtupjam; zo ja — zwoſtanu tak
ſuchi, je̓ré ha ṅewutżujitniwé wo Wutroƀe; zo pżed Tobu mojim Bohom
ṅeiſém zczéwa zahoṙené; zo ṅeiſém tak móczṅe cżeṅené ha do Skóka
zahnaté, hako bóli ſu ſchelaczé druzé, kiż z nimo Me̓ré wilkeje Żadoſcże
za tém Wopraẇeṅom, ha z Woṁechcżeṅa teje Wutrobé wo tei Luboſczi — ſu
ṅemóli Pwakaṅa ſo zdżerżecż; hale zwotewriwſchi tón Hort <pb
n="405"/>teje Wutrobé ha teiż tón Hort toho Cżėwa —, tak ṙecz
pole̓tuwachu k Tebi k tom’ żiwom’ Kużowei; ṅemóżachu toho ſwojoho Wodu
hinak zpome̓rnoſczicż ha zezpokojicż, déżli z tém, zo te twoje Cżėwo
czéwi zaẇeſeleni ha z duchowném Wodżeṅom k ſebi woznéchu.

2.

Oh! talei jich prawa tak zapȯṙena We̓ra jo —, woprawdże jo jene dobre
Dopokazaṅo teje twojeje ſẇateje Pżitomnoſcże. Pżetoż, wone ſo hodżi z
We̓rnoſcżu ṙecz: Taiczé zpóznaja toho ſwojoho Kṅeza wo Wamaṅu toho Kle̓ba,
déż jim ta Wutroba tak ſélṅe ſo zahoṙa wot Je̓zuſa, kiż z nimi jo na
témlei Pucżu. Talei rozeżelena Pobożnoſcz, talei wulkocżna zapóṙena
Luboſcz — jo naibóle — daloko wote mṅe —. Bódż mi nadné, dobré Jėzuſo;
té ſé ſwódki ha dobrocżiwé, dai ſchak tola mi khudom’ Proſcherei, dai mi
knaiṁeṅſchom drudé Kuſacżk wot teje zare̓teje wutrobṅeje Luboſcże wutżucż
wo tém ſẇatém Wopraẇeṅu, zo ta moja Wėra bóle bó ſo zkrucżiwa, ta
Nadżija na tu twoju Dobrotu wo mni pżibówawa, ha ta Luboſcz, jedénmól
powṅe zapalena, po taikim Powoptaṅu <pb n="406"/>toho ṅeƀeſkoho Manna,
déh jacz bó ṅeſwabiwa.

3.

Ta twoja Sme̓lnoſcz jo ſchak móczna doſcz teiż mi dacż tu pożadanu Nadu,
ha, déż dóṅdże tón Dżeṅ toho twojoho Zezpodabaṅa, z tém twojim
nainadniſchim Wopótaṅom — Woheṅ zapowożicż do mojoho Ducha. Pżetoż,
hacżruniſch ja ſo ṅeżelu z taikej’ Żadoſcżu, kaikaż jo wo téch Twojich
tebi z woſobnej’ Pobożnoſcżu pżiſamotnoſcżenéch —, ja tola z twojeje
Nadé woprawdże mam Żadoſcz za teilei wulkocżnei rozeżelenei Żadoſcżu,
proſchu ha żadam, Sobu-Tjel mėcż na tei Nutérniwoſczi taikich twojich
nutérnéch Lubuwaṙow, ha hoṙewzaté bócż do toho jich ſẇatoho Braſtwa.

Pjatnaté Stawcżk.

Czeiſch dóſtacż tu Nadu teje woſobṅeje Pobożnoſcże, zponiżei ſo, ha
pėkṅe ſo ſamoho zaprėwai.

Wós toho Kṅeza.

1.

Tebi zaleiżi tu Nadu teje Pobożnoſcże pilṅe pótacż, żadoſcziẇe proſécż,
ſczerpṅe ha z Dowėrnoſcżu wotżakuwacż, z Dżakom hoṙebracż ha z
Poniżnoſcżu ju khowacż, ródṅe z ṅeju ſkutkuwacż, ha <pb n="407"/>tón
Tżas, te Waſchṅo toho nadnoho Wopótaṅa zwóſoka dele — do Wole podacż
Bohu, hacż wón ſam zecze pżiṅcż. Naibóle maſch ſo zponiżecż tedém, déż
té wot teje Pobożnoſcże mawko habó tżiſcże nitżo wo ſebi nutzi
ṅepótṅeſch; hai poniżné dérbiſch bócż, tola pak nicz zczéwa zrażené, ha
ṅedérbiſch ṅepome̓rṅe ſo rudżicż. Tżaſto Bóh ṅeẇatki z jenémdobom da To,
żtoż pṙedé dohi Tżas zapojeduwaw jo; drudé na Kónczu toho Modleṅa da,
żtoż pżi Zpotżatku tohoſamoho jo hiżcże ṅechaw dacż.

2.

Bó-li ta Nada we̓cżṅe zmolom data bówa, ha, kaiż ju żadaſch, tak cżi
dóſchwa —, oh! to ſchak bó tomu ſwabomu Cżwojekei deṙe k zṅeſeṅu ṅebówo.
Tak da, wo dobrei Nadżiji, ha wo poniżnei Sczerpnoſczi ma ſo wotżakuwacż
ta Nada teje Pobożnoſcże. Tola pak, déż jeje ṅedóſtaṅeſch, habó déż
ṅenadżiwſchi zas ju wotbódżeſch, toho té tu Winu pżizpe̓i ſebi ha tém
ſwojim Rėcham. Wone jo drudé ne̓żto mólicżke, żtoż tei Nadże Pucż
zakwadże, habó nam ju zapoiſṅe, zkhoẇe; joli zo tola ſo ṁenuwacż ma
ne̓żto mólicżke, ha nicz ẇele jacz ne̓żto wilke, <pb n="408"/>żtoż jenomu
tak kraſnomu Darei k nam ṅeda. Budżeſch té toſamo, ṅech jo mólicżke habó
wilke, pe̓kṅe ſtronu zrumuwacż, ha tónlei Zadżėwk powṅe pżewinécż, tak
budże cżi dóṅcż, żtoż ſé żadaw.

3.

Pżetoż, kaiż té z czéweje Wutrobé Bohu ſo podaſch, anicz To, anicz Tamo
ṅepótaſch po twojim Zeſluƀeṅu habé po twojei Woli, hale zpowna ſam ſo do
Njoho wotpowożiſch, nédém budżeſch ſo namakacż z Nim zjenoſcżenoho ha
zpokojenoho; dokelż wone ſchak tola nitżo tak deṙe ṅeſwodżi, nitżo tak
deṙe ſo ṅelubi, hako ta luba boża Wola, te Rozpómṅecżo: Tak jo ſo Bohu
lubiwo. Żtóż da tu ſwoju Mós ze ſwėrnej’ Wutrobu k Bohu ruṅe hoṙe
zwożuẇe, ha ſam ſo wuprózni wot ſcheje pobotżṅeje Luboſcże k jenomu
kaikomużkuli Ztwoṙeṅu, teiż wot ſcheje Ṅezpodobnoſcże na nėtżim —, oh!
Tón jo k Dóſtacżu teje Nadé naipodobniſchi, ha jo doſtoiné toho Dara
teje Pobożnoſcże. Pżetoż tón Kṅez te ſwoje Żonuwaṅa dawa tam, dżeiż
prózne Sudoẇa namaka. Kaiż ẇele dozpowniſcho jedén témlei delenim We̓czam
wotṙekṅe, kaiż ẇele jacz ſo ſamoho zadzpėwſchi ſam <pb n="409"/>ſebi
wotemṙe, tak ẇele zpėſchniſcho ta Nada k ṅomu dobėṅe, tak ẇele dobniſcho
do ṅoho ſo wuliṅe, ha tak ẇele wóſche hoṙe tu joho wuſwobodżenu Wutrobu
wuzbe̓ṅe.

4.

Ha ne̓t taiki Cżwojek ſcho praẇe widżi, ma pżenadobṅe doſcz, wón ſo
zpodżiwa, ha ta joho Wutroba wo nim ſo roſche̓rokoſcża, t. r. jara ſo
zaẇeſela, dokelż ta Ruka toho Kṅeza jo z nim, ha wón jo ſam ſo zczéwa
wotpowożiw do Ruki toho Kṅeza na we̓cżne. Lei, taklei żonuwané budże tón
Cżwojek, kiż Boha póta z czéweje ſwojeje Wutrobé, ha teje ſwojeje za
Boha ztwoṙeṅeje Duſche ṅezkhila k tém Próznoſcżam toholei Swėta. Taiki,
déż tón naiſẇacżiſchi Sakrament k ſebi wozṁe, jo hódni teje wilkeje Nadé
toho Zjenoſcżeṅa z Bohom, dokelż wón ſchak ṅelada na tu ſwódṅatu
Pobożnoſcz, ha na te ſwódke Potróżtuwaṅo ſebi ſamom’ k Dobrocże —, hale
woſtaiſchi tejelei Pobożnoſcże, woſtaiſchi toho ſwojoho Potróżtuwaṅa
lada na tu Hordoznoſcz ha Tżeſcz toho Kṅeza, ſchitko zwożuẇe k ẇetżei
bożei Tżeſczi.

<pb n="410"/>

Schėſnaté Stawcżk.

Wuzkorż tu twoju Nuzu Kréſtuſei, ha proſch joho za Nadu.

Wós toho Wutżownika.

1.

Oté naiſwótziſchi ha nailuboſcziwſchi Kṅeże, kotrohoż ja ne̓t z
Pobożnoſcżu k ſebi wzacż żadam, tebi jo znata ta moja Ṅemócz, ha ta
Nuza, kiż ṁe cżiżcżi; té widżiſch, wo kaikim Huƀenſtẇe, wo kaikich
Re̓chach ja tzju; kah tżaſto ſém zcżeżené, zpótuwané, mólené, ha
woṅeſchwarṅené. K tebi ja pżiṅdu Pomócz pótacż, wot tebe Tróżt ha
Wolożeṅo proſchu. Ja rétżu k tomu Schohowėdomomu —, Tebi ſchak jo
wotpżikréte ſchitko, żtoż wo mni nutzi jo, ha té ſamlutki móżeſch ṁe
powṅe wutróżtuwacż, ha mi zpomhacż. Té je wėſch, kotre Dobroté mi pżede
wſchim te naitrėbniſche ſu, ha kah khuduſchki ja ſém na Pótſcziwoſcżach.

2.

Lei pżed Tobu ſteju ja khudé ha nahi, proſchu za Nadu, zdéchuẇu za
Miwoſcz. Wokżeẇ twojoho wódnoho Proſcheṙa, zapal tu moju wozémṅenu
Wutrobu z tém Woheṅom teje twojeje Luboſcże, roſwe̓tlei tu moju Slepotu z
tej’ Jaſnoſcżu <pb n="411"/>teje twojeje Pżitomnoſcże. Pżewobrocż mi
ſchitko Zemjacze do Hórkoſcże, tżiṅ, zo ja ſcho, żtoż cżeżi ha
Ṅezpodobnoſcz tżini, ſczerpṅe wontraju, ſchitke dełeṅe ha ztwoṙene Wėczé
zadzpe̓ju ha zapómṅu. Do Ṅeƀes hoṙe k Tebi znawrócż tu moju Wutrobu, ha
ṅedai mi po Zeṁi wokoſle̓dżicż. Wot nėtka hacż do We̓cżnoſcże bódż ha
zwoſtaṅ Té ſamlutki tón mi ſwódniwé, kiż té ſam ſé ta moja Czéroba, tón
mói Napói, ta moja Luboſcz, te moje Ẇeſelo, ta moja Swódkoſcz, ha ta
moja czéwa Dobrota.

3.

Oh! Czéw té z tej’ twojej’ Pżitomnoſcżu ṁe czéwoho zapalicż, pżepalicż,
ha do Tebe pżewobrocżicż, zo bóch ja bów z Tobu jedén Duch z Nadé toho
znutznitoho Zjenoſcżeṅa, ha z Rozeżkrėwaṅa teje praẇe zapaleṅeje
Luboſcże! Ṅedai ſchak mi tola wódnomu ha lacżnomu wot tebe hicż, hale
tżiṅ Miwoſcz na mni, hako tżaſto zpodżiwṅe tżiniw ſé na téch twojich
Sẇatéch. Hacż bó k dżiwaṅu bówo, bóch-li ja teiż wot tebe czéwé ſo
rozeżeliw, ha wo mni ſo zpaliwo ſcho żtoż te Moje jo, ſchė moje
Ṅedozpownoſcże; déż té ſé tón Woheṅ, kiż pżeczé ſo pali ha żeni
ṅewoteƀera, <pb n="412"/>ſé ta Luboſcz, kiż te Wutrobé tżiſcżi, ha tón
Rozom wujaſṅa?

Sédémnaté Stawcżk.

Wot teje horjaczeje Luboſcże ha Żadoſcże — Kréſtuſa k ſebi wzacż.

Wós toho Wutżownika.

1.

Kṅeże, ta moja Żadoſcż jo, Tebe k ſebi wzacż z naiẇetżej’ Pobożnoſcżu, z
horjaczej’ Luboſcżu, z powném Podawaṅom mojeje Wutrobé, ha z taikej’
Nutérniwoſcżu, hako pżi Wopraẇeṅu za Tobu żadoſczili ſu ſchelaczé Sẇacżi
ha pobożni Cżwojekoẇe, kiż tebi naijacz ſu ſo lubili wo Sẇatoſczi toho
Żiẇeṅa, ha wo tei Pobożnoſczi hacż nanaibóle zahoṙeni pobóli. O mói
Bożo, té wėcżna Luboſcz, té moja czéwa Dobrota, té Zbóżnoſcz ƀez Kóncza,
ja ſchak woprawdże żadam Tebe k ſebi wzacż z jenej’ hacżnanaibóle
napjatej’ Żadoſcżu, ha z tej’ naidoſtoiniſchej’ Tżeſcziwoſcżu, kotruż
déh żadén Sẇaté pome̓w, ha wo ſebi jo wutżucż mów.

2.

Ha hacżruniſch ja dṙe ṅedoſtoiné ſém ſchitke teſame Wutżujeṅa teje
Pobożnoſcże wo ſebi me̓cż, ja cżi tola podawam tu czéwu moju Wutrobu ze
wſchimi Pohibuwaṅami, <pb n="413"/>tak, hako bóch woprawdże ja ſam wo
ſebi mėw ſchitke teſame tebi naizpodobniſche Żadaṅa. Hai teiż, żtożkuli
déh dże żana dobra Duſcha dobroh’ ſebi zmóſlicż ha pożadacż móże,
ſchitko to ja tebi podawam ha ſobu k Wopórei pżiṅeſu z móżniwej’
Poniżnoſcżu, ha z Wutrobé radé. Ja ſchak ṅeżadam żto za ſo zdżerżecż,
hale ṁe ſamoho, ha ſchitko te Moje czu Tebi zwopruwacż, ha to z dobrém,
wot Wutrobé radé. Kṅeże mói Bożo, mói Ztworicżeṙo ha Wumóżniko, rad bóch
ja czéw dżentza Tebe k ſebi wzacż z taikej’ Moſu, Poniżnoſcżu, Kwawu ha
Tżeſcżu, z taikej’ Dżakownoſcżu, Doſtoinoſcżu ha Luboſcżu, z taikej’
We̓ru, Nadżiju, ha Tżiſtoſcżu, z kaikejuż Tebe żadoſcziẇe hoṙewzawa jo ta
twoja naiſẇacżiſcha Macż, ta hordozna Kṅeżna Marja, hacż wona tomu
Jandżelei, kiż ji tu Pótainoſcz toho twojoho Wocżwojetżeṅa wopojedże,
poniżṅe ha pobożṅe wotmoji: Lei, Swużownicza toho Kṅeza ſém ja, ſtaṅ ſo
mi po twojim Swoẇe.

3.

Ha kaiż tón twói żbóżné Pṙedé-Bėiżicżer, tón ƀez témi Sẇatémi
naihordozniſchi <pb n="414"/>Jan Kcżenik, na tu twoju Pżitomnoſcz wot
Sẇatoho Ducha rozẇeſelené, z Ẇeſowoſcżu poſkakuwaw jo hiżcże wo
macżerném Żiwocże zawṙené; ha potém, Tebe ſwojoho Je̓zuſa widżiwſchi z
Cżwojekami wobkhadżuwacż, jara ſo zponiżaw, ha z pobożnej’ Nutnoſcżu
prajiw jo: Tón Pżecżel toho Nawożeṅe, kiż ſtejo na ṅoho poſucha,
wulkocżṅe ſo zaẇeſeli na tém Woſu toho luboho Nawożeṅe —; tak teiż ja
ſebi żadam — zahoṙané bócż z wulkocżnémi ſẇatémi Żadoſcżami, ha Tebi z
czéweje Wutrobó ſo ſamoho poſtajicż. Tohodla cżi nazpómṅu ha wopruẇu te
Zraduwaṅa ſchitkich pobożnéch Wutrobow, te jich żeliwe Zdéchuwaṅa, te
Ducha Zatorhṅeṅa, te wóſchenaturſke Roſwe̓tleṅa, ha ṅebeſke Widżeṅa; hako
teiż ſchitke Pótſcziwoſcże ſẇatéch Cżwojekow, ha ſchitke Pokwaleṅa, kiż
tebi déh wot żanoho Ztwoṙeṅa na Ṅebju ha na Zemi wotwożene ſu, ha
wotwożene budża, ſcho to ja nėt Tebi podawam za ſo ſamoho, ha za
wſchitkich mi do Modleṅa porutżenéch; oh! zo bó té wot ſchitkichṙeṅe bów
doſtoiṅe kwalené, ha hordoſcżené do Wėcżnoſcże.

<pb n="415"/>

4.

Kṅeże mói Bożo, woz nadṅe hoṙe telei moje wutrobne Pżejeṅa, ha Pożadaṅa,
zo Té bó bów ƀez Me̓ré ha ƀez Kóncza kwalené ha hordoſcżené, kaiż to tebi
po tei Mnohocże teje twojeje ṅewuprajitṅeje Wulkocżnoſcże po wſchei
Prawdże ſwuſcha. Tulei Kwawu cżi ja nėt wotwożam, ha żadam tuſamu cżi
wotwożecż dżeṅ wote dṅa kóiżdé Tżas ƀez Pżeſtacża. Ha, zpóznaiſchi tu
moju Ṅemócz, proſchu ja ha wutrobṅe pżeproſcham ſchitke ṅeƀeſke Duchi,
ha teiż ſchitkich twojich Wėriwéch na Zemi, zo woni czéli mi k Pomoczé
bócż, zo mnu ſobu tebi Dżak ha Kwawu wotwożecż.

5.

Ṅech da cże kwala ſchitke Ludé, Swóibé, ha Jazéki; ṅech wulkoſcża te
twoje ſẇate ha ſwódke Ṁeno z wóſokim Zraduwaṅom ha ze żeliwej’
Pobożnoſcżu! Ha ſchiczé, kiż tón twói huboko pótainé Sakrament z
poniżnej’ Pobożnoſcźu konſekriruẇu, tu bożu Mſchu dżerża, ha kiż z
pownej’ We̓ru jón k ſebi wozmu, ſchiczé ṅech pola Tebe Nadu ha Miwoſcz
namakaja; ha ṅech teiż wo Poniżnoſczi proſcha za mṅe Rėſchnika. Ha déż
woni dóſtanu <pb n="416"/>tu pożadanu Pobożnoſcz, ha te jara zẇeſeliwo
Zjenoſcżeṅo z Tobu; déż deṙe wutróżtuwani ha zpodżiwṅe wokżeẇeni wot
toho ſẇatoho ṅeƀeſkoho Blida zas pżiṅdu, oh! ṅech ſchak ſu tak dobri —,
ſobu zpómnicż teiż na mṅe khuduſchkoho.

Woſémnaté Stawcżk.

Ṅebódż cżipné Pżepótuwar teje Pótainoſcże; wo Poniżnoſczi krotż za
Jėzuſom, tu twoju Wuſtoinoſcz podcżiſnéwſchi tei ſẇatei Wėṙe.

Wós Kréſtuſa.

1.

Pas ſo ſchoho cżipnoho ha ṅewużitnoho Pżepótuwaṅa tejelei naihubſcheje
Pótainoſcże, ṅechaſch-li ſo zpodmuricż ha tepicż wo Hubiṅe toho
Czwévéluwaṅa. Pżepótuwar teje Majeſtoſcże — budże zacżiżcżané wot teje
Hordoznoſcże. Kaiż ta Mucha k tom’ Swėtwu toho Pwóṁa blizko ſo ważi,
nédém ſo wopali ha zderṅe. Bóh ſchak móże ſcho ẇele jacz zeſkutkuwacż,
hacż Cżwojek dozrozemicż móże. Deṙe pak jo tola k cżerṗeṅu jene pobożne
ha poniżne Dopótuwaṅo za tei Wėrnoſcżu, jenoi zo pżeczé podwolné
zwoſtaṅeſch — Wutżbu hoṙebracż, ha na to ſo kwadżeſch — toho ſo
dżerżecż, żtoż cżi Wótſczoẇe praẇe wutżili, ha nam zawoſtajili ſu. Wo
tei <pb n="417"/>Wėṙe nėżto Nowotne, napżecżo tém Podawiznam téch
Wótſczow —, oh! To ſchak wėſczi ṅepżiṅdże wot dobroho Ducha.

2.

Zbóżné Tón, kiż, ṅech jo ẇele habó mawo wutżené, te Kżiwiné cżeżkich
Praſcheṅow kedżbu ṅeme̓iſchi, ruṅe pṙeicż nóſchkuẇe po tei wurunanei ha
wuteptanei Żcżeiżczé bożich Kazṅow. Ne̓kotzi kraſṅi ſu tu dobru
Pobożnoſcz wotbóli, déż ſu czéli wóſoke Wėczé pżepótuwacż. Żadana wot
tebe jo ta We̓ra, ha jene ſwe̓rne Hoṙeẇedżeṅo po tei Wėṙe; ṅejo pak żadana
wóſoka Wuſtoinoſcz ha Widżiwoſcz do hubokich bóizkich Pótainoſcżow: Té
dżén ṅerozpóznajeſch ha ṅedozrozemiſch ne̓żtożkuli wot toh’, żtoż zpodé
tebe jo; kah da budżeſch wopżijecż to, żtoż wóſche tebe jo? Podai ſchak
ſo Bohu, tu twoju Wuſtoinoſcz poniżṅe podcżiſui tei ſẇatei We̓ṙe; tak
budżé cżi date teje Wėdomoſcże Swėtwo, za tém hacż cżi trėbne ha wużitne
budże.

3.

Nėkotzi cżeżke Zpótuwaṅa cżerpja na tu We̓ru ha wot toho ſẇ. Sakramenta;
<pb n="418"/>toho pak ta Wina nima ſo pżizpėcż Jim, hale tomu zwomu
Ṅepżecżelei. Ṅetżiṅ ſebi Staroſcże, ṅemėi to kedżbu; ṅechaw ſo do Żtréta
podacż z témi twojimi Móſlemi; na te Czwévéle, kotreż cżi tón Djabow
podcżiſuẇe, nó té haklei ṅewotmojei; hale wobnoẇ wo ſebi tu Wėru na boże
Swowo; we̓r té tém Sẇatém, ha tém Provetam bożim, tak budże tón lózéſki
Ṅepżecżel wot tebe cżėkacż. Bożomu Swużownikei tżaſto habén to ẇele
Wużitka ṅeſe, zo taike — cżerpi. Pżetoż téch Ṅewe̓riwéch, téch
Re̓ſchnikow, kotréchż wón hiżo w ſwojei Moczé me̓rṅe dżerżi —, Téch wón
ṅezpótuẇe; hale téch pėknéch Wėriwéch —, Téch na ſchelako zpótuẇe ha
pżeſczėha.

4.

Nó da pżeczé ruṅe pṙeicż dale krotż kaiż cżi ta We̓ra pokazuẇe,
Czwévéluwaṅam ṅedai haklei wo tebi ſo zapżimnécż, ha z poniżnej’
Tżeſcziwoſcżu pżiblizei ſo k tom’ ſẇatomu Sakramentei. Żtożkuli té
dozrozemicż ṅemóżeſch, ſcho to zecher tomu ſchohomócznomu Bohu do joho
Moczé podate woſtai. Bóh ſchak cże ṅeheƀe; ſam ſo heƀe, żtóż ſebi <pb
n="419"/>ſamomu ẇele wėri. Kiż ſwe̓rṅe tón ſwói Pucż ruṅe pṙeicż du, Téch
Bóh ſam pżewodża; wón ſo wozjawnoſcża tém Poniżném; wón Rozom dawa tém
Mólicżkim; wón tu prawu We̓rnoſcz wotewṙa tżiſtém Duſcham; tém Cżipném
pak ha Wóſokozmóſleném wón tu Nadu wotcżeṅe, pżed nimi ju khoẇe.
Cżwojetżi Rozomcżk jo ſwabé, ha móże zmólicż; hale ta prawa We̓ra zmólicż
ṅemóże.

5.

Schitke Mudruwaṅa ha naturſke Dopótuwaṅa maja ſo pėkṅe dżerżecż zadé
teje We̓ré, ṅeſme̓dża ji do Pre̓dka ſkakacż, ji napżecżo ſo ſtajecż. Pżetoż
jow naijacz wutżini ta We̓ra ha ta Luboſcz; ha wo témlei naiſẇacżiſchim
ha naihordozniſchim Sakramencże Wėra ha Luboſcz te ſwoje ſkutkuẇetei na
jene tém Ṅewėriwém zakhowane Waſchṅo. Tón we̓cżné, tón ṅepżeme̓ritné Bóh,
kotrohoż Mócz jo ṅezkontżniwa, Tón ſkutkuẇe wilke, ṅepżepótainite We̓czé
na Ṅebju ha na Zemi, ha do téch joho zpodżiwnéch Skutkuwaṅow ſchak nidé
Nichtó ſo dopótacż ṅemóże. Bóchu-li te boże <pb n="420"/>Skutkuwaṅa
taike bówo, zo cżwojetżi Rozom je zlóchka wopżijecż mów, tak dżén bóchu
ṅemówo re̓kacż zpodżiwne ha ṅewuprajitne.

Zmólkow Poṙedżeṅo.

Stron. Réncżk. Zmólk. Poṙedż.

9. 3. wot deleka wėczne wėcżne

100. 1. — — preṅeje prėṅeje

104. 5. — — wopużcżene wopużcżené

111. 2. — — Pżeczel Pżecżel

112. 2. wot hoṙeka podla pódla

187. 2. — — Ṁean Ṁena

115. 15. — — wo wot

235. 1. — — wuſwoƀené wuſwobodżené

241. 9. — — naſchei Moczé twojei Moczé

297. 11. — — Pożadaṅomu Pożadanomu

312. 1. — — pżikreteje pżikréteje.

Pokazuwar téch Stawcżkow.

Wo pre̓nei Knizé.

Staw. Stron.

1. Wot Krotżeṅa za Kréſtuſom, ha Kedżbu-Ṅemėcża ſchitkich Próznoſcżow
toho Swėta. 7.

2. Bódż mólicżki wo twojei Moſé. 10.

3. Wutżba teje Wėrnoſcże. 12.

4. Bódż na ſo kedżbné wo wſchim żtoż tżiniſch. 18.

5. Kah ma ſo wo ſẇatém Piſṁe lazuwacż. 19.

6. Wot ṅeprawéch Nakhilnoſcżow. 21.

7. Próznu Nadżiju, wóſoke Móſle wot ſo hoṅ. 23.

8. Nimo Mėré dobre Zpóznacża, ha dowėriwe Zepżecżeleṅa ſu żkódne. 25.

9. Poſuſchnoſcz ha Podcżiſnoſcz. 26.

10. Pas ſo zbótnéch Rétżi ha Pojedaṅow. 29.

11. Kah ſo Pokói nadobódże; Nuternoſcz wo tém Dobrém pżibówacż. 30.

12. Wużitk teje Pżecżiwnoſcże. 35.

13. Zpótuwaṅam ſo ſtajei. 36.

14. Paſcz ſo jo pżezważnoho Sudżeṅa. 42.

15. Wot Skutkow, kiż z Luboſcże ſo tżiṅa. 45.

16. Braſchnoſcże na Druhich maja ſo zṅeſcz. 48.

17. Wot klóżtérſkoho Żiẇeṅa. 50.

18. Pżikwadé téch ſẇatéch Wótſczow. 52.

19. Potżinki teje Bohwſwużownoſcże. 57.

20. Lubui Samitkownoſcz ha Ṁeltżitoſcz. 63.

21. Rozkócżo teje Wutrobé. 69.

22. Rozpómṅecżo cżwojetżoh’ Huƀenſtwa. 74.

23. Nazpominai ſebi tu Sṁercż. 79.

24. Sud bożi, Rėchow Żtravé. 86.

25. Wot nutérniwoho Polėpſcheṅa czéwoho naſchoho Żiẇeṅa. 92.

Wo druhei Knizé.

1. Wot znutznitoho Wobkhadżuwaṅa. 101.

2. Wot poniżnoho Podcżiſuwaṅa. 107.

3. Wot pėknoho mėrnoho Cżwojeka. 109.

4. Tżiſta Mós, rune Wotpoladaṅo. 112.

5. Pżeladui ſo ſamoho. 114.

6. Radoſcz dobroho Swėdoṁa. 117.

7. Jèzus ma ſo lubuwacż wóſche ſchoho. 120.

8. Wot pżecżelſkoho Wobkhadżuwaṅa z Jėzuſom. 122.

9. Żto rėka, ƀe wſchoho Wokżeẇeṅa woſtajené bócż. 126.

10. Dżakui ſo Bohu za joho Daré. 132.

11. Mawo Lubuwaṙow Jėzuſowoho Kżiża. 136.

12. Tón kralowſki Pucż do Ṅeƀes jo — tón Pucż toho Kżiża. 140.

Wo tzecżei Knizé.

1. Wo tei Duſchi nutzka Kréſtus rétżi. 152.

2. Swużownik proſé Kṅeza, zo bó z nutzka k ṅomu rétżaw. 153.

3. Toho Kṅeza Swowo ma z Poniżnoſcżu ſo ſwóſchecż, ha wóſoko ważicż.
156.

4. Pżed Bohom ma ſo khodżicż wo Wėrnoſczi ha Poniżnoſczi. 160.

5. Zpodżiwne Skutkuwaṅa teje ſẇateje Luboſcże. 164.

6. Kah ma ta Luboſcz pozpótuwana bócż. 170.

7. Boża Nada ma ſo khowacż wo Poniżnoſczi. 174.

8. Pżed Bohom hacż na naibóle ſo poniżei. 179.

9. Wo wſchim ma ſo wotpoladuwacż na Boha. 181.

10. Woſtaiſchi toho Swėta Bohu ſwużicż —, to jo jara ſwódke. 183.

11. Teje Wutrobé Pożadaṅa maja ſo roſudżecż, ha pomėrnoſczecż. 187.

12. Kah ma ſo wondżerżecż wo tei Sczerpnoſczi, ha wo tém Wójuwaṅu
napżecżo zwém Pożadoſcżam. 189.

13. Wot Poſuſchnoſcże poniżnoho Podatoho po tém Pżikwadże Jėzuſa
Kréſtuſa. 193.

14. Bóizke Sudżeṅa ſu nam zakhowane; to rozpómṅ, zo bó ſo ṅepżezbėnéw.
195.

15. Kah ma ſo Cżwojek zadżerżecż, déż nėżto pożada. 198.

16. Prawé Tróżt jo ſamotṅe wo Bohu. 200.

17. Schitka Staroſcz ma ſo na Boha pżepowożicż. 202.

18. Tżaſne Huƀenſtwa maja ſo po Jėzuſowém Pżikwadże ſczerpṅe zṅeſcz.
204.

19. Wot Pżėtracża téch Kżiwdow; Żtó tón prawé Sczerpné jo —. 207.

20. Wuznacżo ſwojeje Swaboſcże. Huƀene jo telei Żiẇeṅo. 210.

21. Wóſche ſchitkich Dobrotow ha Darow ma ſo tón Wotpotżnik pótacż wo
Bohu ſamom’. 213.

22. Dżakowne Zpominaṅo na te ſchelake boże Dobroté. 219.

23. Żtwore, żtoż ẇele Pokója porodża. 223.

24. Ṅeladai, ṅedopótui ſo za tém, żto, kah druzé tżiṅa. 226.

25. Wo tżim wobſteji tón wontrajaczé Pokói teje Wutrobé, ha tón prawé
Róſt wo tém Dobrém. 228.

26. Swobodnoſcz toho Ducha ma ſo proſécż wot Boha. 231.

27. Woſebnita Luboſcz wotdżerżuẇe wot Boha, kiż jo ta naiẇetża Dobrota.
233.

28. Lóze Hubé kedżbu ṅemėi. 237.

29. Kah wo Hoṙu k Bohu ſo wowacż jo. 238.

30. Wot Boha ma ſo Pomócz proſécż wo Dowėrnoſczi. 239.

31. Pużcż ſchitke Ztwoṙeṅa, zo mów namakacż toho Ztworicżeṙa. 244.

32. Wotṙek ſebi ſamomu, wotpowoż kóiżdu ṅeprawu Żadoſcz. 248.

33. Wo ſchitkich Pżemėṅeṅach teje Wutrobé maſch tola te poſleṅe
Wotpoladaṅo pżeczé na Boha zwożuwacż. 251.

34. Bóh jo jara ſwódki Tomu, kiż joho lubuẇe. 253.

35. Wo témlei Żiẇeṅu pżed Zpótuwaṅom żeni zecher ṅeiſé. 256.

36. Dai Cżwojekam ſudżicż, ha dowėr ſo k Bohu. 259.

37. Zczéwa ſo podai Bohu, ha zmėjeſch jenu ſwobodnu Wutrobu. 261.

38. Ladai, zo ſam na ſebi wukṅeżiſch, ha wo wſchim pótai Radu pola Boha.
264.

39. Wo twojich Prėdkmėcżach ṅebódż nahwé, hwawtuwaczé. 266.

40. Cżwojek ze ſo ſamoho nitżo Dobre nima, na nitżim hordżicż ṅemóże.
267.

41. Wot Zadzpėcża ſcheje tżaſṅeje Tżeſcże. 271.

42. Pokói habé Zpokóinoſcz nima ſo ſtajecż na Cżwojekow. 272.

43. Swėtna Mudroſcz jo nėżto prózne; Jėzus jo tón nailėpſchi Wutżer.
274.

44. Wonkotżne Wėczé ṅedai ſebi k Wutroƀe hicż. 277.

45. Déż ſam rétżiſch, bódż kedżbné; déż druzé rétża, ṅebódż
zlóchka-wėriwé. 278.

46. Mėi Dowėrnoſcz k Bohu, déż do teƀe lėtaja Kwóki téch Cżwojekow. 283.

47. Schė Cżeże maja ſo wontracż za te wėcżne Żiẇeṅo. 287.

48. Dżeṅ teje Wėcżnoſcże, ha Téſchnoſcże toholei Żiẇeṅa. 290.

49. Żadoſcz za tém wėcżném Żiẇeṅom; kaike Dobroté tém kżeſcz. Rétżeram
ſlubene ſu. 295.

50. Kah Cżwojek wo Téſchnoſczi Bohu do Rukow ſo podawacż ma. 301.

51. Dżėwai delku po nizkim, déż do wóſoka hoṙe doſanécż ṅemóżeſch. 307.

52. Té ſchak ṅeiſé toho Tróżta doſtoiné, hale Schwikaṅa hódni. 309.

53. Boża Nada ṅeda ſo mėſchecż ze ſwėtnej’ Mudroſcżu. 313.

54. Schelake Pohibuwaṅa teje Naturé, ha teje Nadé. 316.

55. Nakażeṅo teje Naturé, Mócz bożeje Nadé. 324.

56. Cżwojek ma ſebi ſamom’ wotṙecz, ha Kréſtuſa ſczėhuwacż z tém Kżiżom.
329.

57. Ṅebódż nimo Mėré zrażené, déż tṙebai nėkotre Valeṙe ztżiniw ſé. 332.

58. Wóſoke Wėczé ha zkradżne boże Sudżeṅa ṅeſmėſch króbẇe pżepótuwacż.
335.

59. Ta prawa Nadżija — jo wo Bohu ſamémlutkim. 343.

Wo żtwórtei Knizé.

1. Z kaikej’ tżeſcżiwej’ Bojaznoſcżu maſch Kréſtuſa k ſebi wzacż. 347.

2. Boża Dobrocżiwoſcz ha Luboſcz wopokazuẇe ſo wo témlei Sakramencże.
356.

3. Zpomóżne jo — huſto k ſẇatomu Wopraẇeṅu khodżicż. 361.

4. Dobné Wużitk pobożnoho Wopraẇeṅa. 365.

5. Mėſchniſtwo, wilka Doſtoinoſcz toho naiſẇ. Sakramenta. 370.

6. Praſcheṅo na Jėzuſa, kah jo ſo k ſẇatom’ Wopraẇeṅu pżihotuwacż. 373.

7. Te Jėz. Wotmojeṅo —, wot Pżeladaṅa toho Swėdoṁa, ha Prėdkwzacża toho
Nakazaṅa. 374.

8. Na tém Kżiżu jo Kréſtus wopruwaw ſo ſamoho; woprui teiż té
tebeſamoho. 378.

9. Potżiṅk toho Wopruwaṅa —. Tón Mėſchnik wopruẇe ſo ſamoho, ha ſchitko
te Swoje; teiż za wſchich ſobuproſé. 380.

10. Sẇate Wopraẇeṅo nima ſo zlóchka pṙeicż woſtajicż. 385.

11. Kréſtuſowo Cżėwo, ha boże Swowo — teje Duſche Czéroba. 390.

12. Zwilkej’ Ródnoſcżu maſch ſo pżihotuwacż k ſẇatom’ Wopraẇeṅu. 397.

13. Żadai hacżnanaibóle — z Kréſtuſom ſo zjenoſczicż wo tém Sakramencże.
401.

14. Wo nėkotréch pobożnéch Duſchach jo ta Żadoſcz za Kréſtuſowém Cżėwom
jara zahoṙena. 404.

15. Czeiſch dóſtacż tu Nadu teje woſobṅeje Pobożnoſcże, zponiżei ſo, ha
pėkṅe ſo ſamoho zaprėwai. 406.

16. Wuzkorż tu twoju Nuzu Kréſtuſei, ha proſch joho za Nadu. 410.

17. Wot teje horjaczeje Luboſcże ha Żadoſcże — Kréſtuſa k ſebi wzacż.
412.

18. Ṅebódż cżipné Pżepótuwar teje Pótainoſcże; wo Poniżnoſczi krotż za
Jėzuſom, tu twoju Wuſtoinoſcz podcżiſnéwſchi tei ſẇatei Wėṙe. 416.

Stare kż. kh. Waſchṅo na bożei Mſchi powopominacż te Jėz.

Cżerṗeṅo.

Mėſchnik dżo k Wowtarei.

Wopómṅ: Jėzus jo ze ſwojimi Wutżownikami ſchow do teje Zarodé.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, Séhno toho żiwoho Boha, mojedla ſé té Stéſknoſcz
ha Zrudobu wuſtacż czéw —; dai mi twoju Nadu, zo ja ſchu moju Zrudobu —
bóch Tebi wopruwaw [a], ha ju z tém twojim hórkim Cżerṗeṅom
zjenoſcziwſchi — tak wontraw [a], zo mi téje k wėcżnei Zbóżnoſczi, amen.

Mėſchnik delku tu bożu Mſchu zapótżṅe.

Wopómṅ: Kréſtus wo Zarodże — jo k Wótſczei ſo modliw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, wo tém twojim Modleṅu wot Jandżela wokżeẇené —
ſé té zczéwa ſo podaw do teje Wole toho ṅeƀ. Wótſcza; telei twoje ſẇate
Modleṅo ṅech ſchak do mṅe móczṅe ſkutkuẇe, zo ja, wo wſchei Nuzé wot
ſẇatoho Jandżela poſélṅené [a] —, powṅe ſo podam do bożeje Wole, amen.

Mėſchnik zkhilené praji tu Zpojedż, ♣confiteor.♠

Wopómṅ: Kréſtus jo ſo Krei pocżiw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, déż té twojoho Wȯtſcza proſéw ſé, jo wo témlei
twojim Modleṅu <pb n="II"/>ze Stéſknoſcże krawé Pót ze wſchich twojich
Stawow wonpżecżepaw, ha Krepé Kṙeje ſu na Zemju wotpaduwawo —; ach! zo
bóch ja wo mojich ṅedoſtoinéch Pacżeṙach, na telei twoje Kṙei-Pocżeṅo —,
z tej’ Swódkoſcżu twojeje Nadé wobdaṙené [a] — pokutne Sélzé wuroṅaw
[a], amen.

Mėſchnik hoṙeſtupa, hubicżkuẇe Wowtar. Wopómṅ: Kréſtus jo wot Judaſcha
pżeradżené z Pohubicżkuwaṅom.

O K. J. K., Té ſé wot Judaſcha pżeradżené, twojim Ṅepżecżelam podaté bów
—; ach! zwarnui ṁe pżed Valſchom toho Swėta, ha dai, zo ja — anicz Teƀe,
anicz mojoh’ Bliſchoh’ — żeni bóch ṅepżeradżiw [a], hale ſwėrṅe k Swużƀe
ſtaw [a] Tebi, ha Twojedla teiż Bliſchomu, amen.

Mėſchnik dżo na Stronu Epiſtle.

Wopómṅ: Kréſtus jo jaté wotẇedżené.

O K. J. Kr., Té ruṅa Zwóſcznikei wot téch Lózéch pżijaté ha wuẇazané —
ſé bów ẇedżené naipṙedé k tom’ Annaſei —; proſchu cże, wotwjeż te
Zwjazki mojich Rėchow, ha krucże ṁe zwjeż z tém Zwjazkom teje Luboſcże k
Tebi, zo żadén Staw mojoho Cżėwa, ha żana Mócz mojeje <pb
n="III"/>Duſche ſo ṅerozpużcżi do nėtżoh’ taikoh’, żtoż jo napżecżo
twojei ſẇatei Woli, amen.

Mėſchnik naſreidża Wowtaṙa praji

♣Kyrie eleison.♠

Wopómṅ: Kréſtus jo wot Annaſa ẇedżené k tom’ Khaẇaſei, ha tam wot Pėtéra
zaprėté.

O K. J. Kr., wo tém Doṁe Khaivaſowém ſé té jara zrudżené, déż tón twói
lubé Wutżownik Pėtér tzi krótż cże zaprėw jo —; dai mi twoju Nadu, zo ja
zwéch Towarſtwow ha ſtraſchnéch Pżileżnoſcżow ſo paſu, Tebe mojoho Boha
żeni ṅezapru, anicz ze Swowom, anicz ze Skutkom, amen. Mėſchnik ſo
wobrocżiwſchi — praji: ♣Dominus vobiscum,♠ t. r. tón Kṅez bódż z wami.
Wopómṅ: Kréſtus jo na Pėtéra poladnéw, ha Pėtér jo do ſo ſchow.

O K. J. Kr., Té ſé na toh’ paṅenoh’ Pe̓téra z nadnémai Wotżomai poladnéw,
ha joho k wutrobnomu Pokucżeṅu zhnuw —; ach! zpoladṅ teiż na mṅe z témai
Wotżomai teje twojeje ṅedódniteje Miwoſcże, zo bóch ja te moje Rėchi
pżed twojim Woblitżom praẇe wopwakuwaw [a], ha żeni jacz cże ṅenėwaw
[a], amen.

Mėſchnik praji tu Epiſtlu.

Wopómṅ: Kréſtus jo k Pilatei ẇedżené.

O K. J. Kr., Té ruṅa Zwóſcznikei wuwjazané <pb n="IV"/>— ſé bów ẇedżené
k Pilatei, ha pżed nim valſchṅe wobzkórżuwané —; oh! dai mi tu Nadu, zo
ja ſchė Sudżeṅa, Kżiwdé, ha Tżeſcże-Woṁeṅſcheṅa — Tebi k Luboſczi
ſczerpṅe bóch zṅes [wa], ha wo wſchim mėw [a] te Swėtzeṅo dobroho
Swėdoṁa, amen.

Mėſchnik dżo do ſreidża Wowtaṙa.

Wopómṅ: Kréſtus jo wot Pilatuſa k Herodeſei ẇedżené.

O K. J. Kr., Té ſé pola Herodeſa ẇele valſchnéch Wuṁetuwaṅow pżecżerṗew,
ha ze żaném Swowcżkom ſo zamojecż ṅechaw —; dai mi tu Nadu, zo ja ſchė
Kżiwdé, Wohaṅƀeṅa, ha Zadzpėcża wo Poniżnoſczi bóch wucżerṗew [a], wot
Nėwa ſo pżėwzacż ṅedaw [a], Nikomu te Zwo ze Zwóm ṅepwacżiw [a], amen.

Mėſchnik dżo prajicż te ſẇate Sczeṅo. Wopómṅ: Kréſtus wot Herodeſa
wuhidżené — jo zas k Pilatuſei ẇedżené.

O K. J. Kr., Té wot Herodeſa wuhidżené, z bėwej’ Draſtu nawobletżené —,
ſé zas k Pilatuſei póſwané bów —, ha wonei pṙedé Ṅepżecżelai — ſtei
Twojedla ſo zepżecżeliwoi; oh! poſélnei ṁe, zo ja téch Letżeṅow lózéch
Ludżi bóch ſo ṅebojaw [a], te Zwo z Dobrém pwacżiw [a], ha pżezo mṅe
żana Ṅepżezjenoſcz ſo ṅeſtawa, amen.

<pb n="V"/>

Mėſchnik Kheluch wotkréwa.

Wopómṅ: Kréſtus jo wuſlėkané.

O K. J. Kr., Té ſé z twojeje Draſté wuſlėkané — czéwé nahi ſtaw —; dai
mi tu Nadu, zo ja z wużitnej’ Zpojedżu toho ſtaroho Cżwojeka ze wſchimi
joho Skutkami bóch ſo wuſlėk [wa], jenoho nowotnoho Cżwojeka ſo nawoblėk
[wa], tak pżed Tobu ṅebów [a] nahi [ha], hale z Pótſcziwoſcżami wudéƀené
[na], amen.

Tón Kheluch wotpżikrété ſteji.

Wopómṅ: Kréſtus jo ſchwikané.

O K. J. Kr., Té ſé k jenom’ Stowpei pżipiṅené — za te moje Rėchi żawoſṅe
roſchwikané bów —; ha na twojim Cżėle jo żadén Stawcżk ṅezraṅené
ṅewoſtaw —; dai mi tu Nadu, zo ja tón Prut téch twojich wótzowſkich
Pożtravuwaṅow bóch ſczerpṅe hoṙebraw [a], ha nidé jacz Teƀe z mojimi
Rėchami ṅeſchwikaw [a], amen.

Kheluch zas ſo pżikréje.

Wopómṅ: Kréſtus jo z Cżerṅemi krónuwané.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, za mṅe ſé Té k wuſmėſcheṅu z Cżerṅemi boloſcziẇe
krónuwané bów—; proſchu cże, wotwoz mi tón Kawatż zwoho Swėdoṁa, dai, zo
ja nėt z tém Cżerṅom wėrneje Pokutniwoſcże rozkwóté [ta] —, nėdé wo
Ṅeƀeſach bóch z Tżeſcżu krónuwané [na] bów [a], amen.

<pb n="VI"/>

Mėſchnik Ruczė ſebi móje.

Wopómṅ: Pilatus Jėzuſa za ṅewinwatoho wuznaje, ſwoje Ruczé ſebi wotmóje.

O K. J. Kr., Té wot toho Sudnika Pilatuſa ƀez Winé namakané ha wuznaté —
ſé ſwóſchaw tón Rjeſkot téch zwobócżiwéch Żidow, kiż Teƀe k Sṁercżi
żadachu —; ach! pżekwól te moje Mjaſo z tej’ twojej’ Bojoſcżu, zo ja ze
ſẇatém Strachom ha Tżepotaṅom tu moju Zbóżnoſcz ſkutkuiczé —, Teƀe
mojoho zprawnoho Sudnika pżeczé bóch ſo bojaw [a], Tebe lubuwaw [a], ha
kwaliw [a], na tu Zwóſcz lózéch Ludżi pak wuṗe ſo ṅerudżiw [a], amen.

Mėſchnik k Ludei ſo wobrocżiwſchi praji: ♣orate fratres,♠ t. r. Modlcże
ſo Bratzja.

Wopómṅ: Pilatus Jėzuſa tém Żidam prėdkdoẇedże, ha praji: ♣Ecce homo,♠ t.
r. Woleicże Cżwojeka.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, Té k wuſmėſcheṅu z jeném ſtarém purpurowém
Mantlom nawobletżené —, ſé taiki, ha z tej’ cżerṅowej’ Krónu na Woẇe —
tom’ żidowſkom’ Ludei prėdkẇedżené bów —; dai mi tu Nadu, zo ja jow
tżaſṅeje Tżeſcże ſo zwinéwſchi, na tón ſudné Dżeṅ do Draſté teje
Hordoſcże pżewobletżené [na] k Tebi dóṅdu, amen.

<pb n="VII"/>

Mėſchnik praji tón ♣Praefation.♠

Wopómṅ: Kréſtus jo k Sṁercżi zaſudżené.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, za mṅe Rėſchnika [czu] ſé té Ṅewinwaté hoṙewzaw
te ṅezprawne k Sṁercżi Wotſudżeṅo —; dai mi tu Nadu, zo ja z dobrém
Żiẇeṅom k dobrei Sṁercżi ſo pżihotuiſchi — bóch wucżeknéw [a] tei
wėcżnei Sṁercżi, wo Luboſczi k Tebi — teje Sṁercże ṅepomėrṅe ſo ṅebojaw
[a], te ṅezprawne Sudżeṅa téch Cżwojekow kedżbu ṅemėw [a], ſam [a] pak
Druhich pżezważṅe ṅeſudżiw [a], amen.

Mėſchnik modli ſo ṁeltżo, zpomina na Żiwéch.

Wopómṅ: Kréſtus jo tón ſwói Kżiż ṅes.

O K. J. Kr., mojedla ſé té tón cżeżki Nakwad toho Kżiża ſam na twojich
Raṁeṅach ṅeſcz czéw —; dai mi tu Nadu, zo ja tón Kżiż ſchitkich mojich
Pżecżiwnoſcżow ha Wobcżeżnoſcżow podwolṅe na ſo ƀeru, ha z Luboſcże k
Tebi — ſchėdṅe wo Sczerpnoſczi za tobu krotżu, amen.

Mėſchnik dżerżi Ruczé na Kheluchu.

Wopómṅ: Kréſtus napomina te żaruwate Żónſke.

O K. J. Kr., na tém zrudném Pucżu k tom’ Nopowſchcżei ſé Té te Żónſke,
kiż cże wopwakuwachu, ponapominaw, zo bóchu radſcho ſame na <pb
n="VIII"/>ſo pwakawo —; oh! dai mi pokutne Sélzé, zo ja te moje Rėchi
praẇe bóch wopwakuwaw [a]; dai mi teiż ṁechku, luboſcziwu Wutrobu k
mojom’ Bliſchom’, jomu wo joho Nuzé po Móżnoſczi k Pomoczé, k Radże
ſtacż, amen.

Mėſchnik tżini Kżiże na tón Wopór.

Wopómṅ: Kréſtus jo na Kżiż pżibijané.

O K. J. Kr., téch naſchich Rėchow dla ſé Té z tupémi Hozdżemi pżibijané
bów na tón Kżiż, kiż mėjeſche pżibité tón Napiſk: Jėzus Nazareiſki Kral
téch Żidow —; ta twoja Nada ṅech wo mni to ſkutkuẇe, zo tón Swėt Mi —,
ha ja tom’ Swėtei — bóch zkżiżuwané [na] bów [a]; zo ja te moje Mjaſo z
joho Pożadaṅami ſam [a] bóch kżiżuwaw [a], Tebe pak mojoho bóizkoho
Wumóżnika — żeni jacz ſebi ſamom’ [mei] ṅekżiżuwaw [a] z tej’ mojej’
Lózoſcżu, amen.

Mėſchnik zbėha te ſẇate Wobwatko.

Wopómṅ: Kréſtus jo z tém Kżiżom wuzbėṅené.

Ach bódż powitane te wėrne Cżėwo mojoho Kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, z Marje
teje Kṅeżné narodżene, na Kżiżu za nas wopruwane! O Jėzuſo, pżed Tobu ſo
ja zkhilam, k Tebi ſo modlu, Tebi ſo dżakuẇu za tu twoju hórku Matru ha
Sṁercż, z kotṙejuż nas wumóżiw ſé.

<pb n="IX"/>

Powitané bódż o Jėzuſo! Té ſé tón prawé ṅeƀeſki Klėb. O ſwódki Jėzuſo,
Té ſé wėrné Bóh, ha wėrné Cżwojek. Smėl ſo nado mnu, bódż mi Rėſchnikei
[czé] nadné!

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, za mṅe kżiżuwané — ſé té czéw wot teje Zeṁe
powóſchené bócż —; cżeṅ ſchak ṁe k ſebi hoṙe, zo ja, z Tobu na Kżiż
zpjaté [ta], wot ſwėtnéch Żadoſcżow wuṙedżené [na], z témi mojimi
Móſlemi bóch bódliw [a] wo Ṅeƀeſach, amen.

Mėſchnik zbėha tón Kheluch.

Wopómṅ: Z téch Ranow Kréſt. jo Kṙei bėiżawa.

Bódż powitana, o ſẇata, drohotna Kṙei mojoho Kṅeza Jėzuſa Kréſtuſa, kiż
té z joho Ranow, woſebṅe z teje joho ſẇateje Stroné wubėiżawa ſé; Té
zmójeſch ha zetrėjeſch ſchė Blaki ſtaréch ha nowéch Rėchow —. Ach! zmói,
woſẇecż, zwarnui moju Duſchu k wėcżnom’ Żiẇeṅu!

O Jėzuſo, z tej’ hubokej’ Ranu teje twojeje naiſẇacżiſcheje Wutrobé —
tróżtui Té tu moju zrudnu, ſwabu Wutrobu! Ta twoja Kṙei ṅech napowa tu
moju Duſchu —, ha ṅech ſchak zahoji ſchitke Rané toho mojoho zraṅenoho
Swėdoṁa.

O Jėzuſo, twoje Rané ſu Kużowé téch Nadow; wėcżṅe, déż zwe Zpótuwaṅa na
mṅe ſadżeja, <pb n="X"/>czu ja k twojim Ranam mói Wucżek bracż, zo z
téchſaméch mi dóṅdże zpomóżne Le̓karſtwo, amen.

Porutżeṅo do téch ſẇatéch Ranow.

Ach Jėzuſo, do twojich Ranow khowam ja ſchė moje Móſle, Swowa, ha
Skutki; moje Cżėwo ha moju Duſchu; teiż ſchitkich druhich Cżwojekow,
Pżecżelow, Ṅepżecżelow, ZŻiwéch, Wotemṙetéch, ſchitku Nuzu, Należnoſcz,
ha Pótrėbnoſcz toho czéwoho Kżeſczianſtwa, amen.

Mėſchnik zpomina na Wumṙetéch.

Wopómṅ: Kréſtus proſé za cżwojetżi Zplahw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, na Kżiżu wiſaiczé ſé Té za tón czéwé cżwojetżi
Zplahw, ha teiż za téch twojich Kżiżuwaṙow proſéw —; zahoṙ ſchak moju
Wutrobu z tej’ twojej’ Luboſcżu; dai mi Pokornoſcz ha Sczerpnoſcz, zo ja
po twojei Woli, po twojim Pżikwadże —, teiż NṄepżecżelow bóch lubuwaw
[a], Tém, kiż mi Zwóſcz tżiṅa, ſcho wodaw [a], ha jim Dobrotu tżiniw
[a], amen.

Mėſchnik bije ſo na Wutrobu, prajiczé:

♣Nobis quoque peccatoribus,♠ t. r. teiż

nam Rėſchnikam.

Wopómṅ: Kréſtus jo ponadżiw toho Mordaṙa.

O K. J. Kr., Té ſé tom’ pokutniwom’ Mordarei <pb n="XI"/>tu Zbóżnoſcz
nadṅe ſlubiw —; ach! z Nadu poladai na mṅe huƀenoh’ [nu] Re̓ſchnika
[czu], zo ja wo tei Żtundże mojeje Sṁercże wot Teƀe mojoho Zbóżnika bóch
ſwóſchaw [a] te tróżtne Swowa: Dżentz budżeſch zo mnu wo Paradizu, amen.

Mėſchnik praji ♣Pater noster,♠ Wotze naſch.

Wopómṅ: Kréſtus jo na Kżiżu jacz krótż rétżaw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, na Kżiżu ſé té ſédém krótż rétżaw, ha woſebṅe ſé
tu twoju lubu Macż tom’ twojom’ Wutżownikei Janei —, ha Tohoſamoh’ Ji
nadṅe porutżiw —; lei Tebi ja porutżu Ṁe ha ſchitko te Moje —. Té ſam wo
mni plahui taiku Swėru ha Luboſcz, z kaikejuż te Jej’ romadu zẇazaw ſé,
ha pżidawai mi móczne Nadé — wo tei Luboſczi k Tebi tak ſo
wudozpownoſczicż ha zakrucżicż, zo ſchak nitżo na Swėcże bó ṅemówo ṁe
wot tejeſameje rozdżėlicż, amen.

Mėſchnik waṁe te ſẇ. Wobwatko.

Wopómṅ: Kréſtus jo na Kżiżu wumṙew.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, z Luboſcże ke mni ſé Té czéw na Kżiżu wumṙecż,
ha ſé tu twoju Duſchu porutżiw do Rukow toho ṅeƀeſkoh’ Wótſcza —; oh!
dai mi tu Nadu, zo ja nėt z Tżaſom <pb n="XII"/>z Tobu tomu Swėtei
wotemriwſchi —, nėdé zbóżṅe wumru, ha wo mojei poſlenei ZŻtundże tu moju
Duſchu porutżu Tebi, kiż té żiwé ſé ha kraluẇeſch Wėki na Wėki.

K. J. Kr., ja cże proſchu pżez tu hórku Matru ha Sṁercż, kotruż ſé Té na
tém Dṙeẇe toho Kżiża zṅes, woſebṅe déż ta twoja naiſẇacżiſcha Duſcha z
twojoho Cżėwa wonſtupaſche —; ſmėl ſo na mojei khudei Duſchi, déż budże
z Cżėwa ſtupacż!

Mėſchnik Kuſk Wobwatka do Khelucha pużcżi.

Wopómṅ: Kréſtuſowa Duſcha jo k Helam dele ſtupiwa.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, z tej’ twojej’ Sṁercżu na Kżiżu — ſé té tu Mócz
toho Djabowa zwamaw, ſé ſtupiw do teje Prėdkhele — tam zẇeſelicż ha
wozbóżnoſczicż téch ſtaréch zprawnéch Wótſczow —; oh! ta Mócz toho
twojoho Cżerṗeṅa ṅech teiż nėt deleſtupa do toho Tżiſcża na tekhude
Duſche, zo bóchu zkeṙe ha lėṗe pżeſchwo k tomu wėcżnomu Wotpotżnikei,
amen.

Mėſchnik bije ſo na Wutrobu, praji tzi

krótż: ♣Agnus Dei —,♠ t. r. Jeṅo boże rc.

Wopómṅ: Pżi Jėzuſowei Sṁercżi jo jich ẇele ſo pokutniẇe na Wutrobu biwo.

O K. J. Kr., ta twoja zpodżiwna Sczerpnoſcz <pb n="XIII"/>ha Sṁercż — jo
ẇele Cżwojekam tu Wutrobu zṁechcżiwa, tak, zo woni na te ſwoje Rėchi ſo
zrudżichu, pokutniwi na Wutrobu ſo bijachu —; ach! ṅech ſchak te twoje
hórke Cżerṗeṅo teiż mi tu Wutrobu zhnuha, zo ja téch mojich Rėchow praẇe
bóch ſo pokajaw [a], ha Tebi déh jacz ſo ṅepżecżiwiw [a], amen.

Mėſchnik ſo wopraẇa.

Wopómṅ: Kréſtus jo ze Kżiża wzaté, poṙebané.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, Té ſé ze Kżiża wzaté, do jenoho nowoho Hrowa
powożené bów —; ztwoṙ ſchak wo mni jenu nowu tżiſtu Wutrobu, z kotṙejuż
mów [a] ja Tebe wo tém ſẇ. Wopraẇeṅu hódṅe k ſebi bracż, ha te tżaſne
Powużiwaṅo toho twojoho ſẇatoho Cżėwa — mi bówo Zawdak teje wėcżneje
Zbóżnoſcże, amen.

Mėſchnik k ſebi ƀeṙe te Wopwókaṅo, pżikréje Kheluch.

Wopómṅ: Kréſtus jo po Sṁercżi żawbuwané.

O K. J. Kr., te twoje Cżėwo jo wot twojich Pżecżeli wo Żaruwaṅu z
woṅatémi Wodami wużawbuwané, do tżiſtoho Ruba zawalene, ha taike do toho
Hrowa na ſwói Blak powożene bówo —; dai ſchak mi jenu praẇe tżiſtu
Wutrobu, kiż bó dobru Wóṅ kwawnéch Skutkow wot <pb n="XIV"/>ſo dawawa,
wo kotreiż ja —, Tebe wo tém ſẇ. Wopraẇeṅu k ſebi woznéwſchi, ſtaiṅe
bóch cże wobkhowaw [a], tak Té pżeczé wo mni, ha ja wo Tebi zwoſtaw [a],
pżez Tebe dóſtaw [a] te ṅeƀeſke Kraleſtwo, amen.

Mėſchnik modli ſo na Stroṅe Wowtaṙa.

Wopómṅ: Kréſtus jo wot Sṁercże ſtanéw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, Té ſé wot Sṁercże ẇeſele ſtanéw —; dai mi tu
Nadu, zo ja te moje ſtare rėſchne Żiẇeṅo woſtajiwſchi —, jene nowe
Żiẇeṅo bóch zapotżaw [a], ha nėdé ẇeſele hoṙeſtanéw [a] k wėcżnei
Radoſczi, amen.

Mėſchnik k Ludei wobrocżené praji:

♣Dominus vobiscum.♠

Wopómṅ: Tón hoṙeſtaṅené Kréſtus jo ſo pokazaw ſwojim Wutżownikam.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, po twojim Hoṙeſtacżu ſé Té twoju lubu Macż, ha
twojich Wutżownikow zẇeſeliw z tém Pokazaṅom ha Woladaṅom toho twojoha
pżekraſṅenoho Cżėwa —; ach! podeverai tu moju Swaboſcz — jow na Sẇecże z
Tobu ſobu pocżerpecż, zo bóch hodni [na] bów [a] nėdé tam Tebe wo twojei
Kraſnoſczi wobladuwacż wėcżṅe, amen.

<pb n="XV"/>

Mėſchnik praji te poſleṅe Modlitbé.

Wopómṅ: Kréſtus jo żtérczecżi Dnów doho k ſwojim Wutżownikam pżikhadżaw.

O K. J. Kr., po twojim Hoṙeſtacżu ſé Té hiżcże żtérczécżi Dnów na Zeṁi
woſtaw, k tém twojim Wutżownikam pżikhadżaw, jich wo Wėczach teje Wėré
rozwutżaw —; proſchu cże, wutż ṁe po twojei Woli ſo zadżerżecż, zo ja wo
nitżim — bóch ṅewotſtupiw wot Toho, żtoż Tebi ſo zpodoba, amen.

Mėſchnik praji te poſleṅe ♣Dominus vobiscu.♠

Wopómṅ: Kréſtus jo do Ṅebes zpėw.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, pżed Wotżimi twojich Wutżownikow ſé Té hordozṅe
do Ṅeƀes hoṙe zpėw, ha tam nėt ſeidżiſch k Prawiczé toho Wótſcza —; Té
ſam zhnuhai tu moju Duſchu, zo ta moja Duſcha jenoi Tebe praẇe bó pótawa
tam, dżeiż Té nėt ſé, ſchitko, żtoż ſwėtne jo, kedżbu ṅemėiſchi —
ſamotṅe za Tobu żadoſcziwa, amen.

Mėſchnik daẇe te Pożonuwaṅo.

Wopómṅ: Kréſtus jo póſwaw toho S. Ducha.

O Kṅeże Jėzu Kréſchcże, Sam do Ṅeƀes woteṅdżiwſchi — ſé Té tém Twojim
póſuwaw toho S. Ducha —; proſchu cże, wuṙedż znutzka tu moju Wutrobu, zo
wo ṅei tón Duch S. hódne Wobódleṅo bó namakaw, ṁe ze ſwojimi Darami <pb
n="XVI"/>wobdaṙaw, tróżtuwaw, wo wſchim Dobrém zkrucżaw.

Ach Bożo, Té ſam żonui ſchė moje dobre Prėdkwzacża, Móſle, ha Żadoſcże!
Pżez tu Ruku toho Mėſchnika żonui nas ſchitkich, ha te twoje Żonuwaṅo
ṅech na nami pżeczé zwoſtaṅe, wo Ṁeṅe toho Wótſcza, toho Séhna, ha toho
S. Ducha, amen.

Porutżeṅo po bożei Mſchi.

Mói Bożo, Tebi ja na wėcżne porutżam moje Cżėwo, moju Duſchu, ſchė moje
Móſle, Swowa, ha Skutki. Té ṁe zakitai, Té ṁe ẇedż ha nawodżui tak, kaiż
k twojei Tżeſczi, ha k mojei Zbóżnoſczi jo Żtoż ja Tżas Żiẇeṅa tżinicż
budu, ſchitko czu zpotżecż ha dotżinicż k twojei bożei Tżeſczi wo
Jėzuſowém Ṁeṅe, Té mi pżidawai tu twoju ſkutkniwu Nadu.

Naiſẇacżiſcha Kṅeżna Maṙa, Té ſé ta wóſokodoſtoina Macż toho wėcżnoho
Séhna bożoho; bódż teiż mi jena miwoſcziwa Macż wo mojim Żiẇeṅu ha
Wumṙecżu, wo Jėzuſowém Ṁeṅe, amen.

♣NB. Commemorationes dominicae passionis sub Missa, ex antiquioribus
serbicis libris excerptae —, in fine l. de imitatione Christi appositae
sunt in gratiam eorum, qui hunc librum secum in templum portaturi,
ibique lecturi —, praecise pro duratione sacrificii tale quid
desideraverint.♠
